લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.101

કથં હિમવતઃ પુત્રી બભૂવાંબા સતી શુભા
કથં વા દેવદેવેશમ્ અવાપ પતિમીશ્વરમ્ ॥

સા મેનાતનુમ્ આશ્રિત્ય સ્વેચ્છયૈવ વરાઙ્ગના
તદા હૈમવતી જજ્ઞે તપસા ચ દ્વિજોત્તમાઃ ॥

જાતકર્માદિકાઃ સર્વાશ્ ચકાર ચ ગિરીશ્વરઃ
દ્વાદશે ચ તદા વર્ષે પૂર્ણે હૈમવતી શુભા ॥

તપસ્તેપે તયા સાર્ધમ્ અનુજા ચ શુભાનના
અન્યા ચ દેવી હ્યનુજા સર્વલોકે નમસ્કૃતા ॥

ઋષયશ્ ચ તદા સર્વે સર્વલોકમહેશ્વરીમ્
તુષ્ટુવુસ્ તપસા દેવીં સમાવૃત્ય સમન્તતઃ ॥

જ્યેષ્ઠા હ્યપર્ણા હ્યનુજા ચૈકપર્ણા શુભાનના
તૃતીયા ચ વરારોહા તથા ચૈવૈકપાટલા ॥

તપસા ચ મહાદેવ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પરમેશ્વરઃ
વશીકૃતો મહાદેવઃ સર્વભૂતપતિર્ભવઃ ॥

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ તારકો નામ દાનવઃ
તારાત્મજો મહાતેજા બભૂવ દિતિનન્દનઃ ॥

તસ્ય પુત્રાસ્ત્રયશ્ચાપિ તારકાક્ષો મહાસુરઃ
વિદ્યુન્માલી ચ ભગવાન્ કમલાક્ષશ્ ચ વીર્યવાન્ ॥

પિતામહસ્ તથા ચૈષાં તારો નામ મહાબલઃ
તપસા લબ્ધવીર્યશ્ ચ પ્રસાદાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભોઃ ॥

સો ઽપિ તારો મહાતેજાસ્ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્
વિજિત્ય સમરે પૂર્વં વિષ્ણું ચ જિતવાન્ અસૌ ॥

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં સુઘોરં રોમહર્ષણમ્
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ દિવારાત્રમ્ અવિશ્રમમ્ ॥

સરથં વિષ્ણુમાદાય ચિક્ષેપ શતયોજનમ્
તારેણ વિજિતઃ સંખ્યે દુદ્રાવ ગરુડધ્વજઃ ॥

તારો વરાઞ્છતગુણં લબ્ધ્વા શતગુણં બલમ્
પિતામહાજ્જગત્સર્વમ્ અવાપ દિતિનન્દનઃ ॥

દેવેન્દ્રપ્રમુખાઞ્જિત્વા દેવાન્દેવેશ્વરેશ્વરઃ
વારયામાસ તૈર્ દેવાન્ સર્વલોકેષુ માયયા ॥

દેવતાશ્ ચ સહેન્દ્રેણ તારકાદ્ભયપીડિતાઃ
ન શાન્તિં લેભિરે શૂરાઃ શરણં વા ભયાર્દિતાઃ ॥

તદામરપતિઃ શ્રીમાન્ સંનિપત્યામરપ્રભુઃ
ઉવાચાઙ્ગિરસં દેવો દેવાનામપિ સંનિધૌ ॥

ભગવંસ્તારકો નામ તારજો દાનવોત્તમઃ
તેન સંનિહતા યુદ્ધે વત્સા ગોપતિના યથા ॥

ભયાત્તસ્માન્મહાભાગ બૃહદ્યુદ્ધે બૃહસ્પતે
અનિકેતા ભ્રમન્ત્યેતે શકુન્તા ઇવ પઞ્જરે ॥

અસ્માકં યાન્ય્ અમોઘાનિ આયુધાન્ય્ અઙ્ગિરો વર
તાનિ મોઘાનિ જાયન્તે પ્રભાવાદમરદ્વિષઃ ॥

દશવર્ષસહસ્રાણિ દ્વિગુણાનિ બૃહસ્પતે
વિષ્ણુના યોધિતો યુદ્ધે તેનાપિ ન ચ સૂદિતઃ ॥

યસ્તેનાનિર્જિતો યુદ્ધે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના
કથમસ્મદ્વિધસ્તસ્ય સ્થાસ્યતે સમરે ઽગ્રતઃ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ શક્રેણ જીવઃ સાર્ધં સુરાધિપૈઃ
સહસ્રાક્ષેણ ચ વિભું સમ્પ્રાપ્યાહ કુશધ્વજમ્ ॥

સો ઽપિ તસ્ય મુખાચ્છ્રુત્વા પ્રણયાત્પ્રણતાર્તિહા
દેવૈરશેષૈઃ સેન્દ્રૈસ્તુ જીવમાહ પિતામહઃ ॥

જાને વો ઽર્તિં સુરેન્દ્રાણાં તથાપિ શૃણુ સાંપ્રતમ્
વિનિન્દ્ય દક્ષં યા દેવી સતી રુદ્રાઙ્ગસંભવા ॥

ઉમા હૈમવતી જજ્ઞે સર્વલોકનમસ્કૃતા
તસ્યાશ્ચૈવેહ રૂપેણ યૂયં દેવાઃ સુરોત્તમાઃ ॥

વિભોર્યતધ્વમાક્રષ્ટું રુદ્રસ્યાસ્ય મનો મહત્
તયોર્યોગેન સમ્ભૂતઃ સ્કન્દઃ શક્તિધરઃ પ્રભુઃ ॥

ષડાસ્યો દ્વાદશભુજઃ સેનાનીઃ પાવકિઃ પ્રભુઃ
સ્વાહેયઃ કાર્તિકેયશ્ ચ ગાઙ્ગેયઃ શરધામજઃ ॥

દેવઃ શાખો વિશાખશ્ ચ નૈગમેશશ્ ચ વીર્યવાન્
સેનાપતિઃ કુમારાખ્યઃ સર્વલોકનમસ્કૃતઃ ॥

લીલયૈવ મહાસેનઃ પ્રબલં તારકાસુરમ્
બાલો ઽપિ વિનિહત્યૈકો દેવાન્ સંતારયિષ્યતિ ॥

એવમ્ ઉક્તસ્ તદા તેન બ્રહ્મણા પરમેષ્ઠિના
બૃહસ્પતિસ્ તથા સેન્દ્રૈર્ દેવૈર્ દેવં પ્રણમ્ય તમ્ ॥

મેરોઃ શિખરમાસાદ્ય સ્મરં સસ્માર સુવ્રતઃ
સ્મરણાદ્દેવદેવસ્ય સ્મરો ઽપિ સહ ભાર્યયા ॥

રત્યા સમં સમાગમ્ય નમસ્કૃત્ય કૃતાઞ્જલિઃ
સશક્રમાહ તં જીવં જગજ્જીવો દ્વિજોત્તમાઃ ॥

સ્મૃતો યદ્ભવતા જીવ સમ્પ્રાપ્તો ઽહં તવાન્તિકમ્
બ્રૂહિ યન્મે વિધાતવ્યં તમાહ સુરપૂજિતઃ ॥

તમ્ આહ ભગવાઞ્છક્રઃ સંભાવ્ય મકરધ્વજમ્
શઙ્કરેણાંબિકામદ્ય સંયોજય યથાસુખમ્ ॥

તયા સ રમતે યેન ભગવાન્ વૃષભધ્વજઃ
તેન માર્ગેણ માર્ગસ્વ પત્ન્યા રત્યાનયા સહ ॥

સો ઽપિ તુષ્ટો મહાદેવઃ પ્રદાસ્યતિ શુભાં ગતિમ્
વિપ્રયુક્તસ્તયા પૂર્વં લબ્ધ્વા તાં ગિરિજામુમામ્ ॥

એવમુક્તો નમસ્કૃત્ય દેવદેવં શચીપતિમ્
દેવદેવાશ્રમં ગન્તું મતિં ચક્રે તયા સહ ॥

ગત્વા તદાશ્રયે શંભોઃ સહ રત્યા મહાબલઃ
વસંતેન સહાયેન દેવં યોક્તુમના ભવત્ ॥

તતઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય મદનં હસન્ દેવસ્ ત્રિયંબકઃ
નયનેન તૃતીયેન સાવજ્ઞં તમ્ અવૈક્ષત ॥

તતો ઽસ્ય નેત્રજો વહ્નિર્ મદનં પાર્શ્વતઃ સ્થિતમ્
અદહત્તત્ક્ષણાદેવ લલાપ કરુણં રતિઃ ॥

રત્યાઃ પ્રલાપમાકર્ણ્ય દેવદેવો વૃષધ્વજઃ
કૃપયા પરયા પ્રાહ કામપત્નીં નિરીક્ષ્ય ચ ॥

અમૂર્તો ઽપિ ધ્રુવં ભદ્રે કાર્યં સર્વં પતિસ્તવ
રતિકાલે ધ્રુવે ભદ્રે કરિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥

યદા વિષ્ણુશ્ ચ ભવિતા વાસુદેવો મહાયશાઃ
શાપાદ્ભૃગોર્મહાતેજાઃ સર્વલોકહિતાય વૈ ॥

તદા તસ્ય સુતો યશ્ ચ સ પતિસ્તે ભવિષ્યતિ
સા પ્રણમ્ય તદા રુદ્રં કામપત્ની શુચિસ્મિતા ॥

જગામ મદનં લબ્ધ્વા વસંતેન સમન્વિતા ॥