લિઙ્ગપુરાણ · અધ્યાય 1.102

તપસા ચ મહાદેવ્યાઃ પાર્વત્યા વૃષભધ્વજ
પ્રીતિશ્ ચ ભગવાઞ્છર્વો વચનાદ્બ્રહ્મણસ્તદા ॥

હિતાય ચાશ્રમાણાં ચ ક્રીડાર્થં ભગવાન્ભવઃ
તદા હૈમવતીં દેવીમ્ ઉપયેમે યથાવિધિ ॥

જગામ સ સ્વયં બ્રહ્મા મરીચ્યાદ્યૈર્મહર્ષિભિઃ
તપોવનં મહાદેવ્યાઃ પાર્વત્યાઃ પદ્મસંભવઃ ॥

પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચ તાં દેવીં સ જગતો ઽરણીમ્
કિમ્ અર્થં તપસા લોકાન્ સંતાપયસિ શૈલજે ॥

ત્વયા સૃષ્ટં જગત્સર્વં માતસ્ત્વં મા વિનાશય
ત્વં હિ સંધારયેલ્લોકાન્ ઇમાન્ સર્વાન્ સ્વતેજસા ॥

સર્વદેવેશ્વરઃ શ્રીમાન્ સર્વલોકપતિર્ભવઃ
યસ્ય વૈ દેવદેવસ્ય વયં કિઙ્કરવાદિનઃ ॥

સ એવં પરમેશાનઃ સ્વયં ચ વરયિષ્યતિ
વરદે યેન સૃષ્ટાસિ ન વિના યસ્ત્વયાંબિકે ॥

વર્તતે નાત્ર સંદેહસ્ તવ ભર્ત્તા ભવિષ્યતિ
ઇત્યુક્ત્વા તાં નમસ્કૃત્ય મુહુઃ સમ્પ્રેક્ષ્ય પાર્વતીમ્ ॥

ગતે પિતામહે દેવો ભગવાન્ પરમેશ્વરઃ
જગામાનુગ્રહં કર્તું દ્વિજરૂપેણ ચાશ્રમમ્ ॥

સા ચ દૃષ્ટ્વા મહાદેવં દ્વિજરૂપેણ સંસ્થિતમ્
પ્રતિભાદ્યૈઃ પ્રભું જ્ઞાત્વા નનામ વૃષભધ્વજમ્ ॥

સમ્પૂજ્ય વરદં દેવં બ્રાહ્મણચ્છદ્મનાગતમ્
તુષ્ટાવ પરમેશાનં પાર્વતી પરમેશ્વરમ્ ॥

અનુગૃહ્ય તદા દેવીમ્ ઉવાચ પ્રહસન્નિવ
કુલધર્માશ્રયં રક્ષન્ ભૂધરસ્ય મહાત્મનઃ ॥

ક્રીડાર્થં ચ સતાં મધ્યે સર્વદેવપતિર્ભવઃ
સ્વયંવરે મહાદેવી તવ દિવ્યસુશોભને ॥

આસ્થાય રૂપં યત્સૌમ્યં સમેષ્યે ઽહં સહ ત્વયા
ઇત્યુક્ત્વા તાં સમાલોક્ય દેવો દિવ્યેન ચક્ષુષા ॥

જગામેષ્ટં તદા દિવ્યં સ્વપુરં પ્રયયૌ ચ સા
દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટસ્તદા દેવીં મેનયા તુહિનાચલઃ ॥

આલિઙ્ગ્યાઘ્રાય સમ્પૂજ્ય પુત્રીં સાક્ષાત્તપસ્વિનીમ્
દુહિતુર્દેવદેવેન ન જાનન્નભિમન્ત્રિતમ્ ॥

સ્વયંવરં તદા દેવ્યાઃ સર્વલોકેષ્વઘોષયત્
અથ બ્રહ્મા ચ ભગવાન્ વિષ્ણુઃ સાક્ષાજ્જનાર્દનઃ ॥

શક્રશ્ ચ ભગવાન્ વહ્નિર્ ભાસ્કરો ભગ એવ ચ
ત્વષ્ટાર્યમા વિવસ્વાંશ્ ચ યમો વરુણ એવ ચ ॥

વાયુઃ સોમસ્તથેશાનો રુદ્રાશ્ ચ મુનયસ્ તથા
અશ્વિનૌ દ્વાદશાદિત્યા ગન્ધર્વા ગરુડસ્ તથા ॥

યક્ષાઃ સિદ્ધાસ્તથા સાધ્યા દૈત્યાઃ કિંપુરુષોરગાઃ
સમુદ્રાશ્ ચ નદા વેદા મન્ત્રાઃ સ્તોત્રાદયઃ ક્ષણાઃ ॥

નાગાશ્ ચ પર્વતાઃ સર્વે યજ્ઞાઃ સૂર્યાદયો ગ્રહાઃ
ત્રયસ્ત્રિંશચ્ચ દેવાનાં ત્રયશ્ ચ ત્રિશતં તથા ॥

ત્રયશ્ ચ ત્રિસહસ્રં ચ તથાન્યે બહવઃ સુરા
જગ્મુર્ ગિરીન્દ્રપુત્ર્યાસ્તુ સ્વયંવરમનુત્તમમ્ ॥

અથ શૈલસુતા દેવી હૈમમારુહ્ય શોભનમ્
વિમાનં સર્વતોભદ્રં સર્વરત્નૈર્ અલંકૃતમ્ ॥

અપ્સરોભિઃ પ્રનૃત્તાભિઃ સર્વાભરણભૂષિતૈઃ
ગન્ધર્વસિદ્ધૈર્વિવિધૈઃ કિન્નરૈશ્ ચ સુશોભનૈઃ ॥

બન્દિભિઃ સ્તૂયમાના ચ સ્થિતા શૈલસુતા તદા
સિતાતપત્રં રત્નાંશુ મિશ્રિતં ચાવહત્તથા ॥

માલિની ગિરિપુત્ર્યાસ્તુ સંધ્યા પૂર્ણેન્દુમણ્ડલમ્
ચામરાસક્તહસ્તાભિર્ દિવ્યસ્ત્રીભિશ્ ચ સંવૃતા ॥

માલાં ગૃહ્ય જયા તસ્થૌ સુરદ્રુમસમુદ્ભવામ્
વિજયા વ્યજનં ગૃહ્ય સ્થિતા દેવ્યાઃ સમીપગા ॥

માલાં પ્રગૃહ્ય દેવ્યાં તુ સ્થિતાયાં દેવસંસદિ
શિશુર્ભૂત્વા મહાદેવઃ ક્રીડાર્થં વૃષભધ્વજઃ ॥

ઉત્સઙ્ગતલસંસુપ્તો બભૂવ ભગવાન્ભવઃ
અથ દૃષ્ટ્વા શિશું દેવાસ્ તસ્યા ઉત્સંગવર્ત્તિનમ્ ॥

કો ઽયમ્ અત્રેતિ સંમન્ત્ર્ય ચુક્ષુભુશ્ ચ સમાગતાઃ
વજ્રમાહારયત્તસ્ય બાહુમ્ ઉદ્યમ્ય વૃત્રહા ॥

સ બાહુરુદ્યમસ્તસ્ય તથૈવ સમુપસ્થિતઃ
સ્તમ્ભિતઃ શિશુરૂપેણ દેવદેવેન લીલયા ॥

વજ્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહું ચાલયિતું તથા
વહ્નિઃ શક્તિં તથા ક્ષેપ્તું ન શશાક તથા સ્થિતઃ ॥

યમો ઽપિ દણ્ડં ખડ્ગં ચ નિરૃતિર્મુનિપુઙ્ગવાઃ
વરુણો નાગપાશં ચ ધ્વજયષ્ટિં સમીરણઃ ॥

સોમો ગદાં ધનેશશ્ ચ દણ્ડં દણ્ડભૃતાં વરઃ
ઈશાનશ્ ચ તથા શૂલં તીવ્રમુદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ ॥

રુદ્રાશ્ ચ શૂલમાદિત્યા મુશલં વસવસ્ તથા
મુદ્ગરં સ્તમ્ભિતાઃ સર્વે દેવેનાશુ દિવૌકસઃ ॥

સ્તમ્ભિતા દેવદેવેન તથાન્યે ચ દિવૌકસઃ
શિરઃ પ્રકમ્પયન્ વિષ્ણુશ્ ચક્રમ્ ઉદ્યમ્ય સંસ્થિતઃ ॥

તસ્યાપિ શિરસો બાલઃ સ્થિરત્વં પ્રચકાર હ
ચક્રં ક્ષેપ્તું ન શશાક બાહૂંશ્ચાલયિતું ન ચ ॥

પૂષા દન્તાન્ દશન્ દન્તૈર્ બાલમૈક્ષત મોહિતઃ
તસ્યાપિ દશનાઃ પેતુર્ દૃષ્ટમાત્રસ્ય શંભુના ॥

બલં તેજશ્ ચ યોગં ચ તથૈવાસ્તમ્ભયદ્ વિભુઃ
અથ તેષુ સ્થિતેષ્વેવ મન્યુમત્સુ સુરેષ્વપિ ॥

બ્રહ્મા પરમસંવિગ્નો ધ્યાનમાસ્થાય શઙ્કરમ્
બુબુધે દેવમીશાનમ્ ઉમોત્સંગે તમાસ્થિતમ્ ॥

સ બુદ્ધ્વા દેવમીશાનં શીઘ્રમ્ ઉત્થાય વિસ્મિતઃ
વવન્દે ચરણૌ શંભોર્ અસ્તુવચ્ચ પિતામહઃ ॥

બુદ્ધિસ્ત્વં સર્વલોકાનામ્ અહઙ્કારસ્ ત્વમ્ ઈશ્વરઃ
ભૂતાનામિન્દ્રિયાણાં ચ ત્વમેવેશ પ્રવર્ત્તકઃ ॥

તવાહં દક્ષિણાદ્ધસ્તાત્ સૃષ્ટઃ પૂર્વં પુરાતનઃ
વામહસ્તાન્ મહાબાહો દેવો નારાયણઃ પ્રભુઃ ॥

ઇયં ચ પ્રકૃતિર્દેવી સદા તે સૃષ્ટિકારણ
પત્નીરૂપં સમાસ્થાય જગત્કારણમાગતા ॥

નમસ્તુભ્યં મહાદેવ મહાદેવ્યૈ નમોનમઃ
પ્રસાદાત્તવ દેવેશ નિયોગાચ્ચ મયા પ્રજાઃ ॥

દેવાદ્યાસ્તુ ઇમાઃ સૃષ્ટા મૂઢાસ્ત્વદ્યોગમોહિતાઃ
કુરુ પ્રસાદમેતેષાં યથાપૂર્વં ભવન્ત્વિમે ॥

વિજ્ઞાપ્યૈવં તદા બ્રહ્મા દેવદેવં મહેશ્વરમ્
સંસ્તમ્ભિતાંસ્તદા તેન ભગવાન્ આહ પદ્મજઃ ॥

મૂઢાસ્થ દેવતાઃ સર્વા નૈવ બુધ્યત શઙ્કરમ્
દેવદેવમ્ ઇહાયાન્તં સર્વદેવનમસ્કૃતમ્ ॥

ગચ્છધ્વં શરણં શીઘ્રં દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ
સનારાયણકાઃ સર્વે મુનિભિઃ શઙ્કરં પ્રભુમ્ ॥

સાર્ધં મયૈવ દેવેશં પરમાત્માનમીશ્વરમ્
અનયા હૈમવત્યા ચ પ્રકૃત્યા સહ સત્તમમ્ ॥

તત્ર તે સ્તમ્ભિતાસ્તેન તથૈવ સુરસત્તમાઃ
પ્રણેમુર્ મનસા સર્વે સનારાયણકાઃ પ્રભુમ્ ॥

અથ તેષાં પ્રસન્નો ભૂદ્ દેવદેવસ્ત્રિયંબકઃ
યથાપૂર્વં ચકારાશુ વચનાદ્બ્રહ્મણઃ પ્રભુઃ ॥

તત એવં પ્રસન્ને તુ સર્વદેવનિવારણમ્
વપુશ્ચકાર દેવેશો દિવ્યં પરમમદ્ભુતમ્ ॥

તેજસા તસ્ય દેવાસ્તે સેન્દ્રચન્દ્રદિવાકરાઃ
સબ્રહ્મકાઃ સસાધ્યાશ્ ચ સનારાયણકાસ્ તથા ॥

સયમાશ્ ચ સરુદ્રાશ્ ચ ચક્ષુરપ્રાર્થયન્ વિભુમ્
તેભ્યશ્ ચ પરમં ચક્ષુઃ સર્વદૃષ્ટૌ ચ શક્તિમત્ ॥

દદાવંબાપતિઃ શર્વો ભવાન્યાશ્ ચ ચલસ્ય ચ
લબ્ધ્વા ચક્ષુસ્તદા દેવા ઇન્દ્રવિષ્ણુપુરોગમાઃ ॥

સબ્રહ્મકઃ સશક્રાશ્ ચ તમપશ્યન્મહેશ્વરમ્
બ્રહ્માદ્યા નેમિરે તૂર્ણં ભવાની ચ ગિરીશ્વરઃ ॥

મુનયશ્ ચ મહાદેવં ગણેશાઃ શિવસંમતાઃ
સસર્જુઃ પુષ્પવૃષ્ટિં ચ ખેચરાઃ સિદ્ધચારણાઃ ॥

દેવદુન્દુભયો નેદુસ્ તુષ્ટુવુર્મુનયઃ પ્રભુમ્
જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ ॥

મુમુહુર્ગણપાઃ સર્વે મુમોદાંબા ચ પાર્વતી
તસ્ય દેવી તદા હૃષ્ટા સમક્ષં ત્રિદિવૌકસામ્ ॥

પાદયોઃ સ્થાપયામાસ માલાં દિવ્યાં સુગન્ધિનીમ્
સાધુ સાધ્વિતિ સમ્પ્રોચ્ય તયા તત્રૈવ ચાર્ચિતમ્ ॥

સહ દેવ્યા નમશ્ચક્રુઃ શિરોભિર્ ભૂતલાશ્રિતૈઃ
સર્વે સબ્રહ્મકા દેવાઃ સયક્ષોરગરાક્ષસાઃ ॥