કલ્પદ્રુમાવદાનમાલા · શ્લોક 101-120

વૃદ્ધિં પ્રાપ્ય ગુણાશ્ ચેત્થમ્ એકૈકં ગુણવૃદ્ધિતઃ
+ + + + + + + + + + + + + + + + + ॥

આકાશસ્ય ગુણશ્ ચૈકઃ શબ્દ એવ ન ચાપરઃ
શબ્દસ્પર્શૌ ચ વાયોર્ વૈ દ્વૌ ગુણૌ પરિકીર્તિતૌ ॥

અગ્નેઃ શબ્દશ્ ચ સ્પર્શશ્ ચ રૂપમ્ એવ ત્રયો ગુણાઃ
શબ્દસ્પર્શરૂપરસાશ્ ચત્વાર્ય્ એવ સમીરણે ॥

સ્પર્શઃ શબ્દો રસો રૂપં ગન્ધશ્ ચ પૃથિવીગુણાઃ
એવં મિલિતયોગૈશ્ ચ બ્રહ્માણોત્પત્તિર્ ઉચ્યતે ॥

સર્વે જીવા મિલિત્વૈવ બ્રહ્માણાંશ્ ચ સમુદ્ભવાઃ
ચતુરશીતિ લક્ષાશ્ ચ પ્રોક્તા વૈ જીવજાતયઃ ॥

ધર્મતઃ સુખિનો ભૂતાઃ પાપતો દુઃખભાગિનઃ
મિશ્રતો મિશ્રભુક્તાર ઇત્ય્ ઉક્તમ્ અવદાનિકૈઃ ॥

ભારતે ઽપિ તથા પ્રોક્તમ્ ઋષિભિઃ કર્મવાદિભિઃ
સપ્ત વ્યાધા દશારણ્યે મૃગાઃ કાલિઞ્જરે ગિરૌ ॥

ચક્રવાકૌ શરદ્વીપે હંસાઃ સરસિ માનસે
તે ઽપિ જાતાઃ કુરુક્ષેત્રે બ્રાહ્મણા વેદપારગાઃ ॥

ઉક્તં ચ માનવે ધર્મે મુનિના મુનિના + +
મિથ્યાજીવેન જીવન્ યઃ પતિતો બ્રાહ્મણો હ્ય્ અસૌ ॥

વૃષલીફેનપીતસ્ય નિઃશ્વાસોપહતસ્ય ચ
તયૈવ સહસુપ્તસ્ય નિષ્કૃતિર્ નોપલભ્યતે ॥

શૂદ્રીહસ્તેન યો ભુઞ્ક્તે માસમ્ એકં નિરન્તરમ્*
જીવમાનો ભવેચ્ છૂદ્રો મૃતશ્ ચ સ પ્રજાયતે ॥

અધીત્ય ચતુરો વેદાન્ સાઙ્ગોપાઙ્ગાંશ્ ચ તત્વતઃ
શૂદ્રાત્ પ્રતિગ્રહગ્રાહી બ્રાહ્મણો જાયતે ખરઃ ॥

ખરો દ્વાદશ જન્માનિ ષષ્ટિ જન્માનિ સૂકરઃ
શ્વાનઃ સપ્તતિ જન્માનિ ઇત્ય્ એવં મનુર્ અબ્રવીત્* ॥

તથોક્તમ્ અવદાને ઽપિ બુદ્ધેનાદ્વયવાદિના
બ્રાહ્મણો ઽદત્તમ્ આદાય બભૂવ વાનરાધિપઃ ॥

તત્ર સ બુદ્ધનાથાય દદૌ ચ પણસં મુદા
તતશ્ ચ માનવો ભૂત્વા પાંશુદાતા હ્ય્ અભૂચ્ છિશુઃ ॥

તત્કર્મફલતો રાજા સર્વાનન્દો બભૂવ સઃ
તત્રાપિ બુદ્ધનાથાય પિણ્ડપાતં દદૌ મુદા ॥

તદ્દીપંકરપ્રસાદેન બોધિસત્વો ઽભવન્ નૃપઃ
સર્વપારમિતાઃ પૂર્ય બુદ્ધો ઽપિ સ ભવિષ્યતિ ॥

ઇત્ય્ ઉક્તમ્ અવદાને ઽપિ જિનેનાદ્વયવાદિના
તસ્માચ્ ચૈવં વિજાનીયા ન જીવો બ્રાહ્મણઃ ખલુ ॥

જાત્યાપિ બ્રાહ્મણો નૈવ સંસ્કૃતસ્ તુ દ્વિજો ભવેત્*
જાત્યા ચેદ્ બ્રાહ્મણો ભૂતો વૃથા સ્યાત્ સંસ્કૃતેર્ વિધિઃ ॥

સ્મૃતૌ હિ તત્ તથા પ્રોક્તં ના જાત્યા ધર્મતો દ્વિજઃ
+ + + + + + + + + + + + + + + + ॥