મહાભારત · અધ્યાય 1.24

સ શ્રુત્વાઽથાત્મનો દેહં સુપર્ણઃ પ્રેક્ષ્ય ચ સ્વયમ્ ।
શરીરપ્રતિસંહારમાત્મનઃ સમ્પ્રચક્રમે ॥
સુપર્ણ ઉવાચ ।

ન મે સર્વાણિ ભૂતાનિ વિભિયુર્દેહદર્શનાત્ ।
ભીમરૂપાત્સમુદ્વિગ્રાસ્તસ્માત્તેજસ્તુ સંહરે ॥
સૌતિરુવાચ ।

તતઃ કામગમઃ પક્ષી કામવીર્યો વિહન્ગમઃ ।
અરુણં ચાત્મનઃ પૃષ્ઠમારોપ્ય સ પિતુર્ગૃહાત્ ॥

માતુરન્તિકમાગચ્છત્પરં તીરં મહોદધેઃ ।
તત્રારુણશ્ચ નિક્ષિપ્તો પુરોદેશે મહાદ્યુતેઃ ॥

સૂર્યસ્તેજોભિરત્યુગ્રૈર્લોકાન્દગ્ધુમના યદા ।
રુરુરુવાચ ।
કિમર્થં ભગવાન્સૂર્યો લોકાન્દગ્ધુમનાસ્તદા ॥

કિમસ્તાપહૃતં દેવૈર્યેનમં મન્યુરાવિશત્ ।
પ્રમતિરુવાચ ।
ચન્દ્રાર્કાભ્યાં યદા રાહુરાખ્યાતો હ્યમૃતં પિબન્ ॥

વૈરાનુબન્ધં કૃતવાંશ્ચન્દ્રાદિત્યૌ તદાઽનઘ ।
બાધ્યમાનં ગ્રહેણાથ હ્યાદિત્યં મન્યુરાવિશત્ ॥

સુરાર્થાય સમુત્પન્નો રોષો રાહોસ્તુ માં પ્રતિ ।
બહ્વનર્થકરં પાપમેકોઽહં સમવાપ્નુયામ્ ॥

સહાય એવ કાર્યેષુ ન ચ કૃચ્છ્રેષુ દૃશ્યતે ।
પશ્યન્તિ ગ્રસ્યમાનં માં સહન્તે વૈ દિવૌકસઃ ॥

તસ્માલ્લોકવિનાશાર્થં હ્યવતિષ્ઠે ન સંશયઃ ।
એવં કૃતમતિઃ સૂર્યો હ્યસ્તમભ્યગમદ્ગિરિમ્ ॥

તસ્માલ્લોકવિનાશાય સન્તાપયત ભાસ્કરઃ ।
તતો દેવાનુપાગમ્ય પ્રોચુરેવં મહર્ષયઃ ॥

આદ્યાર્ધરાત્રસમયે સર્વલોકભયાવહઃ ।
ઉત્પત્સ્યતે મહાન્દાહસ્ત્રૈલોક્યસ્ય વિનાશનઃ ॥

તતો દેવાઃ સર્ષિગણા ઉપગમ્ય પિતામહમ્ ।
અબ્રુવન્કિમિવેહાદ્ય મહદ્દાહકૃતં ભયમ્ ॥

ન તાવદ્દૃશ્યતે સૂર્યઃ ક્ષયોઽયં પ્રતિભાતિ ચ ।
ઉદિતે ભગવન્ભાનૌ કથનેતદ્ભવિષ્યતિ ॥
પિતામહ ઉવાચ ।

એષ લોકવિનાશાય રવિરુદ્યન્તુમુદ્યતઃ ।
દૃશ્યન્નેવ હિ લોકાન્સ ભસ્મરાશીકરિષ્યતિ ॥

તસ્ય પ્રતિવિધાનં ચ વિહિતં પૂર્વમેવ હિ ।
કશ્યપસ્ય સુતો ધીમાનરુણેત્યભિવિશ્રુતઃ ॥

મહાકાયો મહાતેજાઃ સ સ્થાસ્યતિ પુરો રવેઃ ।
કરિષ્યતિ ચ સારથ્યં તેજશ્ચાસ્ય હરિષ્યતિ ॥

લોકાનાં સ્વસ્તિ ચૈવં સ્યાદૃષીણાં ચ દિવૌકસામ્ ।
પ્રમતિરુવાચ ।
તતઃ પિતામહાજ્ઞાતઃ સર્વં ચક્રે તદાઽરુણઃ ॥

ઉદિતશ્ચૈવ સવિતા હ્યરુણેન સમાવૃતઃ ।
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યત્સૂર્યં મન્યુરાવિશત્ ॥

અરુણશ્ચ યથૈવાસ્ય સારથ્યમકરોત્પ્રભુઃ ।
ભૂય એવાપરં પ્રશ્નં શૃણુ પૂર્વમુદાહૃતમ્ ॥