મહાભારત · અધ્યાય 1.212

મા ભૂદ્રાજંસ્તવ તાપો મનસ્થઃ પઞ્ચાનાં ભાર્યા દુહિતા મમેતિ ।
માતુરેષા પ્રાર્થિતા સ્યાત્તદાનીં પઞ્ચાનાં ભાર્યા દુહિતા મમેતિ ॥

યાજોપયાજૌ ધર્મરતૌ તપોભ્યાં તૌ ચક્રતુઃ પઞ્ચપતિત્વમસ્યાઃ ।
તત્પઞ્ચભિઃ પાણ્ડુસુતૈરવાપ્તા ભાર્યા કૃષ્ણા મોદતાં વૈ કુલં તે ॥

લોકે નાન્યો વિદ્યતે ત્વદ્વિશિષ્ટઃ
સર્વારીણામપ્રધૃષ્યોઽસિ રાજન્ । ભૂયસ્ત્વિદં શૃણુ મે ત્વં વિશોકો યથાઽગતં પઞ્ચપત્નીત્વમસ્યાઃ ॥

એષા નાલાયની પૂર્વં મૌદ્ગલ્યં સ્થવિરં પતિમ્ ।
આરાધયામાસ તદા કુષ્ઠિનં તમનિન્દિતા ॥

ત્વગસ્થિભૂતં કટુકં લોલમીર્ષ્યું સુકોપનમ્ ।
સુગન્ધેતરગન્ધાઢ્યં વલીપલિતમૂર્ધજમ્ ॥

સ્થવિરં વિકૃતાકારં શીર્યમાણનખત્વચમ્ ।
ઉચ્છિષ્ટમુપભુઞ્જાના પર્યુપાસ્તે મહામુનિમ્ ॥

તતઃ કદાચિદઙ્ગુષ્ઠો ભુઞ્જાનસ્ય વ્યશીર્યત ।
અન્નાદુદ્ધૃત્ય તચ્ચાન્નમુપભુઙ્ક્તેઽવિશઙ્કિતા ॥

તેન તસ્યાઃ પ્રસન્નેન કામવ્યાહારિણા તદા ।
વરં વૃણીષ્વેત્યસકૃદુક્તા વવ્રે વરં તદા ॥
મૌદ્ગલ્ય ઉવાચ ।

નાહં વૃદ્ધો ન કટુકો નેર્વ્યાવાન્નૈવ કોપનઃ ।
ન ચ દુર્ગન્ધવદનો ન કૃશો ન ચ લોલુપઃ ॥

કથં ત્વાં રમયામીહ કથં ત્વાં વાસયામ્યહમ્ ।
વદ કલ્યાણિ ભદ્રં તે યથા ત્વં મનસેચ્છસિ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

સા તમક્લિષ્ટકર્માણં વરદં સર્વકામદમ્ ।
ભર્તારમનવદ્યાઙ્ગી પ્રસન્નં પ્રત્યુવાચ હ ॥
નાલાયન્યુવાચ ।

પઞ્ચધા પ્રવિભક્તાત્મા ભગવાંલ્લોકવિશ્રુતઃ ।
રમય ત્વમચિન્ત્યાત્મન્પુનશ્ચૈકત્વમાગતઃ ॥

તાં તથેત્યબ્રવીદ્ધીમાન્મહર્ષિર્વૈ મહાતપાઃ ।
સ પઞ્ચધા તુ ભૂત્વા તાં રમયામાસ સર્વતઃ ॥

નાલાયનીં સુકેશાન્તાં મૌદ્ગલ્યશ્ચારુહાસિનીમ્ ।
આશ્રમેષ્વધિકં ચાપિ પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ ॥

સ ચચાર યથાકામં કામરૂપવપુઃ પુનઃ ।
યદા યયૌ દિવં ચાપિ તત્ર દેવર્ષિભિઃ સહ ॥

ચચાર સોઽમૃતાહારઃ સુરલોકે ચચાર હ ।
પૂજ્યમાનસ્તથા શચ્યા શક્રસ્ય ભવનેષ્વપિ ॥

મહેન્દ્રસેનયા સાર્ધં પર્યધાવદ્રિરંસયા ।
સૂર્યસ્ય ચ રથં દિવ્યમારુહ્ય ભગવાન્પ્રભુઃ ॥

પર્યુપેત્ય પુનર્મેરુ મેરૌ વાસમરોચયત્ ।
આકાશગઙ્ગામાપ્લુત્ય તયા સહ તપોધનઃ ॥

રશ્મિજાલેષુ ચન્દ્રસ્ય ઉવાચ ચ યથાઽનિલઃ ।
ગિરિરૂપધરો યોગી સ મહર્ષિસ્તદા પુનઃ ॥

તત્પ્રભાવેન સા તસ્ય મધ્યે જજ્ઞે મહાનદી ।
યદા પુષ્પાકુલઃ સાલઃ સઞ્જજ્ઞે ભગવાનૃષિઃ ॥

લતાત્વમનુસમ્પેદે તમેવાભ્યનુવેષ્ટતી ।
પુપોષ ચ વપુર્યસ્ય તસ્ય તસ્યાનુગં પુનઃ ॥

સા પુપોષ સમં ભર્ત્રા સ્કન્ધેનાપિ ચચાર હ ।
તતસ્તસ્ય ચ તસ્યાશ્ચ તુલ્યા પ્રીતિરવર્ધત ॥

તથા સા ભગવાંસ્તસ્યાઃ પ્રસાદાદૃષિસત્તમઃ ।
વિરરામ ચ સા ચૈવ દૈવયોગેન ભામિની ॥

સ ચ તાં તપસા દેવીં રમયામાસ યોગતઃ ।
એકપત્ની તથા ભૂત્વા સદૈવાગ્રે યશસ્વિની ॥

અરુન્ધતીવ સીતેવ બભૂવાતિપતિવ્રતા ।
દમયન્ત્યાશ્ચ માતુઃ સ વિશેષમધિકં યયૌ ॥

એતત્તથ્યં મહારાજ મા તે ભૂદ્બુદ્ધિરન્યથા ।
સા વૈ નાલાયની જજ્ઞે દૈવયોગેન કેનચિત્ ॥

રાજંસ્તવાત્મજા કૃષ્ણા વેદ્યાં તેજસ્વિની શુભા ।
તસ્મિંસ્તસ્યા મનઃ સક્તં ન ચચાલ કદાચન ॥

તથા પ્રણિહિતો હ્યાત્મા તસ્યાસ્તસ્મિન્દ્વિજોત્તમે ॥