લઘુસિદ્ધાન્તકૌમુદી · શ્લોક 443-462

ભૂ સૂ એતયોઃ સાર્વધાતુકે તિઙિ પરે ગુણો ન । અભૂત્ । અભૂતામ્ । અભૂવન્ । અભૂઃ । અભૂતમ્ । અભૂત । અભૂવમ્ । અભૂવ । અભૂમ ।
ન માઙ્યોગે

અડાટૌ ન સ્તઃ । મા ભવાન્ ભૂત્ । મા સ્મ ભવત્ । મા સ્મ ભૂત્ ॥
લિઙ્નિમિત્તે ઌઙ્ ક્રિયાતિપત્તૌ

હેતુહેતુમદ્ભાવાદિ લિઙ્નિમિત્તં તત્ર ભવિષ્યત્યર્થે ઌઙ્ સ્યાત્ ક્રિયાયા અનિષ્પત્તૌ ગમ્યમાનાયામ્ । અભવિષ્યત્ । અભવિષ્યતામ્ । અભવિષ્યન્ । અભવિષ્યઃ । અભવિષ્યતમ્ । અભવિષ્યત । અભવિષ્યમ્ । અભવિષ્યાવ । અભવિષ્યામ । સુવૃષ્ટિશ્ચેદભવિષ્યત્તદા સુભિક્ષમભવિષ્યત્, ઇત્યાદિ જ્ઞેયમ્ ॥ અત સાતત્યગમને ॥ 2 ॥ અતતિ ॥
અત આદેઃ

અભ્યાસસ્યાદેરતો દીર્ઘઃ સ્યાત્ । આત । આતતુઃ । આતુઃ । આતિથ । આતથુઃ । આત । આત । આતિવ । આતિમ । અતિતા । અતિષ્યતિ । અતતુ ॥
આડજાદીનામ્

અજાદેરઙ્ગસ્યાટ્ લુઙ્લઙૢઙ્ક્ષુ । આતત્ । અતેત્ । અત્યાત્ । અત્યાસ્તામ્ । લુઙિ સિચિ ઇડાગમે કૃતે --- .
અસ્તિસિચો ઽપૃક્તે

વિદ્યમાનાત્ સિચો ઽસ્તેશ્ચ પરસ્યાપૃક્તસ્ય હલ ઈડાગમઃ ॥
ઇટ ઈટિ

ઇટઃ પરસ્ય સસ્ય લોપઃ સ્યાદીટિ પરે । ( સિજ્લોપ એકાદેશે સિદ્ધો વાચ્યઃ) । આતીત્ । આતિષ્ટામ્ ॥
સિજભ્યસ્તવિદિભ્યશ્ચ

સિચો ઽભ્યસ્તાદ્વિદેશ્ચ પરસ્ય ઙિત્સંબન્ધિનો ઝેર્જુસ્ । આતિષુઃ । આતીઃ । આતિષ્ટમ્ । આતિષ્ટ । આતિષમ્ । આતિષ્વ । આતિષ્મ । આતિષ્યત્ ॥ ષિધ ગત્યામ્ ॥ 3 ॥
હ્રસ્વં લઘુ

સંયોગે ગરુ

સંયોગે પરે હ્રસ્વં ગુરુ સ્યાત્ ॥
દીર્ઘં ચ

ગુરુ સ્યાત્ ॥
પુગન્તલઘૂપધસ્ય ચ

પુગન્તસ્ય લઘૂપધસ્ય ચાઙ્ગસ્યેકો ગુણઃ સાર્વધાતુકાર્ધધાતુકયોઃ । ધાત્વાદેરિતિ સઃ । સેધતિ । ષત્વમ્ । સિષેધ ॥
અસંયોગાલ્લિટ્ કિત્

અસંયોગાત્પરો ઽપિલ્લિટ્ કિત્ સ્યાત્ । સિષિધતુઃ । સિષિધુઃ । સિષેધિથ । સિષિધથુઃ । સિષિધ । સિષેધ । સિષિધિવ । સિષિધિમ । સેધિતા । સેધિષ્યતિ । સેધતુ । અસેધત્ । સેધેત્ । સિધ્યાત્ । અસેધીત્ । અસેધિષ્યત્ । એવમ્ -- ચિતી સંજ્ઞાને ॥ 4 ॥ શુચ શોકે ॥ 5 ॥ ગદ વ્યક્તાયાં વાચિ ॥ 6 ॥ ગદતિ ॥
નેર્ગદનદપતપદઘુમાસ્યતિહન્તિયાતિવાતિદ્રાતિપ્સાતિવપતિવહતિશામ્યતિ ચિનોતિદેગ્ધિષુ ચ

ઉપસર્ગસ્થાન્નિમિત્તાત્પરસ્ય નેર્નસ્ય ણો ગદાદિષુ પરેષુ । પ્રણિગદતિ ॥
કુહોશ્ચુઃ

અભ્યાસકવર્ગહકારયોશ્ચવર્ગાદેશઃ ॥
અત અપધાયાઃ

ઉપધાયા અતો વૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ઞિતિ ણિતિ ચ પ્રત્યયે પરે । જગાદ । જગદતુઃ । જગદુઃ । જગદિથ । જગદથુઃ । જગદ ॥
ણલુત્તમો વા

ઉત્તમો ણલ્ વા ણિત્સ્યાત્ । જગાદ, જગદ । જગદિવ । જગદિમ । ગદિતા । ગદિષ્યતિ । ગદતુ । અગદત્ । ગદેત્ । ગદ્યાત્ ॥
અતો હલાદેર્લઘોઃ

હલાદેર્લઘોરકારસ્ય વૃદ્ધિર્વેડાદૌ પરસ્મૈપદે સિચિ । અગાદીત્, અગદીત્ । અગદિષ્યત્ ॥ ણદ અવ્યક્તે શબ્દે ॥ 7 ॥
ણો નઃ

ધાત્વાદેર્ણસ્ય નઃ । ણોપદેશાસ્ત્વનર્દ્નાટિનાથ્નાધ્નન્દનક્કનૄનૃતઃ ॥
ઉપસર્ગાદસમાસે ઽપિ ણોપદેશસ્ય

ઉપસર્ગસ્થાન્નિમિત્તાત્પરસ્ય ધાતોર્નસ્ય ણઃ । પ્રણદતિ । પ્રણિનદતિ । નદતિ । નનાદ ॥
અત એકહલ્મધ્યે ઽનાદેશાદેર્લિટિ