કલ્પદ્રુમાવદાનમાલા · શ્લોક 21-40

ધન્યાસ્ તે ભિક્ષવો હ્ય્ એતે સદ્ધર્મસુખચારિણઃ
અહમ્ અપિ ચ ભૂયાસં તાદૃગ્ધર્મસમાહિતઃ ॥

ઇતિ પ્રણિધિં કુર્વાણો જીવિતાદ્ વ્યવરોપિતઃ
તત્રૈવ ગરુડેનૈવં ભક્ષિતો ઽભૂત્ સ નાગકઃ ॥

તતઃ કાલગતસ્ તત્ર શ્રાવસ્ત્યાં પુરિ + + +
ભૂતિનામ્ના દ્વિજસ્યાસૌ ભાર્યાયા ગર્ભમ્ આવિશત્* ॥

તતશ્ ચ ક્રમતસ્ તસ્યા ગર્ભઃ સમનુવર્ધિતઃ
તતસ્ તત્સમયે પ્રાપ્તે દારકઃ સમજાયત ॥

તતઃ પિતા ચ તં દૃષ્ટા દારકં સંપ્રસાદિકમ્*
દર્શનીયં સુભદ્રાઙ્ગં મુહુઃ પશ્યન્ન્ અનન્દ સઃ ॥

તતો જાતિમહં કૃત્વા જ્ઞાનીનાહૂય ચાદરાત્*
ભવન્તો ઽસ્ય નુ કિં નામ ક્રિયતામ્ ઇતિ સો ઽબ્રવીત્* ॥

જ્ઞાતયો ઽપિ તથા શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા ચૈનં ચ બાલકમ્*
સર્વે હર્ષસમાપન્ના ભૂતિં તમ્ અબ્રુવંસ્ તથા ॥

યસ્માદ્ ભૂતેર્ અયં પુત્રં સુજાતો લક્ષણાન્વિતઃ
તસ્માત્ સુભૂતિર્ ઇત્ય્ એવ નામ્ના ભવતુ વિશ્રુતઃ ॥

તથા ક્રમાદ્ વિવૃદ્ધો ઽસૌ સુભૂતિર્ બાલસુન્દરઃ
કુમારત્વં ક્રમાત્ પ્રાપ્તો રરામ સ વયોન્વિતઃ ॥

પૂર્વકર્મબલાધાનાત્ ક્રોધનઃ ક્રૂરભાષણઃ
કિંચિન્ નિમિત્તસંરુષ્ટો વિગ્રહે નિરતો ઽભવત્ ॥

પરુષીભૂતચિત્તત્વાન્ ન તસ્ય કો ઽપ્ય્ અભૂત્ સુહૃત્*
સર્વજ્ઞાતિવિરુદ્ધત્વાત્ પિતૃભ્યામ્ અપ્ય્ ઉપેક્ષિતઃ ॥

બન્ધુભિશ્ ચ પરિત્યક્તો નૈવ કસ્યાપ્ય્ અભૂત્ પ્રિયઃ
વિશ્રમ્ભપ્રણયં તસ્મિન્ નૈવ કશ્ચિદ્ અભાષત ॥

સ્થાતું ગન્તું તથા ભોક્તું શયિતું વાભિલાપિતુમ્*
તેનૈવ ક્રોધિના સાર્ધં સમુત્સેહુર્ ન કેચન ॥

તદા પિત્રા નિયુક્તો ઽસૌ લિપિશાલામ્ ઉપાગમત્*
સુભૂતિશ્ ચ ગુરું નત્વા લિપિમ્ અન્વગ્રહીત્ ક્રમાત્* ॥

તતો વ્યાકરણાદીનિ સર્વશાસ્ત્રાણ્ય્ અનુક્રમાત્*
સો ઽધીત્યૈષાં સુશીઘ્રેણ પારં પ્રાપ સુબુદ્ધિમાન્* ॥

તથા વેદાન્ અધીત્યૈવં સાઙ્ગોપાઙ્ગાન્ યથાક્રમમ્*
અથર્વમ્ અપ્ય્ અધીતું સ પ્રારભત્ તીક્ષ્ણમાનસઃ ॥

તત્ર પિતા દ્વિજો ભૂતિર્ અથર્વાધીતસંરતમ્*
સુભૂતિં સ્વાત્મજં પુત્રં દૃષ્ટ્વૈવં સમચિન્તયત્* ॥

સુભૂતિર્ મમ પુત્રો ઽયમ્ અગ્નિકલ્પઃ સુતીક્ષ્ણધીઃ
કદાચિત્ કુપિતો રોષાલ્ લોકે ઽનર્થં કરિષ્યતિ ॥

તદ્ અન્વાહરિતવ્યો ઽયમ્ આથર્વણાત્ પ્રયત્નતઃ
ઋષિષુ પ્રેષયિત્વૈનં યોજયિષ્યે ચ સંયમે ॥

ઇતિ મત્વા પિતા ભૂતિઃ સુભૂતિં સ્વાત્મજં તથા
આથર્વણાદ્ વિનિર્હૃત્ય પ્રબોધયંસ્ તમ્ અબ્રવીત્* ॥