મહાભારત · અધ્યાય 1.38
સર્પાણાં તુ વચઃ શ્રુત્વા સર્વેષામિતિ ચેતિ ચ ।
વાસુકેશ્ચ વચઃ શ્રુત્વા એલાપત્રોઽબ્રવીદિદમ્ ॥
પ્રાગેવ દર્શિતા બુદ્ધિર્મયૈષા ભુજગોત્તમાઃ ।
હેયેતિ યદિ વો બુદ્ધિસ્તવાપિ ચ તથા પ્રભો ॥
અસ્તુ કામં મભાદ્યાપિ બુદ્ધિઃ સ્મરણમાગતા । તાં શૃણુધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ યાથાતથ્યેન પન્નગાઃ ॥
ન સ યજ્ઞો ન ભવિતા ન સ રાજા તથાવિધઃ ।
જનમેજયઃ પાણ્ડવેયો યતોઽસ્માકં મહદ્ભયમ્ ॥
દૈવેનોપહતો રાજન્યો ભવેદિહ પૂરુષઃ ।
સ દૈવમેવાશ્રયેત નાન્યત્તત્ર પરાયણમ્ ॥
તદિદં ચૈવમસ્માકં ભયં પન્નગસત્તમાઃ ।
દૈવમેવાશ્રયામોઽત્ર શૃણુધ્વં ચ વચો મમ ॥
અહં શાપે સમુત્સૃષ્ટે સમશ્રૌષં વચસ્તદા । માતુરુત્સઙ્ગમારૂઢો ભયાત્પન્નગસત્તમાઃ ।
દેવાનાં પન્નગશ્રેષ્ઠાસ્તીક્ષ્ણાસ્તીક્ષ્ણ ઇતિ પ્રભો ॥
શાપદુઃખાગ્નિતપ્તાનાં પન્નગાનામનામયમ્ । કૃપયા પરયાઽવિષ્ટાઃ પ્રાર્થયન્તો દિવૌકસઃ ॥
દેવા ઊચુઃ ।
કા હિ લબ્ધ્વા પ્રિયાન્પુત્રાઞ્શપેદેવં પિતામહ ।
ઋતે કદ્રૂં તીક્ષ્ણરૂપાં દેવદેવ તવાગ્રતઃ ॥
તથેતિ ચ વચસ્તસ્યાસ્ત્વયાપ્યુક્તં પિતામહ ।
ઇચ્છામ એતદ્વિજ્ઞાતું કારણં યન્ન વારિતા ॥
બ્રહ્મોવાચ ।
બહવઃ પન્નગાસ્તીક્ષ્ણા ઘોરરૂપા વિષોલ્બણાઃ ।
પ્રજાનાં હિતકામોઽહં ન ચ વારિતવાંસ્તદા ॥
યે દન્દશૂકાઃ ક્ષુદ્રાશ્ચ પાપાચારા વિષોલ્બણાઃ ।
તેષાં વિનાશો ભવિતા ન તુ યે ધર્મચારિણઃ ॥
યન્નિમિત્તં ચ ભવિતા મોક્ષસ્તેષાં મહાભયાત્ ।
પન્નગાનાં નિબોધધ્વં તસ્મિન્કાલે સમાગતે ॥
યાયાવરકુલે ધીમાન્ભવિષ્યતિ મહાનૃષિઃ ।
જરત્કારુરિતિ ખ્યાતસ્તપસ્વી નિયતેન્દ્રિયઃ ॥
તસ્ય પુત્રો જરત્કારોર્ભવિષ્યતિ તપોધનઃ । આસ્તીકો નામ યજ્ઞં સ પ્રતિષેત્સ્યતિ તં તદા ।
તત્ર મોક્ષ્યન્તિ ભુજગા યે ભવિષ્યન્તિ ધાર્મિકાઃ ॥
દેવા ઊચુઃ ।
સ મુનિપ્રવરો બ્રહ્મઞ્જરત્કારુર્મહાતપાઃ ।
કસ્યાં પુત્રં મહાત્માનં જનયિષ્યતિ વીર્યવાન્ ॥
બ્રહ્મોવાચ ।
વાસુકેર્ભગિની કન્યા સમુત્પન્ના સુશોભના ।
તસ્મૈ દાસ્યતિ તાં કન્યાં વાસુકિર્ભુજગોત્તમઃ ॥
તસ્યાં જનયિતા પુત્રં વેદવેદાઙ્ગપારગમ્ । સનામાયાં સનામા સ કન્યાયાં દ્વિજસત્તમઃ ॥
એલાપત્ર ઉવાચ ।
એવમસ્ત્વિતિ તં દેવાઃ પિતામહમથાબ્રુવન્ ।
ઉત્ક્વૈવં વચનં દેવાન્વિરિઞ્ચિસ્ત્રિદિવં યયૌ ॥
સોઽહમેવં પ્રપશ્યામિ વાસુકે ભગિની તવ ।
જરત્કારુરિતિ ખ્યાતા તાં તસ્મૈ પ્રતિપાદય ॥
ભૈક્ષવદ્ભિક્ષમાણાય નાગાનાં ભયશાન્તયે ।
ઋષયે સુવ્રતાયૈનામેષ મોક્ષઃ શ્રુતો મયા ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0