મહાભારત · અધ્યાય 10.4

દિષ્ટ્યા તે પ્રતિકર્તવ્યે મતિર્જાતેયમચ્યુત ।
ન ત્વાં વારયિતું શક્તો વજ્રપાણિરપિ સ્વયમ્ ॥

અનુયાસ્યાવહે ત્વાં તુ પ્રભાતે સહિતાવુભૌ ।
અદ્ય રાત્રૌ વિશ્રમસ્વ વિમુક્તકવચધ્વજઃ ॥

અહં ત્વામનુયાસ્યામિ કૃતવર્મા ચ સાત્વતઃ ।
પરાનભિમુખં યાન્તં રથાવાસ્થાય દંશિતૌ ॥

આવાભ્યાં સહિતઃ શત્રૂઞ્શ્વો નિહન્તા સમાગમે ।
વિક્રમ્ય રથિનાં શ્રેષ્ઠ પાઞ્ચાલાન્સપદાનુગાન્ ॥

શક્તસ્ત્વમસિ વિક્રમ્ય વિશ્રમસ્વ નિશામિમામ્ ।
ચિરં તે જાગ્રતસ્તાત સ્વપ તાવન્નિશામિમામ્ ॥

વિશ્રાન્તશ્ચ વિનિદ્રશ્ચ સ્વસ્થચિત્તશ્ચ માનદ ।
સમેત્ય સમરે શત્રૂન્વધિષ્યસિ ન સંશયઃ ॥

ન હિ ત્વાં રથિનાં શ્રેષ્ઠં પ્રગૃહીતવરાયુધમ્ ।
જેતુમુત્સહતે કશ્ચિદપિ દેવેષુ પાવકિઃ ॥

કૃપેણ સહિતં યાન્તં ગુપ્તં ચ કૃતવર્મણા ।
કો દ્રૌણિં યુધિ સંરબ્ધં યોધયેદપિ દેવરાટ્ ॥

તે વયં નિશિ વિશ્રાન્તા વિનિદ્રા વિગતજ્વરાઃ ।
પ્રભાતાયાં રજન્યાં વૈ નિહનિષ્યામ શાત્રવાન્ ॥

તવ હ્યસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ મમ ચૈવ ન સંશયઃ ।
સાત્વતોપિ મહેષ્વાસો નિત્યં યુદ્ધેષુ કોવિદઃ ॥

તે વયં સહિતાસ્તાત સર્વાઞ્શત્રૂન્સમાગતાન્ ।
પ્રસહ્ય સમરે હત્વા પ્રીતિં પ્રાપ્સ્યામ પુષ્કલામ્ ॥

વિશ્રમસ્વ ત્વમવ્યગ્રઃ સ્વપ ચેમાં નિશાં સુખમ્ ।
અહં ચ કૃતવર્મા ચ પ્રભાતે ત્વાં નરોત્તમમ્ ॥

અનુયાસ્યાવ સહિતૌ ધન્વિનૌ પરતાપનૌ ।
રથિનં ત્વરયા યાન્તં રથમાસ્થાય દંશિતૌ ॥

સ ગત્વા શિબિરં તેષાં નામ વિશ્રાવ્ય ચાહવે ।
તતઃ કર્તાઽસિ શત્રૂણાં યુધ્યતાં કદનં મહત્ ॥

કૃત્વા ચ કદનં તેષાં પ્રભાતે વિમલેઽહનિ ।
વિહરસ્વ યથા શક્રઃ સૂદયિત્વા મહાસુરાન્ ॥

ત્વં હિ શક્તો રણે જેતું પાઞ્ચાલાનાં વરૂથિનીમ્ ।
દૈત્યસેનામિવ ક્રુદ્ધઃ સર્વદાનવસૂદનઃ ॥

મયા ત્વાં સહિતં સઙ્ખ્યે ગુપ્તં ચ કૃતવર્મણા ।
ન સહેત વિભુઃ સાક્ષાદ્વજ્રપાણિરપિ સ્વયમ્ ॥

ન ચાહં સમરે તાત કૃતવર્મા ન ચૈવ હિ ।
અનિર્જિત્ય રણે પાણ્ડૂનપયાસ્યામિ કર્હિચિત્ ॥

હત્વા ચ સમરે ક્ષુદ્રાન્પાઞ્ચાલાન્પાણ્ડુભિઃ સહ ।
નિવર્તિષ્યામહે સર્વે હતા વા સ્વર્ગગા વયમ્ ॥

સર્વોપાયૈઃ સહાયાસ્તે પ્રભાતે વયમાહવે ।
સત્યમેતન્મહાબાહો પ્રબ્રવીમિ તવાનઘ ॥

એવમુક્તસ્તતો દ્રૌણિક્રમાતુલેન હિતં વચઃ ।
અબ્રવીન્માતુલં રાજન્ક્રોધાદુદ્વૃત્ય લોચને ॥

આતુરસ્ય કુતો નિદ્રા નરસ્યામર્ષિતસ્ય ચ ।
અર્થાંશ્ચિન્તયતશ્ચાપિ કામયાનસ્ય વા પુનઃ ॥

તદિદં સમનુપ્રાપ્તં પશ્ય મેઽદ્ય ચતુષ્ટયમ્ ।
યસ્ય ભાગશ્ચતુર્થો મે સ્વપ્નમહ્નાય નાશયેત્ ॥

કિં નામ દુઃખં લોકેઽસ્મિન્પિતુર્વધમનુસ્મરન્ ।
હૃદયં નિર્દહન્મેઽદ્ય રાત્ર્યહાનિ ન શામ્યતિ ॥

યથા ચ નિહતઃ પાપૈઃ પિતા મમ વિશેષતઃ ।
પ્રત્યક્ષમપિ તે સર્વં તન્મે મર્માણિ કૃન્તતિ ॥

કથં હિ માદૃશો લોકે મુહૂર્તમપિ જીવતિ ।
દ્રોણહન્તેતિ યદ્વાચઃ પાઞ્ચાલાનાં શૃણોમ્યહમ્ ॥

ધૃષ્ટદ્યુમ્નમહત્વા તુ નાદં જીવિતુમુત્સહે ।
સ મે પિતુર્વધાદ્વધ્યઃ પાઞ્ચાલા યે ચ સઙ્ગતાઃ ॥

વિલાપો ભગ્નસક્થસ્ય યસ્તુ રાજ્ઞો મયા શ્રુતઃ ।
સ પુનર્હૃદયં કસ્ય ક્રૂરસ્યાપિ ન નિર્દહેત્ ॥

કસ્ય હ્યકરુણસ્યાપિ નેત્રાભ્યામશ્રુ નાવ્રજેત્ ।
નૃપતેર્ભગ્નસક્થસ્ય શ્રુત્વા તાદૃગ્વચઃ પુનઃ ॥

યશ્ચાયં મિત્રપક્ષો મે મયિ જીવતિ નિર્જિતઃ ।
શોકં મે વર્ધયત્યેષ વારિવેગ ઇવાર્ણવમ્ ॥

એકાગ્નમનસો મેઽદ્ય કુતો નિદ્રા કુતઃ સુખમ્ ॥

વાસુદેવાર્જુનાભ્યાં ચ તાનહં પરિરક્ષિતાન્ ।
અવિષહ્યતમાન્મન્યે મહેન્દ્રેણાપિ સત્તમ ॥

ન ચાપિ શક્તઃ સંયન્તુમસ્માત્કાર્યાત્કથઞ્ચન ।
તં ન પશ્યામિ લોકેઽસ્મિન્યો માં કોપાન્નિવર્તયેત્ ॥

ઇતિ મે નિશ્ચિતા બુદ્ધિરેષા સાધુમતા મમ ॥

વાદિકૈઃ કથ્યમાનસ્તુ મિત્રાણાં મે પરાભવઃ ।
પાણ્ડવાનાં ચ વિજયટો હૃદયં દહતીવ મે ॥

અહં તુ કદનં કૃત્વા શત્રૂણામદ્ય સૌપ્તિકે ।
તતો વિશ્રમિતા ચૈવ સ્વપ્તા ચ વિગતજ્વરઃ ॥