મહાભારત · અધ્યાય 1.251

એવમુક્તઃ સ ભગવાન્ધૂમકેતુર્હુતાશનઃ ।
ચિન્તયામાસ વરુણં લોકપાલં દિદૃક્ષયા ॥

આદિત્યમુદકે દેવં નિવસન્તં જલેશ્વરમ્ ।
સ ચ તચ્ચિન્તિતં જ્ઞાત્વા દર્શયામાસ પાવકમ્ ॥

તમબ્રવીદ્ભમકેતુઃ પ્રતિગૃહ્ય જલેશ્વરમ્ ।
ચતુર્થં લોકપાલાનાં દેવદેવં સનાતનમ્ ॥

સોમેન રાજ્ઞા યદ્દત્તં ધનુશ્ચૈવેષુધી ચ તે ।
તત્પ્રયચ્છોભયં શીઘ્રં રથં ચ કપિલક્ષણમ્ ॥

કાર્યં ચ સુમહત્પાર્થો ગાણ્ડીવેન કરિષ્યતિ ।
ચક્રેણ વાસુદેવશ્ચ તન્મમાદ્ય પ્રદીયતામ્ ॥

દદાનીત્યેવ વરુણઃ પાવકં પ્રત્યભાષત ।
તદદ્ભુતં મહાવીર્યં યશઃકીર્તિવિવર્ધનમ્ ॥

સર્વશસ્ત્રૈરનાધૃષ્યં સર્વશસ્ત્રપ્રમાથિ ચ ।
સર્વાયુધમહામાત્રં પરસૈન્યપ્રધર્ષણમ્ ॥

એકં શતસહસ્રેણ સમ્મિતં રાષ્ટ્રવર્ધનમ્ ।
ચિત્રમુચ્ચાવચૈર્વર્ણૈઃ શોભિતં શ્લક્ષ્ણમવ્રણમ્ ॥

દેવદાનવગન્ધર્વૈઃ પૂજિતં શાશ્વતીઃ સમાઃ ।
પ્રાદાચ્ચૈવ ધનૂરત્નમક્ષય્યૌ ચ મહેષુધી ॥

રથં ચ દિવ્યાશ્વયુજં કપિપ્રવરકેતનમ્ ।
ઉપેતં રાજતૈરશ્વૈર્ગાન્ધર્વૈર્હેમમાલિભિઃ ॥

પાણ્ડુરાભ્રપ્રતીકાશૈર્મનોવાયુસમૈર્જવે ।
સર્વોપકરણૈર્યુક્તમજય્યં દેવદાનવૈઃ ॥

ભાવુમન્તં મહાઘોષં સર્વરત્નમનોરમમ્ ।
સસર્જ યં સુતપસા ભૌમનો ભુવનપ્રભુઃ ॥

પ્રજાપતિરનિર્દેશ્યં યસ્ય રૂપં રવેરિવ ।
યં સ્મ સોમઃ સમારુહ્ય દાનવાનજયત્પ્રભુઃ ॥

નવમેઘપ્રતીકાશં જ્લલન્તમિવ ચ શ્રિયા ।
આશ્રિતૌ તં રથશ્રેષ્ઠં શક્રાયુધસમાવુભૌ ॥

તાપનીયા સુરુચિરા ધ્વજયષ્ટિરનુત્તમા ।
તસ્યાં તુ વાનરો દિવ્યઃ સિંહશાર્દૂલકેતનઃ ॥

હનૂમાન્નામ તેજસ્વી કામરૂપી મહાબલઃ । દિધક્ષન્નિવ તત્ર સ્મ સંસ્થિતો મૂર્ધ્ન્યશોભત ।
ધ્વજે ભૂતાનિ તત્રાસન્વિવિધાનિ મહાન્તિ ચ ॥

નાદેન રિપુસૈન્યાનાં યેષાં સઞ્જ્ઞા પ્રણશ્યતિ ।
સ તં નાનાપતાકાભિઃ શોભિતં રથસત્તમમ્ ॥

પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય દૈવતેભ્યઃ પ્રણમ્ય ચ ।
સન્નદ્ધઃ કવચી ખડ્ગી બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રકઃ ॥

આરુરોહ તદા પાર્થો વિમાનં સુકૃતી યથા ।
તચ્ચ દિવ્યં ધનુઃ શ્રેષ્ઠં બ્રહ્મણા નિર્મિતં પુરા ॥

ગાણ્ડીવમુપસન્ગૃહ્ય બભૂવ મુદિતોઽર્જુનઃ ।
હુતાશનં પુરસ્કૃત્ય તતસ્તદપિ વીર્યવાન્ ॥

જગ્રાહ બલમાસ્થાય જ્યયા ચ યુયુજે ધનુઃ ।
મૌર્વ્યાં તુ યોજ્યમાનાયાં બલિના પાણ્ડવેન હ ॥

યેઽશૃષ્વન્કૂજિતં યત્ર તેષાં વૈ વ્યથિતં મનઃ ।
લબ્ધ્વા રથં ધનુશ્ચૈવ તથાઽક્ષય્યે મહેષુધી ॥

બભૂવ કલ્યઃ કૌન્તેયઃ પ્રહૃષ્ટઃ સાહ્યકર્મણિ ।
વજ્રનાભં તતશ્ચક્રં દદૌ કૃષ્ણાય પાવકઃ ॥

આગ્નેયમસ્ત્રં દયિતં સ ચ કલ્યોઽભવત્તદા ।
અબ્રવીત્પાવકશ્ચૈવમેતેન મધુસૂદન ॥

અમાનુષાનપિ રણે જેષ્યસિ ત્વમસંશયમ્ ।
અનેન તુ મનુષ્યાણાં દેવાનામપિ ચાહવે ॥

રક્ષઃપિશાચદૈત્યાનાં નાગાનાં ચાધિકસ્તથા ।
ભવિષ્યસિ ન સન્દેહઃ પ્રવરોઽપિ નિબર્હણે ॥

ક્ષિપ્તં ક્ષિપ્તં રણે ચૈતત્ત્વયા માધવ શત્રુષુ ।
હત્વાઽપ્રતિહતં સઙ્ખ્યે પાણિમેષ્યતિ તે પુનઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

વરુણશ્ચ દદૌ તસ્મૈ ગદામશનિનિઃસ્વનામ્ ।
દૈત્યાન્તકરણીં ઘોરાં નામ્ના કૌમોદકીં પ્રભુઃ ॥

તતઃ પાવકમબ્રૂતાં પ્રહૃષ્ટાવર્જુનાચ્યુતૌ ।
કૃતાસ્ત્રૌ શસ્ત્રસમ્પન્નૌ રથિનૌ ધ્વજિનાવપિ ॥

કલ્યૌ સ્વો ભગવન્યોદ્ધુમપિ સર્વૈઃ સુરાસુરૈઃ ।
કિં પુનર્વજ્રિણૈકેન પન્નગાર્થે યુયુત્સતા ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

ચક્રપાણિર્હૃષીકેશો વિચરન્યુધિ વીર્યવાન્ । ચક્રેણ ભસ્મસાત્સર્વં વિસૃષ્ટેન તુ વીર્યવાન્ ।
ત્રિષુ લોકેષુ તન્નાસ્તિ યન્ન કુર્યાજ્જનાર્દનઃ ॥

ગાણ્ડીવં ધનુરાદાય તથાઽક્ષય્યે મહેષુધી ।
અહમપ્યુત્સહે લોકાન્વિજેતું યુધિ પાવક ॥

સર્વતઃ પરિવાર્યૈવં દાવમેતં મહાપ્રભો ।
કામં સમ્પ્રજ્વલાદ્યૈવ કલ્યૌ સ્વઃ સાહ્યકર્મણિ ॥

યદિ ખાણ્ડવમેષ્યતિ પ્રમાદા- ત્સગણો વા પરિરક્ષિતું મહેન્દ્રઃ ।
શરતાડિતગાત્રકુણ્ડલાનાં કદનં દ્રક્ષ્યતિ દેવવાહિનીનામ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તઃ સ ભગવાન્દાશાર્હેણાર્જુનેન ચ ।
તૈજસં રપમાસ્થાય દાવં દગ્ધું પ્રચક્રમે ॥

સર્વતઃ પરિવાર્યાથ સપ્તાર્ચિર્જ્વલનસ્તથા ।
દદાહ ખાણ્ડવં દાવં યુગાન્તમિવ દર્શયન્ ॥

પ્રતિગૃહ્ય સમાવિશ્ય તદ્વનં ભરતર્ષભ ।
મેઘસ્તનિતનિર્ઘોષઃ સર્વભૂતાન્યકમ્પયત્ ॥

દહ્યતસ્તસ્ય ચ બભૌ રૂપં દાવસ્ય ભારત ।
મેરોરિવ નગેન્દ્રસ્ય કીર્ણસ્યાંશુમતોંશુભિઃ ॥