લઘુસિદ્ધાન્તકૌમુદી · શ્લોક 262-281

અસ્ય નુમ્ સ્યાત્ સૌ પરે । અનડ્વાન્ ॥
અમ્ સંબુદ્ધૌ

હે અનડ્વન્ । હે અનડ્વાહૌ । હે અનડ્વાહઃ । અનડુહઃ । અનડુહા ॥
વસુસ્રંસુધ્વંસ્વનડુહાં દઃ

સાન્તવસ્વન્તસ્ય સ્રંસાદેશ્ચ દઃ સ્યાત્પદાન્તે । અનડુદ્ભ્યામિત્યાદિ ॥ સાન્તેતિ કિમ્ ? વિદ્વાન્ । પદાન્તે કિમ્ ? સ્રસ્તમ્ ।
ધ્વસ્તમ્ ॥
સહેઃ સાડઃ સઃ

સાડરૂપસ્ય સહેઃ સસ્ય મૂર્ધન્યાદેશઃ । તુરાષાટ્ , તુરાષાડ્ । તુરાસાહૌ । તુરાસાહઃ । તુરાષાડ્ભ્યામિત્યાદિ ॥
દિવ ઔત્

દિવિતિ પ્રાતિપદિકસ્યૌત્સ્યાત્સૌ । સુદ્યૌઃ । સુદિવૌ ॥
દિવ ઉત્

દિવો ઽન્તાદેશ ઉકારઃ સ્યાત્ પદાન્તે । સુદ્યુભ્યામિત્યાદિ ॥ ચત્વારઃ । ચતુરઃ । ચતુર્ભિઃ । ચતુર્ભ્યઃ ॥
ષટ્ચતુર્ભ્યશ્ચ

એભ્ય આમો નુડાગમઃ ॥
રષાભ્યાં નો ણઃ સમાનપદે

અચો રહાભ્યાં દ્વે

અચઃ પરાભ્યાં રેફહકારાભ્યાં પરસ્ય યરો દ્વે વા સ્તઃ । ચતુર્ણ્ણામ્, ચતુર્ણામ્ ॥
રોઃ સુપિ

રોરેવ વિસર્ગઃ સુપિ । ષત્વમ્ । ષસ્ય દ્વિત્વે પ્રાપ્તે ॥
શરો ઽચિ

અચિ પરે શરો ન દ્વે સ્તઃ । ચતુર્ષુ ॥
મો નો ધાતોઃ

ધાતોર્મસ્ય નઃ પદાન્તે । પ્રશાન્ ॥
કિમઃ કઃ

કિમઃ કઃ સ્યાદ્વિભક્તૌ । કઃ । કૌ । કે ઇત્યાદિ । શેષં સર્વવત્ ॥
ઇદમો મઃ

સૌ । ત્યદાદ્યત્વાપવાદઃ ॥
ઇદો ઽય્ પુંસિ

ઇદમ ઇદો ઽય્ સૌ પુંસિ । અયમ્ । ત્યદાદ્યત્વે ॥
અતો ગુણે

અપદાન્તાદતો ગુણે પરરૂપમેકાદેશઃ ॥
દશ્ચ

ઇદમો દસ્ય મઃ સ્યાદ્વિભક્તૌ । ઇમૌ । ઇમે । ત્યદાદેઃ સમ્બોધનં નાસ્તીત્યુત્સર્ગઃ ॥
અનાપ્યકઃ

અકકારસ્યેદમ ઇદો ઽનાપિ વિભક્તૌ । આબિતિ પ્રત્યાહારઃ । અનેન ॥
હલિ લોપઃ

અકકારસ્યેદમ ઇદો લોપ આપિ હલાદૌ । નાનર્થકે ઽલો ઽન્ત્યવિધિરનભ્યાસવિકારે ॥
આદ્યન્તવદેકસ્મિન્

એકસ્મિન્ક્રિયમાણં કાર્યમાદાવિવાન્ત ઇવ સ્યાત્ । સુપિ ચેતિ દીર્ઘઃ । આભ્યામ્ ॥
નેદમદસોરકોઃ