મહાભારત · અધ્યાય 12.168
તસ્યાં નિશાયાં વ્યુષ્ટાયાં ગતે તસ્મિન્દ્વિજોત્તમે ।
નિષ્ક્રમ્ય ગૌતમોઽગચ્છદ્ધનાર્થી વિચચાર હ ॥
સામુદ્રિકાન્સવણિજસ્તતોઽપશ્યત્સ્થિતાન્પથિ ।
સ તેન સહ સાર્થેન પ્રયયૌ સાગરં પ્રતિ ॥
સ તુ સાર્થો મહારાજ કસ્મિંશ્ચિદ્ગિરિગહ્વરે ।
મત્તેન દ્વિરદેનાથ નિહતઃ પ્રાયશોઽભવત્ ॥
સ કથઞ્ચિદ્ભયાત્તસ્માદ્વિમુક્તો પ્રાયશોઽભવત્ ।
કાન્દિગ્ભૂતો જીવિતાર્થી પ્રદુદ્રાવોત્તરાં દિશમ્ ॥
તતસ્તુ સ પરિભ્રષ્ટઃ સાર્થાદ્દેશાત્તથાઽર્થતઃ ।
એકાકી વ્યભ્રમત્તત્ર વને કાપુરુષો યથા ॥
સ પન્થાનમથાસાદ્ય સમુદ્રાભિસરં તદા ।
આસસાદ વનં રમ્યં મહત્પુષ્પિતપાદપમ્ ॥
સર્વર્તુકૈરામ્રવણૈઃ પુષ્પિતૈરુપશોભિતમ્ ।
નન્દનોદ્દેશસદૃશં યક્ષકિન્નરસેવિતમ્ ॥
સાલતાલઘવાશ્વત્થપ્લક્ષાગુરુવનૈસ્તથા । ચન્દનસ્ય ચ મુખ્યસ્ય પાદપૈરુપશોભિતમ્ ।
ગિરિપ્રસ્થેષુ રમ્યેષુ સુખેષુ સુખગન્ધિષુ ॥
સમન્તતો દ્વિજશ્રેષ્ઠા વલ્ગુ કૂજન્તિ તત્ર વૈ ।
મનુષ્યવદનાશ્ચાન્યે ભારુણ્ડા ઇતિ વિશ્રુતાઃ ॥
સ તાન્યતિમનોજ્ઞાનિ વિહગાનાં રુતાનિ વૈ ।
શૃણ્વન્સુરમણીયાનિ વિપ્રોઽગચ્છત ગૌતમઃ ॥
તતોઽપશ્યત્સુરમ્યેષુ સુવર્ણસિકતાચિતે । દેશભાગે સમે ચિત્રે સ્વર્ગોદ્દેશસમપ્રભે ।
શ્રિયા જુષ્ટં દદર્શાથ ન્યગ્રોધં ચ સુમણ્ડલમ્ ॥
શાખાભિરનુરૂપાભિઃ સંવૃતં છત્રસન્નિભમ્ ।
તસ્ય મૂલં ચ સંસિક્તં વરચન્દનવારિણા ॥
દિવ્યપુષ્પાન્વિતં શ્રીમત્પિતામહસદોપમમ્ ।
તં દૃષ્ટ્વા ગૌતમઃ પ્રીતો મનઃકાન્તમનુત્તમમ્ ॥
મેધ્યં સુરગૃહપ્રખ્યં પુષ્પિતૈઃ પાદપૈર્વૃતમ્ ।
તમાસાદ્ય મુદા યુક્તસ્તસ્યાધસ્તાદુપાવિશત્ ॥
તત્રાસીનસ્ય કૌન્તેય ગૌતમસ્ય નરાધિપ । પુષ્પાણિ સમુપસ્પૃશ્ય પ્રવવાવનિલઃ શુભઃ ।
હ્લાદયંસ્તસ્ય ગાત્રાણિ ગૌતમસ્ય તદા નૃપ ॥
સ તુ વિપ્રઃ પરિશ્રાન્તિઃ સ્પૃષ્ટઃ પુણ્યેન વાયુના ।
સુખમાસાદ્ય સુષ્વાપ ભાસ્કરશ્ચાસ્તમભ્યયાત્ ॥
તતોઽસ્તં ભાસ્કરે યાતે સન્ધ્યાકાલ ઉપસ્થિતે ।
આજગામ સ્વભવનં બ્રહ્મલોકાત્ખગોત્તમઃ ॥
નાડીજઙ્ઘ ઇતિ ખ્યાતો દયિતો બ્રહ્મણઃ સખા ।
બકરાજો મહાપ્રાજ્ઞઃ કાશ્યપસ્યાત્મસમ્ભવઃ ॥
રાજધર્મેતિ વિખ્યાતો બભૂવાપ્રતિભો ભુવિ ।
દેવકન્યાસુતઃ શ્રીમાન્વિદ્વાન્દેવસમપ્રભઃ ॥
મૃષ્ટહાટકસઞ્છન્નો ભૂષણૈરર્કસન્નિભૈઃ ।
ભૂષિતઃ સર્વગાત્રેષુ દેવગર્ભઃ શ્રિયા જ્વલન્ ॥
તમાગતં ખગં દૃષ્ટ્વા ગૌતમો વિસ્મિતોઽભવત્ ।
ક્ષુત્પિપાસાપરીતાત્મા હિંસાર્થં ચૈનમૈક્ષત ॥
રાજધર્મોવાચ ।
સ્વાગતં ભવતો વિપ્ર દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તોઽસિ મે ગૃહાન્ ।
અસ્તં ચ સવિતા યાતઃ સન્ધ્યેયં સમુપસ્થિતા ॥
મમ ત્વં નિલયં પ્રાપ્તઃ પ્રિયાતિથિરનિન્દિતઃ ।
પૂજિતો યાસ્યસિ પ્રાતર્વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0