મહાભારત · અધ્યાય 1.169
ગતે ભગવતિ વ્યાસે પાણ્ડવા વિગતજ્વરાઃ ।
ઊષુસ્તત્ર ચ ષણ્માસાન્વટવૃક્ષે યથાસુખમ્ ॥
શાકમૂલફલાહારાસ્તપઃ કુર્વન્તિ પાણ્ડવાઃ ।
અનુજ્ઞાતા મહારાજ તતઃ કમલપાલિકા ॥
રમયન્તી સદા ભીમં તત્રતત્ર મનોજવા ।
દિવ્યાભરણવસ્ત્રા હિ દિવ્યસ્રગનુલેપના ॥
એવં ભ્રાતૄન્સપ્ત માસાન્હિડિમ્બાઽવાસયદ્વને ।
પાણ્ડવાન્ભીમસેનાર્થે રાક્ષસી કામરૂપિણી ॥
સુખં સ વિહરન્ભીમસ્તત્કાલં પર્યણામયત્ ।
તતોઽલભત સા ગર્ભં રાક્ષસી કામરૂપિણી ॥
અતૃપ્તા ભીમસેનેન સપ્તમાસોપસન્ગતા । પ્રજજ્ઞે રાક્ષસી પુત્રં ભીમસેનાન્મહાબલાત્ ॥
વિરૂપાક્ષં મહાવક્ત્રં શઙ્કુકર્ણં વિભીષણમ્ ।
ભીમરૂપં સુતામ્રાક્ષં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં મહારથમ્ ॥
મહેષ્વાસં મહાવીર્યં મહાસત્વં મહાજવમ્ ।
મહાકાયં મહાકાલં મહાગ્રીવં મહાભુજમ્ ॥
અમાનુષં માનુષજં ભીમવેગમરિન્દમમ્ ।
પિશાચકાનતીત્યાન્યાન્બભૂવાતિ સ માનુષાન્ ॥
બાલોઽપિ વિક્રમં પ્રાપ્તો માનુષેષુ વિશામ્પતે ।
સર્વાસ્ત્રેષુ વરો વીરઃ પ્રકામમભવદ્બલી ॥
સદ્યો હિ ગર્ભં રાક્ષસ્યો લભન્તે પ્રસવન્તિ ચ ।
કામરૂપધરાશ્ચૈવ ભવન્તિ બહુરૂપિકાઃ ॥
પ્રણમ્ય વિકચઃ પાદાવગૃહ્ણાત્સ પિતુસ્તદા ।
માતુશ્ચ પરમેષ્વાસસ્તૌ ચ નામાસ્ય ચક્રતુઃ ॥
ઘટોહાસ્યોત્કચ ઇતિ માતા તં પ્રત્યભાષત ।
અભવત્તેન નામાસ્ય ઘટોત્કચ ઇતિ સ્મ હ ॥
અનુરક્તશ્ચ તાનાસીત્પાણ્ડવાન્સ ઘટોત્કચઃ ।
તેષાં ચ દયિતો નિત્યમાત્મનિત્યો બભૂવ હ ॥
ઘટોત્કચો મહાકાયઃ પાણ્ડવાન્પૃથયા સહ ।
અભિવાદ્ય યથાન્યાયમબ્રવીચ્ચ પ્રભાષ્ય તાન્ ॥
કિં કરોમ્યહમાર્યાણાં નિઃશઙ્કં વદતાનઘાઃ ।
તં બ્રુવન્તં ભૈમસેનિં કુન્તી વચનમબ્રવીત્ ॥
ત્વં કુરૂણાં કુલે જાતઃ સાક્ષાદ્ભીમસમો હ્યસિ ।
જ્યેષ્ઠઃ પુત્રોસિ પઞ્ચાનાં સાહાય્યં કુરુ પુત્રક ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
પૃથયાપ્યેવમુક્તસ્તુ પ્રણમ્યૈવ વચોઽબ્રવીત્ । યથા હિ રાવણો લોકે ઇન્દ્રજિચ્ચ મહાબલઃ ।
વર્ષ્મવીર્યસમો લોકે વિશિષ્ટશ્ચાભવં નૃષુ ॥
કૃત્યકાલ ઉપસ્થાસ્યે પિતૄનિતિ ઘટોત્કચઃ ।
આમન્ત્ર્ય રક્ષસાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રતસ્થે ચોત્તરાં દિશમ્ ॥
સ હિ સૃષ્ટો ભગવતા શક્તિહેતોર્મહાત્મના ।
વર્ણસ્યાપ્રતિવીર્યસ્ય પ્રતિયોદ્ધા મહારથઃ ॥
ભીમ ઉવાચ ।
સહ વાસો મયા જીર્ણસ્ત્વયા કમલપાલિકે ।
પુનર્દ્રક્ષ્યસિ રાજ્યસ્થાનિત્યભાષત તાં તદા ॥
હિડિમ્બોવાચ ।
પદા માં સંસ્મરેઃ કાન્ત રિરંસૂ રહસિ પ્રભો ।
તદા તવ વશં ભૂય આગન્તાસ્મ્યાશુ ભારત ॥
ઇત્યુક્ત્વા સા જગામાશુ ભાવમાસજ્ય પાણ્ડવે ।
હિડિમ્બા સમયં સ્મૃત્વા સ્વાં ગતિં પ્રત્યપદ્યત ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0