મહાભારત · અધ્યાય 1.206

ગત્વા તુ તાં ભાર્ગવકર્મશાલાં પાર્થૌ પૃથાં પ્રાપ્ય મહાનુભાવૌ ।
તાં યાજ્ઞસેનીં પરમપ્રતીતૌ ભિક્ષેત્યથાવેદયતાં નરાગ્ર્યૌ ॥

કુટીગતા સા ત્વનવેક્ષ્ય પુત્રૌ પ્રોવાચ ભુઙ્ક્તેતિ સમેત્ય સર્વે ।
પશ્ચાચ્ચ કુન્તી પ્રસમીક્ષ્ય કૃષ્ણાં કષ્ટં મયા ભાષિતમિત્યુવાચ ॥

સાઽધર્મભીતા પરિચિન્તયન્તી તાં યાજ્ઞસેનીં પરમપ્રતીતામ્ ।
પાણૌ ગૃહીત્વોપજગામ કુન્તી યુધિષ્ઠિરં વાક્યમુવાચ ચેદમ્ ॥
કુન્ત્યુવાચ ।

ઇયં તુ કન્યા દ્રુપદસ્ય રાજ્ઞ- સ્તવાનુજાભ્યાં મયિ સન્નિસૃષ્ટા ।
યથોચિતં પુત્ર મયાઽપિ ચોક્તં સમેત્ય ભુઙ્ક્તેતિ નૃપ પ્રમાદાત્ ॥

મયા કથં નાનૃતમુક્તમદ્ય ભવેત્કુરૂણામૃષભ બ્રવીહિ ।
પઞ્ચાલરાજસ્ય સુતામધર્મો ન ચોપવર્તેત ન વિભ્રમેચ્ચ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

સ એવમુક્તો મતિમાન્નૃવીરો માત્રા મુહૂર્તં તુ વિચિન્ત્ય રાજા ।
કુન્તીં સમાશ્વાસ્ય કુરુપ્રવીરો ધનઞ્જયં વાક્યમિદં બભાષે ॥

ત્વયા જિતા ફાલ્ગુન યાજ્ઞસેની ત્વયૈવ શોભિષ્યતિ રાજપુત્રી ।
પ્રજ્વાલ્યતામગ્નિરમિત્રસાહ ગૃહાણ પાણિં વિધિવત્ત્વમસ્યાઃ ॥
અર્જુન ઉવાચ ।

મા માં નરેન્દ્ર ત્વમધર્મભાજં કૃથા ન ધર્મોઽયમશિષ્ટદૃષ્ટઃ ।
ભવાન્નિવેશ્યઃ પ્રથમં તતોઽયં ભીમો મહાબાહુરચિન્ત્યકર્મા ॥

અહં તતો નકુલોઽનન્તરં મે પશ્ચાદયં સહદેવસ્તરસ્વી ।
વૃકોદરોઽહં ચ યમૌ ચ રાજ- ન્નિયં ચ કન્યા ભવતો નિયોજ્યાઃ ॥

એવં ગતે યત્કરણીયમત્ર ધર્મ્યં યશસ્યં કુરુ તદ્વિચિન્ત્ય ।
પાઞ્ચાલરાજસ્ય હિતં ચ યત્સ્યા- ત્પ્રશાધિ સર્વે સ્મ વશે સ્થિતાસ્તે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

જિષ્ણોર્વચનમાજ્ઞાય ભક્તિસ્નેહસમન્વિતમ્ ।
દૃષ્ટિં નિવેશયામાસુઃ પાઞ્ચાલ્યાં પાણ્ડુનન્દનાઃ ॥

દૃષ્ટ્વા તે તત્ર પશ્યન્તીં સર્વે કૃષ્ણાં યશસ્વિનીમ્ ।
સમ્પ્રેક્ષ્યાન્યોન્યમાસીના હૃદયૈસ્તામધારયન્ ॥

તેષાં તુ દ્રૌપદીં દૃષ્ટ્વા સર્વેષામમિતૌજસામ્ ।
સમ્પ્રમથ્યેન્દ્રિયગ્રામં પ્રાદુરાસીન્મનોભવઃ ॥

કામ્યં હિ રૂપં પાઞ્ચાલ્યા વિધાત્રા વિહિતં સ્વયમ્ ।
બભૂવાધિકમન્યાભ્યઃ સર્વભૂતમનોહરમ્ ॥

તેષામાકારભાવજ્ઞઃ કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
દ્વૈપાયનવચઃ કૃત્સ્નં સસ્માર મનુજર્ષભઃ ॥

અબ્રવીત્સહિતાન્ભ્રાતૄન્મિથો ભેદભયાન્નૃપઃ ।
સર્વેષાં દ્રૌપદી ભાર્યા ભવિષ્યતિ હિ નઃ શુભા ॥
જનમેજય ઉવાચ ।

સતાઽપિ શક્તેન ચ કેશવેન સજ્યં ધનુસ્તન્ન કૃતં કિમર્થમ્ ।
વિદ્ધં ચ લક્ષ્યં ન ચ કસ્ય હેતો- રાચક્ષ્વ તન્મે દ્વિપદાં વરિષ્ઠ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શક્તેન કૃષ્ણેન ચ કાર્મુકં ત- ન્નારોપિતં જ્ઞાતુકામેન પાર્થાન્ ।
પરિશ્રવાદેવ બભૂવ લોકે જીવન્તિ પાર્થા ઇતિ નિશ્ચયોઽસ્ય ॥

અન્યાનશક્તાન્નૃપતીન્સમીક્ષ્ય સ્વયંવરે કાર્મુકેણોત્તમેન ।
ધનઞ્જયસ્તદ્ધનુરેકવીરઃ સજ્યં કરોતીત્યભિવીક્ષ્ય કૃષ્ણઃ ॥

ઇતિ સ્વયં વાસુદેવો વિચિન્ત્ય પાર્થાન્વિવિત્સન્વિવિધૈરુપાયૈઃ ।
ન તદ્ધનુઃ સજ્યમિયેપ કર્તું બભૂવુરસ્યેષ્ટતમા હિ પાર્થાઃ ॥

ભ્રાતુર્વચસ્તત્પ્રસમીક્ષ્ય સર્વે જ્યેષ્ઠસ્ય પાણ્ડોસ્તનયાસ્તદાનીમ્ ।
તમેવાર્થં ધ્યાયમાના મનોભિઃ સર્વે ચ તે તસ્થુરદીનસત્વાઃ ॥

વૃષ્ણિપ્રવીરસ્તુ કુરુપ્રવીરા- નાશંસમાનઃ સહરૌહિણેયઃ ।
જગામ તાં ભાર્ગવકર્મશાલાં યત્રાસતે તે પુરુષપ્રવીરાઃ ॥

તત્રોપવિષ્ટં પૃથુદીર્ઘબાહું દદર્શ કૃષ્ણઃ સહરૌહિણેયઃ ।
અજાતશત્રું પરિવાર્ય તાંશ્ચા- પ્યુપોપવિષ્ટાઞ્જ્વલનપ્રકાશાન્ ॥

તતોઽબ્રવીદ્વાસુદેવોઽભિગમ્ય કુન્તીસુતં ધર્મભૃતાં વરિષ્ઠમ્ ।
કૃષ્ણોઽહમસ્મીતિ નિપીડ્ય પાદૌ યુધિષ્ઠિરસ્યાજમીઢસ્ય રાજ્ઞઃ ॥

તથૈવ તસ્યાપ્યનુ રૌહિણેય- સ્તૌ ચાપિ હૃષ્ટાઃ કુરવોઽભ્યનન્દન ।
પિતૃષ્વસુશ્ચાપિ યદુપ્રવીરા- વગૃહ્ણતાં ભારતમુખ્ય પાદૌ ॥

અજાતશત્રુશ્ચ કુરુપ્રવીરઃ પપ્રચ્છ કૃષ્ણં કુશલં વિલોક્ય ।
કથં વયં વાસુદેવ ત્વયેહ ગૂઢા વસન્તો વિદિતાશ્ચ સર્વે ॥

તમબ્રવીદ્વાસુદેવઃ પ્રહસ્ય ગૂઢોઽપ્યગ્નિર્જ્ઞાયત એવ રાજન્ ।
તં વિક્રમં પાણ્ડવેયાનતીત્ય કોઽન્યઃ કર્તા વિદ્યતે માનુષેષુ ॥

દિષ્ટ્યા સર્વે પાવકાદ્વિપ્રમુક્તા યૂયં ઘોરાત્પાણ્ડવાઃ શત્રુસાહાઃ ।
દિષ્ટ્યા પાપો ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રઃ સહામાત્યો ન સકામોઽભવિષ્યત્ ॥

ભદ્રં વોઽસ્તુ નિહિતં યદ્ગુહાયાં વિવર્ધધ્વં જ્વલના ઇવૈધમાનાઃ ।
મા વો વિદ્યુઃ પાર્થિવાઃ કેચિદેવ યાસ્યાવહે શિબિરાયૈવ તાવત્ । સોઽનુજ્ઞાતઃ પાણ્ડવેનાવ્યયશ્રીઃ
પ્રાયાચ્છીઘ્રં બલદેવેન સાર્ધમ્ ॥