મહાભારત · અધ્યાય 10.6

દ્વારદેશે તતો દ્રૌણિમવસ્થિતમવેક્ષ્ય તૌ ।
અકુર્વતાં ભોજકૃપૌ કિં સઞ્જય વદસ્વ મે ॥
સ્̤અઞ્જય ઉવાચ ।

કૃતવર્માણમામન્ત્ર્ય કૃપં ચ સ મહારથઃ ।
દ્રૌણિર્મન્યુપરીતાત્મા શિબિરદ્વારમાસદત્ ॥

તત્ર ભૂતં મહાકાયં ચન્દ્રાર્કસદૃશદ્યુતિમ્ ।
સોઽપશ્યદ્દ્વારમાવૃત્ય તિષ્ઠન્તં રોમહર્ષણમ્ ॥

વસાનં ચર્મ વૈયાઘ્રં વસારુધિરવિસ્રવમ્ ।
કૃષ્ણાજિનોત્તરાસઙ્ગં નાગયજ્ઞોપવીતિનમ્ ॥

બાહુભિઃ સ્વાયતૈર્ભીમૈર્નાનાપ્રહરણોદ્યતૈઃ ।
બદ્ધાઙ્ગદમહાસર્પં જ્વાલામાલાકુલાનનમ્ ॥

દંષ્ટ્રાકરાલવદનં વ્યાદિતાસ્યં ભયાનકમ્ ।
નયનાનાં સહસ્રૈશ્ચ વિચિત્રૈરભિભૂષિતમ્ ॥

નૈવ તસ્ય વપુઃ શક્યં પ્રવક્તું વેષ એવ ચ ।
સર્વથા તુ તદાલક્ષ્ય સ્ફુટેયુરપિ પર્વતાઃ ॥

તસ્યાસ્યનાસિકાભ્યાં ચ શ્રવણાભ્યાં ચ સર્વશઃ ।
તેભ્યશ્ચાક્ષિસહસ્રેભ્યઃ પ્રાદુરાસન્મહાર્ચિષઃ ॥

તથા તેજોમરીચિભ્યઃ શઙ્ખચક્રગદાધરાઃ ।
પ્રાદુરાસન્હૃષીકેશાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

તદત્યદ્ભુતમાલોક્ય ભૂતં લોકભયઙ્કરમ્ ।
દ્રૌણિરવ્યથિતો દિવ્યૈરસ્ત્રવર્ષૈરવાકિરત્ ॥

દ્રૌણિમુક્તાઞ્છરાંસ્તાંસ્તુ તદ્ભૂતં મહદગ્રસત્ ।
ઉદધેરિવ વાર્યોઘાન્પાવકો બડબામુખઃ ॥

અશ્વત્થામા તુ સમ્પ્રેક્ષ્ય શરૌઘાંસ્તાન્નિરર્થકાન્ ।
રથશક્તિં મુમોચાસ્મૈ દીપ્તામગ્નિશિખામિવ ॥

સા તમાહત્ય દીપ્તાગ્રા રથશક્તિરદીર્યત ।
યુગાન્તે સૂર્યમાહત્ય મહોલ્કેવ દિવશ્ચ્યુતા ॥

અથ હેમત્સરું દિવ્યં ખઙ્ગમાકાશવર્ચસમ્ ॥
કોશાત્સમુદ્બબર્હાશુ બિલાદ્દીપ્તમિવોરગમ્ ॥

તતઃ ખઙ્ગવરં ધીમાન્ભૂતાય પ્રાહિણોત્તદા ।
સ તદાસાદ્ય ભૂતં વૈ વિલયં તૂલવદ્યયૌ ॥

તતઃ સ કુપિતો દ્રૌણિરિન્દ્રકેતુનિભાં ગદામ્ ।
જ્વલન્તીં પ્રાહિણોત્તસ્મૈ ભૂતં તામપિ ચાગ્રસત્ ॥

તતઃ સર્વાયુધાભાવે વીક્ષમાણસ્તતસ્તતઃ ।
અપશ્યત્કૃતમાકાશમનાકાશં જનાર્દનૈઃ ॥

તદદ્ભુતતમં દૃષ્ટ્વા દ્રોણપુત્રો નિરાયુધઃ ।
અચિન્તયત્સુસન્ત્રસ્તઃ કૃપભોજવચઃ સ્મરન્ ॥

બ્રુવતામપ્રિયં પથ્યં સુહૃદાં ન શૃમોતિ યઃ ।
સ શોચત્યાપદં પ્રાપ્ય થાઽહમવમત્ય તૌ ॥

શાસ્ત્રદૃષ્ટાનવિદ્વાન્યઃ સમતીત્ય જિઘાંસતિ ।
સ પથઃ પ્રચ્યુતો ધર્મ્યાત્કુપથે પ્રતિહન્યતે ॥

ગોબ્રાહ્મણનૃપસ્ત્રીષુ સખ્યુર્માતુર્ગુરોસ્તથા ।
વૃદ્ધબાલજડાન્ધેષુ સુપ્તભીતોત્થિતેષુ ચ ॥

મત્તોન્મત્તપ્રમત્તેષુ ન શસ્ત્રાણિ ચ માતયેત્ ।
ઇત્યેવં ગુરુભિઃ પૂર્વમુપદિષ્ટં નૃણાં સદા ॥

સોઽહમુત્ક્રમ્ય પન્થાનં શાસ્ત્રદૃષ્ટં સનાતનમ્ ।
અમાર્ગેણૈવમારભ્ય ઘોરામાપદમાગતઃ ॥

તાં ચાપદં ઘોરતરાં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ।
યદુદ્યમ્ય મહત્કૃત્યં ભયાદપિ નિવર્તતે ॥

અશક્યં ચૈવ કઃ કર્તું શક્તઃ શક્તિબલાદિહ ।
ન હિ દૈવાદ્ગરીયો વૈ માનુષ્યં કિઞ્ચિદિષ્યતે ॥

માનુષ્યં કુર્વતઃ કર્મ યદિ દૈવાન્ન સિધ્યતિ ।
સ પથઃ પ્રચ્યુતો ધર્મ્યાદ્વિપદં પ્રતિપદ્યતે ॥

પ્રતિજ્ઞાનં હ્યવિજ્ઞાનં પ્રવદન્તિ મનીષિણઃ ।
યદારભ્ય ક્રિયાં કાઞ્ચિદ્ભયાદિહ નિવર્તતે ॥

તદિદં દુષ્પ્રણીતેન ભયં મા સમુપસ્થિતમ્ ।
ન હિ દ્રોણસુતઃ સઙ્ખ્યે નિવર્તેત કથઞ્ચન ॥

ઇદં ચ સુમહદ્ભૂતં દૈવદણ્ડમિવોદ્યતમ્ ।
ન ચૈતદભિજાનામિ ચિન્તયન્નપિ સર્વથા ॥

ધ્રુવં યેયમધર્મેણ પ્રહિતા કલુષા મતિઃ ।
તસ્યાઃ ફલમિદં ઘોરં પ્રતિઘાતાય કલ્પતે ॥

તદિદં દૈવવિહિતં મમ સઙ્ખ્યે નિવર્તનમ્ ।
નાન્યત્ર દૈવાદુદ્યન્તુમિહ શક્યં કથઞ્ચન ॥

સોઽહમદ્ય મહાદેવં પ્રપદ્યે શરણં વિભુમ્ ।
દૈવદણ્ડમિમં ઘોરં સ હિ મે નાશયિષ્યતિ ॥

કપર્દિનં પ્રપદ્યેઽહં દેવદેવમુમાપતિમ્ ।
કપાલમાલિનં રુદ્રં ભગનેત્રહરં હરમ્ ॥

સ હિ દેવોઽત્યગાદ્દેવાંસ્તપસા વિક્રમેણ ચ ।
તસ્માચ્છરણમભ્યેષ્યે ગિરિશં શૂલપાણિનમ્ ॥