મહાભારત · અધ્યાય 1.150

દ્રુપદસ્યાપિ વિપ્રર્ષે શ્રોતુમિચ્છામિ સમ્ભવમ્ । કથં ચાપિ સમુત્પન્નઃ કથમસ્ત્રાણ્યવાપ્તવાન્ ॥

એતદિચ્છામિ ભગવંસ્ત્વત્તઃ શ્રોતું દ્વિજોત્તમ ।
કૌતૂહલં જન્મસુ મે કીર્ત્યમાનેષ્વનેકશઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

રાજા બભૂવ પાઞ્ચાલઃ પુત્રાર્થી પુત્રકારણાત્ ।
વનં ગતો મહારાજસ્તપસ્તેપે સુદારુણમ્ ॥

આરાધયન્પ્રયત્નેન મહર્ષીન્સંશિતવ્રતાન્ ।
તસ્ય સન્તપ્યમાનસ્ય વને મૃગગણાયુતે ॥

કાલસ્તુ સુમહાન્રાજન્નત્યયાત્સુતકારણાત્ ।
સ તુ રાજા મહાતેજાસ્તપસ્તીવ્રં સમાદદે ॥

કઞ્ચિત્કાલં વાયુભક્ષો નિરાહારસ્તથૈવ ચ ।
તથૈવ તુ મહાબાહોર્વર્તમાનસ્ય ભારત ॥

કાલસ્તસ્ય મહારાજ યાતો વૈ નૃપસત્તમ ।
તતો નાતિચિરાત્કાલે વસન્તે કામદીપને ॥

ફુલ્લાશોકવને ચૈવ પ્રાણિનાં સુમનોહરે ।
નદ્યાસ્તીરં તતો ગત્વા ગઙ્ગાયાઃ પદ્મલોચનઃ ॥

નિયમસ્થશ્ચ રાજાસીત્તદા ભરતસત્તમ ।
તતો નાતિચિરાત્કાલે વનં તન્મનુજેશ્વર ॥

સમ્પ્રાપ્તા હ્યપ્સરા રાજન્મેનકેત્યભિવિશ્રુતા ।
પુષ્પદ્રુમાન્સજ્જમાના રાજ્ઞો દર્શનમાગમત્ ॥

ન દદર્શ તુ સા રાજંસ્તત્ર સ્થાનગતં નૃપમ્ ।
દૃષ્ટ્વા ચાપ્સરસં તાં તુ શુક્રં રાજ્ઞોઽપતદ્ભુવિ ॥

તતઃ સ રાજા રાજેન્દ્ર લજ્જયા નૃપતિઃ સ્વયમ્ ।
પદ્ભ્યામાક્રમતાયુષ્મંસ્તતસ્તુ દ્રુપદોઽભવત્ ॥

તતસ્તુ તપસા તસ્ય રાજર્ષેર્ભાવિતાત્મનઃ ।
પુત્રઃ સમભવચ્છીઘ્રં પદોસ્તસ્ય ક્રમેણ તુ ॥

તેનાસ્ય ઋષયઃ સર્વે સમાગમ્ય તપોધનાઃ ।
નામ ચુક્રુર્હિ વિદ્વાંસો દ્રુપદોઽસ્ત્વિતિ ભારત ॥

સ તસ્યૈવાશ્રમે રાજન્ભરદ્વાજસ્ય ભારત ।
વવૃધે સુમુખં તત્ર કામૈઃ સર્વૈર્નૃપોત્તમ ॥

પાઞ્ચાલોઽપિ હિ રાજેન્દ્ર સ્વરાજ્યં ગતવાન્પ્રભુઃ ।
ભરદ્વાજસ્ય વિદ્યાર્થં સુતં દત્વા મહાત્મનઃ ॥

સ કુમારસ્તતો રાજન્દ્રોણેન સહિતો વને ।
વેદાંશ્ચાધિજગે સાઙ્ગાન્ધનુર્વેદાંશ્ચ ભારત ॥

પરયા સ મુદા યુક્તો વિચચાર વને સુખમ્ ।
તસ્યૈવં વર્તમાનસ્ય વને વનચરૈઃ સહ ॥

કાલેનાતિચિરાદ્રાજન્પિતા સ્વર્ગમુપેયિવાન્ ।
સ સમાગમ્ય પાઞ્ચાલૈઃ પાઞ્ચાલેષ્વભિષેચિતઃ ॥

પ્રાપ્તશ્ચ રાજ્યં રાજેન્દ્ર સુહૃદાં પ્રીતિવર્ધનઃ ।
રાજ્યં રરક્ષ ધર્મેણ યથા ચેન્દ્રસ્ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥

એતન્મયા તે રાજેન્દ્ર યથાવત્પરિકીર્તિતમ્ ।
દ્રુપદસ્ય ચ રાજર્ષેર્ધૃષ્ટદ્યુમ્નસ્ય જન્મ ચ ॥