કાલિકાપુરાણમ્ · અધ્યાય 39

કાલિકાપુરાણમ્ એકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ભૌમતપસ્યાવર્ણનમ્
અથ શ્રીકાલિકા પુરાણ અધ્યાય ૩૯
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
સ રાજા નરક: શ્રીમાંશ્ચિરઞ્જીવી મહાભુજઃ ।
માનુષેણૈવ ભાવેન ચિરં રાજ્યમથાકરોત્

ત્રેતાયાં ચ વ્યતીતાયાં દ્વાપરસ્ય તુ શેષતઃ ।
અભવચ્છોણિતપુરે બાણો નામ મહાસુરઃ

તસ્યાગ્નિદુર્ગં નગરં સ ચ શમ્ભુસખો બલી ।
સહસ્રબાહુર્દુર્ધર્ષઃ પ્રિયઃ પુત્રઃ સ વૈ બલે:

નરકેણ સમં તસ્ય મહામૈત્રી વ્યજાયત ।
ગમનાગમનાન્નિત્યમન્યોન્યાનુગ્રહૈસ્તથા ।
તયોરભૂદ્ મહાપ્રીતિઃ પવનાનલયોર્યથા

સ ચ બાણઃ સમારાધ્ય મહાદેવં જગત્પ્રભુમ્ ।
સુરેણાથ ભાવેન વ્યચરચ્ચાકુતોભયઃ

તત્સંસર્ગાત્ સ નરકો દૃષ્ટ્વા તસ્યાદ્ભુતાં કૃતિમ્ ।
તેનૈવ સહ ભાવેન વિહર્તુમુપચક્રમે

ન બ્રાહ્મણાન્ પૂજયતિ યથા પૂર્વં તથા દ્વિજાઃ ।
ન ચ યજ્ઞેષુ દાનેષુ પૂર્વવન્મુદિતઃ સ ચ

ન તથા વિષ્ણુમભ્યેતિ પૃથિવીં વાપિ નાર્ચ્ચતિ ।
કામાખ્યાયાં તથા ભક્તિસ્તદા તસ્થાય નાભવત્

એતસ્મિન્નન્તરે ધાતુસ્તનયો મુનિસત્તમઃ ।
વસિષ્ઠો નામ કામાખ્યાં દ્રષ્ટું પ્રાગ્જ્યોતિષં ગતઃ

તાં દુર્ગાભ્યન્તરે નીલકૂટદેવીં વ્યવસ્થિતામ્ ।
દ્રષ્ટું ગન્તું વસિષ્ઠસ્ય ન દ્વારં નરકો હ્યદાત્

તતો વસિષ્ઠઃ કુપિતો વચનં પરુષં મુનિઃ ।
જગાદ નરકં વીરં ગર્હયન્મુનિસત્તમઃ

॥ વસિષ્ઠ ઉવાચ ॥
કથં પૃથિવ્યાસ્તનયો વરાહસ્ય સુતોઽઞ્જસા ।
દેવીં દ્રષ્ટું બ્રાહ્મણસ્ય ન દદાસિ તથાગતઃ

કિં તે કુલોચિતં કર્મ ત્વં કરોષિ ધરાત્મજ ।
દેવીં પ્રાગ્જ્યોતિષં ગત્વા પૂજયિષ્યે જગન્મયીમ્

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
તતઃ સ નરકો રાજા પ્રાપ્તકાલઃ ક્ષિતેઃ સુતઃ ।
પરુષેણાથ વાક્યેન તમાક્ષિપ્ય નિરસ્તવાન્ ।
તતો મુનિઃ સ કુપિતઃ શશાપ નરકં નૃપમ્

॥ વસિષ્ઠ ઉવાચ ॥
નચિરાદ્ યેન જાતોઽસિ તેન માનુષરૂપિણા ।
મરણં ભવિતા પાપ વરાહકુંલપાંસન

મૃતે ત્વયિ મહાદેવીં કામાખ્યાં જગતાં પ્રભુમ્ ।
પૂજયિષ્યામ્યહં પાપ તિષ્ઠ યાસ્યે સ્વમાલયમ્

ત્વં યાવજ્જીવિતા પાપ કામાખ્યાપિ જગત્પ્રભુઃ ।
સર્વૈઃ પરિકરૈઃ સાર્ધમન્તર્ધાનાય ગચ્છતુ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા બ્રહ્મપુત્રઃ સ સ્વસ્થાનં ગતવાન્ મુનિઃ ।
વસિષ્ઠસ્તેન ભૌમેન નિરસ્તઃ કુપિતો ભૃશમ્

ગતે વસિષ્ઠે નરકઃ શીઘ્રં વિસ્મયસંયુતઃ ।
જગામ દેવીભવનં નીલકૂટં મહાગિરિમ્

તત્ર ગત્વા ન ચાપશ્યત્ કામાખ્યાં કામરૂપિણીમ્ ।
ન યોનિમણ્ડલં તસ્યાઃ સર્વાન્ પરિકરાંસ્તથા

તતઃ સ વિમના ભૂત્વા ક્ષિતિં સસ્માર માતરમ્ ।
પિતરં ચ જગન્નાથં નરકઃ પ્રભુમવ્યયમ્

ન તાવપિ તદા યાતૌ તસ્ય પ્રત્યક્ષતાં દ્વિજાઃ ।
વ્યુત્ક્રાન્તસમયસ્યેતિ નીતિહીનસ્ય શમ્ભવે

ચિરં પ્રતીક્ષ્ય તૌ તત્ર ભૌમો વજ્રધ્વજસ્તદા ।
અપ્રાપ્તક્ષિતિવિષ્ણુઃ સ સશોકઃ સ્વં નિવેશનમ્

સ ગચ્છન્ સ્વગૃહં ભૌમઃ પુરીં સ્વાં દૃષ્ટવાંસ્તુ સઃ ।
પૂર્વશ્રિયા પરિત્યક્તાં મલિનાં વનિતામિવ

દેવ્યામન્તર્હિતાયાં તુ વેદવાદવિવર્જિતમ્ ।
પુણ્યસ્વલ્પદારજનં તત્ પુરં સમપદ્યત

ન દેવાસ્તત્ર ગચ્છન્તિ ન વિપ્રા ન મહર્ષયઃ ।
બભૂવ નગરં તસ્ય સ્વલ્પયજ્ઞક્રિયોત્સવમ્

ઈતયો બહવો જાતા મૃતાશ્ચ બહવો જનાઃ ।
લૌહિત્યનદરાજોઽપિ હીનતોયસ્તદાઽભવત્

બહૂનિ વિપરીતાનિ દૃષ્ટ્વા સ નરકસ્તદા ।
મેને મરણમાસન્નમાત્મનો બ્રહ્મશાપતઃ

તતઃ પ્રાગ્જ્યોતિષાધ્યક્ષઃ શોકવિહ્વલચેતનઃ ।
ચિન્તયન્ મનસા મિત્રં બાણં બલિસુતં યયૌ

સખા પ્રાણસમઃ સોઽસ્ય સતતાન્યોન્યરક્ષણે ।
તત્પરૌ બાણનરકૌ સ્વર્વૈદ્યાવશ્વિનાવિવ

એતસ્મિન્નન્તરે બાણો મિત્રં શમ્ભુસખો બલી ।
અનુકૂલયિતા મન્ત્રપ્રદાનેન મહાબુધઃ

ઇતિ ચાસીન્મતિસ્તસ્ય વજ્રકેતોસ્તદાચલા ।
દૂતં ચ પ્રાહિણોદ્ દીપ્તં બાણસ્ય નગરં પ્રતિ

સ શોણિતપુરં ગત્વા સ્યન્દનેનાશુગામિના ।
તતો ભૌમસ્ય વૃત્તાન્તં વાણાયાશુ ન્યવેદયત્

યથા શપ્તો વસિષ્ઠેન યથા ચાન્તર્હિતામ્બિકા ।
યથા વિઘ્નઃ પુરવરે જાતઃ પ્રાગ્જ્યોતિષાહ્વયે

સમયસ્ય વ્યતિક્રાન્તિર્ભૂમિમાધવયોર્યથા ।
તથા સ દૂતો ભૌમસ્ય શશંસ બલિસૂનવે

સ સમાકારમિત્રસ્ય સમ્યગ્ દૈવપરાભવમ્ ।
સ્વયં જગામ નરકં સભાજયિતુમીશ્વરઃ

સ કાઞ્ચનવિચિત્રાઙ્ગં યુક્તમશ્વશતૈસ્ત્રિભિઃ ।
લોહચક્રં ચ વૈયાઘ્રં મયૂરધ્વજભૂષિતમ્

હેમદણ્ડસિતચ્છત્રચ્છાદિતં કિંકિણીગણૈઃ ।
નાનારત્નૌઘરચિતમારુરોહ મહારથમ્

સ સહસ્રભુજઃ શ્રીમાંશ્ચતુરઙ્ગબલૈર્યુતઃ ।
પ્રાગ્જ્યોતિષં ભૌમપુરમચિરાદાજગામ હ

તમાસાદ્ય મહાબાહુર્બાણઃ પ્રાગ્જ્યોતિષેશ્વરમ્ ।
હીનં પૂર્વશ્રિયા મિત્રમપશ્યન્નગરં ચ તત્

સ તેન પૂજિતો બાણો યથાયોગ્યં સુતેન કોઃ ।
પપ્રચ્છ કિં નિમિત્તં તે હીનશ્રીકમભૂત્ પુરમ્

॥ બાણ ઉવાચ ॥
શરીરં ચ યથાપૂર્વં તથા ન તવ રાજતે ।
મનશ્ચ તે નાતિ હૃષ્ટં તત્ર હેતું વદસ્વ મે

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એવમાદીનિ પૃષ્ટઃ સ નરકઃ ક્ષિતિનન્દનઃ ।
યથા વસિષ્ઠશાપોઽભૂત્ તત્ સર્વં તસ્ય ચાબ્રવીત્

યચ્છુતં ભૌમવદનાત્તદ્દૂતાવેદિતં પુરા ।
જ્ઞાત્વાં તથા તં પ્રોવાચ બાણો વજ્રધ્વજં પુનઃ

॥ બાણ ઉવાચ ॥
નહિમન્યુસ્ત્વયા કાર્યઃ સુખે દુઃખે શરીરિણામ્ ।
ચક્રવત્ પરિવર્તેતે નૈતાભ્યાં કોઽપિ હીયતે

પરં તત્ર પ્રતીકારઃ કાર્યો ધીરૈર્વિભૂતયે ।
ભવાનપિ પ્રતીકારં કર્તુમર્હતિ સમ્પ્રતિ

ય એષ માનુષઃ પૃથ્વ્યામસાધારણભૂતિભિઃ ।
વર્ધતે દાનવો વાપિ દૈત્યો વાપ્યથવાસુરઃ ।
રાક્ષસઃ કિન્નરો વાપિ શક્રસ્તાન્ સહતે નહિ

સ કૌટિલ્યં દેવગણૈઃ સાર્ધં કુર્વન્નિતસ્તતઃ ।
યથા તથા પ્રકારેણ ભ્રંશયત્યેવ તં શ્રિયઃ

તસ્ય ચેષ્ટતમો દેવો વિષ્ણુર્નિત્યં સનાતનઃ ।
સ ન શક્રસ્ય કુરુતે મનોઽનિષ્ટં મનાગપિ

યઃ સમારાધયેદ્ વિષ્ણું શક્રસ્યાનિષ્ટકારકઃ ।
તસ્મૈ વરં તુ સચ્છિદ્રં દત્ત્વા તં શાતયત્વિતઃ

ચિરમારાધિતો વિષ્ણુરિષ્ટાન્ કામાન્ પ્રયચ્છતિ ।
મહતા કાયદુઃખેન પૂજિતઃ સમ્પ્રસીદતિ

વિનેષ્ટદેવતાપૂજાં વિભૂતિમતુલાં પુમાન્ ।
કઃ પ્રાપ્નોતિ શ્રુતઃ પૂર્વં ન વા પૂર્વતરૈઃ ક્વચિત્

ત્વયા નારાધિતઃ પૂર્વં બ્રહ્મા વા વિષ્ણુરીશ્વરઃ ।
તેન તેઽદ્ય મહાવિઘ્ના ઉત્પન્ના વિષયે તવ

યો વા વિષ્ણુઃ પાલકસ્તે ન નિસર્ગાનુકમ્પકઃ ।
કિન્તુ તે સ ક્ષિતેર્વાક્યાત્તયા ચારાધિતો મુહુઃ

દત્તં છિદ્રં ચ તે વિષ્ણુર્નાપરાધ્યાસ્ત્વયા દ્વિજાઃ ।
ઇતોઽન્યથા ત્વં ભવિતા હતશ્રીરિતિ નઃ શ્રુતમ્

અપરાધ્યસ્ત્વયા ભૂપ વસિષ્ઠઃ પરમો મુનિઃ ।
તેન સ્મરણમાત્રેણ નાયાતૌ ક્ષિતિમાધવૌ

તસ્માત્ત્વં મિત્ર બુધ્યસ્વ કૌટિલ્યં હરિમેધસઃ ।
નાધુના યુજ્યતે ભૌમ તવોદાસીનતાકૃતિઃ

યત્તે મનસિ તાતોઽયમિતિ સમ્પ્રત્યયઃ સ તે ।
વરાહ એવ તે તાતઃ સ ચ લોકાન્તરં ગતઃ

વરાહોઽપિ હરેરંશ ઇતિ યચ્છ્રયતે ત્વયા ।
તસ્યાંશ ઇત્યનુક્રોશઃ કેન વા ક્રિયતે વદ

તસ્માત્ત્વં કુરુ શમ્ભોર્વા બ્રહ્મણો વાધુનાર્ચ્ચનમ્ ।
સ તે પ્રસન્નઃ પરમમિષ્ટકામં પ્રદાસ્યતિ

વિઘ્નો વા મુનિશાપો વા મહેતિર્વાતિપીડકઃ ।
વિધૌ પ્રસન્ને શમ્ભૌ વા નચિરાત્ક્ષયમેષ્યતિ ॥ ૬૧ । ।
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
જાતસમ્પ્રત્યયો ભૌમો બાણસ્ય વચનાત્ તદા ।
સુપ્રીતઃ સમુવાચેદં ધીરઘર્ઘરનિઃસ્વનઃ

॥ ભૌમ ઉવાચ ॥
યત્ ત્વયા ગદિતં બાણ હિતં મે મિત્રવત્સલ ।
તત્ કાર્યમચિરાદેવ તપશ્ચરણમુત્તમમ્

વિષ્ણુર્નારાધનીયો મે તત્ર હેતુસ્ત્વયોદિતઃ ।
નૈવારાધ્યસ્તથા શમ્ભુરન્તર્ગુપ્તઃ સ મે પુરે ॥ ૬૪ । ।
તસ્માદ્ બ્રહ્મા સમારાધ્યો વચનાત્ તવ મિત્રક ।
તત્પુત્રસ્ય મહાબાહો લૌહિત્યસ્યામ્બુસન્નિધૌ

શિષ્યોઽથ ભવતાધ્યાપિતશ્ચાહં ગુરુણા યથા ।
મિત્રં મિત્રં યથા ધીર સામ્ના પરમવલ્ગુના

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા સ મહાબાહુર્બાણં વજ્રધ્વજસ્તદા ।
યથાવત્ પૂજયામાસ તન્મિત્રં મિત્રવત્સલઃ

અર્ચયિત્વા યથાયોગ્યં પ્રસ્થાપ્ય ચ બલેઃ સુતમ્ ।
બ્રહ્મારાધનમત્યુગ્રં કર્તુમિચ્છન્ ક્ષિતેઃ સુતઃ

સ તીરે નદરાજસ્ય લૌહિત્યસ્ય મહાત્મનઃ ।
બ્રહ્માચલં સમારુહ્ય તપસ્તપ્તુમુપસ્થિતઃ

સ માનુષેણ માનેન ક્ષિતિપુત્રઃ શતં સમાઃ ।
જલાહારવ્રતેનૈવ સમાનર્ચ પિતામહમ્

સન્તુષ્ટઃ શતવર્ષાન્તે બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ।
પ્રત્યક્ષીભૂય નરકસ્યાગ્રતઃ સમુપસ્થિતઃ

પ્રીતોઽસ્મિ તે વરં દાસ્યે વરં વરય સુવ્રત ।
ઇતિ ચોવાચ નરકં સ તદા કમલાસનઃ

સ દૃષ્ટ્વા સર્વલોકેશં પ્રત્યક્ષં કમલાસનમ્ ।
પ્રણમ્ય પ્રાઞ્જલિઃ પ્રોચે વિનયાનતકન્ધરઃ

॥ ભૌમો વાચ ॥
દેવાસુરેભ્યો રક્ષોભ્યઃ સર્વેભ્યો દેવયોનિતઃ ।
અવધ્યત્વં સુરશ્રેષ્ઠ વરમેકં પ્રયચ્છ મે

અવિચ્છિન્ના સન્તતિર્મે યાવચ્ચન્દ્રો રવિસ્તપેત્ ।
તાવદ્ભવતુ લોકેશ દ્વિતીયોઽયં વરો મમ

તિલોત્તમાદ્યા યા દેવ્યઃ સદ્રૂપગુણસંયુતાઃ ।
તાસ્તા મે દયિતાઃ સન્તુ સહસ્રાણિ તુ ષોડશ

અજેયત્વં સદા શ્રીર્માં ન જહાતુ કદાચન ।
ઇતિ પઞ્ચ વરા મેઽદ્ય વૃતાસ્વત્તઃ પિતામહ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
માયયા મોહિતો ભૌમો મુનિશાપં વિસ્મૃત્ય ચ ।
અન્યદ્વરાન્તરં વવ્રે મુનિશાપસ્તથા સ્થિતઃ

એવમસ્ત્વિતિ તાન્ સર્વાન્ વરાન્ દત્ત્વા પિતામહઃ ।
ઉવાચેદં દ્વાપરાન્તે સન્ધ્યાયાં સુરકન્યકાઃ ।
તિલોત્તમાદ્યાસ્તે જાયા: સમ્ભવિષ્યન્તિ ભૂતલે

ન યાવન્નારદો યાતિ વજ્રધ્વજ પુરં તવ ।
તાવન્ન મૈથુને યોજ્યા ભવતા તાઃ ક્ષિતેઃ સુત

ઇત્યુક્ત્વા સર્વલોકેશઃ ક્ષણાદન્તર્હિતોઽભવત્ ।
મુદમાસાદ્ય પરમાં સ્વસ્થાનં નરકોઽભ્યગાત્

તતો મુદિતલોકં તં નગરં શ્રીનિષેવિતમ્ ।
સદા સોત્સાહસમ્પૂર્ણભીતિવિઘ્નવિવર્જિતમ્

અભવત્ પશુસંધૈશ્ચ વાજિવારણકુમ્ભકૈઃ ।
સમ્પૂર્ણં દેવરાજસ્ય દયિતેવામરાવતી

ઉત્તીર્ણતપસં શ્રુત્વા બાણો દત્તવરં તથા ।
સ્વયં પુનરુપાતિષ્ઠદ્ ભૌમં વજ્રધ્વજં તદા

સ ગત્વા ભૌમનગરં બાણઃ પ્રાગ્જ્યોતિષાહ્વયમ્ ।
પપ્રચ્છ નરકં મિત્રં તપસઃ સન્નિવેશનમ્

॥ બાણ ઉવાચ ॥
કુત્ર ત્વયા તપસ્તપ્તં કિં વા ચીર્ણં ત્વયા વ્રતમ્ ।
કીદૃશો વા વરો લબ્ધસ્ત્વં મમાખ્યાતુમર્હસિ

દૃષ્ટં તવ પુરં સર્વં પ્રહૃષ્ટજનસંકુલમ્ ।
વાજિવારણરત્નૌઘૈઃ પૂરિતં મઙ્ગલસ્વનૈઃ

દૃશ્યતેઽદ્ય ત્વયા પાલ્યં શસ્યપૂર્ણમનામયમ્ ।
કથ્યતાં વા કથં બ્રહ્મા વરં તુભ્યં પ્રદત્તવાન્

॥ ભૌમ ઉવાચ ॥
બ્રહ્મા સ્વયં પર્વતરૂપધારી કામેશ્વરીં ધર્તુમિહાવતીર્ણઃ ।
તત્ર સ્વયં સમ્પ્રતિ ઘસ્રમેતિ પુરા ન યાવચ્છપતે વસિષ્ઠઃ

સોઽયં પુરે મે બલિપુત્ર રાજતે દેવૌઘસેવ્યોઽપ્યમરોત્તમાંશઃ।
તત્રાહમેકો વરતોયભોજનો વર્ષાણ્યકાર્ષં ચ તપઃ શતાનિ વૈ

લૌહિત્યતીરે ઘનવાયુસેવિતે મનોહરે પ્રાણભૃતાં સુખપ્રદે
તપઃ પ્રવૃત્તસ્ય સુખં સમાગમચ્છરદ્ યથૈકા શરદાં શતાનિ મે

તતઃ સ તુષ્ટશ્ચતુરાનનોઽભવત્ પ્રત્યક્ષતો માં ન્યગદચ્ચ મદ્ધિતમ્ ।
તવ પ્રસન્નોઽસ્મિ વરં તથેપ્સિતં દાસ્યે ગૃહાણેતિ પુરોઽથ ભૂત્વા

અવધ્યતા મે સુરયોનિત: સુરા-દચ્છિન્નસન્તાનમજેયતા તથા ।
સદા વિભૂતિર્ન જહાતુ મામિતિ વરાશ્ચ નાર્યો નવયૌવનાન્વિતાઃ

એતે વરાઃ પઞ્ચ મયા તતો વૃતાઃ સોઽપિ પ્રતિશ્રુત્ય ગતો નિજાસ્પદમ્

તતોઽહમભ્યેત્ય પુરં નિજં મુદા મન્ત્રિપ્રવીરૈઃ સહિતઃ પુનસ્તાન્ ।
પૌરાન્ સબન્ધૂન્ સગણાનમોદયમ્ દાનેન માનેન ચ ભોજનેન

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇતીરિતં તસ્ય બલેઃ સુતસ્તદા ભૌમસ્ય શ્રુત્વા મુમુદે ન તત્ક્ષણાત્ ।
ઇદં તદોચે વચનં ક્ષિતેઃ સુતં તત્કાલયુક્તં ન ચ સૂનૃતોદ્ભવમ્

॥ બાણ ઉવાચ ॥
ન તે મુને: શાપમતીત્ય ગન્તું ભૂતા મતિર્મિત્ર તદા વિધેઃ પુરઃ ।
કથં તુ ભદ્રં ભવિતા તવેહ ભાવીત્યવશ્યં ક્ષિતિપુત્ર નિત્યમ્

કૃતસ્ય કરણં નાસ્તિ દૈવાધિષ્ઠિતકર્મણઃ ।
ભાવીત્યવશ્યં યદ્ભાવ્યં તત્ર બ્રહ્માપ્યબાધકઃ

તસ્માત્ ત્વં સુમહાવીરાનસુરાન્ પાવકોપમાન્ ।
સન્ધ્યાય ચ પુરસ્કૃત્ય સાચિવ્યે વિનિયોજય

દ્વારિ સંસ્થાપ્ય વૈ વીરાન્ દેવૈરપિ દુરાસદાન્ ।
અતિક્રમસ્વ દેવેશં યદિ લબ્ધવરો ભવાન્

વિધિના યો વરો દત્તો ભવતે તત્ પરીક્ષણમ્ ।
કતુમર્હસિ જાયાયામપુત્રો જનકાત્મજમ્

ઇત્યુક્ત્વા પ્રયયૌ બાણો યથાવત્ તેન પૂજિતઃ ।
નરકો મિત્રવચનં કર્તું સમુપચક્રમે ॥ ૧૦૨ ।
॥ ઇતિ શ્રીકાલિકાપુરાણે ભૌમતપસ્યાયાં એકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ

કાલિકા પુરાણ હિન્દી અનુવાદ પઢને કે લિએ દેખેં-[હ્ત્ત્પ્સ્:॥પ્ત્વૈસ્હ્નવિ.બ્લોગ્સ્પોત્.ચોમ્।2023।08।કલિક-પુરન્-અધ્યય્-39.હ્ત્મ્લ્ દ્પ્ કર્મકન્દ્]