મહાભારત · અધ્યાય 1.210

તત આહૂય પાઞ્ચાલ્યો રાજપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
પરિગ્રહેણ બ્રાહ્મેણ પરિગૃહ્ય મહાદ્યુતિઃ ॥

પર્યપૃચ્છદદીનાત્મા કુન્તીપુત્રં સુવર્ચસમ્ ।
કથં જાનીમ ભવતઃ ક્ષત્રિયાન્બ્રાહ્મણાનુત ॥

વૈશ્યાન્વા ગુણસમ્પન્નાનથ વા શૂદ્રયોનિજાન્ ।
માયામાસ્થાય વા સિદ્ધાંશ્ચરતઃ સર્વતોદિશમ્ ॥

કૃષ્ણાહેતોરનુપ્રાપ્તા દેવાઃ સન્દર્શનાર્થિનઃ ।
બ્રવીતુ નો ભવાન્સત્યં સન્દેહો હ્યત્ર નો મહાન્ ॥

અપિ નઃ સંશયસ્યાન્તે મનઃ સન્તુષ્ટિમાવહેત્ ।
અપિ નો ભાગધેયાનિ શુભાનિ સ્યુઃ પરન્તપ ॥

ઇચ્છયા બ્રૂહિ તત્સત્યં સત્યં રાજસુ શોભતે ।
ઇષ્ટાપૂર્તેન ચ તથા વક્તવ્યમનૃતં ન તુ ॥

શ્રુત્વા હ્યમરસઙ્કાશ તવ વાક્યમરિન્દમ ।
ધ્રુવં વિવાહકરણમાસ્થાસ્યામિ વિધાનતઃ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

મા રાજન્વિમના ભૂસ્ત્વં પાઞ્ચાલ્ય પ્રીતિરસ્તુ તે ।
ઈપ્સિતસ્તે ધ્રુવઃ કામઃ સંવૃત્તોઽયમસંશયમ્ ॥

વયં હિ ક્ષત્રિયા રાજન્પાણ્ડોઃ પુત્રા મહાત્મનઃ ।
જ્યેષ્ઠં માં વિદ્ધિ કૌન્તેયં ભીમસેનાર્જુનાવિમૌ ॥

આભ્યાં તવ સુતા રાજન્નિર્જિતા રાજસંસદિ ।
યમૌ ચ તત્ર કુન્તી ચ યત્ર કૃષ્મા વ્યવસ્થિતા ॥

વ્યેતુ તે માનસં દુઃખં ક્ષત્રિયાઃ સ્મો નરર્ષભ ।
પદ્મિનીવ સુતેયં તે હ્રદાદન્યહ્રદં ગતા ॥

ઇતિ તથ્યં મહારાજ સર્વમેતદ્બ્રવીમિ તે ।
ભવાન્હિ ગુરુરસ્માકં પરમં ચ પરાયણમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતઃ સ દ્રુપદો રાજા હર્ષવ્યાકુલલોચનઃ ।
પ્રતિવક્તું મુદા યુક્તો નાશકત્તં યુધિષ્ટિરમ્ ॥

યત્નેન તુ સ તં હર્ષં સન્નિગૃહ્ય પરન્તપઃ ।
અનુરૂપં તદા વાચા પ્રત્યુવાચ યુધિષ્ઠિરમ્ ॥

પપ્રચ્છ ચૈનં ધર્માત્મા યથા તે પ્રદ્રુતાઃ પુરાત્ ।
સ તસ્મૈ સર્વમાચખ્યાવાનુપૂર્વ્યેણ પાણ્ડવઃ ॥

તચ્છ્રુત્વા દ્રુપદો રાજા કુન્તીપુત્રસ્ય ભાષિતમ્ ।
વિગર્હયામાસ તદા ધૃતરાષ્ટ્રં નરેશ્વરમ્ ॥

આશ્વાસયામાસ ચ તં કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
પ્રતિજજ્ઞે ચ રાજ્યાય દ્રુપદો વદતાં વરઃ ॥

તતઃ કુન્તી ચ કૃષ્ણા ચ ભીમસેનાર્જુનાવપિ ।
યમૌ ચ રાજ્ઞા સન્દિષ્ટં વિવિશુર્ભવનં મહત્ ॥

તત્ર તે ન્યવસન્રાજન્યજ્ઞસેનેન પૂજિતાઃ ।
પ્રત્યાશ્વસ્તસ્તતો રાજા સહ પુત્રૈરુવાચ તમ્ ॥

ગૃહ્ણાતુ વિધિવત્પાણિમદ્યાયં કુરુનન્દનઃ ।
પુણ્યેઽહનિ મહાબાહુરર્જુનઃ કુરુતાં ક્ષણમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તમબ્રવીત્તતો રાજા ધર્માત્મા ચ યુધિષ્ઠિરઃ ।
મમાપિ દારસમ્બન્ધઃ કાર્યસ્તાવદ્વિશામ્પતે ॥

તસ્માત્પૂર્વં મયા કાર્યં તદ્ભવાનનુમન્યતામ્ ।
દ્રુપદ ઉવાચ ।
ભવાન્વા વિધિવત્પાણિં ગૃહ્ણાતુ દુહિતુર્મમ ।
યસ્ય વા મન્યસે વીર તસ્ય કૃષ્ણામુપાદિશ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

સર્વેષાં મહિષી રાજન્દ્રૌપદી નો ભવિષ્યતિ ।
એવં પ્રવ્યાહૃતં પૂર્વં મમ માત્રા વિશામ્પતે ॥

અહં ચાપ્યનિવિષ્ટો વૈ ભીમસેનશ્ચ પાણ્ડવઃ ।
પાર્થેન વિજિતા ચૈષા રત્નભૂતા સુતા તવ ॥

એષ નઃ સમયો રાજઁલ્લબ્ધસ્ય સહ ભોજનમ્ ।
ન ચ તં હાતુમિચ્છામઃ સમયં રાજસત્તમ ॥

અક્રમેણ નિવેશે ચ ધર્મલોપો મહાન્ભવેત્ । સર્વેષાં ધર્મતઃ કૃષ્ણા મહિષી નો ભવિષ્યતિ ।
આનુપૂર્વ્યેણ સર્વેષાં ગૃહ્ણાતુ જ્વલને કરાન્ ॥
દ્રુપદ ઉવાચ ।

એકસ્ય બહ્વ્યો વિહિતા મહિષ્યઃ કુરુનન્દન ।
નૈકસ્યા બહવઃ પુંસઃ શ્રૂયન્તે પતયઃ ક્વચિત્ ॥

સોઽયં ન લોકે વેદે વા જાતુ ધર્મઃ પ્રશસ્તે । લોકવેદવિરુદ્ધં ત્વં નાધર્મં ધર્મવિચ્છુચિઃ ।
કર્તુમર્હસિ કૌન્તેય કસ્માત્તે બુદ્ધિરીદૃશી ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

સૂક્ષ્મો ધર્મો મહારાજ નાસ્ય વિદ્મો વયં ગતિમ્ ।
પૂર્વેષામાનુપૂર્વ્યેણ યાતં વર્ત્માઽનુયામહે ॥

ન મે વાગનૃતં પ્રાહ નાધર્મે ધીયતે મતિઃ ।
એવં ચૈવ વદત્યમ્બા મમ ચૈતન્મનોગતમ્ ॥

આશ્રમે રુદ્રનિર્દિષ્ટાદ્વ્યાસાદેતન્મયા શ્રુતમ્ । એષ ધર્મો ધ્રુવો રાજંશ્ચરૈનમવિચારયન્ ।
મા ચ શઙ્કા તત્ર તે સ્યાત્કથઞ્ચિદપિ પાર્થિવ ॥
દ્રુપદ ઉવાચ ।

ત્વં ચ કુન્તી ચ કૌન્તય ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ મે સુતઃ ।
કથયન્ત્વિતિ કર્તવ્યં શ્વઃ કાલ્યે કરવામહે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તે સમેત્ય તતઃ સર્વે કથયન્તિ સ્મ ભારત ।
અથ દ્વૈપાયનો રાજન્નભ્યાગચ્છદ્યદૃચ્છયા ॥