મહાભારત · અધ્યાય 1.213

બ્રૂહિ તત્કારણં યેન બ્રહ્મન્નાલાયની શુભા ।
જાતા મમાધ્વરે કૃષ્મા સર્વવેદવિદાં વર ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

શૃણુ રાજન્યથા હ્યસ્યા દત્તો રુદ્રેણ વૈ વરઃ ।
યદર્થં ચૈવ સમ્ભૂતા તવ ગેહે યશસ્વિની ॥

હન્ત ત કથયિષ્યામિ કૃષ્માયાઃ પૌર્વદેહિકમ્ ।
ઇન્દ્રસેનેતિ વિખ્યાતા પુરા નાલાયની શુભા ॥

મૌદ્ગલ્યસ્ય પતિમાસાદ્ય ચચાર વિગતજ્વરા ।
મૌદ્ગલ્યસ્ય મહર્ષેશ્ચ રમમાણસ્ય વૈ તયા ॥

સંવત્સરગણા રાજન્વ્યતીયુઃ ક્ષણવત્તદા ।
તતઃ કદાચિદ્ધર્માત્મા તૃપ્તઃ કામૈર્વ્યરજ્યત ॥

અન્વિચ્છન્પરમં ધર્મં બ્રહ્મયોગપરોઽભવત્ । ઉત્સસર્જ સ તાં વિપ્રઃ સા તદા ચાપતદ્ભુવિ ।
મૌદ્ગલ્યો રાજશાર્દૂલ તપોભિર્ભાવિતઃ સદા ॥
નાલાયન્યુવાચ ।

પ્રસીદ ભગવન્મહ્યં ન મામુત્સ્રષ્ટુમર્હસિ ।
અવિતૃપ્તાસ્મિ બ્રહ્મર્ષે કામાનાં કામસેવનાત્ ॥
મૌદ્ગલ્ય ઉવાચ ।

યસ્માત્ત્વં મામનિઃશઙ્કા હ્યવક્તવ્યં ભાષસે ।
આચરન્તી તપોવિઘ્નં તસ્માચ્છૃણુ વચો મમ ॥

ભવિષ્યસિ નૃલોકે ત્વં રાજપુત્રી યશસ્વિ ।
પાઞ્ચાલરાજસ્ય સુતા દ્રુપદસ્ય મહાત્મનઃ ॥

ભવિતારસ્તત્ર તવ પતયઃ પઞ્ચ વિપ્લુતાઃ ।
તૈઃ સાર્ધં મધુરાકારૈશ્ચિરં રતિમવાપ્સ્યસિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

સૈવં શપ્તા તુ વિમના વનં પ્રાગાદ્યશસ્વિની ।
ભોગૈરતૃપ્તા દેવેશં તપસાઽરાધયત્તદા ॥

નિરાશીર્મારુતાહારા નિરાહારા તથૈવ ચ ।
અનુવર્તમાના ત્વાદિત્યં તથા પઞ્ચતપાભવત્ ॥

તીવ્રેણ તપસા તસ્યાસ્તુષ્ટઃ પશુપતિઃ સ્વયમ્ ।
વચં પ્રાદાત્તદા રુદ્રઃ સર્વલોકેશ્વરઃ પ્રભુઃ ॥

ભવિષ્યતિ પરં જન્મ ભવિષ્યતિ વરાઙ્ગના ।
ભવિષ્યન્તિ પરં ભદ્રે પતયઃ પઞ્ચ વિશ્રુતાઃ ॥

મહેન્દ્રવપુષઃ સર્વે મહેન્દ્રસમવિક્રમાઃ ।
તત્રસ્થા ચ મહત્કર્મ સુરાણાં ત્વં કરિષ્યસિ ॥
સ્ત્ર્યુવાચ ।

એકઃ ખલુ મયા ભર્તા વૃતઃ પઞ્ચ ત્વિમે કથમ્ ।
એકો ભવતિ નૈકસ્યા બહવસ્તદ્બ્રવીહિ મે ॥
મહેશ્વર ઉવાચ ।

પઞ્ચકૃત્વસ્ત્વયા ચોક્તઃ પતિં દેહીત્યહં પુનઃ ।
પઞ્ચતે પતયો ભદ્રે ભવિષ્યન્તિ સુખાવહાઃ ॥
સ્ત્ર્યુવાચ ।

ધર્મ એકઃ પતિઃ સ્ત્રીણાં પૂર્વમે પ્રકલ્પિતઃ ।
બહુપત્નીકતા પુંસો ધર્મશ્ચ બહુભિઃ કૃતઃ ॥

સ્ત્રીધર્મઃ પૂર્વમેવાયં નિર્મિતો મુનિભિઃ સદા ।
સહધર્મચરી ભર્તુરેકા એકસ્ય ચોચ્યતે ॥

એકો હિ ભર્તા નારીણાં કૌમાર ઇતિ લૌકિકઃ ।
આપત્સુ ચ નિયોગેન ભર્તુર્નાર્યાઃ પરઃ સ્મૃતઃ ॥

ગચ્છેત ન તૃતીયં તુ તસ્યા નિષ્કૃતિરુચ્યતે ।
ચતુર્થે પતિતા નારી પઞ્ચમે વર્ધકી ભવેત્ ॥

એવં ગતે ધર્મપથે ન વૃણે બહુપુંસ્કતામ્ ।
અલોકાચરિતાત્ત્સમાત્કથં મુચ્યેય સઙ્કરાત્ ॥
મહેશ્વર ઉવાચ ।

અનાવૃતાઃ પુરા નાર્યો હ્યાસઞ્શુધ્યન્તિ ચાર્તવે ।
સકૃદુક્તં ત્વયા નૈતન્નાધર્મસ્તે ભવિષ્યતિ ॥
સ્ત્ર્યુવાચ ।

યદિ મે પતયઃ પઞ્ચ રતિમિચ્છામિ તૈર્મિથઃ ।
કૌમારં ચ ભવેત્સર્વૈઃ સન્ગમે સન્ગમે ચ મે ॥

પતિશુશ્રૂષયા ચૈવ સિદ્ધિઃ પ્રાપ્તા મયા પુરા ।
ભોગેચ્છા ચ મયા પ્રાપ્તા સ ચ ભોગશ્ચ મે ભવેત્ ॥
રુદ્ર ઉવાચ ।

રતિશ્ચ ભદ્રે સિદ્ધિશ્ચ ન ભજેતે પરસ્પરમ્ ।
ભોગાનાપ્સ્યસિ સિદ્ધિં ચ યોગેન ચ મહત્ત્વતામ્ ॥

અન્યદેહાન્તરે ચૈવ રૂપભાગ્યગુણાન્વિતા ।
પઞ્ચભિઃ પ્રાપ્ય કૌમારં મહાભાગા ભવિષ્યસિ ॥

ગચ્છ ગઙ્ગાજલસ્થા ચ નરં પશ્યસિ યં શુભે ।
તમાનય મમાભ્યાશં સુરરાજં શુચિસ્મિતે ॥

ઇત્યુક્તા વિશ્વરૂપેણ રુદ્રં કૃત્વા પ્રદક્ષિણમ્ ।
જગામ ગઙ્ગામુદ્દિશ્ય પુણ્યાં ત્રિપથગાં નદીમ્ ॥