જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 3

તત્ કિં કર્મણિ ઘોરે માં નિયોજયસિ કેશવ

તેથ કર્મ આણિ કર્તા । ઉરેચિના પાહતાં ।
ઐસેં મત તુઝેં અનંતા । નિશ્ચિત જરી

તરી માતેં કેવી હરી । મ્હણસી પાર્થા સંગ્રામુ કરીં ।
ઇયે લાજસીના મહાઘોરીં । કર્મીં સુતા

હાં ગા કર્મ તૂંચિ અશેષ । નિરાકારાસી નિઃશેષ ।
તરી મજકરવીં હેં હિંસક । કાં કરવિસી તૂં

તરીં હેંચિ વિચારીં હૃષીકેશા । તૂં માનુ દેસી કર્મલેશા ।
આણિ યેસણી હે હિંસા । કરવિત અહાસી

દેવા તુવાંચિ ઐસેં બોલાવેં । તરી આમ્હીં નેણતીં કાય કરાવેં ।
આતા સંપલે મ્હણે પાં આઘવેં । વિવેકાચે

હાં ગા ઉપદેશુ જરી ઐસા । તરી અપભ્રંશુ તો કૈસા ।
આતાં પુરલા આમ્હાં ધિંવસા । આત્મબોધાચા

વૈદ્યુ પથ્ય વારૂનિ જાયે । મગ જરી આપણચિ વિષ સુયે ।
તરી રોગિયા કૈસેનિ જિયે । સાંગે મજ

જૈસે આંધળે સુઈજે આવ્હાંટા । કાં માજવણ દીજે મર્કટા ।
તૈસા ઉપદેશુ હા ગોમટા । વોઢવલા આમ્હાં

મી આધીંચિ કાંહી નેણેં । વરી કવળિલોં મોહેં યેણેં ।
કૃષ્ણા વિવેકુ યા કારણેં । પુસિલા તુજ

તંવ તુઝી એકેકી નવાઈ । એથ ઉપદેશામાજીં ગાંવાઈ ।
તરી અનુસરલિયા કાઈ । ઐસેં કીજે

આમ્હીં તનુમનુજીવેં । તુઝિયા બોલા વોટંગાવેં ।
આણિ તુવાંચિ ઐસેં કરાવેં । તરી સરલેં મ્હણે

આતાં ઐસિયાપરી બોધિસી । તરી નિકેં આમ્હાં કરિસી ।
એથ જ્ઞાનાચી આસ કાયસી । અર્જુન મ્હણે

તરી યે જાણિવેચે કીર સરલેં । પરી આણિક એક અસેં જાહલેં ।
જેં થિતેં હેં ડહુળલેં । માનસ માઝેં

તેવીંચિ કૃષ્ણા હેં તુઝેં । ચરિત્ર કાંહીં નેણિજે ।
જરી ચિત્ત પાહસી માઝેં । યેણે મિષેં

ના તરી ઝકવિતુ આહાસી માતેં । કી તત્વચિ કથિલેં ધ્વનિતેં ।
હે અવગમતાં નિરુતેં । જાણવેના

મ્હણોનિ આઇકેં દેવા । હા ભાવાર્થુ આતાં ન બોલાવા ।
મજ વિવેકુ સાંગાવા । મર્‍હાટા જી

મી અત્યંત જડ અસેં । પરી ઐસાહી નિકેં પરિયસેં ।
કૃષ્ણા બોલાવેં તુવાં તૈસેં । એકનિષ્ઠ

દેખેં રોગાતેં જિણાવેં । ઔષધ તરી દ્યાવેં ।
પરી તેં અતિરુચ્ય વ્હાવેં । મધુર જૈસેં

તૈસેં સકળાર્થભરિત । તત્વ સાંગાવે ઉચિત ।
પરી બોધે માઝેં ચિત્ત । જયાપરી

દેવા તુજ ઐસા નિજગુરુ । આણિ આર્તીધણી કાં ન કરૂં ।
એથ ભીડ કવણાચી ધરૂં । તૂં માય આમુચી

હાં ગા કામધેનૂચેં દુભતેં । દેવેં જાહલેં જરી આપૈતેં ।
તરી કામનેચી કાં તેથેં । વાની કીજે

જરી ચિંતામણિ હાતાં ચઢે । તરી વાંછેચે કવણ સાંકડે ।
કાં આપુલેનિ સુરવાડેં । ઇચ્છાવેં ના

દેખેં અમૃતસિંધૂતેં ઠાકાવેં । મગ તહાના જરી ફુટાવેં ।
મગ સાયાસુ કાં કરાવે । માગીલ તે

તૈસા જન્માંતરી બહુતીં । ઉપાસિતા લક્ષ્મીપતી ।
તૂં દૈવેં આજિ હાતીં । જાહલાસી જરી

તરી આપુલેયા સવેસા । કાં ન મગાવાસી પરેશા ।
દેવા સુકાળુ હા માનસા । પાહલા અસે

દેખેં સકળાર્તીચેં જિયાલેં । આજિ પુણ્ય યશાસિ આલેં ।
હે મનોરથ જહાલે । વિજયી માઝે

જી જી પરમમંગળધામા । દેવદેવોત્તમા ।
તૂં સ્વાધીન આજિ આમ્હાં । મ્હણઊનિયાં

જૈસાં માતેચાં ઠાયીં । અપત્યા અનવસરુ નાહીં ।
સ્તન્યાલાગૂનિ પાહીં । જિયાપરી

તૈસેં દેવા તૂંતે । પુસિજતસેં આવડે તેં ।
આપુલેનિ આર્તેં । કૃપાનિધિ

તરી પારત્રિકીં હિત । આણિ આચરિતાં તરી ઉચિત ।
તે સાંગેં એક નિશ્ચિત । પાર્થુ મ્હણે

યા બોલા અચ્યુતુ । મ્હણતસે વિસ્મિતુ ।
અર્જુના હા ધ્વનિતુ । અભિપ્રાવો

જે બુદ્ધિયોગુ સાંગતાં । સાંખ્યમતસંસ્થા ।
પ્રકટિલી સ્વભાવતા । પ્રસંગે આમ્હીં

તો ઉદ્દેશુ તૂં નેણસી । મ્હણોનિ ક્ષોભલાસિ વાયાંચિ ।
તરી આતા જાણ મ્યાંચિ । ઉક્ત દોન્હી

અવધારીં વીરશ્રેષ્ઠા । યેં લોકીં યા દોન્હી નિષ્ઠા ।
મજચિપાસૂનિ પ્રગટા । અનાદિસિદ્ધા

એકુ જ્ઞાનયોગુ મ્હણિજે । જો સાંખ્યીં અનુષ્ઠીજે ।
જેથ ઓળખીસવેં પાવિજે । તદ્રૂપતા

એક કર્મયોગુ જાણ । જેથ સાધકજન નિપુણ ।
હોવૂનિયા નિર્વાણ । પાવતી વેળે

હે માર્ગુ તરી દોની । પરિ એકવટતી નિદાનીં ।
જૈસે સિદ્ધસાધ્યભોજનીં । તૃપ્તિ એકી

કાં પૂર્વાપર સરિતા । ભિન્ના દિસતી પાહતાં ।
મગ સિંધૂમિળણીં ઐક્યતા । પાવતી શેખીં

તૈસીં દોની યે મતેં । સૂચિતી એકા કારણાતેં ।
પરી ઉપાસ્તિ તે યોગ્યતે - । આધીન અસે

દેખેં ઉત્પ્લવનાસરિસા । પક્ષી ફળાસિ ઝોંબે જૈસા ।
સાંગેં નરુ કેવીં તૈસા । પાવે વેગાં

તો હળૂહળૂ ઢાળેંઢાળેં । કેતુકેનિ એકે વેળે ।
માર્ગાચેનિ બળેં । નિશ્ચિત ઠાકી

તૈસેં દેખ પાં વિહંગમમતેં । અધિષ્ઠૂનિ જ્ઞાનાતેં ।
સાંખ્ય સદ્ય મોક્ષાતેં । આકળિતી

યેર યોગિયે કર્માધારેં । વિહિતેંચિ નિજાચારેં ।
પૂર્ણતા અવસરેં । પાવતેં હોતી

વાંચોનિ કર્મારંભ ઉચિત । ન કરિતાંચિ સિદ્ધવત ।
કર્મહીના નિશ્ચિત । હોઈજેના

કાં પ્રાપ્તકર્મ સાંડિજે । યેતુલેનિ નૈષ્કર્મ્યા હોઈજે ।
હેં અર્જુના વાયાં બોલિજે । મૂર્ખપણેં

સાંગેં પૈલતીરા જાવેં । ઐસેં વ્યસન કાં જેથ પાવે ।
તેથ નાવેતેં ત્યજાવેં । ઘડે કેવીં

ના તરી તૃપ્તિ ઇચ્છિજે । તરી કૈસેનિ પાકુ ન કીજે ।
કીં સિદ્ધુહી ન સેવિજે । કેવીં સાંગેં

જંવ નિરાર્તતા નાહીં । તંવ વ્યાપારુ અસે પાહીં ।
મગ સંતુષ્ટીચાં ઠાયીં । કુંઠે સહજેં

મ્હણોનિ આઇકેં પાર્થા । જયા નૈષ્કર્મ્યપદીં આસ્થા ।
તયા ઉચિત કર્મ સર્વથા । ત્યાજ્ય નોહે

આણિ આપુલાલિયા ચાડે । આપાદિલે હે માંડે ।
કીં ત્યજિલેં હેં કર્મ સાંડે । ઐસેં આહે

હેં વાયાચિ સૈરા બોલિજે । ઉકલુ તરી દેખોં પાહિજે ।
પરી ત્યજિતાં કર્મ ન ત્યજે । નિભ્રાંત માની

જંવ પ્રકૃતીચેં અધિષ્ઠાન । તંવ સાંડી માંડી હેં અજ્ઞાન ।
જિ ચેષ્ટા ગુણાધીન । આપૈસી અસે

દેખેં વિહિત કર્મ જેતુલેં । તેં સળેં જરી વોસંડિલેં ।
તરી સ્વભાવ કાય નિમાલે । ઇંદ્રિયાંચે

સાંગે શ્રવણીં ઐકાવેં ઠેલેં । કી નેત્રીચે તેજ ગેલેં ।
હેં નાસારંધ્ર બુઝાલેં । પરિમળુ નેઘે

ના તરી પ્રાણાપાનગતિ । કી નિર્વિકલ્પ જાહલી મતિ ।
કી ક્ષુધાતૃષાદિ આર્તિ । ખુંટલિયા

હે સ્વપ્નાવબોધુ ઠેલે । કીં ચરણ ચાલો વિસરલે ।
હે અસો કાય નિમાલે । જન્મમૃત્યૂ

હેં ન ઠકેચિ જરી કાંહી । તરી સાંડિલે તેં કાયી ।
મ્હણોનિ કર્મત્યાગુ નાહી । પ્રકૃતિમંતાં

કર્મ પરાધીનપણે । નિપજતસે પ્રકૃતિગુણેં ।
યેરીં ધરીં મોકલીં અંતઃકરણેં । વાહિજે વાયાં

દેખેં રથીં આરૂઢિજે । મગ નિશ્ચળા બૈસિજે ।
મગ ચળા હોઊનિ હિંડિજે । પરતંત્રા

કાં ઉચલિલેં વાયુવશેં । ચળેં શુષ્ક પત્ર જૈસેં ।
નિચેષ્ટ આકાશે । પરિભ્રમે

તૈસેં પ્રકૃતિઆધારેં । કર્મેંદ્રિયવિકારેં ।
મિષ્કર્મ્યુહી વ્યાપારે । નિરંતર

મ્હણઊનિ સંગુ જંવ પ્રકૃતિચા । તંવ ત્યાગુ ન ઘડે કર્માચા ।
ઐસિયાહિ કરૂં મ્હણતી તયાંચા । આગ્રહોચિ ઉરેં

જે ઉચિત કર્મ સાંડિતી । મગ નૈષ્કર્મ્ય હોઊં પાહતી ।
પરી કર્મેંદ્રિયપ્રવૃત્તી । નિરોધૂનિ

તયાં કર્મત્યાગુ ન ઘડે । જેં કર્તવ્ય મનીં સાપડે ।
વરી નટતી તેં ફુડે । દરિદ્ર જાણ

ઐસે તે પાર્થા । વિષયાસક્ત સર્વથા ।
વોળખાવે તત્વતા । યેથ ભ્રાંતિ નાહીં

આતાં દેઈ અવધાન । પ્રસંગે તુજ સાંગેન ।
યા નૈરાશ્યાચે ચિન્હ । ધનુર્ધરા

જો અંતરી દૃઢુ । પરમાત્મરૂપીં ગૂઢુ ।
બાહ્ય તરી રૂઢુ । લૌકિક જૈસા

તો ઇંદ્રિયાં આજ્ઞા ન કરી । વિષયાંચે ભય ન ધરી ।
પ્રાપ્ત કર્મ ન અવ્હેરી । ઉચિત જેં જેં

તો કર્મેંદ્રિયેં કર્મી । રાહાટતાં તરી ન નિયમી ।
પરી તેથિચેનિ ઉર્મી । ઝાંકોળેના

તો કામનામાત્રેં ન ઘેપે । મોહમળેં ન લિંપે ।
જૈસે જળીં જળેં ન શિંપેં । પદ્મપત્ર

તૈસા સંસર્ગામાજિ અસે । સકળાંસારિખા દિસે ।
જૈસેં તોયસંગે આભાસે । ભાનુબિંબ

તૈસા સામન્યત્વેં પાહિજે । તરી સાધારણુચિ દેખિજે ।
યેરવીં નિર્ધારિતાં નેણિજે । સોય જયાચી

ઐસાં ચિન્હીં ચિન્હિતુ । દેખસી તોચિ તરી મુક્તુ ।
આશાપાશરહિતુ । વોળખ પાં

અર્જુના તોચિ યોગી । વિશેષિજે જો જગીં ।
મ્હણોનિ ઐસા હોય યાલાગીં । મ્હણિપે તૂંતે

તૂં માનસા નિયમુ કરીં । નિશ્ચળુ હોય અંતરી ।
મગ કર્મેંદ્રિયેં હીં વ્યાપારીં । વર્તતુ સુખેં

મ્હણશી નૈષ્કર્મ્ય હોઆવેં । તરી એથ તેં ન સંભવે ।
આણિ નિષિદ્ધ કેવીં રાહાટાવેં । વિચારી પાં

મ્હણોનિ જેં જેં ઉચિત । આણિ અવસરેંકરૂન પ્રાપ્ત ।
તેં કર્મ હેતુરહિત । આચર તૂં

પાર્થા આણિકહી એક । નેણસી તૂં હે કવતિક ।
જેં ઐસેં કર્મ મોચક । આપૈસેં અસે

દેખેં અનુક્રમાધારેં । સ્વધર્મુ જો આચરે ।
તો મોક્ષુ તેણેં વ્યાપારેં । નિશ્ચિત પાવે

સ્વધર્મુ જો બાપા । તોચિ નિત્યયજ્ઞુ જાણ પાં ।
મ્હણોનિ વર્તતાં તેથ પાપા । સંચારુ નાહીં

હા નિજધર્મુ જૈં સાંડે । કુકર્મી રતિ ઘડે ।
તૈંચિ બંધુ પડે । સંસારિકુ

મ્હણોનિ સ્વધર્માનુષ્ઠાન । તે અખંડ યજ્ઞયાજન ।
જો કરી તયા બંધન । કહીંચ નાહીં

હા લોકુ કર્મેં બાંધિલા । જો પરતંત્રા ભુતલા ।
તો નિત્યયજ્ઞાતે ચુકલા । મ્હણોનિયાં

આતાં યેચિવિશીં પાર્થા । તુજ સાંગેન એકી મી કથા ।
જૈં સૃષ્ટ્યાદિ સંસ્થા । બ્રહ્મેનિ કેલી

તેં નિત્યયાગસહિતેં । સૃજિલીં ભૂતેં સમસ્તેં ।
પરી નેણતીચિ તિયે યજ્ઞાતેં । સૂક્ષ્મ મ્હણઊની

તેં વેળીં પ્રજીં વિનવિલા બ્રહ્મા । દેવા આશ્રયો કાય એથ આમ્હાં ।
તંવ મ્હણે તો કમળજન્મા । ભૂતાંપ્રતિ

તુમ્હાં વર્ણવિશેષવશેં । આમ્હીં હા સ્વધર્મુચિ વિહિલા અસે ।
યાતેં ઉપાસા મગ આપૈસે । કામ પુરતી

તુમ્હીં વ્રતેં નિયમુ ન કરાવે । શરીરાતેં ન પીડાવેં ।
દુરી કેંહી ન વચાવે । તીર્થાસી ગા

યોગાદિક સાધનેં । સાકાંક્ષ આરાધનેં ।
મંત્રયંત્રવિધાનેં । ઝણીં કરા

દેવતાંતરા ન ભજાવેં । હેં સર્વથા કાંહીં ન કરાવે ।
તુમ્હીં સ્વધર્મયજ્ઞીં યજાવેં । અનાયાસેં

અહેતુકેં ચિત્તેં । અનુષ્ઠાં પાં યયાતેં ।
પતિવ્રતા પતીતેં । જિયાપરી

તૈસા સ્વધર્મરૂપ મખુ । હાચિ સેવ્ય તુમ્હાં એકુ ।
ઐસેં સત્યલોકનાયકુ । મ્હણતા જહાલા

દેખા સ્વધર્માતેં ભજાલ । તરી કામધેનુ હા હોઈલ ।
મગ પ્રજાહો ન સંડીલ । તુમતેં સદા

જેં યેણેચિકરૂનિ સમસ્તાં । પરિતોષુ હોઈલ દેવતાં ।
મગ તે તુમ્હાં ઈપ્સીતા । અર્થાંતે દેતી

યા સ્વધર્મપૂજા પૂજિતાં । દેવતાગણાં સમસ્તાં ।
યોગક્ષેમુ નિશ્ચિતા । કરિતી તુમચા

તુમ્હીં દેવતાંતે ભજાલ । દેવ તુમ્હાં તુષ્ટિતીલ ।
ઐસી પરસ્પરેં ઘડેલ । પ્રીતિ તેથ

તેથ તુમ્હીં જેં કરૂં મ્હણાલ । તે આપૈસે સિદ્ધી જાઈલ ।
વાંછિતહી પુરેલ । માનસીંચે

વાચાસિદ્ધી પાવાલ । આજ્ઞાપક હોઆલ ।
મ્હણિયે તુમતેં માગતીલ । મહાઋદ્ધિ

જૈસેં ઋતુપતીંચે દ્વાર । વનશ્રી નિરંતર ।
વોળગે ફળભાર । લાવણ્યેંસી

તૈસેં સર્વ સુખેંસહિત । દૈવચિ મૂર્તિમંત ।
યેઈલ દેખા કાઢત । તુમ્હાપાંઠી

ઐસે સમસ્ત ભોગભરિત । હોઆલ તુમ્હી અનાર્ત ।
જરી સ્વધર્મૈકનિરત । વર્તાલ બાપા

કાં જાલિયા સકલ સંપદા । જો અનુસરેલ ઇંદ્રિયમદા ।
લુબ્ધ હોઊનિયાં સ્વાદાં । વિષયાંચિયા

તિહીં યજ્ઞભાવિકીં સુરીં । જે હે સંપત્તિ દિધલી પુરી ।
તયાં સ્વમાર્ગીં સર્વેશ્વરીં । ન ભજેલ તો

અગ્નિમુખીં હવન । ન કરીલ દેવતાપૂજન ।
પ્રાપ્ત વેળે ભોજન । બ્રાહ્મણાંચે

વિમુખુ હોઈલ ગુરુભક્તી । આદરુ ન કરીલ અતિથી ।
સંતોષુ નેદીલ જ્ઞાતી । આપુલિયે

ઐસા સ્વધર્મક્રિયારહિતુ । આથિલેપણે પ્રમત્તુ ।
કેવળ ભોગાસક્તુ । હોઈલ જો

તયા મગ અપાવો થોરુ આહે । જેણેં તેં હાતીચે સકળ જાયે ।
દેખા પ્રાપ્તહી ન લાહે । ભોગ ભોગૂં

જૈસેં ગતાયુષીં શરીરીં । ચૈતન્ય વાસુ ન કરી ।
કાં નિદૈવાચાં ઘરીં । ન રાહે લક્ષ્મી

તૈસા સ્વધર્મુ જરી લોપલા । તરી સર્વ સુખાંચા થારા મોડલા।
જૈસા દીપાસવે હરપલા । પ્રકાશુ જાય

તૈસી નિજવૃત્તિ જેથ સાંડે । તેથ સ્વતંત્રતે વસ્તી ન ઘડે ।
આઇકા પ્રજાહો હે ફુડેં । વિરંચિ મ્હણે

મ્હણઊનિ સ્વધર્મુ જો સાંડીલ । તયાતેં કાળુ દંડીલ ।
ચોરુ મ્હણૂનિ હરીલ । સર્વસ્વ તયાંચે

મગ સકળ દોષ ભંવતે । ગિંવસોનિ ઘેતી તયાતેં ।
રાત્રિસમયીં સ્મશાનાતેં । ભૂતેં જૈશી

તૈશી ત્રિભુવનીંચી દુઃખે । આણિ નાનાવિધ પાતકેં ।
દૈન્યજાત તિતુકેં । તેથેંચિ વસે

ઐસેં હોય તયા ઉન્મત્તા । મગ ન સુટે બાપાં રુદતાં ।
પરી કલ્પાંતીહીં સર્વથા । પ્રાણિગણ હો

મ્હણોનિ નિજવૃત્તિ હે ન સંડાવી । ઇંદ્રિયે બરળોં નેદાવીં ।
ઐસેં પ્રજાંતે શિકવી । ચતુરાનનુ

જૈસેં જળચરાં જળ સાંડે । આણિ તત્ક્ષણીં મરણ માંડે ।
હા સ્વધર્મુ તેણેં પાડેં । વિસંબોં નયે

મ્હણોનિ તુમ્હી સમસ્તીં । આપુલાલિયા કર્મીં ઉચિતીં ।
નિરત વ્હાવેં પુઢતપુઢતી । મ્હણિપત અસે

દેખા વિહિત ક્રિયવિધી । નિર્હેતુકા બુદ્ધી ।
જો અસતિયે સમૃદ્ધી । વિનિયોગુ કરી

ગુરુ ગોત્ર અગ્નિ પૂજી । અવસરીં ભજે દ્વિજીં ।
નિમિતાદિકીં યજી । પિતરોદ્દેશ

યા યજ્ઞક્રિયા ઉચિતા । યજ્ઞેશીં હવન કરિતાં ।
હુતશેષ સ્વભાવતઃ । ઉરે જેં જેં

તેં સુખે આપુલાં ઘરીં । કુટુંબેસીં ભોજન કરી ।
કીં ભોગ્યચિ તેં નિવારી । કલ્મષાતેં

તેં યજ્ઞાવશિષ્ટ ભોગી । મ્હણોનિ સાંડિજે તો અધીં ।
જયાપરી મહારોગીં । અમૃતસિદ્ધી

કાં તત્વનિષ્ઠુ જૈસા । નાગવે ભ્રાંતિલેશા ।
તો શેષભોગી તૈસા । નાકળે દોષા

મ્હણોનિ સ્વધર્મેં જેં અર્જેં । તેં સ્વધર્મેચિ વિનિયોગિજે ।
મગ ઉરે તેં ભોગિજે । સંતોષેંસીં

હેં વાંચૂનિ પાર્થા । રાહાટોં નયે અન્યથા ।
ઐસી આદ્ય હી કથા । મુરારી સાંગે

જેં દેહચિ આપણપેં માનિતિ । આણિ વિષયાંતે ભોગ્ય મ્હણતી ।
યાપરતેં ન સ્મરતી । આણિક કાંહી

હે યજ્ઞોપકરણ સકળ । નેણસાંતે બરળ ।
અહંબુદ્ધી કેવળ । ભોગૂં પાહતી

ઇંદ્રિયરુચીસારખે । કરવિતી પાક નિકે ।
તે પાપિયે પાતકેં । સેવિતી જાણ

જે સંપત્તિજાત આઘવેં । હે હવનદ્રવ્ય માનાવેં ।
મગ સ્વધર્મયજ્ઞેં અર્પાવેં । આદિપુરુષી

હેં સાંડોનિયા મૂર્ખ । આપણપેયાંલાગીં દેખ ।
નિપજવિતી પાક । નાનાવિધ

જિહીં યજ્ઞુ સિદ્ધી જાયે । પરેશા તોષુ હોયે ।
તેં હેં સામાન્ય અન્ન ન હોયે । મ્હણોનિયાં

હેં ન મ્હણાવેં સાધારણ । અન્ન બ્રહ્મરૂપ જાણ ।
જે જીવનહેતુ કારણ । વિશ્વા યયા

અન્નસ્તવ ભૂતેં । પ્રરોહ પાવતિ સમસ્તેં ।
મગ વરિષુ યા અન્નાતે । સર્વત્ર પ્રસવે

ત્યા પર્જન્યા યજ્ઞીં જન્મ । યજ્ઞાતે પ્રગટી કર્મ ।
કર્માસિ આદિ બ્રહ્મ । વેદરૂપ

મગ વેદાંતે પરાપર । પ્રસવતસે અક્ષર ।
મ્હણઊનિ હે ચરાચર । બ્રહ્મબદ્ધ

પરી કર્માચિયે મૂર્તિ । યજ્ઞીં અધિવાસુ શ્રુતી ।
ઐકેં સુભદ્રાપતી । અખંડ ગા

ઐશીં આદિ હે પરંપરા । સંક્ષેપે તુજ ધનુર્ધરા ।
સાંગિતલી યા અધ્વરા । લાગૌનિયાં

મ્હણૂન સમૂળ હા ઉચિતુ । સ્વધર્મરૂપ ક્રતુ ।
નાનુષ્ઠી જો મત્તુ । લોકીં ઇયે

તો પાતકાંચી રાશી । જાણ ભાર ભૂમીસી ॥
જો કુકર્મેં ઇંદ્રિયાંસી । ઉપેગા ગેલા

તેં જન્મ કર્મ સકળ । અર્જુના અતિ નિષ્ફળ ।
જૈસે કાં અભ્રપટળ । અકાળીંચે

કાં ગળા સ્તન અજેચે । તૈસેં જિયાલેં દેખેં તયાચેં ।
જયા અનુષ્ઠાન સ્વધર્માચેં । ઘડેચિના

મ્હણોનિ ઐકેં પાંડવા । હા સ્વધર્મુ કવણે ન સંડાવા ।
સર્વભાવેં ભજાવા । હાચિ એકુ

હાં ગા શરીર જરી જાહલેં । તરી કર્તવ્ય વોઘેં આલે ।
મગ ઉચિત કાં આપુલે । વોસંડાવે

પરિસ પાં સવ્યસાચી । મૂર્તી લાહોનિ દેહાચિ ।
ખંતી કરિતી કર્માચી । તે ગાવંઢે ગા

દેખેં અસતેનિ દેહકર્મેં । એથ તોચિ એકુ ન લિંપે કર્મેં ।
જો અખંડિત રમે । આપણપાંચિ

જે તો આત્મબોધેં તોષલા । તરી કૃતકાર્યુ દેખેં જાહલા ।
મ્હણોનિ સહજે સાંડવલા । કર્મસંગુ

તૃપ્તી ઝાલિયા જૈસીં । સાધને સરતી આપૈસીં ।
દેખેં આત્મતુષ્ટીં તૈસીં । કર્મે નાહી

મ્હણઊનિ તૂં નિયતુ । સકળ કામરહિતુ ।
હોઊનિયાં ઉચિતુ । સ્વધર્મેં રહાટેં

જે સ્વકર્મે નિષ્કામતા । અનુસરલે પાર્થા ।
કૈવલ્ય પર તત્વતાં । પાતલે જગી

દેખેં પાં જનકાદિક । કર્મજાત અશેખ ।
ન સાંડિતા મોક્ષસુખ । પાવતે જાહલે

યાકારણે પાર્થા । હોઆવી કર્મીં આસ્થા ।
હે આણિકાહી એકા અર્થા । ઉપકારેલ

જે આચરતા આપણપેયાં । દેખી લાગેલ લોકા યયા ।
તરી ચુકેલ હા અપાયા । પ્રસંગેચિ । ૧૫૪ ॥
દેખેં પ્રાપ્તાર્થ જાહલે । જે નિષ્કામતા પાવલે ।
તયાહી કર્તવ્ય અસે ઉરલેં । લોકાંલાગીં

માર્ગીં અંધાસરિસા । પુઢે દેખણાહી ચાલે જૈસા ।
અજ્ઞાના પ્રકટાવા ધર્મુ તૈસા । આચરોનિ

હાં ગા ઐસેં જરી ન કીજે । તરી અજ્ઞાનાં કાય વોજે ।
તિહીં કવણેપરી જાણિજે । માર્ગાંતે યા

એથ વડીલ જેં જેં કરિતી । તયા નામ ધર્મુ ઠેવિતી ।
તેંચિ યેર અનુષ્ઠિતી । સામાન્ય સકળ

હેં ઐસેં અસે સ્વભાવેં । મ્હણોનિ કર્મ ન સંડાવે ।
વિશેષેં આચરાવેં । લાગે સંતી

આતા આણિકાચિયા ગોઠી । તુજ સાંગો કાય કિરીટી ।
દેખેં મીચિ ઇયે રાહાટી । વર્તત અસે

કાય સાંકડે કાંહી માતેં । કીં કવણેં એકેં આર્તેં ।
આચરેં મી ધર્માતેં । મ્હણસી જરી

તરી પુરતેપણાલાગી । આણિકુ દુસરા નાહીં જગીં ।
ઐસી સામુગ્રી માઝાં અંગી । જાણસી તૂં

મૃત ગુરૂપુત્ર આણિલા । તો તુવાં પવાડા દેખિલા ।
તોહી મી ઉગલા । કર્મીં વર્તે

પરી સ્વધર્મીં વર્તેં કૈસા । સાકાંક્ષુ કાં હોય જૈસા ।
તયાચિ એકા ઉદ્દેશા - । લાગોનિયાં

જે ભૂતજાત સકળ । અસે આમ્હાંચિ આધીન કેવળ ।
તે ન વ્હાવેં બરળ । મ્હણોનિયાં

આમ્હી પૂર્ણકામ હોઊની । જરી આત્મસ્થિતી રાહુની ॥
તરી હે પ્રજા કૈસેનિ । નિસ્તરેલ

ઇહીં આમુચી વાસ પાહાવી । મગ વર્તતી પરી જાણાવી ।
તે લૌકિક સ્થિતી અવઘી । નાસિલી હોઈલ

મ્હણોનિ સમર્થુ જો એથેં । આથિલા સર્વજ્ઞતે ।
તેણે સવિશેષેં કર્માતેં । ત્યજાવે ના

દેખે ફળાચિયા આશા । આચરે કામુકુ જૈસા ।
કર્મી બહરુ હોઆવા તૈસા । નિરાશાહી

જે પુઢતપુઢતી પાર્થા । હે સકળ લોકસંસ્થા ।
રક્ષણીય સર્વથા । મ્હણઊનિયાં

માર્ગાધારે વર્તાવેં । વિશ્વ હેં મોહરેં લાવાવેં ।
અલૌકિક નોહાવેં । લોકાંપ્રતિ

જેં સાયાસેં સ્તન્ય સેવી । તેં પક્વાન્નેં કેવીં જેવી ।
મ્હણોનિ બાળકા જૈશીં નેદાવીં । ધનુર્ધરા

તૈશી કર્મીં જયા અયોગ્યતા । તયાપ્રતિ નૈષ્કર્મ્યતા ।
ન પ્રગટાવી ખેળતાં । આદિકરૂની

તેથેં સત્ક્રિયાચિ લાવાવી । તેચિ એકી પ્રશંસાવી ।
નૈષ્કર્મીંહી દાવાવી । આચરોનિ

તયા લોકસંગ્રહાલાગીં । વર્તતાં કર્મસંગી ।
તો કર્મબંધુ આંગી । વાજેલના

જૈસી બહુરૂપિયાચી રાવો રાણી । સ્ત્રીપુરુષભાવો નાહી મનીં ।
પરી લોકસંપાદણી । તૈશીચ કરિતી

દેખેં પુઢિલાચેં વોઝેં । જરી આપુલા માથાં ઘેઈજે ।
તરી સાંગે કાં ન દાટિજે । ધનુર્ધરા

તૈસી શુભાશુભેં કર્મેં । જિયે નિફજતિ પ્રકૃતિધર્મેં ।
તિયેં મૂર્ખ મતિભ્રમેં । મી કર્તા મ્હણે

ઐસા અહંકારાધિરૂઢ । એકદેશી મૂઢ ।
તયા હા પરમાર્થ ગૂઢ । પ્રગટાવા ના

હેં અસો પ્રસ્તુત । સાંગિજેલ તુજ હિત ।
તેં અર્જુના દેઊનિ ચિત્ત । અવધારી પાં

જે તત્વજ્ઞિયાંચાં ઠાયીં । તો પ્રકૃતિભાવો નાહીં ।
જેથ કર્મજાત પાહીં । નિપજત અસે

તે દેહાભિમાનુ સાંડુની । ગુણકર્મેં વોલાંડુની ।
સાક્ષિભૂત હોઊની । વર્તતી દેહીં

મ્હણૂનિ શરીરી જરી હોતી । તરી કર્મબંધા નાકળતી ।
જૈસા કાં ભૂતચેષ્ટા ગભસ્તી । ઘેપવેના

એથ કર્મી તોચ લિંપે । જો ગુણસંભ્રમેં ઘેપે ।
પ્રકૃતિચેનિ આટોપેં । વર્તતુ અસે

ઇંદ્રિયેં ગુણાધારેં । રાહાટતી નિજવ્યાપારેં ।
તેં પરકર્મ બલાત્કારેં । આપાદી જો

પરી ઉચિતે કર્મેં આઘવીં । તુવા આચરોનિ મજ અર્પાવીં ।
પરી ચિત્તવૃત્તી ન્યાસાવી । આત્મરૂપીં

હેં કર્મ મી કર્તા । કાં આચરેન યા અર્થા ।
ઐસા અભિમાનુ ઝણેં ચિત્તા । રિગો દેસી

તુવાં શરીરપરા નોહાવેં । કામનાજાત સાંડાવેં ।
મગ અવસરોચિત ભોગાવે । ભોગ સકળ

આતાં કોદંડ ઘેઊનિ હાતીં । આરૂઢ પાં ઇયે રથીં ।
દેઈં આલિંગન વીરવૃત્તી । સમાધાનેં

જગીં કીર્તી રૂઢવીં સ્વધર્માચા માનુ વાઢવીં ।
મગ ભારાપાસોનિ સોડવી । મેદિની હે

આતાં પાર્થા નિઃશંકુ હોઈ । યા સંગ્રામા ચિત્ત દેઈં ।
એથ હેં વાંચૂનિ કાંહી । બોલોં નયે

હેં અનુપરોધ મત માઝેં । જિહીં પરમાદરે સ્વીકારિજે ।
શ્રદ્ધાપૂર્વક અનુષ્ઠિજે । ધનુર્ધરા

તેહી સકળ કર્મી વર્તતુ । જાણ પાં કર્મરહિતુ ।
મ્હણોનિ હેં નિશ્ચિતુ । કરણીય ગા

નાતરી પ્રકૃતિમંતુ હોઊની । ઇંદ્રિયાં લળા દેઊની ।
જે હેં માઝે મત અવ્હેરુની । ઓસંડિતી

જે સામાન્યત્વેં લેખિતી । અવજ્ઞા કરૂનિ દેખિતી ।
કાં હા અર્થવાદુ મ્હણતી । વાચાળપણેં

તે મોહમદિરા ભ્રમલે । વિષયવિખેં ઘારલે ।
અજ્ઞાનપંકી બુડાલે । નિભ્રાંત માનીં

દેખેં શવાચાં હાતીં દિધલેં । જૈસે કાં રત્ન વાયાં ગેલેં ।
નાતરી જાત્યંધા પાહલેં । પ્રમાણ નોહે

કાં ચંદ્રાચા ઉદયો જૈસા । ઉપયોગા નવચે વાયસા ।
મૂર્ખા વિવેકુ હા તૈસા । રુચેલ ના

તૈસે તે પાર્થા । જે વિમુખ યા પરમાર્થા ।
તયાંસી સંભાષણ સર્વથા । કરાવે ના

મ્હણોનિ તે ન માનિતી । આણિ નિંદાહી કરૂં લાગતી ।
સાંગે પતંગ કાય સાહતી । પ્રકાશાતેં

પતંગા દીપીં આલિંગન । તેથ ત્યાસી અચૂક મરણ ।
તેવીં વિષયાચરણ । આત્મઘાતા

મ્હણોનિ ઇંદ્રિયે એકેં । જાણતેનિ પુરુખેં ।
લાળાવીં ના કૌતુકેં । આદિકરૂનિ

હાં ગા સર્પેંસી ખેળોં યેઈલ । કીં વ્યાઘ્રસંસર્ગ સિદ્ધી જાઈલ ।
સાંગે હાળાહાળ જિરેલ । સેવિલિયા

દેખેં ખેળતાં અગ્નિ લાગલા । મગ તો ન સાંવરે જૈસા ઉધવલા ।
તૈસા ઇંદ્રિયા લળા દિધલા । ભલા નોહે

એર્‍હવીં તરી અર્જુના । યા શરીરા પરાધીના ।
કાં નાના ભોગરચના । મેળવાવી

આપણ સાયાસેંકરૂનિ બહુતેં । સકળહિ સમૃદ્ધિજાતેં ।
ઉદોઅસ્તુ યા દેહાતેં । પ્રતિપાળાવે કાં

સર્વસ્વેં શિણોનિ એથેં । અર્જવાવીં સંપત્તિજાતેં ।
તેણેં સ્વધર્મુ સાંડુની દેહાતેં । પોખાવેં કાઈ

મગ હેં તંવ પાંચમેળાવા । શેખીં અનુસરેલ પંચત્વા ।
તે વેળીં કેલા કેં ગિંવસાવા । શીણુ આપુલા

મ્હણૂનિ કેવળ દેહભરણ । તે જાણેં ઉઘડી નાગવણ ।
યાલાગી એથ અંતઃકરણ । દેયાવેં ના

એર્‍હવીં ઇંદ્રિયાચિયાં અર્થા - । સારિખા વિષયો પોખિતાં ।
સંતોષુ કીર ચિત્તા । આપજેલ

પરી તો સંવચોરાચા સંગુ । જૈસા નાવેક સ્વસ્થુ ।
જંવ નગરાચા પ્રાંતુ । સાંડિજેના

બાપા વિષાચી મધુરતા । ઝણે આવડી ઉપજે ચિત્તા ।
પરી તો પરિણામ વિચારિતાં । પ્રાણુ હરી

દેખેં ઇંદ્રિયીં કામુ અસે । તો લાવી સુખદુરાશે ।
જૈસા ગળીં મીનુ આમિષેં । ભુલવિજે ગા

પરી તયામાજિ ગળુ આહે । જો પ્રાણાતેં ઘેઊનિ જાયે ।
તો જૈસા ઠાઉવા નોહે । ઝાંકલેપણેં

તૈસેં અભિલાષેં યેણેં કીજેલ । જરી વિષયાચી આશા કીજેલ ।
તરી વરપડા હોઈજેલ । ક્રોધાનળા

જૈસા કવળોનિયાં પારધી । ઘાતેચિયે સંધી ।
આણિ મૃગાતેં બુદ્ધીં । સાધાવયા

એથ તૈસીચી પરી આહે । મ્હણૂનિ સંગુ હા તુજ નોહે ।
પાર્થા દોન્હી કામક્રોધ હે । ઘાતુક જાણેં

મ્હણઊનિ હા આશ્રયોચિ ન કરાવા । મનીંહી આઠવો ન ધરાવા ।
એકુ નિજવૃત્તીચા વોલાવા । નાસોં નેદીં

અગા સ્વધર્મુ હા આપુલા । જરિ કાં કઠિણુ જાહલા ।
તરી હાચિ અનુષ્ઠિલા । ભલા દેખેં

યેરૂ આચારુ જો પરાવા । તો દેખતાં કીર બરવા ।
પરિ આચરતેનિ આચરાવા । આપુલાચિ

સાંગે શૂદ્રઘરીં આઘવીં । પક્વાને આહાતિ બરવીં ।
તીં દ્વિજેં કેવીં સેવાવીં । દુર્બળુ જરી જાહલા

હેં અનુચિત કૈસેનિ કીજે । અપ્રાપ્ય કેવીં ઇચ્છિજે ।
અથવા ઇચ્છિલેંહી પાવિજે । વિચારીં પાં

તરી લોકાંચીં ધવળારેં । દેખોનિયાં મનોહરેં ।
અસતીં આપુલીં તણારેં । મોડાવીં કેવીં

હેં અસો વનિતા આપુલી । કુરુપ જરી જાહલી ।
તરી ભોગિતાં તેચિ ભલી । જિયાપરી

તેવીં આવડે સાંકડુ । આચરતા જરી દુવાડુ ।
તરી સ્વધર્મચિ સુરવાડુ । પારત્રિકીચા

હાં ગા સાકર આણિ દૂધ । હેં ગૌલ્ય કીર પ્રસિદ્ધ ।
પરી કૃમીદોષીં વિરુદ્ધ । ઘેપેં કેવીં

ઐસેનિહી જરી સેવિજેલ । તરી તે આળુકીચી ઉરેલ ।
જે તેં પરિણામીં પથ્ય નવ્હેલ । ધનુર્ધરા

મ્હણોનિ આણિકાંસી જે વિહીત । આણિ આપણપેયાં અનુચિત ।
તેં નાચરાવે જરી હિત । વિચારિજે

યા સ્વધર્માતેં અનુષ્ઠિતાં । વેચુ હોઈલ જીવિતા ।
તોહિ નિકા વર ઉભયતાં । દિસતસે

ઐસેં સમસ્તસુરશિરોમણી । બોલિલે જેથ શ્રીશાર્ઙગપાણી ।
તેથ અર્જુન મ્હણે વિનવણી । અસે દેવા

હેં જેં તુમ્હીં સાંગિતલેં । તેં સકળ કીર મ્યાં પરિસલેં ।
પરિ પુસેન કાંહી આપુલે । અપેક્ષિત

તરી દેવા હેં ઐસેં કૈસેં । જે જ્ઞાનિયાંચીહી સ્થિતીહી ભ્રંશે ।
માર્ગ સાંડુનિ અનારિસે । ચાલત દેખોં

સર્વજ્ઞુહી જે હોતી । હે ઉપાયહી જાણતી ।
તેહી પરધર્મેં વ્યભિચરતિ । કવણેં ગુણેં

બીજા આણિ ભુસા । અંધુ નિવાડુ નેણે જૈસા ।
નાવેક દેખણાહી તૈસા । બરળે કાં પાં

જે અસતા સંગુ સાંડિતી । તેચિ સંસર્ગુ કરિતા ન ધાતી ।
વનવાસીહી સેવિતી । જનપદાતેં

આપણ તરી લપતી । સર્વસ્વેં પાપ ચુકવિતી ।
પરી બલાત્કારે સુઇજતી । તયાચિમાજી

જયાંચી જીવેં ઘેતી વિવસી । તેચિ જડોનિ ઠાકે જીવેંસીં ।
ચુકવિતી તે ગિંવસી । તયાતેંચિ

ઐસ બલાત્કારુ એકુ દિસે । તો કવણાચા એથ આગ્રહો અસે ।
હેં બોલાવે હૃષિકેશેં । પાર્થુ મ્હણે

તંવ હૃદયકમળારામુ । જો યોગિયાંચા નિષ્કામકામુ ।
તો મ્હણતસે પુરુષોત્તમુ । સાંગેન આઇક

તરી હે કમ ક્રોધુ પાહીં । જયાંતે કૃપેચી સાઠવણ નાહીં ।
હેં કૃતાંતાચાં ઠાયીં । માનિજતી

હે જ્ઞાનનિધીચે ભુજંગ । વિષયદરાંચે વાઘ ।
ભજનમાર્ગીચે માંગ । મારક જે

હે દેહદુર્ગીચે ધોંડ । ઇંદ્રિયગ્રામીચે કોંડ ।
યાંચે વ્યામોહાદિક બંડ । જગામાજિ

હે રજોગુણ માનસાચે । સમૂળ આસુરિયેચે ।
ધાયપણ યયાંચે । અવિદ્યા કેલે

હે રજાચે કીર જાહલે । પરી તમાસી પઢિયંતે ભલે ।
તેણેં નિજપદ યાં દિધલે । પ્રમાદમોહ

હે મૃત્યૂચાં નગરીં । માનિજતિ નિકિયાપરી ।
જે જીવિતાચે વૈરી । મ્હણઊનિયાં

જયાંસિ ભુકેલિયાં આમિષા । હેં વિશ્વ ન પુરેચિ ઘાંસા ।
કુળવાડી યાંચી આશા । ચાળિત અસે

કૌતુકેં કવળિતાં મુઠીં । જિયે ચૌદા ભુવનેં થેંકુટીં ।
તેં ભ્રાંતિ તિયે ધાકુટી । વાલ્હીદુલ્હી

જે લોકત્રયાચેં ભાતુકે । ખેળતાચિ ખાય કવતિકેં ।
તિચ્યા દાસીપણાચેનિ બિકેં । તૃષ્ણા જિયે

હેં અસો મોહે માનિજે । યાંતે અહંકાર ઘેપે દીજે ।
જેણે જગ આપુલેનિ ભોજેં । નાચવિત અસે

જેણેં સત્યાચા ભોકસા કાઢિલા । મગ અકૃત્ય તૃણકુટા ભરિલા ।
તો દંભુ રૂઢવિલા । જગીં ઇહીં

સાધ્વી શાંતી નાગવલી । મગ માયા માંગી શૃંગારિલી ।
તિયેકરવી વિટાળવિલી । સાધુવૃંદે

ઇહીં વિવેકાચી ત્રાય ફેડિલી । વૈરાગ્યાચી ખાલી કાઢિલી ।
જિતયા માન મોડિલી । ઉપશમાચી

ઇહીં સંતોષવન ખાંડિલે । ધૈર્યદુર્ગ પાડિલે ।
આનંદરોપ સાંડિલે । ઉપડૂનિયાં

ઇહીં બોધાચી રોપે લુંચિલી । સુખાચી લિપી પુસલી ।
જિવ્હારીં આગી સૂદલી । તાપત્રયાચી

હે આંગા તવ ઘડલે । જીવીંચિ આથી જડલે ।
પરી નાતુડતી ગિંવસલે । બ્રહ્માદિકાં

હેં ચૈતન્યાચે શેજારી । વસતી જ્ઞાનાચાં એકા હારીં ।
મ્હણોનિ પ્રવર્તલે મહામારી । સાંવરતી ના

હેં જળેંવીણ બુડવિતી । આગીવિણ જાળિતી ।
ન બોલતા કવળિતી । પ્રાણિયાંતે

હે શસ્ત્રેવિણ સાધિતી । દોરેવિણ બાંધિતી ।
જ્ઞાનિયાસી તરી વધિતી । પૈજ ઘેઊનિ

ચિખલેંવીણ રોવિતી । પાશિકેંવીણ ગોંવિતી ।
હે કવણાજોગે ન હોતી । આંતૌટેપણેં

જૈસી ચંદનાચી મુળી । ગિંવસોની ઘેપે વ્યાળીં ।
ના તરી ઉલ્બાચી ખોળી । ગર્ભસ્થાસી

કાં પ્રભાવીણ ભાનુ । ધૂમેંવીણ હુતાશનુ ।
જૈસા દર્પણ મળહીનુ । કહીંચ નસે

તૈસેં ઇહીવિણ એકલેં । આમ્હીં જ્ઞાન નાહી દેખિલેં ।
જૈસેં કોંડેનિ પાં ગુંતલેં । બીજ નિપજે

તૈસેં જ્ઞાન તરી શુદ્ધ । પરી ઇહીં અસે પ્રરુદ્ધ ।
મ્હણોનિ તેં અગાધ । હોઊનિ ઠેલેં

આધી યાંતે જિણાવેં । મગ તેં જ્ઞાન પાવાવેં ।
તંવ પરાભવો ન સંભવે । રાગદ્વેષાં

યાંતે સાધાવયાલાગી । જેં બળ જાણિજે અંગી ।
તેં ઇંધન જૈસેં આગી । સાવાવો હોય

તૈસે ઉપાય કીજતી જે જે । તે યાંસીચિ હોતી વિરજે ।
મ્હણોનિ હટિયાંતે જિણિજે । ઇહીંચિ જગીં

ઐસિયાંહી સાંકડાં બોલા । એક ઉપાયો આહે આહે ભલા ।
તો કરિતાં જરી આંગવલા । તરી સાંગેન તુજ

યાંચા પહિલા કુરુઠા ઇંદ્રિયેં । એથૂનિ પ્રવૃત્તિ કર્માતેં વિયેં ।
આધી નિર્દળૂનિ ઘાલીં તિયેં । સર્વથૈવ

મગ મનાચી ધાંવ પારુષેલ । આણિ બુદ્ધીચી સોડવણ હોઈલ ।
ઇતુકેનિ થારા મોડેલ । યા પાપિયાંચા

હેં અંતરીહૂનિ જરી ફિટલે । તરી નિભ્રાંત જાણ નિવટલે ।
જૈસેં રશ્મીવીણ ઉરલે । મૃગજળ નાહી

તૈસે રાગદ્વેષ જરી નિમાલે । તરી બ્રહ્મીચેં સ્વરાજ્ય આલેં ।
મગ તો ભોગી સુખ આપુલેં । આપણચિ

જે ગુરુશિષ્યાંચી ગોઠી । પદપિંડાચી ગાંઠી ।
તેથ સ્થિર રાહોનિ નુઠીં । કવણે કાળીં

ઐસેં સકળ સિદ્ધાંચા રાવો । દેવી લક્ષ્મીયેચા નાહો ।
રાયા ઐક દેવદેવો । બોલતા જાહલા

આતાં પુનરપિ તો અનંતુ । આદ્ય એકી માતુ ।
સાંગેલ તેથ પંડુસુતુ । પ્રશ્નુ કરીલ

તયા બોલાચા હન પાડુ । કા રસવૃત્તીચા નિવાડુ ।
યેણેં શ્રોતયાં હોઈલ સુરવાડુ । શ્રવણસુખાચા

જ્ઞાનદેવો મ્હણે નિવૃત્તિચા । ચાંગ ઉઠાવા કરૂનિ ઉન્મેષાચા ।
મગ સંવાદુ શ્રીહરિપાર્થાચા । ભોગ બાપા