કામસૂત્ર · અધ્યાય 2.7

કલહ-રૂપં સુ:રતમ્ આચક્ષતે. વિવાદાત્મકત્વાદ્ વામ-શીલત્વાચ્ ચ કામસ્ય.

તસ્માત્ પ્રહણનન્-સ્થાનમ્ અઙ્ગમ્. સ્કન્ધૌ શિરઃ સ્તનાન્તરં પૃષ્ઠં જઘનં પાર્શ્વ ઇતિ સ્થાનાનિ.

તચ્ ચતુર્-વિધમ્ ણ્ [1] અપહસ્તકં [2] પ્રસૃતકં [3] મુષ્ટિઃ [4] સમતલકમ્ ઇતિ.

તદ્-ઉદ્ભાવં ચ સીત્કૃતમ્. તસ્યાતિ:રૂપત્વાત્. તદ્ અન્:એક-વિધમ્.

વિરુતાનિ ચાષ્ટૌ.

[આ]હિંકાર-[અ2]સ્તનિત-[અ3]કૂજિત-[અ4]રુદિત-[અ5]સૂત્કૃત-[અ6]દૂત્કૃત-[અ7]ફૂત્કૃતાનિ.

અમ્બાર્થાઃ શબ્દા વારણાર્થા મોક્ષણાર્થાશ્ ચાલમ્-અર્થાસ્ તે તે [અ8] ચાથ-યોગાત્.

[બ્1]પારાવત-[બ્2]પરભૃત-[બ્3]હારીત-[બ્4]શુક-[બ્5]મધુકર-[બ્6]દાત્યૂહ-[બ્7]હંસ-[ બ્8]કારણ્ડવ-[બ્9]લાવક-વિરુતાનિ સીત્-કૃત-ભૂયિષ્ઠાનિ વિકલ્પશઃ પ્રયુઞ્જીત.

ઉત્સઙ્ગોપવિષ્ટાયાઃ પૃષ્ઠે મુષ્ટિના પ્રહારઃ.

તત્ર સાસૂયાયા ઇવ [અ2]સ્તનિત-[અ4]રુદિત-[અ3]કૂજિતાનિ પ્રતિઘાતશ્ ચ સ્યાત્.

યુક્ત-યન્ત્રાયાઃ સ્તનાન્તરે [1] અપહસ્તકેન પ્રહરેત્.

મન્દોપક્રમં વર્ધમાન-રાગમ્ આ પરિસમાપ્તેઃ.

તત્ર [અ8]હિંકારાદીનામ્ અ:નિયમેનાભ્યાસેન વિકલ્પેન ચ તત્-કાલમ્ એવ પ્રયોગઃ.

શિરસિ કિં ચિદ્ આકુઞ્ચિતાગુલિના કરેણ વિવદન્ત્યાઃ [અ7]ફૂત્કૃત્ય પ્રહણનં તત્ [2] પ્રસૃતકમ્.

તત્રાન્તર્મુખેન [અ3]કૂજિતં [અ7]ફૂત્કૃતં ચ.

રતાન્તે ચ શ્વાસિત-રુદિતે.

ફેણોર્ ઇવ સ્ફુટતઃ શબ્દાનુકરણં [અ6]દૂત્કૃતમ્.

અપ્સુ બદરસ્યેવ((22)) નિપતતઃ [અ7]ફૂત્કૃતમ્.

સર્વત્ર ચુમ્બનાદિષ્વ્ અપક્રાન્તાયાઃ સ:સીત્કૃતં તેનૈવ પ્રત્યુત્તરમ્.

રાગ-વશાત્ પ્રહણનાભ્યાસે [અ8]વારણ-મોક્ષણાલમ્ અર્થાનાં શબ્દાનાં અમ્બાર્થાનાં ચ સ:તાન્ત-શ્વાસિત-રુદિત-સ્તનિત-મિશ્રી-કૃત-પ્રયોગા વિરુતાનાં ચ. રાગાવસાન-કાલે જઘન-પર્શ્વયોસ્((23)) તાડનમ્ ઇત્ય્ અ:ત્વરયા ચા પરિસમાપ્તેઃ.

તત્ર [બ્9]લાવક-[બ્7]હંસ-વિકૂજિતં ત્વરયૈવ. ઇતિ સ્તનન-પ્રહણન-યોગાઃ..2.7.22 ભવતશ્ ચાત્ર શ્લોકૌ.

પારુષ્યં રભસત્વં ચ પૌરુષં તેજ ઉચ્યતે. અ:શક્તિર્ આર્તિર્ વ્યાવૃત્તિર્ અ:બલત્વં ચ યોષિતઃ..

રાગાત્ પ્રયોગ-સાત્મ્યાચ્ ચ વ્યત્યયો ઽપિ ક્વ ચિદ્ ભવેત્. ન ચિરં તસ્ય ચૈવાન્તે પ્રકૃતેર્ એવ યોજનમ્..

કીલામ્ ઉસરિ કર્તરીં શિરસિ વિદ્ધાં કપોલયોઃ સંદંશિકાં સ્તનયોઃ પાર્શ્વયોશ્ ચેતિ પૂર્વૈઃ સહ પ્રહણનમ્ અષ્ટ-વિધમ્ ઇતિ દાક્ષિણાત્યાનામ્. તદ્-યુવતીનામ્ ઉસરિ કીલાનિ દૃશ્યન્તે. દેશ-સાત્મ્યમ્ એતત્.

કષ્ટમ્ અન્:આર્ય-વૃત્તમ્ અન્:આદૃતમ્ ઇતિ વાત્સ્યાયનઃ.

તથાન્યદ્ અપિ દેશ-સાત્મ્યાત્ પ્રયુક્તમ્ અન્યત્ર ન પ્રયુઞ્જીત.

આત્યયિકં તુ તત્રાપિ પરિહરેત્.

રતિ-યોગે હિ કીલયા ગણિકાં ચિત્રસેનાં ચોલરાજો જઘાન.

કર્તર્યા કુણ્ટલઃ શાતકર્ણિઃ શાતવાહનો મહા-દેવીં મલયવતીમ્.

નરદેવઃ કુપાણિર્((24)) વિદ્ધયા નાટીં કાણાં ચકાર((25)).

ભવન્તિ ચાત્ર શ્લોકાઃ
નાસ્ત્ય્ અત્ર કા ચિન્ ન ચ શાસ્ત્ર-પરિગ્રહઃ. પ્રવૃત્તે રતિ-સંયોગે રાગ એવાત્ર કારણમ્..

સ્વપ્નેષુ ન દૃશ્યન્તે તે ભાવાસ્ તે ચ વિભ્રમાઃ. સુરત-વ્યવહારેષુ યે સ્યુસ્ તત્-ક્ષણ-કલ્પિતાઃ..

યથા હિ પઞ્ચમીં ધારામ્ આસ્થાય તુરગઃ પથિ. સ્થાનું શ્વભ્રં દરીં વાપિ વેગાન્ધો ન સમીક્ષતે..
2.7.33વ્2 એવં સુ:રત-સંમર્દે રાગાન્ધૌ કામિનાવ્ અપિ. ચણ્ડ-વેગૌ પ્રવર્તેતે સમીક્ષેત ન ચાત્યયમ્..

તસ્માન્ મૃદુત્વં ચણ્ડત્વં યુવત્યા બલમ્ એવ ચ. આત્મનશ્ ચ બલં જ્ઞાત્વા તથા યુઞ્જીત શાસ્ત્રવિત્..

ન સરવદા ન સર્વાસુ પ્રયોગાઃ સાંપ્રયોગિકાઃ. સ્થાને દેશે ચ કાલે ચ યોગ એષાં વિધીયતે..