લઘુસિદ્ધાન્તકૌમુદી · શ્લોક 423-442

ઉપસર્ગસિથાન્નિમિત્તાત્પરસ્ય લોડાદેશસ્યાનીત્યસ્ય નસ્ય ણઃ સ્યાત્ । પ્રભવાણિ । (દુરઃ ષત્વણત્વયોરુપસર્ગત્વપ્રતિષેધો વક્તવ્ય ઃ)। દુઃસ્થિતિઃ । દુર્ભવાનિ। ( અન્તશ્શબ્દસ્યાઙ્કિ વિધિણત્વેષૂપસર્ગત્વં વાચ્યમ્ )। અન્તર્ભવાણિ ॥
નિત્યં ઙિતઃ

સકારાન્તસ્ય ઙિદુત્તમસ્ય નિત્યં લોપઃ । અલો ઽન્ત્યસ્યેતિ સલોપઃ । ભવાવ । ભવામ ।
અનદ્યતને લઙ્

અનદ્યતન ભૂતાર્થ વૃત્તેર્ ધાતોર્ લઙ્ સ્યાત્ ॥
લુઙ્લઙૢઙ્ક્ષ્વડુદાત્તઃ

એષ્વઙ્ગસ્યાટ્ ॥
ઇતશ્ચ

ઙિતો લસ્ય પરસ્મૈપદમિકારાન્તં યત્તદન્તસ્ય લોપઃ । અભવત્ । અભવતામ્ । અભવન્ । અભવઃ । અભવતમ્ । અભવત । અભવમ્ । અભવાવ । અભવામ ॥
વિધિનિમન્ત્રણામન્ત્રણાધીષ્ટસંપ્રશ્નપ્રાર્થનેષુ લિઙ્

એષ્વર્થેષુ ધાતોર્લિઙ્ ॥
યાસુટ્ પરસ્મૈપદેષૂદાત્તો ઙિચ્ચ

લિઙઃ પરસ્મૈપદાનાં યાસુડાગમો ઙિચ્ચ ॥
લિઙઃ સલોપો ઽનન્ત્યસ્ય

સાર્વધાતુકલિઙોઽનન્ત્યસ્ય સસ્ય લોપઃ । ઇતિ પ્રાપ્તે -- .
અતો યેયઃ

અતઃ પરસ્ય સાર્વધાતુકાવયવસ્ય યાસ્ ઇત્યસ્ય ઇય્ । ગુણઃ ॥
લોપો વ્યોર્વલિ

ભવેત્ । ભવેતામ્ ।
ઝેર્જુસ્

લિઙો ઝેર્જુસ્ સ્યાત્ । ભવેયુઃ । ભવેઃ । ભવેતમ્ । ભવેત । ભવેયમ્ । ભવેવ । ભવેમ ॥
લિઙાશિષિ

આશિષિ લિઙસ્તિઙાર્ધધાતુકસંજ્ઞઃ સ્યાત્ ॥
કિદાશિષિ

આશિષિ લિઙો યાસુટ્ કિત્ । સ્કોઃ સંયોગાદ્યોરિતિ સલોપઃ ॥
ક્ઙિતિ ચ

ગિત્કિન્ઙિન્નિમિત્તે ઇગ્લક્ષણે ગુણવૃદ્ધી ન સ્તઃ । ભૂયાત્ । ભૂયાસ્તામ્ । ભૂયાસુઃ । ભૂયાઃ । ભૂયાસ્તમ્ । ભૂયાસ્ત । ભૂયાસમ્ । ભૂયાસ્વ । ભૂયાસ્મ ।
લુઙ્

ભૂતાર્થે ધાતોર્લુઙ્ સ્યાત્ ॥
માઙિ લુઙ્

સર્વલકારાપવાદઃ ॥
સ્મોત્તરે લઙ્ ચ

સ્મોત્તરે માઙિ લઙ્ સ્યાચ્ચાલ્લુઙ્ ॥
ચ્લિ લુઙિ

શબાદ્યપવાદઃ ॥
ચ્લેઃ સિચ્

ઇચાવિતૌ ॥
ગાતિસ્થાપાભૂભ્યઃ સિચઃ પરસ્મૈપદેષુ

એભ્યઃ સિચો લુક્ સ્યાત્ । ગાપાવિહેણાદેશપિબતી ગૃહ્યતે ॥
ભૂસુવોસ્તિઙિ