મહાભારત · અધ્યાય 1.175

ન વિષાદસ્ત્વયા કાર્યો ભયાદસ્માત્કથઞ્ચન ।
ઉપાયઃ પરિદૃષ્ટોઽત્ર તસ્માન્મોક્ષાય રક્ષસઃ ॥

નૈવ સ્વયં સપુત્રસ્ય ગમનં તત્ર રોચયે । એકસ્તવ સુતો બાલઃ કન્યા ચૈકા તપસ્વિની ।
ન ચૈતયોસ્તથા પત્ન્યા ગમનં તવ રોચયે ॥

મમ પઞ્ચ સુતા બ્રહ્મંસ્તેષામેકો ગમિષ્યતિ ।
ત્વદર્થં બલિમાદાય તસ્ય પાપસ્ય રક્ષસઃ ॥
બ્રાહ્મણ ઉવાચ ।

નાહમેતત્કરિષ્યામિ જીવિતાર્થી કથઞ્ચન ।
બ્રાહ્મણસ્યાતિથેશ્ચૈવ સ્વાર્થે પ્રાણાન્વિયોજયન્ ॥

ન ત્વેતદકુલીનાસુ નાધર્મિષ્ઠાસુ વિદ્યતે ।
યદ્બ્રાહ્મમાર્થં વિસૃજેદાત્માનમપિ ચાત્મજમ્ ॥

આત્મનસ્તુ વધઃ શ્રેયો બોદ્ધવ્યમિતિ રોચતે ।
બ્રહમ્વધ્યાઽત્મવધ્યા વા શ્રેયાનાત્મવધો મમ ॥

બ્રહ્મવધ્યા પરં પાપં નિષ્કૃતિર્નાત્ર વિદ્યતે ।
અબુદ્ધિપૂર્વં કૃત્વાપિ પ્રત્યવાયો હિ વિદ્યતે ॥

ન ત્વહં વધમાકાઙ્ક્ષે સ્વયમેવાત્મનઃ શુભે ।
પરૈઃ કૃતે વધે પાપં ન કિઞ્ચિન્મયિ વિદ્યતે ॥

અભિસન્ધૌ કૃતે તસ્મિન્બ્રાહ્મણસ્ય વધે મયા ।
નિષ્કૃતિં ન પ્રપશ્યામિ નૃશંસં ક્ષુદ્રમેવ ચ ॥

આગતસ્ય ગૃહં ત્યાગસ્તથૈવ શરણાર્થિનઃ ।
યાચમાનસ્ય ચ વધો નૃશંસો ગર્હિતો બુધૈઃ ॥

કુર્યાન્ન નિન્દિતં કર્મ ન નૃશંસં કથઞ્ચન ।
ઇતિ પૂર્વે મહાત્માન આપદ્ધર્મવિદો વિદુઃ ॥

શ્રેયાંસ્તુ સહદારસ્ય વિનાશોઽદ્ય મમ સ્વયમ્ ।
બ્રાહ્મણસ્ય વધં નાહમનુમંસ્યે કદાચન ॥
કુન્ત્યુવાચ ।

મમાપ્યેષા મતિર્બ્રહ્મન્વિપ્રા રક્ષ્યા ઇતિ સ્થિરા ।
ન ચાપ્યનિષ્ટઃ પુત્રો મે યદિ પુત્રશતં ભવેત્ ॥

ન ચાસૌ રાક્ષસઃ શક્તો મમ પુત્રવિનાશને ।
વીર્યમન્મન્ત્રસિદ્ધશ્ચ તેજસ્વી ચ સુતો મમ ॥

રાક્ષસાય ચ તત્સર્વં પ્રાપયિષ્યતિ ભોજનમ્ ।
મોક્ષયિષ્યતિ ચાત્માનમિતિ મે નિશ્ચિતા મતિઃ ॥

સમાગતાશ્ચ વીરેણ દૃષ્ટપૂર્વાશ્ચ રાક્ષસાઃ ।
બલવન્તો મહાકાયા નિહતાશ્ચાપ્યનેકશઃ ॥

ન ત્વિદં કેષુચિદ્બ્રહ્માન્વ્યાહર્તવ્યં કથઞ્ચન ।
વિદ્યાર્થિનો હિ મે પુત્રાન્વિપ્રકુર્યુઃ કુતૂહલાત્ ॥

ગુરુણા ચાનનુજ્ઞાતો ગ્રાહયેદ્યઃ સુતો મમ ।
ન સ કુર્યાત્તથા કાર્યં વિદ્યયેતિ સતાં મતમ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્તસ્તુ પૃથયા સ વિપ્રો ભાર્યયા સહ ।
હૃષ્ટઃ સમ્પૂજયામાસ તદ્વાક્યમમૃતોપમમ્ ॥

તતઃ કુન્તી ચ વિપ્રશ્ચ સહિતાવનિલાત્મજમ્ ।
તમબ્રૂતાં કુરુષ્વેતિ સ તથેત્યબ્રવીચ્ચ તૌ ॥