મહાભારત · અધ્યાય 12.119

એવં ગુણયુતાન્ભૃત્યાન્સ્વેસ્વે સ્થાને નરાધિપઃ ।
નિયોજયતિ કૃત્યેષુ સ રાજ્યફલમશ્નુતે ॥

ન વા સ્વસ્થાનમુત્ક્રમ્ય પ્રમાણમપિ સત્કૃતમ્ ।
આરોપ્ય ચાપિ સ્વસ્થાનમુત્ક્રમ્યાન્યત્પ્રપદ્યતે ॥

સ્વજાતિગુણસમ્પન્નાઃ સ્વેષુ ધર્મેષ્વવસ્થિતાઃ ।
પ્રકર્તવ્યા હ્યમાત્યાસ્તુ નાસ્થાને પ્રક્રિયા ક્ષમા ॥

અનુરૂપાણિ કર્માણિ ભૃત્યેભ્યો યઃ પ્રયચ્છતિ ।
સ ભૃત્યગુણસમ્પન્નં રાજા ફલમુપાશ્નુતે ॥

શરભઃ શરભસ્થાને સિંહઃ સિંહ ઇવોત્થિતઃ ।
વ્યાઘ્રો વ્યાઘ્ર ઇવ સ્થાપ્યો દ્વીપી દ્વીપી યથા તથા ॥

કર્મસ્વિહાનુરૂપેષુ ન્યસ્યા ભૃત્યા યથાવિધિ ।
પ્રતિલોમં ન ભૃત્યાસ્તે સ્થાપ્યાઃ કર્મફલૈષિણા ॥

યઃ પ્રમાણમતિક્રમ્ય પ્રતિલોમં નરાધિપઃ ।
ભૃત્યાન્સ્થાપયતેઽબુદ્ધિર્ન સ રઞ્જયતે પ્રજાઃ ॥

ન બાલિશા ન ચ ક્ષુદ્રા નાપ્રાજ્ઞા નાજિતેન્દ્રિયાઃ ।
નાકુલીના જનાઃ પાર્શ્વે સ્થાપ્યા રાજ્ઞા ગુણૈષિણા ॥

સાધવઃ કુલજાઃ શૂરા જ્ઞાનવન્તોઽનસૂયકાઃ ।
અક્ષુદ્રાઃ શુચયો દક્ષાઃ સ્યુર્નરાઃ પારિપાર્શ્વકાઃ ॥

ઉદ્ભૂતાસ્તત્પરાઃ શાન્તાશ્ચૌક્ષાઃ પ્રકૃતિજાઃ શુભાઃ ।
સ્વેસ્વે સ્થાનેઽનુપાકૃષ્ટાસ્તે સ્યૂ રાજ્ઞો બહિશ્ચરાઃ ॥

સિંહસ્ય સતતં પાર્શ્વે સિંહ એવ જનો ભવેત્ ।
અસિંહઃ સિંહસહિતઃ સિંહવલ્લભતે ફલમ્ ॥

યસ્તુ સિંહઃ શ્વભિઃ કીર્ણઃ સિંહકર્મફલે રતઃ ।
ન સ સિંહફલં ભોક્તું શક્તઃ શ્વભિરુપાસિતઃ ॥

એવ મેતૈર્મનુષ્યેન્દ્ર શૂરૈઃ પ્રાજ્ઞૈર્બહુશ્રુતૈઃ ।
કુલીનૈઃ સહ શક્યેત કૃત્સ્ના જેતું વસુન્ધરા ॥

નાવૈદ્યો નાનૃજુઃ પાર્શ્વે નાપ્રાજ્ઞો ના મહાયશાઃ ।
સન્ગ્રાહ્યો વસુધાપાલૈર્ભૃત્યો ભૃત્યવતાં વર ॥

વાણવદ્વિસૃતા યાન્તિ સ્વામિકાર્યપરા નરાઃ ।
યે ભૃત્યાઃ પાર્થિવહિતાસ્તેષુ સાન્ત્વં સદા ચરેત્ ॥

કોશશ્ચ સતતં રક્ષ્યો યત્નમાસ્થાય રાજભિઃ ।
કોશમૂલા હિ રાજાનઃ કોશવૃદ્ધિકરો ભવેત્ ॥

કોષ્ઠાગારં ચ તે નિત્યં સ્ફીતં ધાન્યૈઃ સુસઞ્ચિતૈઃ । સદા ત્વં સત્સુ સન્ન્યસ્તધનધાન્યપકો ભવ ।

નિત્યયુક્તાશ્ચ તે ભૃત્યા ભવન્તુ રણકોવિદાઃ ।
વાજિનાં ચ પ્રયોગેષુ વૈશારદ્યમિહેષ્યતે ॥

જ્ઞાતિબન્ધુજનાવેક્ષી મિત્રસમ્બન્ધિસત્કૃતઃ ।
પૌરકાર્યહિતાન્વેક્ષઈ ભવ કૌરવનન્દન ॥

એષા તે નૈષ્ઠિકી બુદ્ધિઃ પ્રજ્ઞા ચાભિહિતા મષા ।
શ્વાતે નિદર્શનં તાત કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ ॥