કલ્પદ્રુમાવદાનમાલા · શ્લોક 41-60

શૃણુ પુત્ર મયા પ્રોક્તં હિતાર્થં તવ સંમતમ્*
ત્વં હિ વિદ્વાન્ મહાવિજ્ઞઃ સર્વશાસ્ત્રાઙ્ગપારગઃ ॥

કિં તવાથર્વવેદેન માયાક્લેશાર્થસાધિના
વિરમ્ય તદધિષ્ઠાનાદ્ ઋષિચર્યાં સમાચર ॥

મુનીનામ્ ઉપદેશાનિ પ્રતિલભ્ય જિતેન્દ્રિયઃ
શાન્તાત્મા સુખમ્ આસ્થાય ચરસ્વ વ્રતમ્ ઉત્તમમ્* ॥

ધન્યાસ્ તે વીતરાગા યે ગુરુભક્તાશ્ ચ નિર્મદાઃ
વિવિક્તારણ્યવાસેષુ વસન્તિ ધ્યાયિનઃ સદા ॥

યે ઽપિ પરિગ્રહાંસ્ ત્યક્ત્વા ભવન્તિ બ્રહ્મચારિણઃ
દેવાનામ્ અપિ તે માન્યા વન્દનીયાઃ સદા ખલુ ॥

યે પ્રવ્રજ્યાં સમાગૃહ્ય શાન્તાત્માનો જિતેન્દ્રિયાઃ
અવસન્તિ પુણ્યતીર્થેષુ તે ઽપિ હિ પરમર્ષયઃ ॥

કામભોગ્યાનિ યે હિત્વા સાધયન્તે તપોવને
ફલમૂલોદકૈસ્ તુષ્ટાસ્ તે ઽપિ ધન્યા દ્વિજોત્તમાઃ ॥

યે ઽપિ ક્લેશાન્ વિનિર્જિત્ય ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ
ભિક્ષાશિનઃ સમાધિસ્થાસ્ તે હિ બ્રહ્મવિદાં વરાઃ ॥

યે ચાપરિગ્રહીતારો નિર્લોભાઃ સત્યવાદિનઃ
નિર્મદા નિરહંકારાસ્ ત એવ બ્રાહ્મણોત્તમાઃ ॥

યસ્ય દાતું મનો નાસ્તિ મત્સરાક્રાન્તચેતસઃ
વેદશાસ્ત્રાગમૈસ્ તસ્ય કિમ્ એવ સ્વાત્મપોષિણઃ ॥

યસ્ય ચિત્તં હ્ય્ અવિશુદ્ધં શીલસંવરવર્જિતમ્*
કિં ભાતિ મુનિવેષેણ સ નટર્ષિર્ ઇવોન્મદઃ ॥

યસ્ય લોકે દયા નાસ્તિ બાલવૃદ્ધાદિદુઃખિતે
કિં તસ્ય બ્રહ્મવૃત્તેન ચિત્તે{ન} પરિમોહિતે ॥

યસ્ય ન કુશલોત્સાહં ચિત્તે લોકાર્થં સાધિતુમ્*
તસ્ય કિં તપસા સિદ્ધે કેવલં પાપહેતુભિઃ ॥

યસ્ય ચિત્તં પ્રવિક્ષિપ્તં ક્લેશાદ્ યૈર્ અસમાહિતમ્*
સ કિં ગુહાનિવિષ્ટો ઽપિ ન સાધુર્ દુષ્ટજન્તુવત્* ॥

યસ્ય પ્રજ્ઞા વિશુદ્ધા ન સદ્ધર્મગુણસાધને
તસ્ય કિં બ્રહ્મચર્યેણ કેવલં દુઃખહેતુના ॥

યશ્ ચ દાતા વિશુદ્ધાત્મા સર્વસત્વાન્ ઉપાલકઃ
નીચો ઽપિ સ દ્વિજકલ્પો યતો દાતા પ્રજાપતિઃ ॥

યેન સંરક્ષિતં નિત્યં શીલં સંયમસંવૃત્તમ્*
સ એવ બ્રાહ્મણઃ શુદ્ધઃ શ્રોત્રિયો વેદનાન્ યતિઃ ॥

યસ્ય ચિત્તં દયાશૂલં સર્વસત્વહિતેષિતમ્*
ચણ્ડાલો ઽપિ સ વિપ્રઃ સ્યાલ્ લોકેશો હિ ક્ષમાકરઃ ॥

યેનૈવ દુષ્કરં કર્મ સાધિતં સત્વહેતુના
સ એવ બ્રાહ્મણો ધીરો વિશ્વકર્મા યતો વિધિઃ ॥

યસ્ય ચિત્તં સદા સત્વ હિતાર્થેષુ સમાધિતમ્*
સ હિ વિપ્રો મહાભિજ્ઞો બ્રહ્મા જ્ઞાનરતો યતઃ ॥