ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

Lalitavistara · અધ્યાય 23

23.1

ઇતિ ॥
સ્તર્ત્ પરિવર્ત 23
સંસ્તવપરિવર્તસ્ત્રયોવિંશઃ ।
અથ ખલુ શુદ્ધાવાસકાયિકા દેવપુત્રા બોધિમણ્ડનિષણ્ણં તથાગતં પ્રદક્ષિણીકૃત્ય દિવ્યૈશ્ચન્દનચૂર્ણવર્ષૈરભ્યવકીર્ય આભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભિતુષ્ટુવુઃ -
ઉત્પન્નો લોકપ્રદ્યોતો લોકનાથઃ પ્રભંકરઃ ।
અન્ધભૂતસ્ય લોકસ્ય ચક્ષુર્દાતા રણંજહઃ

23.2

ભવાન્ વિજિતસંગ્રામઃ પુણ્યૈઃ પૂર્ણમનોરથઃ ।
સંપૂર્ણઃ શુક્લધર્મૈશ્ચ જગત્ત્વં તર્પયિષ્યસિ

23.3

ઉત્તીર્ણપઙ્કો હ્યનિઘઃ સ્થલે તિષ્ઠતિ ગૌતમઃ ।
અન્યાં સત્ત્વાં મહોઘેન પ્રોદ્ગતસ્તારયિષ્યસિ

23.4

ઉદ્ગતસ્ત્વં મહાપ્રાજ્ઞો લોકેષ્વપ્રતિપુદ્ગલઃ ।
લોકધર્મૈરલિપ્તસ્ત્વં જલસ્થમિવ પઙ્કજઃ

23.5

ચિરપ્રસુપ્તમિમં લોકં તમસ્કન્ધાવગુણ્ઠિતમ્ ।
ભવાન્ પ્રજ્ઞાપ્રદીપેન સમર્થઃ પ્રતિબોધિતુમ્

23.6

ચિરાતુરે જીવલોકે ક્લેશવ્યાધિપ્રપીડિતે ।
વૈદ્યરાટ્ ત્વં સમુત્પન્નઃ સર્વવ્યાધિપ્રમોચકઃ

23.7

ભવિષ્યન્ત્યક્ષણા શૂન્યા ત્વયિ નાથે સમુદ્ગતે ।
મનુષ્યાશ્ચૈવ દેવાશ્ચ ભવિષ્યન્તિ સુખાન્વિતાઃ

23.8

યેષાં ત્વદ્દર્શનં સૌમ્ય એષ્યસે પુરુષર્ષભ ।
ન તે કલ્પસહસ્રાણિ જાતુ યાસ્યન્તિ દુર્ગતિમ્

23.9

પણ્ડિતાશ્ચાપ્યરોગાશ્ચ ધર્મં શ્રોષ્યન્તિ યે ઽપિ તે ।
ગમ્ભીરાશ્ચોપધીક્ષીણા ભવિષ્યન્તિ વિશારદાઃ

23.10

મોક્ષ્યન્તે ચ લઘું સર્વે છિત્ત્વા વૈ ક્લેશબન્ધનમ્ ।
યાસ્યન્તિ નિરુપાદાનાઃ ફલપ્રાપ્તિવરં શુભમ્

23.11

દક્ષિણીયાશ્ચ તે લોકે આહુતીનાં પ્રતિગ્રહાઃ ।
ન તેષુ દક્ષિણા ન્યૂના સત્ત્વાનિર્વાણહેતુકી

23.12

એવં ખલુ ભિક્ષવઃ શુદ્ધાવાસકાયિકા દેવપુત્રાસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે પ્રાઞ્જલયસ્તસ્થુઃ, પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ ચાભાસ્વરા દેવપુત્રાસ્તથાગતં બોધિમણ્ડનિષણ્ણં દિવ્યૈર્નાનાપ્રકારૈઃ પુષ્પધૂપગન્ધમાલ્યવિલેપનછત્રધ્વજપતાકાભિઃ સંપૂજ્ય ત્રિપ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવિષુઃ -
ગમ્ભીરબુદ્ધે મધુરસ્વરા મુને બ્રહ્મસ્વરા મુનિવરગીત સુસ્વરમ્ ।
વરાગ્રબોધિ પરમાર્થપ્રાપ્તા સર્વસ્વરે પારગતે નમસ્તે

23.13

ત્રાતાસિ દીપો ઽસિ પરાયણો ઽસિ નાથો ઽસિ લોકે કૃપમૈત્રચિત્તઃ ।
વૈદ્યોત્તમસ્ત્વં ખલુ શલ્યહર્તા ચિકિત્સકસ્ત્વં પરમં હિતંકરઃ

23.14

દીપંકરસ્ય સહદર્શનં ત્વયા સમુદાનિતં મૈત્રકૃપાભ્રજાલમ્ ।
પ્રમુઞ્ચ નાથા અમૃતસ્ય ધારાં શમેહિ તાપં સુરમાનુષાણામ્

23.15

ત્વં પદ્મભૂતં ત્રિભવેષ્વલિપ્તં ત્વં મેરુકલ્પો વિચલો હ્યકમ્પ્યઃ ।
ત્વં વજ્રકલ્પો હ્યચલપ્રતિજ્ઞ ત્વં ચન્દ્રમા સર્વગુણાગ્રધારી

23.16

એવં ખલુ ભિક્ષવ આભાસ્વરા દેવાસ્તથાગતમભિસંસ્તુત્યૈકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ સુબ્રહ્મદેવપુત્રપ્રમુખા બ્રહ્મકાયિકા દેવાસ્તથાગતં બોધિમણ્ડનિષણ્ણમનેકમણિરત્નકોટીનયુતશતસહસ્રપ્રત્યુપ્તેન રત્નજાલેનાભિછાદ્ય ત્રિપ્રદક્ષિણીકૃત્ય ચાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવિષુઃ -
શુભવિમલપ્રજ્ઞ પ્રભતેજધરા દ્બાત્રિંશલ્લક્ષણવરાગ્રધરા ।
સ્મૃતિમં મતિમં ગુણજ્ઞાનધરા અકિલાન્તકા શિરસિ વન્દમિ તે

23.17

અમલા વિમલા ત્રિમલૈર્વિમલા ત્રૈલોક્યવિશ્રુત ત્રિવિદ્યગતા ।
ત્રિવિધાવિમોક્ષવરચક્ષુદદા વન્દામિ ત્વાં ત્રિનયનં વિમલમ્

23.18

કલિકલુષ ઉદ્ધૃત સુદાન્તમના કૃપકરુણ ઉદ્ગત જગાર્થકરા ।
મુનિ મુદિત ઉદ્ગત પ્રશાન્તમના દ્વયમતિવિમોચક ઉપેક્ષરતા

23.19

વ્રત તપસ ઉદ્ગત જગાર્થકરા । સ્વચરીવિશુદ્ધચરિપારગતા ।
ચતુસત્યદર્શક વિમોક્ષરતા મુક્તો વિમોચયસિ ચાન્યજગત્

23.20

બલવીર્ય આગતુ ઇહા નમુચિ પ્રજ્ઞાય વીર્ય તવ મૈત્ર્ય જિતો ।
પ્રાપ્તં ચ તે પદવરં અમૃતં વન્દામ તે શઠચમૂમથના

23.21

એવં ખલુ ભિક્ષવઃ સુબ્રહ્મદેવપુત્રપ્રમુખા બ્રહ્મકાયિકા દેવાસ્તથાગતમાભિર્ગાથાભિરભિષ્ટુત્ય એકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ તે શુક્લપાક્ષિકા મારપુત્રા યેન તથાગતસ્તેનોપસંક્રામન્ । ઉપસંક્રમ્ય મહારત્નછત્રવિતાનૈસ્તથાગતમભિચ્છાદ્ય પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવિષુઃ -
પ્રત્યક્ષે ઽસ્મિ બલે તવાતિવિપુલે મારસ્ય ઘોરા ચમૂ
યત્સા મારચમૂ મહાપ્રતિભયા એકક્ષણે તે જિતા ।
ન ચ તે ઉત્થિતુ નૈવ કાયુ ત્રસિતો નો વા ગિરા વ્યાહૃતા
ત્વાં વન્દામહિ સર્વલોકમહિતં સર્વાર્થસિદ્ધં મુનિમ્

23.22

મારા કોટિસહસ્રનેકનયુતા ગઙ્ગાણુભિઃ સંમિતાઃ
તે તુભ્યં ન સમર્થ બોધિસુવટા સંચાલિતું કમ્પિતુમ્ ।
યજ્ઞા કોટિસહસ્રનેકનયુતા ગઙ્ગા યથા વાલિકા
યષ્ટા બોધિવટાસિતેન ભવતા તેનાદ્ય વિભ્રાજસે

23.23

ભાર્યા ચેષ્ટતમા સુતાશ્ચ દયિતા દાસ્યશ્ચ
દાસાસ્તથા ઉદ્યાના નગરાણિ રાષ્ટ્રનિગમા રાજ્યાનિ સાન્તઃપુરાઃ ।
હસ્તા પાદશિરોત્તમાઙ્ગમપિ વા ચક્ષૂંષિ જિહ્વા તથા
ત્યક્તા તે વરબોધિચર્ય ચરતા તેનાદ્ય વિભ્રાજસે

23.24

ઉક્તં યદ્વચનં ત્વયા સુબહુશો બુદ્ધો ભવિષ્યામ્યહં
તારિષ્યે બહુસત્ત્વકોટિનયુતા દુઃખાર્ણવેનોહ્યતા ।
ધ્યાનાધીન્દ્રિયબુદ્ધિભિઃ કવચિતઃ સદ્ધર્મનાવા સ્વયં
સા ચૈષા પ્રતિપૂર્ણ તુભ્ય પ્રણિધિસ્તારિષ્યસે પ્રાણિનઃ

23.25

યત્પુણ્યં ચ સ્તવિત્વ વાદિવૃષભં લોકસ્ય ચક્ષુર્દદં
સર્વે ભૂત્વ ઉદગ્રહૃષ્ટમનસઃ પ્રાર્થેમ સર્વજ્ઞતામ્ ।
સમુદાનીત્વ વરાગ્રબોધિમતુલાં બુદ્ધૈઃ સુસંવર્ણિતાં
એવં તદ્વિનિહત્ય મારપરિષાં બુદ્ધેમ સર્વજ્ઞતામ્

23.26

એવં ખલુ ભિક્ષવો મારપુત્રાસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ પરનિર્મિતવશવર્તી દેવપુત્રો ઽનેકૈર્દેવપુત્રશતસહસ્રૈઃ પરિવૃતઃ પુરસ્કૃતો જામ્બૂનદસુવર્ણવર્ણૈઃ પદ્મૈસ્તથાગતમભ્યવકીર્ય સંમુખમાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવીત્ -
અપીડિત અલુડિત અવિતથવચના અપગતતમરજ અમૃતગતિગતા ।
અરહસિ દિવિ ભુવિ શ્રિયક્રિયમતુલા અતિદ્યુતિસ્મૃતિમતિ પ્રણિપતિ શિરસા

23.27

રતિકર રણજહ રજમલમથના રમયસિ સુરનર સુવિશદવચનૈઃ ।
વિકસિત સુવિપુલ વરતનુ કિરણૈઃ સુરનરપતિરિવ જયસિ જગદિદમ્

23.28

પરગણિપ્રમથન પરચરિકુશલા પ્રિયુ ભવ નરમરુ પરમતિ ધુનતા ।
પરચરિ વિભજસિ સુનિપુણમતિમાન્ પથિ ઇહ વિચરતુ દશબલગમને

23.29

ત્યજિ પૃથુ ભવગ્રહિ વિતથદુખ મહા વિનયસિ સુરનર યથમતિ વિનયે ।
વિચરસિ ચતુદિશ શશિરિવ ગગને ચક્ષુ ભવ પરાયણ ઇહ ભુવિ ત્રિભવે

23.30

પ્રિયુ ભવ નરમરુ ન ચ ખલિ વિષયે રમયસિ શુભરતિ કામરતિવિરતો ।
દિનદર્શિ પરિષદિ ન તિ સમુ ત્રિભવે નાથુ ગતિ પરાયણુ ત્વમિહ હિ જગતઃ

23.31

એવં ખલુ ભિક્ષવો વશવર્તિદેવપ્રમુખાઃ પરિનિર્મિતવશવર્તિનો દેવપુત્રાસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ સુનિર્મિતો દેવપુત્રો દેવસંઘપરિવૃતઃ પુરસ્કૃતો નાનારત્નપટ્ટદામૈસ્તથાગતમભિછાદ્ય સંમુખમાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવીત્ -
ધર્માલોક ભવાન્ સમુદ્ગત ત્રિવિધમલનુચ્છિદો
મોહાદૃષ્ટિઅવિદ્યઘાતકો હિરિશિરિભરિતઃ ।
મિથ્યામાર્ગરતામિમાં પ્રજામમૃતે થપયિતો
ઉત્પન્નો ઇહ લોકિ ચેતિયો દિવિ ભુવિ મહિતઃ

23.32

ત્વં વૈદ્યો કુશલચિકિત્સકો હ્યમૃતસુખદદો
દૃષ્ટિક્લેશમવિદ્યસંચયં પુરિમમનુશયમ્ ।
સર્વવ્યાધ્યપનેસિ દેહિનાં પુરિમજિનપથે
તસ્માદ્વૈદ્યતમો ઽસિ નાયકા વિચરસિ ધરણીમ્

23.33

ચન્દ્રાસૂર્યપ્રભાશ્ચ જ્યોતિષા મણિ તથ જ્વલના
શક્રબ્રહ્મપ્રભા ન ભાસતે પુરતુ શિરિઘને ।
પ્રજ્ઞાલોકકરા પ્રભંકરા પ્રભસિરિભરિતા
પ્રત્યક્ષાસ્તવ જ્ઞાતિ અદ્ભુતે પ્રણિપતિ શિરસા

23.34

સત્યાસત્યકથી વિનાયકા સુમધુરવચના
દાન્તા શાન્તમના જિતેન્દ્રિય પ્રશમિતમનસા ।
શાસ્તા શાસનિયાં પ્રશાસસે નરમરુપરિષાં
વન્દે શાક્યમુનિં નરર્ષભં સુરનરમહિતમ્

23.35

જ્ઞાનિં જ્ઞાનકથાગ્રધારકા જ્ઞપયસિ ત્રિભવે
ત્રૈવિદ્યત્રિવિમોક્ષદેશકા ત્રિમલમલનુદા ।
ભવ્યાભવ્ય મુને પ્રજાનસે યથમતિ વિનયે
વન્દે ત્વાં ત્રિસહસ્રિ અદ્ભુતં દિવિ ભુવિ મહિતમ્

23.36

એવં ખલુ ભિક્ષવઃ સુનિર્મિતો દેવપુત્રઃ સપરિવારસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે ઽસ્થાત્ પ્રાઞ્જલીકૃતસ્તથાગતં નમસ્કુર્વન્ ॥
અથ ખલુ સંતુષિતો દેવપુત્રઃ સાર્ધં તુષિતકાયિકૈર્દેવૈર્યેન તથાગતસ્તેનોપસંક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્ય મહતા દિવ્યવસ્ત્રજાલેન બોધિમણ્ડનિષણ્ણં તથાગતમભિસંછાદ્ય સંમુખમાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તૌષીત્ -
તુષિતાલયિ યદ્વસિતસ્ત્વં તત્ર તિ દેશિતુ ધર્મ ઉદારો ।
ન ચ છિદ્યતિ સા અનુશાસ્તિ અદ્યપિ ધર્મચરી સુરપુત્રા

23.37

ન ચ દર્શન તૃપ્તિ લભામો ધર્મ શૃણોતુ ન વિન્દતિ તૃપ્તિમ્ ।
ગુણસાગર લોકપ્રદીપા વન્દિમ તે શિરસા મનસા ચ

23.38

તુષિતાલય યચ્ચલિતસ્ત્વં શોષિત અક્ષણ સર્વિ તદા તે ।
યદ બોધિવટે ઉપવિષ્ટઃ સર્વજગસ્ય કિલેશ પ્રશાન્તાઃ

23.39

યસ્ય કૃતેન ચ બોધિ ઉદારા એષ તિ પ્રાપ્તિ જિનિત્વન મારમ્ ।
ત્વા પ્રણિધી તપસા પરિપૂર્ણા ક્ષિપ્ર પ્રવર્તય ચક્રમુદારમ્

23.40

બહુ દિક્ષિષુ પ્રાણિસહસ્રા ધર્મરતા ક્ષુણિયામથ ધર્મમ્ ।
ક્ષિપ્ર પ્રવર્તય ચક્રમુદારં મોચય પ્રાણિસહસ્ર ભવેષુ

23.41

એવં ખલુ ભિક્ષવઃ સંતુષિતો દેવપુત્રઃ સપરિવારસ્તથાગતમભિષ્ટત્યૈકાન્તે ઽસ્થાત્ પ્રાઞ્જલીકૃતસ્તથાગતં નમસ્યમાનઃ ॥
અથ ખલુ સુયામદેવપુત્રપ્રમુખાઃ સુયામા દેવા યેન તથાગતસ્તેનોપસંક્રામત્ ।
ઉપસંક્રમ્ય નાનાપુષ્પધૂપગન્ધમાલ્યવિલેપનૈર્બોધિમણ્ડનિષણ્ણં તથાગતં સંપૂજ્ય સંમુખમાભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિસ્તુષ્ટવુઃ -
સદૃશો ઽસ્તિ ન તે કુતોન્તરે શીલ સમાધિ તથૈવ પ્રજ્ઞયા ।
અધિમુક્તિવિમુક્તિકોવિદા શિરસા વન્દિમ તે તથાગતમ્

23.42

દૃષ્ટા સ વિયૂહ શોભના બોધિમણ્ડસ્મિ મરુભિ યા કૃતા ।
ન તમર્હતિ અન્ય કશ્ચના યથ ત્વં દેવમનુષ્યપૂજિતઃ

23.43

ન મુધાય ભવાન્ સમુદ્ગતો યસ્ય અર્થે બહુ ચીર્ણ દુષ્કરા ।
વિજિતો હિ શઠઃ સસૈન્યકઃ પ્રાપ્તા બોધિ અનુત્તરા ત્વયા

23.44

આલોક કૃતો દશાદિશે પ્રજ્ઞાદીપેન ત્રિલોક જ્વાલિતઃ ।
તિમિરં અપનાયયિષ્યસે દાસ્યસિ ચક્ષુરનુત્તરં જગે

23.45

બહુકલ્પ સ્તુવન્તિ ભાષતો રોમરૂપસ્ય ન ચાન્તુ અસ્તિ તે ।
ગુણસાગર લોકવિશ્રુતા શિરસા વન્દિમ તે તથાગતમ્

23.46

એવં ખલુ તે સુયામદેવપુત્રપ્રમુખા દેવાસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ સાર્ધં ત્રાયત્રિંશકાયિકૈર્દેવૈર્નાનાપુષ્પધૂપદીપગન્ધમાલ્યવિલેપનચૂર્ણચીવરછત્રધ્વજપતાકાવ્યૂહૈસ્તથાગતં સંપૂજ્ય આભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવીત્ -
અસ્ખલિતા અનવદ્યા સદા સુસ્થિતા મેરુકલ્પા મુને
દશદિશિ સુવિઘુષ્ટ જ્ઞાનપ્રભા પુણ્યતેજાન્વિતા ।
બુદ્ધશતસહસ્ર સંપૂજિતા પૂર્વિ તુભ્યં મુને
તસ્ય વિશેષુ યેન બોધિદ્રુમે મારસેના જિતા

23.47

શીલશ્રુતસમાધિપ્રજ્ઞાકરા જ્ઞાનકેતુધ્વજા
જરમરણનિઘાતિ વૈદ્યોત્તમા લોકચક્ષુર્દદા ।
ત્રિમલખિલપ્રહીણ શાન્તેન્દ્રિયા શાન્તચિત્તા મુને
શરણુ તવમુપેમ શાક્યર્ષભા ધર્મરાજા જગે

23.48

બોધિચરી અનન્તતુલ્યા અભૂદ્વીર્યસ્થામોદ્ગતા
પ્રજ્ઞાબલ ઉપાય મૈત્રાબલં બ્રાહ્મપુણ્યં બલમ્ ।
એતિ બલમનન્તતુલ્યા ભવં બોધિ સંપ્રસ્થિતે
દશબલબલધારી અદ્યા પુનર્બોધિમણ્ડે ભુતો

23.49

દૃષ્ટ્વ ચમુ અનન્તસત્ત્વે સુરા ભીતત્રસ્તાભવન્
મા ખુ શ્રમણરાજુ બાધિષ્યતે બોધિમણ્ડે સ્થિતઃ ।
ન ચ ભવતુ બભૂવ તેભ્યો ભયં નો ચ કાયેઞ્જના
કરહત ગુરુભાર સંકમ્પના મારસેના જિતા

23.50

યથ ચ પુરિમકેભિ સિંહાસને પ્રાપ્ત બોધિ વરા
તથ ત્વયા અનુબુદ્ધ તુલ્યા સમા અન્યથા ત્વં ન હિ ।
સમમનસ સમચિત્ત સર્વજ્ઞતા સ્થામ પ્રાપ્તં ત્વયા
તેન ભવ સ્વયંભુ લોકોત્તમો પુણ્યક્ષેત્રં જગે

23.51

એવં ખલુ ભિક્ષવઃ શક્રો દેવાનામિન્દ્રઃ સાર્ધં દેવપુત્રૈસ્ત્રાયત્રિંશૈસ્તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે ઽસ્થાત્ પ્રાઞ્જલીકૃતસ્તથાગતં નમસ્કુર્વન્ ॥
અથ ખલુ ચત્વારો મહારાજાનઃ સાર્ધં ચતુર્મહારાજકાયિકૈર્દેવપુત્રૈર્યેન તથાગતસ્તેનોપસંક્રામત્ । ઉપસંક્રમ્યાભિમુક્તકચમ્પકસુમનાવાર્ષિકધાનુસ્કારિમાલ્યદામપરિગૃહીતા અપ્સરઃશતસહસ્રપરિવૃતા દિવ્યસંગીતિસંપ્રવાદિતેન તથાગતસ્ય પૂજાં કૃત્વા આભિઃ સારૂપ્યાભિર્ગાથાભિસ્તુષ્ટુવુઃ -
સુમધુરવચના મનોજ્ઞઘોષા શશિ વ પ્રશાન્તિકરા પ્રસન્નચિત્તા ।
પ્રહસિતવદના પ્રભૂતજિહ્વા પરમસુપ્રીતિકરા મુને નમસ્તે

23.52

રુતરવિત ય અસ્તિ સર્વલોકે સુમધુર પ્રેમણિયા નરામરૂણામ્ ।
ભવત સ્વરુ પ્રમુક્ત મઞ્જુઘોષો અભિભવતે રુત સર્વિ ભાષમાણાં

23.53

રાગુ સમયિ દોષમોહક્લેશા પ્રીતિ જનેતિ અમાનુષાં વિશુદ્ધામ્ ।
અકલુષહૃદયા નિશામ્ય ધર્મં આર્ય વિમુક્તિ લભન્તિ તે હિ સર્વે

23.54

ન ચ ભવ અતિમન્યસે અવિદ્વાં ન ચ પુન વિદ્વમદેન જાતુ મત્તઃ ।
ઉન્નતુ ન ચ નૈવ ચોનતસ્ત્વં ગિરિરિવ સુસ્થિતુ સાગરસ્ય મધ્યે

23.55

લાભ ઇહ સુલબ્ધ માનુષાણાં યત્ર હિ તાદૃશુ જાતુ સત્ત્વ લોકે ।
શ્રીરિવ પદુમો ધનસ્ય દાત્રી તથ તવ દાસ્યતિ ધર્મુ સર્વલોકે

23.56

એવં ખલુ ચતુર્મહારાજપ્રમુખા મહારાજકાયિકા દેવા બોધિમણ્ડનિષણ્ણં તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલ્વન્તરિક્ષા દેવાસ્તથાગતસ્યાન્તિકમુપસંક્રમ્યાભિસંબોધેઃ પૂજાકર્મણે સર્વમન્તરીક્ષં રત્નજાલેન કિઙ્કિણીજાલેન રત્નછત્રૈ રત્નપતાકાભી રત્નપટ્ટદામૈ રત્નાવતંસકૈર્વિવિધમુક્તાહારપુષ્પદામાર્ધકાયિકદેવતાપરિગૃહીતૈરર્ધચન્દ્રકૈશ્ચ સમલંકૃત્ય તથાગતાય નિર્યાતયન્તિ સ્મ । નિર્યાત્ય ચ સંમુખમાભિર્ગાથાભિરભ્યસ્તાવિષુઃ -
અસ્માકુ વાસં ગગને ધ્રુવં મુને પશ્યામ સત્ત્વા ચરિયા યથા જગે ।
ભવતશ્ચરિં પ્રેક્ષિય શુદ્ધસત્ત્વ સ્ખલિતં ન પશ્યામ તવૈકચિત્તે

23.57

યે આગતા પૂજન બોધિસત્ત્વા ગગનં સ્ફુટં તૈર્નરનાયકેભિઃ ।
હાનિર્વિમાનાન ન ચાભવન્ત તથા હિ તે વૈ ગગનાત્મભાવાઃ

23.58

યે અન્તરીક્ષાતુ પ્રવર્ષિ પુષ્પાં સ્યાચ્ચૂડબન્ધા હિ મહાસહસ્રા ।
તે તુભ્ય કાયે પતિતા અશેષા નદ્યો યથા સાગરિ સંપ્રવિષ્ટાઃ

23.59

પશ્યામ છત્રાણ્યવતંસકા ચ માલાગુણાં ચમ્પકપુષ્પદામાં ।
હારાંશ્ચ ચન્દ્રાંશ્ચ તથાર્ધચન્દ્રાં ક્ષિપન્તિ દેવા ન ચ સંસ્કરોતિ

23.60

વાલસ્ય નાભૂદવકાશમસ્મિન્ દેવૈઃ સ્ફુટં સર્વત અન્તરીક્ષમ્ ।
કુર્વન્તિ પૂજાં દ્વિપદોત્તમસ્ય ન ચ તે મદો જાયતિ વિસ્મયો વા

23.61

એવં ખલ્વન્તરીક્ષદેવા બોધિમણ્ડે નિષણ્ણં તથાગતમભિષ્ટુત્યૈકાન્તે ઽવતસ્થિવન્તઃ પ્રાઞ્જલયસ્તથાગતં નમસ્યન્તઃ ॥
અથ ખલુ ભૌમા દેવાસ્તથાગતસ્ય પૂજાકર્મણે સર્વાવન્તં ધરણીતલં સુશોધિતોપલિપ્તં ગન્ધોદકપરિષિક્તં પુષ્પાવકીર્ણં ચ કૃત્વા નાનાદૂષ્યવિતાનવિતતં ચ તથાગતાય નિર્યાતયન્તિ સ્મ । આભિર્ગાથાભિરભિતુષ્ટુવુઃ -
વજ્રમિવ અભેદ્યા સંસ્થિતા ત્રિઃસહસ્રા વજ્રમયપદેનાયં સ્થિતો બોધિમણ્ડે ।
ઇહ મમ ત્વચમાંસં શુષ્યતામસ્થિમજ્જા ન ચ અહુ અસ્પૃશિત્વા બોધિ ઉત્થેષ્ય અસ્માત્

23.62

સવિભવ નરસિંહા સર્વિયં ત્રિઃસહસ્રા ન કરિષુ અધિસ્થાનં સ્યાદ્વિદીર્ણશેષા ।
તાદૃશ મહવેગા આગતા બોધિસત્ત્વા યેષ ક્રમતલેભિઃ કમ્પિતા ક્ષેત્રકોટ્યઃ

23.63

લાભ ઇહ સુલબ્ધા ભૂમિદેવૈરુદારા યત્ર પરમસત્ત્વશ્ચંક્રમી મેદિનીયે ।
યત્ર કુ રજુ લોકે સર્વ ઓભાસિતાસ્તે ચેતિભુ ત્રિસહસ્રઃ કિં પુનસ્તુભ્ય કાયઃ

23.64

હેસ્તિ શતસહસ્રં યાવતશ્ચાપસ્કન્ધો ધરણિતલુ જગસ્યા યાવતશ્ચોપજીવ્યઃ ।
સર્વ વયુ ધરેમો મેદિની ત્રિઃસહસ્રાં સર્વ તવ દદામો ભુઙ્ક્ષ્વિમાં ત્વં યથેષ્ટમ્

23.65

યત્ર ભવ સ્થિહેદ્વા ચંક્રમેદ્વા શયેદ્વા યે ઽપિ સુગતપુત્રાઃ શ્રાવકા ગૌતમસ્ય ।
ધર્મકથ કથેન્તી યે ઽપિ વા તાં શૃણોન્તિ સર્વકુશલમૂલં બોધિયે નામયામઃ

મૂળ પાઠ: Lalitavistara · Edition: P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1958 (Buddhist Sanskrit Texts, 1) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc