મહાભારત · અધ્યાય 1.252
તૌ રથાભ્યાં રથશ્રેષ્ઠૌ દાવસ્યોભયતઃ સ્થિતૌ ।
દિક્ષુ સર્વાસુ ભૂતાનાં ચક્રાતે કદનં મહત્ ॥
યત્ર યત્ર ચ દૃશ્યન્તે પ્રાણિનઃ ખાણ્ડવાલયાઃ ।
પલાયન્તઃ પ્રવીરૌ તૌ તત્રતત્રાભ્યધાવતામ્ ॥
છિદ્રં ન સ્મ પ્રપશ્યન્તિ રથયોરાશુચારિણોઃ ।
આવિદ્ધાવેવ દૃશ્યેતે રથિનૌ તૌ રથોત્તમૌ ॥
ખાણ્ડવે દહ્યમાને તુ ભૂતાન્યથ સહસ્રશઃ ।
ઉત્પેતુર્ભૈરવાન્નાદાન્વિનદન્તઃ સમન્તતઃ ॥
દગ્ધૈકદેશા બહવો નિષ્ટપ્તાશ્ચ તથાઽપરે ।
સ્ફુટિતાક્ષા વિશીર્ણાશ્ચ વિપ્લુતાશ્ચ તથાઽપરે ॥
સમાલિઙ્ગ્ય સુતાનન્યે પિતૄન્ભ્રાતૄનથાઽપરે ।
ત્યક્તું ન શેકુઃ સ્નેહેન તત્રૈવ નિધનં ગતાઃ ॥
સન્દષ્ટદશનાશ્ચાન્યે સમુત્પેતુરનેકશઃ ।
તતસ્તેઽતીવ ઘૂર્ણન્તઃ પુનરગ્નૌ પ્રપેદિરે ॥
દગ્ધપક્ષાક્ષિચરણા વિચેષ્ટન્તો મહીતલે ।
તત્રતત્ર સ્મ દૃશ્યન્તે વિનશ્યન્તઃ શરીરિણઃ ॥
જલાશયેષુ તપ્તેષુ ક્વાથ્યમાનેષુ વહ્નિના ।
ગતસત્વાઃ સ્મ દૃશ્યન્તે કૂર્મમત્સ્યાઃ સમન્તતઃ ॥
શરીરૈરપરે દીપ્તૈર્દેહવન્ત ઇવાગ્નયઃ ।
અદૃશ્યન્ત વને તત્ર પ્રાણિનઃ પ્રાણિસન્ક્ષયે ॥
કાંશ્ચિદુત્પતતઃ પાર્થઃ શરૈઃ સઞ્છિદ્ય ખણ્ડશઃ ।
પાતયામાસ વિહગાન્પ્રદીપ્તે વસુરેતસિ ॥
તે શરાચિતસર્વાઙ્ગા નિનદન્તો મહારવાન્ ।
ઊર્ધ્વમુત્પત્ય વેગેન નિપેતુઃ ખાણ્ડવે પુનઃ ॥
શરૈરભ્યાહતાનાં ચ સઙ્ઘશઃ સ્મ વનૌકસામ્ ।
વિરાવઃ શુશ્રુવે ઘોરઃ સમુદ્રસ્યેવ મથ્યતઃ ॥
વહ્નેશ્ચાપિ પ્રદીપ્તસ્ય ખમુત્પેતુર્મહાર્ચિષઃ ।
જનયામાસુરુદ્વેગં સુમહાન્તં દિવૌકસામ્ ॥
તેનાર્ચિષા સુસન્તપ્તા દેવાઃ સર્ષિપુરોગમાઃ । તતો જગ્મુર્મહાત્માનઃ સર્વ એવ દિવૌકસઃ ।
શતક્રતું સહસ્રાક્ષં દેવેશમસુરાર્દનમ્ ॥
દેવા ઊચુઃ ।
કિં ન્વિમે માનવાઃ સર્વે દહ્યન્તે ચિત્રભાનુના ।
કચ્ચિન્ન સન્ક્ષયઃ પ્રાપ્તો લોકાનામમરેશ્વર ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તચ્છ્રુત્વા વૃત્રહા તેભ્યઃ સ્વયમેવાન્વવેક્ષ્ય ચ ।
ખાણ્ડવસ્ય વિમોક્ષાર્થં પ્રયયૌ હરિવાહનઃ ॥
મહતા રથબૃન્દેન નાનારૂપેણ વાસવઃ ।
આકાશં સમવાકીર્ય પ્રવવર્ષ સુરેશ્વરઃ ॥
તતોઽક્ષમાત્રા વ્યસૃજન્ધારાઃ શતસહસ્રશઃ ।
ચોદિતા દેવરાજેન જલદાઃ ખાણ્ડવં પ્રતિ ॥
અસમ્પ્રાપ્તાસ્તુ તા ધારાસ્તેજસા જાતવેદસઃ ।
ખ એવ સમુશુષ્યન્ત નકાશ્ચિત્પાવકં ગતાઃ ॥
તતો નમુચિહા ક્રુદ્ધો ભૃશમર્ચિષ્મતસ્તદા ।
પુનરેવ મહામેઘૈરમ્ભાંસિ વ્યસૃજદ્બહુ ॥
અર્ચિર્ધારાભિસમ્બદ્ધં ધૂમવિદ્યુત્સમાકુલમ્ ।
બભૂવ તદ્વનં ઘોરં સ્તનયિત્નુસમાકુલમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0