મહાભારત · અધ્યાય 1.211

તતસ્તે પાણ્ડવાઃ સર્વે પાઞ્ચાલ્યશ્ચ મહાયશાઃ ।
પ્રત્યુથાય મહાત્માનં કૃષ્ણં સર્વેઽભ્યવાદયન્ ॥

પ્રતિનન્દ્ય સ તાં પૂજાં પૃષ્ટ્વા કુશલમન્તતઃ ।
આસને કાઞ્ચને શુદ્ધે નિષસાદ મહામનાઃ ॥

અનુજ્ઞાતાસ્તુ તે સર્વે કૃષ્ણેનામિતતેજસા ।
આસનેષુ મહાર્હેષુ નિષેદુર્દ્વિપદાં વરાઃ ॥

તતો મુહૂર્તાન્મધુરાં વાણીમુચ્ચાર્ય પાર્ષતઃ ।
પપ્રચ્છ તં મહાત્માનં દ્રૌપદ્યર્થં વિશામ્પતે ॥

કથમેકા બહૂનાં સ્યાન્ન ચ સ્યાદ્ધર્મસન્કરઃ ।
એતન્મે ભગવાન્સર્વં પ્રબ્રવીતુ યથાતથમ્ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

અસ્મિન્ધર્મે વિપ્રલબ્ધે લોકવેદવિરોધકે ।
યસ્ય યસ્ય મતં યદ્યચ્છ્રોતુમિચ્છામિ તસ્ય તત્ ॥
દ્રુપદ ઉવાચ ।

અધર્મોઽયં મમ મતો વિરુદ્ધો લોકવેદયોઃ ।
ન હ્યેકા વિદ્યતે પત્ની બહૂનાં દ્વિજસત્તમ ॥

ન ચાપ્યાચરિતઃ પૂર્વૈરયં ધર્મો મહાત્મભિઃ ।
ન ચાપ્યધર્મો વિદ્વદ્ભિશ્ચરિતવ્યઃ કથઞ્ચન ॥

તતોઽહં ન કરોમ્યેનં વ્યવસાયં ક્રિયાં પ્રતિ ।
ધર્મઃ સદૈવ સન્દિગ્ધઃ પ્રતિભાતિ હિ મે ત્વયમ્ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન ઉવાચ ।

યવીયસઃ કથં ભાર્યાં જ્યેષ્ઠો ભ્રાતા દ્વિજર્ષભ ।
બ્રહ્મન્સમભિવર્તેત સદ્વૃત્તઃ સંસ્તપોધન ॥

ન તુ ધર્મસ્ય સૂક્ષ્મત્વાદ્ગતિં વિદ્મઃ કથઞ્ચન ।
અધર્મો ધર્મ ઇતિ વા વ્યવસાયો ન શક્યતે ॥

કર્તુમસ્મદ્વિધૈર્બ્રહ્મંસ્તતોઽયં ન વ્યવસ્યતે ।
પઞ્ચાનાં મહિષી કૃષ્ણા ભવત્વિતિ કથઞ્ચન ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

ન મે વાગનૃતં પ્રાહ નાધર્મે ધીયતે મતિઃ ।
વર્તતે હિ મનો મેઽત્ર નૈષોઽધર્મઃ કથઞ્ચન ॥

શ્રૂયતે હિ પુરાણેઽપિ જટિલા નામ ગૌતમી ।
ઋષીનધ્યાસિતવતી સપ્ત ધર્મભૃતાં વરા ॥

તથૈવ મુનિજા વાર્ક્ષી તપોભિર્ભાવિતાત્મનઃ ।
સન્ગતાભૂદ્દશ ભ્રાતૄનકેન્મ્નઃ પ્રચેતસઃ ॥

ગુરોર્હિ વચનં પ્રાહુર્ધર્મ્યં ધર્મજ્ઞસત્તમ ।
ગુરૂણાં ચૈવ સર્વેષાં માતા પરમકો ગુરુઃ ॥

સા ચાપ્યુક્તવતી વાચં ભૈક્ષવદ્ભુજ્યતામિતિ ।
તસ્માદેતદહં મન્યે પરં ધર્મં દ્વિજોત્તમ ॥
કુન્ત્યુવાચ ।

એતમેતદ્યથા પ્રાહ ધર્મચારી યુધિષ્ઠિરઃ । ભુજ્યતાં ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધમિત્યર્જુનમચોદયમ્ ।
અનૃતાન્મે ભયં તીવ્રં મુચ્યેઽહમનૃતાત્કથમ્ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

અનૃતાન્મોક્ષ્યસે ભદ્રે ધર્મશ્ચૈવ સનાતનઃ ।
નનુ વક્ષ્યામિ સર્વેષાં પાઞ્ચાલ શૃમુ મે સ્વયમ્ ॥

યથાઽયં વિહિતો ધર્મો યતશ્ચાયં સનાતનઃ ।
યથા ચ પ્રાહ કૌન્તેયસ્તથા ધર્મો ન સંશયઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તત ઉત્થાય ભગવાન્વ્યાસો દ્વૈપાયનઃ પ્રભુઃ ।
કરે ગૃહીત્વા રાજાનં રાજવેશ્મ સમાવિશત્ ॥

પાણ્ડવાશ્ચાપિ કુન્તી ચ ધૃષ્ટદ્યુમ્નશ્ચ પાર્ષતઃ ।
વિવિશુસ્તેઽપિ તત્રૈવ પ્રતીક્ષન્તે સ્મ તાવુભૌ ॥

તતો દ્વૈપાયનસ્ત્સમૈ નરેન્દ્રાય મહાત્મને ।
આચખ્યૌ તદ્યથા ધર્મો બહૂનામેકપત્નિતા ॥

યથા ચ તે દદુશ્ચૈવ રાજપુત્ર્યાઃ પુરા વરમ્ । ધર્માદ્યાસ્તપસા તુષ્ટાઃ પઞ્ચપત્નીત્વમીશ્વરાઃ ॥