લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.43
મયા સહ પિતા હૃષ્ટઃ પ્રણમ્ય ચ મહેશ્વરમ્
ઉટજં સ્વં જગામાશુ નિધિં લબ્ધ્વેવ નિર્ધનઃ ॥
યદાગતો ઽહમુટજં શિલાદસ્ય મહામુને
તદા વૈ દૈવિકં રૂપં ત્યક્ત્વા માનુષ્યમ્ આસ્થિતઃ ॥
નષ્ટા ચૈવ સ્મૃતિર્દિવ્યા યેન કેનાપિ કારણાત્
માનુષ્યમાસ્થિતં દૃષ્ટ્વા પિતા મે લોકપૂજિતઃ ॥
વિલલાપાતિદુઃખાર્તઃ સ્વજનૈશ્ ચ સમાવૃતઃ
જાતકર્માદિકાશ્ચૈવ ચકાર મમ સર્વવિત્ ॥
શાલઙ્કાયનપુત્રો વૈ શિલાદઃ પુત્રવત્સલઃ
ઉપદિષ્ટા હિ તેનૈવ ઋક્શાખા યજુષસ્ તથા ॥
સામશાખાસહસ્રં ચ સાઙ્ગોપાઙ્ગં મહામુને
આયુર્વેદં ધનુર્વેદં ગાન્ધર્વં ચાશ્વલક્ષણમ્ ॥
હસ્તિનાં ચરિતં ચૈવ નરાણાં ચૈવ લક્ષણમ્
સમ્પૂર્ણે સપ્તમે વર્ષે તતો ઽથ મુનિસત્તમૌ ॥
મિત્રાવરુણનામાનૌ તપોયોગબલાન્વિતૌ
તસ્યાશ્રમં ગતૌ દિવ્યૌ દ્રષ્ટું માં ચાજ્ઞયા વિભોઃ ॥
ઊચતુશ્ ચ મહાત્માનૌ માં નિરીક્ષ્ય મુહુર્મુહુઃ
તાત નન્દ્યયમલ્પાયુઃ સર્વશાસ્ત્રાર્થપારગઃ ॥
ન દૃષ્ટમેવમાશ્ચર્યમ્ આયુર્વર્ષાદતઃ પરમ્
ઇત્યુક્તવતિ વિપ્રેન્દ્રઃ શિલાદઃ પુત્રવત્સલઃ ॥
સમાલિઙ્ગ્ય ચ દુઃખાર્તો રુરોદાતીવ વિસ્વરમ્
હા પુત્ર પુત્ર પુત્રેતિ પપાત ચ સમન્તતઃ ॥
અહો બલં દૈવવિધેર્ વિધાતુશ્ચેતિ દુઃખિતઃ
તસ્ય ચાર્તસ્વરં શ્રુત્વા તદાશ્રમનિવાસિનઃ ॥
નિપેતુર્વિહ્વલાત્યર્થં રક્ષાશ્ચક્રુશ્ ચ મઙ્ગલમ્
તુષ્ટુવુશ્ ચ મહાદેવં ત્રિયંબકમુમાપતિમ્ ॥
હુત્વા ત્રિયંબકેનૈવ મધુનૈવ ચ સંપ્લુતામ્
દૂર્વામયુતસંખ્યાતાં સર્વદ્રવ્યસમન્વિતામ્ ॥
પિતા વિગતસંજ્ઞશ્ ચ તથા ચૈવ પિતામહઃ
વિચેષ્ટશ્ ચ લલાપાસૌ મૃતવન્નિપપાત ચ ॥
મૃત્યોર્ ભીતો ઽહમ્ અચિરાચ્ છિરસા ચાભિવન્દ્ય તમ્
મૃતવત્પતિતં સાક્ષાત્ પિતરં ચ પિતામહમ્ ॥
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચ તં રુદ્રજાપ્યરતો ઽભવમ્
હૃત્પુણ્ડરીકે સુષિરે ધ્યાત્વા દેવં ત્રિયંબકમ્ ॥
ત્ર્યક્ષં દશભુજં શાન્તં પઞ્ચવક્ત્રં સદાશિવમ્
સરિતશ્ચાન્તરે પુણ્યે સ્થિતં માં પરમેશ્વરઃ ॥
તુષ્ટો ઽબ્રવીન્મહાદેવઃ સોમઃ સોમાર્ધભૂષણઃ
વત્સ નન્દિન્મહાબાહો મૃત્યોર્ભીતિઃ કુતસ્તવ ॥
મયૈવ પ્રેષિતૌ વિપ્રૌ મત્સમસ્ત્વં ન સંશયઃ
વત્સૈનત્તવ દેહં ચ લૌકિકં પરમાર્થતઃ ॥
નાસ્ત્યેવ દૈવિકં દૃષ્ટં શિલાદેન પુરા તવ
દેવૈશ્ ચ મુનિભિઃ સિદ્ધૈર્ ગન્ધર્વૈર્દાનવોત્તમૈઃ ॥
પૂજિતં યત્પુરા વત્સ દૈવિકં નન્દિકેશ્વર
સંસારસ્ય સ્વભાવો ઽયં સુખં દુઃખં પુનઃ પુનઃ ॥
નૃણાં યોનિપરિત્યાગઃ સર્વથૈવ વિવેકિનઃ
એવમુક્ત્વા તુ માં સાક્ષાત્ સર્વદેવમહેશ્વરઃ ॥
કરાભ્યાં સુશુભાભ્યાં ચ ઉભાભ્યાં પરમેશ્વરઃ
પસ્પર્શ ભગવાન્ રુદ્રઃ પરમાર્તિહરો હરઃ ॥
ઉવાચ ચ મહાદેવસ્ તુષ્ટાત્મા વૃષભધ્વજઃ
નિરીક્ષ્ય ગણપાંશ્ચૈવ દેવીં હિમવતઃ સુતામ્ ॥
સમાલોક્ય ચ તુષ્ટાત્મા મહાદેવઃ સુરેશ્વરઃ
અજરો જરયા ત્યક્તો નિત્યં દુઃખવિવર્જિતઃ ॥
અક્ષયશ્ચાવ્યયશ્ચૈવ સપિતા સસુહૃજ્જનઃ
મમેષ્ટો ગણપશ્ચૈવ મદ્વીર્યો મત્પરાક્રમઃ ॥
ઇષ્ટો મમ સદા ચૈવ મમ પાર્શ્વગતઃ સદા
મદ્બલશ્ચૈવ ભવિતા મહાયોગબલાન્વિતઃ ॥
એવમુક્ત્વા ચ માં દેવો ભગવાન્ સગણસ્તદા
કુશેશયમયીં માલાં સમુન્મુચ્યાત્મનસ્તદા ॥
આબબન્ધ મહાતેજા મમ દેવો વૃષધ્વજઃ
તયાહં માલયા જાતઃ શુભયા કણ્ઠસક્તયા ॥
ત્ર્યક્ષો દશભુજશ્ચૈવ દ્વિતીય ઇવ શઙ્કરઃ
તત એવ સમાદાય હસ્તેન પરમેશ્વરઃ ॥
ઉવાચ બ્રૂહિ કિં તે ઽદ્ય દદામિ વરમુત્તમમ્
તતો જટાશ્રિતં વારિ ગૃહીત્વા ચાતિનિર્મલમ્ ॥
ઉક્તા નદી ભવસ્વેતિ ઉત્સસર્જ વૃષધ્વજઃ
તતઃ સા દિવ્યતોયા ચ પૂર્ણાસિતજલા શુભા ॥
પદ્મોત્પલવનોપેતા પ્રાવર્તત મહાનદી
તામાહ ચ મહાદેવો નદીં પરમશોભનામ્ ॥
યસ્માજ્જટોદકાદેવ પ્રવૃત્તા ત્વં મહાનદી
તસ્માજ્જટોદકા પુણ્યા ભવિષ્યસિ સરિદ્વરા ॥
ત્વયિ સ્નાત્વા નરઃ કશ્ચિત્ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
તતો દેવ્યા મહાદેવઃ શિલાદતનયં પ્રભુઃ ॥
પુત્રસ્તે ઽયમિતિ પ્રોચ્ય પાદયોઃ સંન્યપાતયત્
સા મામાઘ્રાય શિરસિ પાણિભ્યાં પરિમાર્જતી ॥
પુત્રપ્રેમ્ણાભ્યષિઞ્ચચ્ચ સ્રોતોભિસ્તનયૈસ્ત્રિભિઃ
પયસા શઙ્ખગૌરેણ દેવદેવં નિરીક્ષ્ય સા ॥
તાનિ સ્રોતાંસિ ત્રીણ્યસ્યાઃ સ્રોતસ્વિન્યો ઽભવંસ્તદા
નદીં ત્રિસ્રોતસં દેવો ભગવાનવદદ્ભવઃ ॥
ત્રિસ્રોતસં નદીં દૃષ્ટ્વા વૃષઃ પરમહર્ષિતઃ
નનાદ નાદાત્તસ્માચ્ચ સરિદન્યા તતો ઽભવત્ ॥
વૃષધ્વનિરિતિ ખ્યાતા દેવદેવેન સા નદી
જાંબૂનદમયં ચિત્રં સર્વરત્નમયં શુભમ્ ॥
સ્વં દેવશ્ચાદ્ભુતં દિવ્યં નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા
મુકુટં ચાબબન્ધેશો મમ મૂર્ધ્નિ વૃષધ્વજઃ ॥
કુણ્ડલે ચ શુભે દિવ્યે વજ્રવૈડૂર્યભૂષિતે
આબબન્ધ મહાદેવઃ સ્વયમેવ મહેશ્વરઃ ॥
માં તથાભ્યર્ચિતં વ્યોમ્નિ દૃષ્ટ્વા મેઘૈઃ પ્રભાકરઃ
મેઘાંભસા ચાભ્યષિઞ્ચચ્ છિલાદનમ્ અથો મુને ॥
તસ્યાભિષિક્તસ્ય તદા પ્રવૃત્તા સ્રોતસા ભૃશમ્
યસ્માત્ સુવર્ણાન્નિઃસૃત્ય નદ્યેષા સમ્પ્રવર્તતે ॥
સ્વર્ણોદકેતિ તામાહ દેવદેવસ્ત્રિયંબકઃ
જામ્બૂનદમયાદ્યસ્માદ્ દ્વિતીયા મુકુટાચ્છુભા ॥
પ્રાવર્તત નદી પુણ્યા ઊચુર્ જમ્બૂનદીતિ તામ્
એતત્પઞ્ચનદં નામ જપ્યેશ્વરસમીપગમ્ ॥
યઃ પઞ્ચનદમાસાદ્ય સ્નાત્વા જપ્યેશ્વરેશ્વરમ્
પૂજયેચ્છિવસાયુજ્યં પ્રયાત્યેવ ન સંશયઃ ॥
અથ દેવો મહાદેવઃ સર્વભૂતપતિર્ભવઃ
દેવીમુવાચ શર્વાણીમ્ ઉમાં ગિરિસુતામજામ્ ॥
દેવી નન્દીશ્વરં દેવમ્ અભિષિઞ્ચામિ ભૂતપમ્
ગણેન્દ્રં વ્યાહરિષ્યામિ કિં વા ત્વં મન્યસે ઽવ્યયે ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ભવાની હર્ષિતાનના
સ્મયન્તી વરદં પ્રાહ ભવં ભૂતપતિં પતિમ્ ॥
સર્વલોકાધિપત્યં ચ ગણેશત્વં તથૈવ ચ
દાતુમર્હસિ દેવેશ શૈલાદિસ્તનયો મમ ॥
તતઃ સ ભગવાઞ્શર્વઃ સર્વલોકેશ્વરેશ્વરઃ
સસ્માર ગણપાન્ દિવ્યાન્ દેવદેવો વૃષધ્વજઃ ॥
મૂળ પાઠ: Liṅgapurāṇa, 1-108 · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1906 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0