મહાભારત · અધ્યાય 1.28

ઇત્યુક્તો ગરુડઃ સર્પૈસ્તતો માતરમબ્રવીત્ ।
ગચ્છામ્યમૃતમાહર્તું ભક્ષ્યમિચ્છામિ વેદિતુમ્ ॥
વિનતોવાચ ।

સમુદ્રકુક્ષાવેકાન્તે નિષાદાલયમુત્તમમ્ ।
ભવનાનિ નિષાદાનાં તત્ર સન્તિ દ્વિજોત્તમ ॥

પાપિનાં નષ્ટલોકાનાં નિર્ઘૃણાનાં દુરાત્મનામ્ ।
નિષાદાનાં સહસ્રાણિ તાન્ભુક્ત્વાઽમૃતમાનય ॥

ન ચ તે બ્રાહ્મણં હન્તું કાર્યા બુદ્ધિઃ કથઞ્ચન ।
અવધ્યઃ સર્વભૂતાનાં બ્રાહ્મણો હ્યનલોપમઃ ॥

અગ્નિરર્કો વિષં શસ્ત્રં વિપ્રો ભવતિ કોપિતઃ ।
ગુરુર્હિ સર્વભૂતાનાં બ્રાહ્મણઃ પરિકીર્તિતઃ ॥

એવમાદિસ્વરૂપૈસ્તુ સતાં વૈ બ્રાહ્મણો મતઃ ।
સ તે તાત ન હન્તવ્યઃ સન્ક્રુદ્ધેનાપિ સર્વથા ॥

બ્રાહ્મણાનામભિદ્રોહો ન કર્તવ્યઃ કથઞ્ચન ।
ન હ્યેવમગ્નિર્નાદિત્યો ભસ્મ કુર્યાત્તથાનઘ ॥

યથા કુર્યાદભિક્રુદ્ધો બ્રાહ્મણઃ સંશિતવ્રતઃ ।
તદેતૈર્વિવિધૈર્લિઙ્ગૈસ્ત્વં વિદ્યાસ્તં દ્વિજોત્તમમ્ ॥

ભૂતાનામગ્રભૂર્વિપ્રો વર્ણશ્રેષ્ઠઃ પિતા ગુરુઃ ।
ગરુડ ઉવાચ ।
કિંરૂપો બ્રાહ્મણો માતઃ કિંશીલઃ કિમ્પરાક્રમઃ ॥

કિંસ્વિદગ્નિનિભો ભાતિ કિંસ્વિત્સૌમ્યપ્રદર્શનઃ ।
યથાહમભિજાનીયાં બ્રાહ્મણં લક્ષણૈઃ શુભૈઃ ॥

તન્મે કારણતો માતઃ પૃચ્છતો વક્તુમર્હસિ ।
વિનતોવાચ ।
યસ્તે કણ્ઠમનુપ્રાપ્તો નિગીર્ણં બડિશં યથા ॥

દહેદઙ્ગારવત્પુત્રં તં વિદ્યાદ્બ્રાહ્મણર્ષભમ્ ।
વિપ્રસ્ત્વયા ન હન્તવ્યઃ સન્ક્રુદ્ધેનાપિ સર્વદા ॥

પ્રોવાચ ચૈન વિનતા પુત્રહાર્દાદિદં વચઃ ।
જઠરે ન ચ જીર્યેદ્યસ્તં જાનીહિ દ્વિજોત્તમમ્ ॥

પુનઃ પ્રોવાચ વિનતા પુત્રહાર્દાદિદં વચઃ ।
જાનન્ત્યપ્યતુલં વીર્યમાશીર્વાદપરાયણા ॥

પ્રીતા પરમદુઃખાર્તા નાગૈર્વિપ્રકૃતા સતી ।
વિનતોવાચ ।
પક્ષૌ તે મારુતઃ પાતુ ચન્દ્રસૂર્યૌ ચ પૃષ્ઠતઃ ॥

શિરશ્ચ પાતુ વહ્નિસ્તે વસવઃ સર્વતસ્તનુમ્ । વિષ્ણુઃ સર્વગતઃ સર્વમહ્ગાનિ તવ ચૈવ હ ।
અહં ચ તે સદા પુત્ર શાન્તિસ્વસ્તિપરાયણા ॥

ઇહાસીના ભવિષ્યામિ સ્વસ્તિકારે રતા સદા ।
અરિષ્ટં વ્રજ પન્થાનં પુત્ર કાર્યાર્થસિદ્ધયે ॥
સૌતિરુવાચ ।

તતઃ સ માતુર્વચનં નિશમ્ય વિતત્ય પક્ષૌ નભ ઉત્પપાત ।
તતો નિષાદાન્બલવાનુપાગતો બુભુક્ષિતઃ કાલ ઇવાન્તકોઽપરઃ ॥

સ તાન્નિષાદાનુપસંહરંસ્તદા રજઃ સમુદ્ધૂય નભઃસ્પૃશં મહત્ ।
સમુદ્રકુક્ષૌ ચ વિશોષયન્પયઃ સમીપજાન્ભૂધરજાન્વિચાલયન્ ॥

તતઃ સ ચક્રે મહદાનનં તદા નિષાદમાર્ગં પ્રતિરુધ્ય પક્ષિરાટ્ ।
તતો નિષાદાસ્ત્વરિતાઃ પ્રવવ્રજુ- ર્યતો મુખં તસ્ય ભુજન્ગભોજિનઃ ॥

તદાનનં વિવૃતમતિપ્રમાણવ- ત્સમભ્યયુર્ગગનમિવાર્દિતાઃ ખગાઃ ।
સહસ્રશઃ પવનજોવિમોહિતા યથા.ઞનિલપ્રચલિતપાદપે વને ॥

તતઃ ખગો વદનમમિત્રતાપનઃ સમાહરત્પરિચપલો મત્બલાઃ ।
નિષૂદયન્બહુવિધમત્સ્યજીવિનો બભુક્ષિતો ગગનચરેશ્વરસ્તદા ॥