લઘુસિદ્ધાન્તકૌમુદી · શ્લોક 41-60

ઓમિ આઙિ ચાત્પરે પરરૂપમેકાદેશઃ સ્યાત્ । શિવાયોંં નમઃ । શિવ એહિ ॥
અન્તાદિવચ્ચ

યો ઽયમેકાદેશઃ સ પૂર્વસ્યાન્તવત્પરસ્યાદિવત્ । શિવેહિ ॥
અકઃ સવર્ણે દીર્ઘઃ

અકઃ સવર્ણે ઽચિ પરે પૂર્વપરયોર્દીર્ઘ એકાદેશઃ સ્યાત્ । દૈત્યારઃ । શ્રીશિઃ । વિષ્ણૂદયઃ । હોતૄકારઃ ॥
એઙઃ પદાન્તાદતિ

પદાન્તાદેઙોઽતિ પરે પૂર્વરૂપમેકાદેશઃ સ્યાત્ । હરેઽવ । વિષ્ણો ઽવ ॥
સર્વત્ર વિભાષાઃ ગોઃ

લોકે વેદે ચૈઙન્તસ્ય ગોરતિ વા પ્રકૃતિભાવઃ પદાન્તે । ગોઅગ્રમ્, ગો ઽગ્રમ્ । એઙન્તસ્ય કિમ્ ? ચિત્રગ્વગ્રમ્ । પદાન્તે કિમ્? ગોઃ ॥
અનેકાલ્ શિત્સર્વસ્ય

ઇતિ પ્રાપ્તે ॥
ઙિચ્ચ

ઙિદનેકાલપ્યન્ત્યસ્યયૈવ સ્યાત્ ॥
અવઙ્ સ્ફોટાયનસ્ય

પદાન્તે એઙન્તસ્ય ગોરવઙ્ વાચિ । ગવાગ્રમ્, ગો ઽગ્રમ્ । પદાન્તે કિમ્ ? ગવિ ॥
ઇન્દ્રે ચ

ગોરવઙ્ સ્યાદિન્દ્રે । ગવેન્દ્રઃ ॥
દૂરાદ્ધૂતે ચ

દૂરાત્સમ્બોધને વાક્યસ્ય ટેઃ પ્લુતો વા ॥
પ્લુતપ્રગૃહ્યા અચિ નિત્યમ્

એતે ઽચિ પ્રકૃત્યા સ્યુઃ । આગચ્છ કૃષ્ણ 3 અત્ર ગૌશ્ચરતિ ॥
ઈદૂદેદ્ દ્વિવચનં પ્રગૃહ્યમ્

ઈદૂદેદન્તં દ્વિવચનં પ્રગૃહ્યં સ્યાત્ । હરી એતૌ । વિષ્ણૂ ઇમૌ । ગઙ્ગે અમૂ ॥
અદસો માત્

અસ્માત્પરાવીદૂતૌ પ્રગૃહ્યૌ સ્તઃ । અમી ઈશાઃ । રામકૃષ્ણાવમૂ આસાતે । માત્કિમ્ ? અમુકે ઽત્ર ॥
ચાદયો ઽસત્વે

અદ્રવ્યાર્થાશ્ચાદયો નિપાતાઃ સ્યુઃ ॥
પ્રાદયઃ

એતે ઽપિ તથા ॥
નિપાત એકાજનાઙ્

એકો ઽજ્ નિપાત આઙ્વર્જઃ પ્રગૃહ્યઃ સ્યાત્ । ઇ ઇન્દ્રઃ । ઉ ઉમેશઃ । ઽવાક્યસ્મરણયોરઙિત્; આ એવં નુ મન્યસે । આ એવં કિલ તત્ । અન્યત્ર ઙિત્ ; આ ઈષદુષ્ણમ્ ઓષ્ણમ્ ॥
ઓત્

ઓદન્તો નિપાતઃ પ્રગૃહ્યઃ સ્યાત્ । અહો ઈશાઃ ॥
સમ્બુદ્ધૌ શાકલ્યસ્યેતાવનાર્ષે

સમ્બુદ્ધિનિમિત્તક ઓકારો વા પ્રગૃહ્યો ઽવૈદિકે ઇતૌ પરે । વિષ્ણો ઇતિ, વિષ્ણ ઇતિ, વિષ્ણવિતિ ॥
મય ઉઞો વો વા

મયઃ પરસ્ય ઉઞો વો વાચિ । કિમ્વુક્તમ્, કિમુ ઉક્તમ્ ॥
ઇકો ઽસવર્ણે શાકલ્યસ્ય હ્રસ્વશ્ચ

પદાન્તા ઇકો હ્રસ્વા વા સ્યુરસવર્ણે ઽચિ । હ્રસ્વવિધિસામર્થ્યાન્ન સ્વરસન્ધિઃ । ચક્રિ અત્ર, ચક્રય્ત્ર । પદાન્તા ઇતિ કિમ્ ? ગૌર્યૌ -.
અચો રહાભ્યાં દ્વે