મહાભારત · અધ્યાય 11.27
તે સમાસાદ્ય ગઙ્ગાં તુ શિવાં પુણ્યજલાન્વિતામ્ ।
હ્લાદિનીં ચ પ્રસન્નાં ચ મહારૂપાં મહાવનામ્ ॥
ભૂષણાન્યુત્તરીયાણિ વેષ્ટનાન્યવમુચ્ય ચ ।
કવચાનિ વિચિત્રાણિ ગઙ્ગામવજગાહિરે ॥
તતઃ પિતૄણાં ભ્રાતૄણાં પૌત્રાણાં સ્વજનસ્ય ચ ।
પુત્રાણામાર્યકાણાં ચ પતીનાં ચ કુરુસ્ત્રિયઃ ॥
ઉદકં ચક્રિરે સર્વા રુદન્ત્યો ભૃશદુઃખિતાઃ ।
સુહૃદાં ચાપિ ધર્મજ્ઞાઃ પ્રચક્રુઃ સલિલક્રિયામ્ ॥
ઉદકે ક્રિયમાણે તુ વીરાણાં વિરપત્નિભિઃ ।
સૂપતીર્થાઽભવદ્ગઙ્ગા ભૂયો વિપ્રસસાર ચ ॥
તન્મહોદધિસઙ્કાશં નિરાનન્દમનુત્સવમ્ ।
વીરપત્નીભિરાકીર્ણં ગઙ્ગાતીરમશોભત ॥
તતઃ કુન્તી મહારાજ રુદન્તી શોકકર્શિતા ।
વ્રીડયા મન્દયા વાચા પુત્રાન્વચનમબ્રવીત્ ॥
યઃ સ વીરો મહેષ્વાસો રથયૂથપયૂથપઃ ।
અર્જુનેન હતઃ સઙ્ખ્યે વીરલક્ષણલક્ષિતઃ ॥
યં સૂતપુત્રં મન્યધ્વં રાધેયમિતિ પાણ્ડવાઃ ।
યો વ્યરાજચ્ચમૂમધ્યે દિવાકર ઇવ પ્રભુઃ ॥
પ્રત્યયુધ્યત વઃ સર્વાન્પુરા યઃ સપદાનુગાન્ ।
દુર્યોધનબલં સર્વં યઃ પ્રકર્ષન્વ્યરોચત ॥
યસ્ય નાસ્તિ સમો વીર્યે પૃથિવ્યામપિ કશ્ચન ।
યો વૃણીત યશઃ શૂરઃ પ્રાણૈરપિ સદા ભુવિ ॥
કર્ણસ્ય સત્યસન્ધસ્ય સઙ્ગ્રામેષ્વપલાયિનઃ ।
કુરુધ્વમુદકં તસ્ય ભ્રાતુરક્લિષ્ટકર્મણઃ ॥
સ હિ વઃ પૂર્વજો ભ્રાતા ભાસ્કરાન્મય્યજાયત ।
કુણ્ડલી કવચી શૂરો દિવાકરસમપ્રભઃ ॥
શ્રુત્વા તુ પાણ્ડવાઃ સર્વે માતુર્વચનમપ્રિયમ્ ।
કર્ણમેવાનુશોચન્તો ભૂયશ્ચાત્યાતુરા ભવન્ ॥
તતઃ સ પુરુષવ્યાઘ્રઃ રુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ઉવાચ માતરં વીરો નિઃશ્વસન્નિવ પન્નગઃ ॥
યઃ શરોર્મિર્ધ્વજાવર્તો મહાભુજમહાગ્રહઃ ।
તલશબ્દપ્રણુદિતો મહારથમહાગ્રહઃ ॥
યસ્યેષુપાતમાસાદ્ય કોઽન્યસ્તિષ્ઠેદ્ધનઞ્જયાત્ । કથં પુત્રો ભવત્યાઃ સ દેવગર્ભઃ પુરાઽભવત્ ।
કુણ્ડલી કવચી શૂરો દિવાકરસમપ્રભઃ ॥
યસ્ય બાહુપ્રતાપેન તાપિતાઃ સર્વતો વયમ્ ।
તમગ્નિમિવ વસ્ત્રેણ કથં છાદિતવત્યસિ ॥
યસ્ય બાહુપ્રભાવેન વૈરમસ્માસ્વરોચયત્ ।
સુયોધનસ્તુ તં જ્યેષ્ઠં કથં નોદિતવત્યસિ ॥
તથા કર્ણં મહેષ્વાસં ધાર્તરાષ્ટ્રૈરુપાસિતમ્ ।
ઉપાસિતં યથાઽસ્માભિર્બલં ગાણ્ડીવધન્વનઃ ॥
ભૂમિપાનાં ચ સર્વેષાં બલં બલવતાં વરઃ ।
નાન્યઃ કુન્તીસુતાત્કર્ણાદગૃહ્ણાદ્રથિનો રથી ॥
સ નઃ પ્રથમજો ભ્રાતા સર્વશસ્ત્રભૃતાં વરઃ ।
અસૂત તં ભવત્યગ્રે કથમદ્ભુતવિક્રમમ્ ॥
અહો ભવત્યા મન્ત્રસ્ય ગૂહનેન વયં હતાઃ ।
નિધનેન હિ કર્ણસ્ય પીડિતાસ્તુ સબાન્ધવાઃ ॥
અભિમન્યોર્વિનાશેન દ્રૌપદેયવધેન ચ ।
પાઞ્ચાલાનાં વિનાશેન, કુરૂણાં ઘાતનાદપિ ॥
તતઃ શતગુણં દુઃખમિદમાપતિતં મહત્ ।
કર્ણમેવાનુશોચાપિ દહ્યામ્યગ્નાવિવાહિતઃ ॥
નેહ સ્મ કિઞ્ચિદપ્રાપ્ય ભવેદપિ દિવિ સ્થિતમ્ ।
ન ચેદં વૈશસં ઘોરકં કૌરવાન્તકરં ભવેત્ ॥
એવં વિલપ્ય બહુલં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
વ્યરુદચ્છનકૈઃ રાજંશ્ચકારાસ્યોદકં પ્રભુઃ ॥
તતો વિનેદુઃ સહસા સ્ત્રિયસ્તાઃ ખલુ સર્વશઃ ।
અભિતો યાઃ સ્થિતાસ્તત્ર તસ્મિન્નુદકકર્મણિ ॥
તત આનાયયામાસ કર્ણસ્ય સપરિચ્છદાઃ ।
સ્ત્રિયઃ કુરુપતિર્ધીમાન્ભ્રાતુઃ પ્રેમ્ણા યુધિષ્ઠિરઃ ॥
સ તાભિઃ સહ ધર્માત્મા પ્રેતકૃત્યમનન્તરમ્ ।
સર્વં ચકાર કર્ણસ્ય વિધિવદ્ભૂરિદક્ષિણમ્ ॥
સ રાજા ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ કૃત્વા જલમતન્દ્રિતઃ । સમુત્તતાર ગઙ્ગાયા ભાર્યયા સહ ભારત ॥
[પાપેનાસૌ મયા શ્રેષ્ઠો ભ્રાતા જ્ઞાતિર્નિપાતિતઃ ।
અતો મનસિ યદ્ગુહ્યં સ્ત્રીણાં તન્ન ભવિષ્યતિ ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ તુ ગઙ્ગાયા ઉત્તતારાકુલેન્દ્રિયઃ । ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ સર્વૈર્ગઙ્ગાતીરમુપેયિવાન્ ॥ ] ॥
અતઃ પરંશાન્તિપર્વ ભવિષ્યતિ તસ્યાયમાદ્યઃ શ્લોકઃ ।
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
કૃત્વોદકં તે સુહૃદાં સર્વેષાં પાણ્ડુનન્દનાઃ ।
વિદુરે ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ સર્વાશ્ચ ભરતસ્ત્રિયઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0