મહાભારત · અધ્યાય 1.57

યે સર્પાઃ સર્પસત્રેઽસ્મિન્પતિતા હવ્યવાહને ।
તેષાં નામાનિ સર્વેષાં શ્રોતુમિચ્છામિ સૂતજ ॥
સૌતિરુવાચ ।

સહસ્રાણિ બહૂન્યસ્મિન્પ્રયુતાન્યર્બુદાનિ ચ ।
ન શક્યં પરિસંખ્યાતું બહુત્વાદ્દ્વિજસત્તમ ॥

યથાસ્મૃતિ તુ નામાનિ પન્નગાનાં નિબોધ મે ।
ઉચ્યમાનાનિ મુખ્યાનાં હુતાનાં જાતવેદસિ ॥

વાસુકેઃ કુલજાતાંસ્તુ પ્રાધાન્યેન નિબોધ મે ।
નીલરક્તાન્સિતાન્ઘોરાન્મહાકાયાન્વિષોલ્બણાન્ ॥

અવશાન્માતૃવાગ્દણ્ડપીડિતાન્કૃપણાન્હૂતાન્ ।
કોટિશો માનસઃ પૂર્ણઃ શલઃ પાલો હલીમકઃ ॥

પિચ્છલઃ કૌણપશ્ચક્રઃ કાલવેગઃ પ્રકાલનઃ ।
હિરણ્યબાહુઃ શરણઃ કક્ષકઃ કાલદન્તકઃ ॥

એતે વાસુકિજા નાગાઃ પ્રવિષ્ટા હવ્યવાહને । અન્યે ચ બહવો વિપ્ર તથા વૈ કુલસમ્ભવાઃ ।
પ્રદીપ્તાગ્નૌ હુતાઃસર્વે ઘોરરૂપા મહાબલાઃ ॥

તક્ષકસ્ય કુલે જાતાન્પ્રવક્ષ્યામિ નિબોધ તાન્ ।
પુચ્છાણ્ડકો મણ્ડલકઃ પિણ્ડસેક્તા રભેણકઃ ॥

ઉચ્છિખઃ શરભો ભઙ્ગો બિલ્વતેજા વિરોહણઃ ।
શિલી શલકરો મૂકઃ સુકુમારઃ પ્રવેપનઃ ॥

મુદ્ગરઃ શિશુરોમા ચ સુરોમા ચ મહાહનુઃ ।
એતે તક્ષકજા નાગાઃ પ્રવિષ્ટા હવ્યવાહનમ્ ॥

પારાવતઃ પારિયાત્રઃ પાણ્ડરો હરિણઃ કૃશઃ ।
વિહઙ્ગઃ શરભો મોદઃ પ્રમોદઃ સંહતાપનઃ ॥

ઐરાવતકુલાદેતે પ્રવિષ્ટા હવ્યવાહનમ્ ।
કૌરવ્યકુલજાન્નાગાઞ્શૃણુ મે ત્વં દ્વિજોત્તમ ॥

એરકઃ કુણ્ડલો વેણી વેણીસ્કન્ધઃ કુમારકઃ ।
બાહુકઃ શૃઙ્ગબેરશ્ચ ધૂર્તકઃ પ્રાતરાતકૌ ॥

કૌરવ્યકુલજાસ્ત્વેતે પ્રવિષ્ટા હવ્યવાહનમ્ ।
ધૃતરાષ્ટ્રકુલે જાતાઞ્શૃણુ નાગાન્યથાતથમ્ ॥

કીર્ત્યમાનાન્મયા બ્રહ્મન્વાતવેગાન્વિષોલ્બણાન્ ।
શઙ્કુકર્ણઃ પિઠરકઃ કુઠારમુખસેચકૌ ॥

પૂર્ણાઙ્ગદઃ પૂર્ણમુખઃ પ્રહાસઃ શકુનિર્દરિઃ ।
અમાહઠઃ કામઠકઃ સુષેણો માનસોઽવ્યયઃ ॥

અષ્ટાવક્રઃ કોમલકઃ શ્વસનો મૌનવેપગઃ । ભૈરવો મુણ્ડવેદાઙ્ગઃ પિશઙ્ગશ્ચોદપારકઃ ।
ઋષભો વેગવાન્નાગઃ પિણ્ડારકમહાહનૂ ॥

રક્તાઙ્ગઃ સર્વસારઙ્ગઃ સમૃદ્ધપટવાસકૌ ।
વરાહકો વીરણકઃ સુચિત્રશ્ચિત્રવેગિકઃ ॥

પરાશરસ્તરુણકો મણિઃ સ્કન્ધસ્તથાઽરુણિઃ ।
ઇતિ નાગા મયા બ્રહ્મન્કીર્તિતાઃ કીર્તિવર્ધનાઃ ॥

પ્રાધાન્યેન બહુત્વાત્તુ ન સર્વે પરિકીર્તિતાઃ ।
એતેષાં પ્રસવો યશ્ચ પ્રસવસ્ય ચ સન્તતિઃ ॥

ન શક્યં પરિસંખ્યાતું યે દીપ્તં પાવકં ગતાઃ । દ્વિશીર્ષાઃ પઞ્ચશીર્ષાશ્ચ સપ્તશીર્ષાસ્તથાઽપરે ।
દશશીર્ષાઃ શતશીર્ષાસ્તથાન્યે બહુશીર્ષકાઃ ॥

કાલાનલવિષા ઘોરા હુતાઃ શતસહસ્રશઃ ।
મહાકાયા મહાવેગાઃ શૈલશૃઙ્ગસમુચ્છ્રયાઃ ॥

યોજનાયામવિસ્તારા દ્વિયોજનસમાયતાઃ ।
કામરૂપાઃ કામબલા દીપ્તાનલવિષોલ્બણાઃ ॥

દગ્ધાસ્તત્ર મહાસત્રે બ્રહ્મદણ્ડનિપાડિતાઃ ॥