મહાભારત · અધ્યાય 12.17

અસન્તોષઃ પ્રમાદશ્ચ મદો રાગોઽપ્રશાન્તતા ।
બલં મોહોઽભિમાનશ્ચાપ્યુદ્વેગશ્ચૈવ સર્વશઃ ॥

એભિઃ પાપ્મભિરાવિષ્ટો રાજ્યં ત્વમભિકાઙ્ક્ષસે ।
નિરામિષો વિનિર્મુક્તઃ પ્રશાન્તઃ સુસુખી ભવ ॥

ય ઇમામખિલાં ભૂમિં શિષ્યાદેકો મહીપતિઃ ।
તસ્યાપ્યુદરમેકં વૈ કિમિદં ત્વં પ્રશંસસિ ॥

નાહ્ના પૂરયિતું શક્યાં ન માસૈર્ભરતર્ષભ ।
અપૂર્યાં પૂરયન્નિચ્છામાયુષાઽપિ ન શક્નુયાત્ ॥

યથેદ્ધઃ પ્રજ્વલત્યગ્નિરસમિદ્ધઃ પ્રશામ્યતિ ।
અલ્પાહારતયાગ્નિં ત્વં શમયૌદર્યમુત્થિતમ્ ॥

આત્મોદરકૃતેઽપ્રાજ્ઞઃ કરોતિ વિશસં બહુ ।
જયોદરં પૃથિવ્યા તે શ્રેયો નિર્જિતયા જિતમ્ ॥

માનુષાન્કામભોગાંસ્ત્વમૈશ્વર્યં ચ પ્રશંસસિ ।
અભોગિનોઽબલાશ્ચૈવ યાન્તિ સ્થાનમનુત્તમમ્ ॥

યોગઃ ક્ષેમશ્ચ રાષ્ટ્રસ્ય ધર્માધર્મૌ ત્વયિ સ્થિતૌ ।
મુચ્યસ્વ મહતો ભારાત્ત્યાગમેવાભિસંશ્રય ॥

એકોદરકૃતે વ્યાઘ્રઃ કરોતિ વિશસં બહુ ।
તમન્યેઽપ્યુપજીવન્તિ મન્દવેગતરા મૃગાઃ ॥

વિષયાન્પ્રતિસન્ગૃહ્ય સન્ન્યાસે કુરુતે મતિમ્ ।
ન ચ તુષ્યન્તિ રાજાનઃ પશ્ય બુદ્ધ્યન્તરં યથા ॥

પત્રાહારૈરશ્મકુટ્ટૈર્દન્તોલૂખલિકૈસ્તથા ।
અબ્ભક્ષૈર્વાયુભક્ષૈશ્ચ તેરયં નરકો જિતઃ ॥

યસ્ત્વિમાં વસુધાં કૃત્સ્નાં પ્રશાસેદખિલાં નૃપઃ ।
તુલ્યાશ્મકાઞ્ચનો યશ્ચ સ કૃતાર્થો ન પાર્થિવઃ ॥

સન્કલ્પેષુ નિરારમ્ભો નિરાશીર્નિર્મમો ભવ ।
અશોકં સ્થાનમાતિષ્ઠ ઇહ ચામુત્ર ચાવ્યયમ્ ॥

નિરામિષા ન શોચન્તિ શોચન્તિ ત્વામિષૈષિણઃ ।
પરિત્યજ્યામિષં સર્વં મૃષાવાદાત્પ્રમોક્ષ્યસે ॥

પન્થાનૌ પિતૃયાનશ્ચ દેવયાનશ્ચ વિશ્રુતૌ ।
ઈજાનાઃ પિતૃયાનેન દેવયાનેન મોક્ષિણઃ ॥

તપસા બ્રહ્મર્યેણ સ્વાધ્યાયેન મહર્ષયઃ ।
વિમુચ્ય દેહાંસ્તે યાન્તિ મૃત્યોરવિષયં ગતાઃ ॥

આમિષં બન્ધનં લોકે કર્મેહોક્તં તથાઽમિષમ્ ।
તાભ્યાં વિમુક્તઃ પાપાભ્યાં પદમાપ્નોતિ તત્પરમ્ ॥

અપિ ગાથાં પુરા ગીતાં જનકેન વદન્ત્યુત ।
નિર્દ્વન્દ્વેન વિમુક્તેન મોક્ષં સમનુપશ્યતા ॥

અનન્તં બત મે વિત્તં યસ્ય મે નાસ્તિ કિઞ્ચન ।
મિથિલાયાં પ્રદીપ્તાયાં ન મે કિઞ્ચિત્પ્રદહ્યતે ॥

પ્રજ્ઞાપ્રાસાદમારુહ્ય ન શોચેચ્છોચતો જનાન્ ।
જગતીસ્થોઽથવાઽદ્રિસ્થો મન્દબુદ્ધિર્નચેક્ષતે ॥

દૃશ્યં પશ્યતિ યઃ પશ્યન્સ ચક્ષુષ્માન્સ બુદ્ધિમાન્ ।
અજ્ઞાતાનાં ચ વિજ્ઞાનાત્સમ્બોધાદ્રુદ્ધિરુચ્યતે ॥

યસ્તુ માનં વિજાનાતિ બહુમાનમિયાત્સ વૈ ।
બ્રહ્મભાવપ્રભૂતાનાં વૈદ્યાનાં ભાવિતાત્મનામ્ ॥

યદા ભૂતપૃથગ્ભાવમેકસ્થમનુપશ્યતિ ।
તત એવ ચ વિસ્તારં બ્રહ્મ સમ્પદ્યતે તદા ॥

તે જનાસ્તાં ગતિં યાન્તિ નાવિદ્વાંસોઽલ્પચેતસઃ ।
નાબુદ્ધયો નાતપસઃ સર્વં બુદ્ધૌ પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥