મહાભારત · અધ્યાય 1.207
ધૃષ્ટદ્યુમનસ્તુ પાઞ્ચાલ્યઃ પૃષ્ઠતઃ કુરુનન્દનૌ ।
અન્વગચ્છત્તદા યાન્તૌ ભાર્ગવસ્ય નિવેશને ॥
સોજ્ઞાયમાનઃ પુરુષાનવધાય સમન્તતઃ ।
સ્વયમારાન્નિલીનોઽભૂદ્ભાર્ગવસ્ય નિવેશને ॥
સાયં ચ ભીમસ્તુ રિપુપ્રમાથી જિષ્ણુર્યમૌ ચાપિ મહાનુભાવૌ ।
ભૈક્ષં ચરિત્વા તુ યુધિષ્ઠિરાય નિવેદયાઞ્ચક્રુરદીનસત્વાઃ ॥
તતસ્તુ કુન્તી દ્રુપદાત્મજાં તા- મુવાચ કાલે વચનં વદાન્યા ।
તતોઽગ્રમાદાય કુરુષ્વ ભદ્રે બલિં ચ વિપ્રાય ચ દેહિ ભિક્ષામ્ ॥
યે ચાન્નમિચ્છન્તિ દદસ્વ તેભ્યઃ પરિશ્રિતા યે પરિતો મનુષ્યાઃ ।
તતશ્ચ શેષં પ્રવિભજ્ય શીઘ્ર- મર્ધં ચતુર્ણાં મમ ચાત્મનશ્ચ ॥
અર્ધં તુ ભીમાય ચ દેહિ ભદ્રે ય એષ નાગર્ષભતુલ્યરૂપઃ ।
ગૌરો યુવા સંહનનોપપન્ન એષો હિ વીરો બહુભુક્ સદૈવ ॥
સા હૃષ્ટરૂપૈવ તુ રાજપુત્રી તસ્યા વચઃ સાધ્વવિશઙ્કમાના ।
યથાવદુક્તં પ્રચકાર સાધ્વી તે ચાપિ સર્વે બુભુજુસ્તદન્નમ્ ॥
કુશૈસ્તુ ભૂમૌ શયનં ચકાર માદ્રીપુત્રઃ સહદેવસ્તપસ્વી ।
અથાત્મકીયાન્યજિનાનિ સર્વે સંસ્તીર્ય વીરાઃ સુષુપુર્ધરણ્યામ્ ॥
અગસ્ત્યકાન્તામભિતો દિશં તુ શિરાંસિ તેષાં કુરુસત્તમાનામ્ ।
કુન્તી પુરસ્તાત્તુ બભૂવ તેષાં પાદાન્તરે ચાથ બભૂવ કૃષ્ણા ॥
અશેત ભૂમૌ સહ પાણ્ડુપુત્રૈઃ પાદોપધાનીવ કૃતા કુશેષુ ।
ન તત્ર દુઃખં મનસાપિ તસ્યા ન ચાવમેને કુરુપુઙ્ગવાંસ્તાન્ ॥
તે તત્ર શૂરાઃ કથયામ્બભૂવુઃ કથા વિચિત્રાઃ પૃતનાધિકારાઃ ।
અસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ રથાંશ્ચ નાગાન્ ખડ્ગાન્ગદાશ્ચાપિ પરશ્વધાંશ્ચ ॥
તેષાં કથાસ્તાઃ પરિકીર્ત્યમાનાઃ પાઞ્ચાલરાજસ્ય સુતસ્તદાનીમ્ ।
સુશ્રાવ કૃષ્ણાં ચ તદા નિષણ્ણાં તે ચાપિ સર્વે દદૃશુર્મનુષ્યાઃ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્નો રાજપુત્રસ્તુ સર્વં વૃત્તં તેષાં કથિતં ચૈવ રાત્રૌ ।
સર્વં રાજ્ઞે દ્રુપદાયાખિલેન નિવેદયિષ્યંસ્ત્વરિતો જગામ ॥
પાઞ્ચાલરાજસ્તુ વિષણ્ણરૂપ- સ્તાન્પાણ્ડવાનપ્રતિવિન્દમાનઃ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં પર્યપૃચ્છન્મહાત્મા ક્વ સા ગતા કેન નીતા ચ કૃષ્ણા ॥
કચ્ચિન્ન શૂદ્રેણ ન હીનજેન વૈશ્યેન વા કરદેનોપપન્ના ।
કચ્ચિત્પદં મૂર્ધ્નિ ન પઙ્કદિગ્ધં કચ્ચિન્ન માલા પતિતા શ્મશાને ॥
કચ્ચિત્સ વર્ણપ્રવરો મનુષ્ય ઉદ્રિક્તવર્ણોઽપ્યુત એવ કચ્ચિત્ ।
કચ્ચિન્ન વામો મમ મૂર્ધ્નિ પાદઃ કૃષ્ણાભિમર્શેન કૃતોઽદ્ય પુત્ર ॥
કચ્ચિન્ન તપ્સ્યે પરમપ્રતીતઃ સંયુજ્ય પાર્થેન નરર્ષભેણ ।
વદસ્વ તત્ત્વેન મહાનુભાવ કોઽસૌ વિજેતા દુહિતુર્મમાદ્ય ॥
વિચિત્રવીર્યસ્ય સુતસ્ય કચ્ચિ- ત્કુરુપ્રવીરસ્ય ધ્રિયન્તિ પુત્રાઃ ।
કચ્ચિત્તુ પાર્થેન યવીયસાઽધ્ય ધનુર્ગૃહીતં નિહતં ચ લક્ષ્યમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0