મહાભારત · અધ્યાય 11.9

ગતે વ્યાસે તુ ધર્માત્મા ધૃતરાષ્ટ્રો મહીપતિઃ ।
કિમચેષ્ટત વિપ્રર્ષે તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એતચ્છ્રુત્વા નરશ્રેષ્ઠશ્ચિરં ધ્યાત્વા ત્વચેતનઃ ।
સઞ્જયં યોજયેત્યુક્ત્વા વિદુરં પ્રત્યભાષત ॥

ક્ષિપ્રમાનય ગાન્ધારીં સર્વાશ્ચ ભરતસ્ત્રિયઃ ।
કુન્તીં ચૈવ તથા ક્ષત્તઃ સમાનય મમાઽન્તિકમ્ ॥

એવમુક્ત્વા સ ધર્માત્મા વિદુરં ધર્મવિત્તમમ્ ।
શોકવિપ્રહતજ્ઞાનો યાનમેવાન્વરોહત ॥

ગાન્ધારી પુત્રશોકાર્તા ભર્તુર્વચનનોદિતા ।
સહ કુન્ત્યા યતો રાજા સહ સ્ત્રીભિરુપાદ્રવત્ ॥

તાઃ સમાસાદ્ય રાજાનં ભૃશં શોકસમન્વિતાઃ ।
આમન્ત્ર્યાન્યોન્યમાયસ્તા ભૃશમુચ્ચુક્રુશુસ્તતઃ ॥

તાઃ સમાશ્વાસયત્ક્ષત્તા તાભ્યશ્ચાર્તતરઃ સ્વયમ્ ।
અશ્રુકણ્ઠીઃ સમારોપ્ય તતોઽસૌ નિર્યયૌ પુરાત્ ॥

તતઃ પ્રણાદઃ સઞ્જજ્ઞે સર્વેષુ કુરુવેશ્મસુ ।
આકુમારં પુરં સર્વમભવચ્છોકકર્શિતમ્ ॥

અદૃષ્ટપૂર્વા યા નાર્યઃ પુરા દેવગણૈરપિ ।
પૃથગ્જનેન દૃશ્યન્તે તાસ્તદા નિહતેશ્વરાઃ ॥

પ્રકીર્ય કેશાન્સુશુભાન્ભૂષણાન્યવમુચ્ય ચ ।
એકવસ્ત્રધરા નાર્યઃ પરિપેતુરનાથવત્ ॥

શ્વતેપર્વતરૂપેભ્યો ગૃહેભ્યસ્તા નિરાક્રમન્ ।
ગુહાભ્ય ઇવ શૈલાનાં પૃષત્યો હતયૂથપાઃ ॥

તાન્યુદીર્ણાનિ નારીણાં તદા વૃન્દાન્યનેકશઃ ।
શોકાર્તાન્યદ્રવન્રાજન્કિશોરીણામિવાઙ્ગણે ॥

પ્રગૃહ્ય બાહૂન્ક્રોશન્ત્યઃ પુત્રાન્ભ્રાતૄન્પિતૄનપિ ।
દર્શયન્તિ હતા હિ સ્મ યુગાન્તે લોકસઙ્ક્ષયમ્ ॥

વિલપન્ત્યો રુદન્ત્યશ્ચ ધાવમાનાસ્તતસ્તતઃ ।
શોકેનોપહતજ્ઞાતાઃ કર્તવ્યં ન પ્રજજ્ઞિરે ॥

વ્રીડાં જગ્મુઃ પુરા યાઃ સ્મ સખીનામપિ યોષિતઃ ।
તા એકવસ્ત્રા નિર્લજ્જાઃ શ્વશ્રૂણાં પુરતોઽભવન્ ॥

પરસ્પરં સુસૂક્ષ્મેષુ શોકેષ્વાશ્વાસયન્તિ યાઃ ।
તાઃ શોકવિહ્વલા રાજન્નવૈક્ષન્ત પરસ્પરમ્ ॥

તાભિઃ પરિવૃતો રાજા રુદતીભિઃ સહસ્રશઃ ।
નિર્યયૌ નગરાદ્દીનસ્તૂર્ણમાયોધનં પ્રતિ ॥

શિલ્પિનો વણિજો વૈશ્યાઃ સર્વે કર્મોપજીવિનઃ ।
તે પાર્થિવં પુરસ્કૃત્ય નિર્યયુર્નગરાદ્બહિઃ ॥

તેષાં વિક્રોશમાનાનામાર્તાનાં કુરુસઙ્ક્ષયે ।
પ્રાદુરાસીન્મહાઞ્શબ્દો વ્યથયન્ભુવનાન્યુત ॥

યુગાન્તકાલે સમ્પ્રાપ્તે ભૂતાનાં દહ્યતામિવ ।
અભાવસ્યોદયઃ પ્રાપ્ત ઇતિ ભૂતાનિ મેનિરે ॥

ભૃશમુદ્વિગ્નમનસસ્તે પૌરાઃ કુરુસઙ્ક્ષયે ।
પ્રાક્રોશન્ત મહારાજ સ્વનુરક્તાસ્તદા ભૃશમ્ ॥

વિદુરસ્ય તુ તદ્વાક્યં શ્રુત્વા તુ પુરુષર્ષભઃ ।
યુજ્યતાં યાનમિત્યુક્ત્વા પુનર્વચનમવ્રવીત્ ॥
ધૃતરાષ્ટ્ર ઉવાચ ।

શીઘ્રમાનય ગાન્ધારીં સર્વાશ્ચ ભરતસ્ત્રિયઃ ।
વધૂં કુન્તીમુપાદાય યાશ્ચાન્યાસ્તત્ર યોષિતઃ ॥