જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 16

॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ ષોડશોશોઽધ્યાયઃ - અધ્યાય સોળાવા । ।
। દૈવાસુરસંપત્તિવિભાગયોગઃ ।
માવળવીત વિશ્વાભાસુ । નવલ ઉદયલા ચંડાંશુ ।
અદ્વયાબ્જિનીવિકાશુ । વંદૂં આતાં

જો અવિદ્યારાતી રુસોનિયાં । ગિળી જ્ઞાનાજ્ઞાનચાંદણિયા ।
જો સુદિનુ કરી જ્ઞાનિયાં । સ્વબોધાચા

જેણેં વિવળતિયે સવળે । લાહોનિ આત્મજ્ઞાનાચે ડોળે ।
સાંડિતી દેહાહંતેચીં અવિસાળેં । જીવપક્ષી

લિંગદેહકમળાચા । પોટીં વેંચુ તયા ચિદ્ભ્રમરાચા ।
બંદિમોક્ષુ જયાચા । ઉદૈલા હોય

શબ્દાચિયા આસકડીં । ભેદ નદીચ્યા દોહીં થડીં ।
આરડાતે વિરહવેડીં । બુદ્ધિબોધુ

તયા ચક્રવાકાંચેં મિથુન । સામરસ્યાચેં સમાધાન ।
ભોગવી જો ચિદ્ગગન । ભુવનદિવા

જેણેં પાહાલિયે પાહાંટે । ભેદાચી ચોરવેળ ફિટે ।
રિઘતી આત્માનુભવવાટે । પાંથિક યોગી

જયાચેનિ વિવેકકિરણસંગેં । ઉન્મેખસૂર્યકાંતુ ફુણગે ।
દીપલે જાળિતી દાંગેં । સંસારાચીં

જયાચા રશ્મિપુંજુ નિબરુ । હોતા સ્વરૂપ ઉખરીં સ્થિરુ ।
યે મહાસિદ્ધીચા પૂરુ । મૃગજળ તેં

જો પ્રત્યગ્બોધાચિયા માથયા । સોઽહંતેચા મધ્યાન્હીં આલિયા ।
લપે આત્મભ્રાંતિછાયા । આપણપાં તળીં

તે વેળીં વિશ્વસ્વપ્નાસહિતેં । કોણ અન્યથામતી નિદ્રેતેં ।
સાંભાળી નુરેચિ જેથેં । માયારાતી

મ્હણૌનિ અદ્વયબોધપાટણીં । તેથ મહાનંદાચી દાટણી ।
મગ સુખાનુભૂતીચીં ઘેણીં દેણીં । મંદાવો લાગતી

કિંબહુના ઐસૈસેં । મુક્તકૈવલ્ય સુદિવસેં ।
સદા લાહિજે કાં પ્રકાશેં । જયાચેનિ

જો નિજધામવ્યોમીંચા રાવો । ઉદૈલાચિ ઉદૈજતખેંવો ।
ફેડી પૂર્વાદિ દિશાંસિ ઠાવો । ઉદોઅસ્તૂચા

ન દિસણેં દિસણેંનસીં માવળવી । દોહીં ઝાંકિલેં તે સૈંઘ પાલવી ।
કાય બહુ બોલોં તે આઘવી । ઉખાચિ આની

તો અહોરાત્રાંચા પૈલકડુ । કોણેં દેખાવા જ્ઞાનમાર્તંડુ ।
જો પ્રકાશ્યેંવીણ સુરવાડુ । પ્રકાશાચા

તયા ચિત્સૂર્યા શ્રીનિવૃત્તી । આતાં નમોં મ્હણોં પુઢતપુઢતી ।
જે બાધકા યેઇજતસે સ્તુતી । બોલાચિયા

દેવાચેં મહિમાન પાહોનિયાં । સ્તુતિ તરી યેઇજે ચાંગાવયા ।
જરી સ્તવ્યબુદ્ધીસીં લયા । જાઈજે કાં

જો સર્વનેણિવાં જાણિજે । મૌનાચિયા મિઠીયા વાનિજે ।
કાંહીંચ ન હોનિ આણિજે । આપણપયાં જો

તયા તુઝિયા ઉદ્દેશાસાઠીં । પશ્યંતી મધ્યમા પોટીં ।
સૂનિ પરેસીંહી પાઠીં । વૈખરી વિરે

તયા તૂતેં મી સેવકપણેં । લેવવીં બોલકેયા સ્તોત્રાચેં લેણેં ।
હેં ઉપસાહાવેંહી મ્હણતાં ઉણેં । અદ્વયાનંદા

પરી રંકેં અમૃતાચા સાગરુ । દેખિલિયા પડે ઉચિતાચા વિસરુ ।
મગ કરૂં ધાંવે પાહુણેરુ । શાકાંચા તયા

તેથ શાકુહી કીર બહુત મ્હણાવા । તયાચા હર્ષવેગુચિ તો ઘ્યાવા ।
ઉજળોનિ દિવ્યતેજા હાતિવા । તે ભક્તીચિ પાહાવી

બાળા ઉચિત જાણણેં હોયે । તરી બાળપણચિ કેં આહે ? ।
પરી સાચચિ યેરી માયે । મ્હણૌનિ તોષે

હાં ગા ગાંવરસેં ભરલેં । પાણી પાઠીં પાય દેત આલેં ।
તેં ગંગા કાય મ્હણિતલેં । પરતેં સર ?

જી ભૃગૂચા કૈસા અપકારુ । કીં તો માનૂનિ પ્રિયોપચારુ ।
તોષેચિના શારઙ્ગધરુ । ગુરુત્વાસીં ?

કીં આંધારેં ખતેલેં અંબર । ઝાલેયા દિવસનાથાસમોર ।
તેણેં તયાતેં પ઱હા સર । મ્હણિતલેં કાઈ ?

તેવીં ભેદબુદ્ધીચિયે તુળે । ઘાલૂનિ સૂર્યશ્લેષાચેં કાંટાળે ।
તુકિલાસિ તેં યેકી વેળે । ઉપસાહિજો જી

જિહીં ધ્યાનાચા ડોળાં પાહિલાસી । વેદાદિ વાચાં વાનિલાસી ।
જેં ઉપસાહિલેં તયાસી । તેં આમ્હાંહી કરીં

પરી મી આજિ તુઝ્યા ગુણીં । લાંચાવલોં અપરાધુ ન ગણીં ।
ભલતેં કરીં પરી અર્ધધણીં । નુઠી કદા

મિયાં ગીતા યેણેં નાંવેં । તુઝેં પસાયામૃત સુહાવેં ।
વાનૂં લાધલોં તેં દુણેન થાવેં । દૈવલોં દૈવેં

માઝિયા સત્યવાદાચેં તપ । વાચા કેલેં બહુત કલ્પ ।
તયા ફળાચેં હેં મહાદ્વીપ । પાતલી પ્રભુ

પુણ્યેં પોશિલીં અસાધરણેં । તિયેં તુઝેં ગુણ વાનણેં ।
દેઊનિ મજ ઉત્તીર્ણેં । જાલીં આજી

જી જીવિત્વાચ્યા આડવીં । આતુડલોં હોતોં મરણગાંવીં ।
તે અવદસાચી આઘવી । ફેડિલી આજી

જે ગીતા યેણેં નાંવેં નાવાણિગી । જે અવિદ્યા જિણોનિ દાટુગી ।
તે કીર્તી તુઝી આમ્હાંજોગી । વાનાવયા જાલી

પૈં નિર્ધના ઘરીં વાનિવસેં । મહાલક્ષ્મી યેઊનિ બૈસે ।
તયાતેં નિર્ધન ઐસેં । મ્હણોં યે કાઈ ?

કાં અંધકારાચિયા ઠાયા । દૈવેં સુર્યુ આલિયા ।
તો અંધારુચિ જગા યયા । પ્રકાશુ નોહે ?

જયા દેવાચી પાહતાં થોરી । વિશ્વ પરમાણુહી દશા ન ધરી ।
તો ભાવાચિયે સરોભરી । નવ્હેચિ કાઈ ?

તૈસા મી ગીતા વાખાણી । હે ખપુષ્પાચી તુરંબણી ।
પરી સમર્થેં તુવાં શિરયાણી । ફેડિલી તે

મ્હણૌનિ તુઝેનિ પ્રસાદેં । મી ગીતાપદ્યેં અગાધેં ।
નિરૂપીન જી વિશદેં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે

તરી અધ્યાયીં પંધરાવા । શ્રીકૃષ્ણેં તયા પાંડવા ।
શાસ્ત્રસિદ્ધાંતુ આઘવા । ઉગાણિલા

જે વૃક્ષરૂપક પરીભાષા । કેલેં ઉપાધિ રૂપ અશેષા ।
સદ્વૈદ્યેં જૈસેં દોષા । અંગલીના

આણિ કૂટસ્થુ જો અક્ષરુ । દાવિલા પુરુષપ્રકારુ ।
તેણેં ઉપહિતાહી આકારુ । ચૈતન્યા કેલા

પાઠીં ઉત્તમ પુરુષ । શબ્દાચેં કરૂનિ મિષ ।
દાવિલેં ચોખ । આત્મતત્ત્વ

આત્મવિષયીં આંતુવટ । સાધન જેં આંગદટ ।
જ્ઞાન હેંહી સ્પષ્ટ । ચાવળલા

મ્હણૌનિ ઇયે અધ્યાયીં । નિરૂપ્ય નુરેચિ કાંહીં ।
આતાં ગુરુશિષ્યાં દોહીં । સ્નેહો લાહણા

એવં ઇયેવિષયીં કીર । જાણતે બુઝાવલે અપાર ।
પરી મુમુક્ષુ ઇતર । સાકાંક્ષ જાલે

ત્યા મજ પુરુષોત્તમા । જ્ઞાનેં ભેટે જો સુવર્મા ।
તો સર્વજ્ઞુ તોચિ સીમા । ભક્તીચીહી

ઐસેં હેં ત્રૈલોક્યનાયકેં । બોલિલેં અધ્યાયાંત શ્લોકેં ।
તેથેં જ્ઞાનચિ બહુતેકેં । વાનિલેં તોષેં

ભરૂનિ પ્રપંચાચા ઘોંટુ । કીજે દેખતાંચિ દેખતયા દ્રષ્ટુ ।
આનંદસામ્રાજ્યીં પાટુ । બાંધિજે જીવા

યેવઢેયા લાઠેપણાચા ઉપાવો । આનુ નાહીંચિ મ્હણે દેવો ।
હા સમ્યક્‌જ્ઞાનાચા રાવો । ઉપાયાંમાજીં

ઐસે આત્મજિજ્ઞાસુ જે હોતે । તિહીં તોષલેનિ ચિત્તેં ।
આદરેં તયા જ્ઞાનાતેં । વોંવાળિલેં જીવેં

આતાં આવડી જેથ પડે । તયાચિ અવસરીં પુઢેં પુઢેં ।
રિગોં લાગેં હેં ઘડે । પ્રેમ ઐસેં

મ્હણૌનિ જિજ્ઞાસૂંચ્યા પૈકીં । જ્ઞાની પ્રતીતી હોય ના જંવ નિકી ।
તંવ યોગ ક્ષેમુ જ્ઞાનવિખીં । સ્ફુરેલચિ કીં

મ્હણૌનિ તેંચિ સમ્યક્ જ્ઞાન । કૈસેનિ હોય સ્વાધીન ।
જાલિયા વૃદ્ધિયત્‌ન । ઘડેલ કેવીં

કાં ઉપજોંચિ જેં ન લાહે । જેં ઉપજલેંહી અવ્હાંટા સૂયે ।
તેં જ્ઞાનીં વિરુદ્ધ કાય આહે । હેં જાણાવેં કીં

મગ જાણતયાં જેં વિરૂ । તયાચીં વાટ વાહતી કરૂં ।
જ્ઞાના હિત તેંચિ વિચારૂં । સર્વભાવેં

ઐસા જ્ઞાનજિજ્ઞાસુ તુમ્હીં સમસ્તીં । ભાવો જો ધરિલા અસે ચિત્તીં ।
તો પુરવાવયા લક્ષ્મીપતી । બોલિજેલ

જ્ઞાનાસિ સુજન્મ જોડે । આપલી વિશ્રાંતિહી વરી વાઢે ।
તે સંપત્તીચે પવાડે । સાંગિજેલ દૈવી

આણિ જ્ઞાનાચેનિ કામાકારેં । જે રાગદ્વેષાંસિ દે થારે ।
તિયે આસુરિયેહિ ઘોરે । કરીલ રૂપ

સહજ ઇષ્ટાનિષ્ટકરણી । દોઘીચિ ઇયા કવતુકિણી ।
હે નવમાધ્યાયીં ઉભારણી । કેલી હોતી

તેથ સાઉમા ઘેયાવયા ઉવાવો । તંવ વોડવલા આન પ્રસ્તાવો ।
તરી તયાં પ્રસંગેં આતાં દેવો । નિરૂપીત અસે

તયા નિરૂપણાચેનિ નાંવેં । અધ્યાય પદ સોળાવેં ।
લાવણી પાહતાં જાણાવેં । માગિલાવરી

પરી હેં અસો આતાં પ્રસ્તુતીં । જ્ઞાનાચ્યા હિતાહિતીં ।
સમર્થા સંપત્તી । ઇયાચિ દોન્હી

જે મુમુક્ષુમાર્ગીંચી બોળાવી । જે મોહરાત્રીચી ધર્મદિવી ।
તે આધીં તંવ દૈવી । સંપત્તી ઐકા

જેથ એક એકાતેં પોખી । ઐસે બહુત પદાર્થ યેકીં ।
સંપાદિજતી તે લોકીં । સંપત્તિ મ્હણિજે

તે દૈવી સુખસંભવી । તેથ દૈવગુણેં યેકોપજીવીં ।
જાલી મ્હણૌનિ દૈવી । સંપત્તિ હે

આતાં તયાચિ દૈવગુણાં- । માજીં ધુરેચા બૈસણા ।
બૈસે તયા આકર્ણા । અભય ઐસેં

તરી ન ઘાલૂનિ મહાપુરીં । ન ઘેપે બુડણયાચી શિયારી ।
કાં રોગુ ન ગણિજે ઘરીં । પથ્યાચિયા

તૈસા કર્માકર્માચિયા મોહરા । ઉઠૂં નેદૂનિ અહંકારા ।
સંસારાચા દરારા । સાંડણેં યેણેં

અથવા ઐક્યભાવાચેનિ પૈસેં । દુજે માનૂનિ આત્મા ઐસેં ।
ભયવાર્તા દેશેં । દવડણેં જેં

પાણી બુડ યે મિઠાતેં । તંવ મીઠચિ પાણી આતેં ।
તેવીં આપણ જાલેનિ અદ્વૈતેં । નાશે ભય

અગા અભય યેણેં નાંવેં । બોલિજે તેં હેં જાણાવેં ।
સમ્યક્‌જ્ઞાનાચેં આઘવેં । ધાંવણેં હેં

આતાં સત્ત્વશુદ્ધી જે મ્હણિજે । તે ઐશા ચિન્હીં જાણિજે ।
તરી જળે ના વિઝે । રાખોંડી જૈસી

કાં પાડિવા વાઢી ન મગે । અંવસે તુટી સાંડૂનિ માગે ।
માજીં અતિસૂક્ષ્મ અંગેં । ચંદ્રુ જૈસા રાહે

નાતરી વાર્ષિયા નાહીં માંડિલી । ગ્રીષ્મેં નાહીં સાંડિલી ।
માજીં નિજરૂપેં નિવડલી । ગંગા જૈસી

તૈસી સંકલ્પવિકલ્પાચી વોઢી । સાંડૂનિ રજતમાચી કાવડી ।
ભોગિતાં નિજધર્માચી આવડી । બુદ્ધિ ઉરે

ઇંદ્રિયવર્ગીં દાખવિલિયા । વિરુદ્ધા અથવા ભલીયા ।
વિસ્મયો કાંહીં કેલિયા । નુઠી ચિત્તીં

ગાંવા ગેલિયા વલ્લભુ । પતિવ્રતેચા વિરહક્ષોભુ ।
ભલતેસણી હાનિલાભુ । ન મનીં જેવીં

તેવીં સત્સ્વરૂપ રુચલેપણેં । બુદ્ધી જેં ઐસેં અનન્ય હોણેં ।
તે સત્ત્વશુદ્ધી મ્હણે । કેશિહંતા

આતાં આત્મલાભાવિખીં । જ્ઞાનયોગામાજીં એકીં ।
જે આપુલિયા ઠાકી । હાંવેં ભરે

તેથ સગળિયે ચિત્તવૃત્તી । ત્યાગુ કરણેં યા રીતી ।
નિષ્કામેં પૂર્ણાહુતી । હુતાશીં જૈસી

કાં સુકુળીનેં આપુલી । આત્મજા સત્કુળીંચિ દિધલી ।
હેં અસો લક્ષ્મી સ્થિરાવલી । મુકુંદીં જૈસી

તૈસે નિર્વિકલ્પપણેં । જેં યોગજ્ઞાનીંચ યા વૃત્તિક હોણેં ।
તો તિજા ગુણ મ્હણે । શ્રીકૃષ્ણનાથુ

આતાં દેહવાચાચિત્તેં । યથાસંપન્નેં વિત્તેં ।
વૈરી જાલિયાહી આર્તાતેં । ન વંચણે જેં કાં

પત્ર પુષ્પ છાયા । ફળેં મૂળ ધનંજયા ।
વાટેચા ન ચુકે આલિયા । વૃક્ષુ જૈસા

તૈસેં મનૌનિ ધનધાન્યવરી । વિદ્યમાનેં આલ્યા અવસરીં ।
શ્રાંતાચિયે મનોહારીં । ઉપયોગા જાણેં

તયાં નાંવ જાણ દાન । જેં મોક્ષનિધાનાચેં અંજન ।
હેં અસો આઇક ચિન્હ । દમાચેં તેં

તરી વિષયેંદ્રિયાં મિળણી । કરૂનિ ઘાપે વિતુટણી ।
જૈસેં તોડિજે ખડ્ગપાણી । પારકેયા

તૈસા વિષયજાતાંચા વારા । વાજોં નેદિજે ઇંદ્રિયદ્વારાં ।
ઇયે બાંધોનિ પ્રત્યાહારા । હાતીં વોપી

આંતુલા ચિત્તાચેં અંગવરીં । પ્રવૃત્તિ પળે પર બાહેરી ।
આગી સુયિજે દાહીંહિ દ્વારીં । વૈરાગ્યાચી

શ્વાસોશ્વાસાહુની બહુવસેં । વ્રતેં આચરે ખરપુસેં ।
વોસંતિતા રાત્રિદિવસેં । નારાણુક જયા

પૈં દમુ ઐસા મ્હણિપે । તો હા જાણ સ્વરૂપેં ।
યાગાર્થુહી સંક્ષેપેં । સાંગોં ઐક

તરી બ્રાહ્મણ કરૂનિ ધુરે । સ્ત્રિયાદિક પૈલ મેરે ।
માઝારીં અધિકારેં । આપુલાલેનિ

જયા જે સર્વોત્તમ । ભજનીય દેવતાધર્મ ।
તે તેણેં યથાગમ । વિધી યજિજે

જૈસા દ્વિજ ષટ્કર્મેં કરી । શૂદ્ર તયાતેં નમસ્કારી ।
કીં દોહીંસહી સરોભરી । નિપજે યાગુ

તૈસેં અધિકારપર્યાલોચેં । હેં યજ્ઞ કરણેં સર્વાંચેં ।
પરી વિષય વિષ ફળાશેચેં । ન ઘાપે માજીં

આણિ મી કર્તા ઐસા ભાવો । નેદિજે દેહાચેનિ દ્વારેં જાવોં ।
ના વેદાજ્ઞેસિ તરી ઠાવો । હોઇજે સ્વયેં

અર્જુના એવં યજ્ઞુ । સર્વત્ર જાણ સાજ્ઞુ ।
કૈવલ્યમાર્ગીંચા અભિજ્ઞુ । સાંગાતી હા

આતાં ચેંડુવેં ભૂમી હાણિજે । નવ્હે તો હાતા આણિજે ।
કીં શેતીં બીં વિખુરિજે । પરી પિકીં લક્ષ

નાતરી ઠેવિલેં દેખાવયા । આદર કીજે દિવિયા ।
કાં શાખા ફળેં યાવયા । સિંપિજે મૂળ

હેં બહુ અસો આરિસા । આપણપેં દેખાવયા જૈસા ।
પુઢતપુઢતી બહુવસા । ઉટિજે પ્રીતી

તૈસા વેદપ્રતિપાદ્યુ જો ઈશ્વરુ । તો હોઆવયાલાગીં ગોચરુ ।
શ્રુતીચા નિરંતરુ । અભ્યાસુ કરણેં

તેંચિ દ્વિજાંસીચ બ્રહ્મસૂત્ર । યેરા સ્તોત્ર કાં નામમંત્ર ।
આવર્તવણેં પવિત્ર । પાવાવયા તત્ત્વ

પાર્થા ગા સ્વાધ્યાવો । બોલિજે તો હા મ્હણે દેવો ।
આતાં તપ શબ્દાભિપ્રાવો । આઈક સાંગોં

તરી દાનેં સર્વસ્વ દેણેં । વેંચણેં તેં વ્યર્થ કરણેં ।
જૈસે ફળોનિ સ્વયેં સુકણેં । ઇંદ્રાવણી જેવીં

નાના ધૂપાચા અગ્નિપ્રવેશુ । કનકીં તુકાચા નાશુ ।
પિતૃપક્ષુ પોષિતા ઱હાસુ । ચંદ્રાચા જૈસા

તૈસા સ્વરૂપાચિયા પ્રસરા -। લાગીં પ્રાણેંદ્રિયશરીરાં ।
આટણી કરણેં જેં વીરા । તેંચિ તપ

અથવા અનારિસેં । તપાચેં રૂપ જરી અસે ।
તરી જાણ જેવીં દુધીં હંસેં । સૂદલી ચાંચૂ

તૈસેં દેહજીવાચિયે મિળણીં । જો ઉદયજત સૂયે પાણી ।
તો વિવેક અંતઃકરણીં । જાગવીજે

પાહતાં આત્મયાકડે । બુદ્ધીચા પૈસુ સાંકડેં ।
સનિદ્ર સ્વપ્ન બુડે । જાગણીં જૈસેં

તૈસા આત્મપર્યાલોચુ । પ્રવર્તે જો સાચુ ।
તપાચા હા નિર્વેચુ । ધનુર્ધરા

આતાં બાળાચ્યા હિતીં સ્તન્ય । જૈસેં નાનાભૂતીં ચૈતન્ય ।
તૈસેં પ્રાણિમાત્રીં સૌજન્ય । આર્જવ તેં

આણિ જગાચિયા સુખોદ્દેશેં । શરીરવાચામાનસેં ।
રાહાટણેં તેં અહિંસે । રૂપ જાણ

આતાં તીખ હોઊનિ મવાળ । જૈસેં જાતીચેં મુકુળ ।
કાં તેજ પરી શીતળ । શશાંકાચેં

શકે દાવિતાંચિ રોગ ફેડૂં । આણિ જિભે તરી નવ્હે કડુ ।
તે વોખદુ નાહીં મા ઘડૂ । ઉપમા કૈંચી

તરી મઊપણેં બુબુળે । ઝગડતાંહી પરી નાડળે ।
એ઱હવીં ફોડી કોંરાળેં । પાણી જૈસેં

તૈસેં તોડાવયા સંદેહ । તીખ જૈસેં કાં લોહ ।
શ્રાવ્યત્વેં તરી માધુર્ય । પાયીં ઘાલીં

ઐકોં ઠાતાં કૌતુકેં । કાનાતેં નિઘતી મુખેં ।
જેં સાચારિવેચેનિ બિકેં । બ્રહ્મહી ભેદી

કિંબહુના પ્રિયપણે । કોણાતેંહી ઝક નેણે ।
યથાર્થ તરી ખુપણેં । નાહીં કવણા

એ઱હવીં ગોરી કીર કાના ગોડ । પરી સાચાચા પાખાળીં કીડ ।
આગીચેં કરણેં ઉઘડ । પરી જળોં તેં સાચ

કાનીં લાગતાં મહૂર । અર્થેં વિભાંડી જિવ્હાર ।
તેં વાચા નવ્હે સુંદર । લાંવચિ પાં

પરી અહિતીં કોપોનિ સોપ । લાલનીં મઊ જૈસેં પુષ્પ ।
તિયે માતેચેં સ્વરૂપ । જૈસેં કાં હોય

તૈસેં શ્રવણસુખ ચતુર । પરીણમોનિ સાચાર ।
બોલણેં જેં અવિકાર । તેં સત્ય યેથેં

આતાં ઘાલિતાંહી પાણી । પાષાણીં ન નિઘે આણી ।
કાં મથિલિયા લોણી । કાંજી નેદી

ત્વચા પાયેં શિરીં । હાલેયાહી ફડે ન કરી ।
વસંતીંહી અંબરીં । ન હોતી ફુલેં

નાના રંભેચેનિહી રૂપેં । શુકીં નુઠિજેચિ કંદર્પેં ।
કાં ભસ્મીં વન્હિ ન ઉદ્દીપે । ઘૃતેંહી જેવીં

તેવીંચિ કુમારુ ક્રોધેં ભરે । તૈસિયા મંત્રાચીં બીજાક્ષરેં ।
તિયેં નિમિત્તેંહી અપારેં । મીનલિયા

પરી ધાતયાહી પાયાં પડતાં । નુઠી ગતાયુ પંડુસુતા ।
તૈસી નુપજે ઉપજવિતાં । ક્રોધોર્મી ગા

અક્રોધત્વ ઐસેં । નાંવ તેં યે દશે ।
જાણ ઐસેં શ્રીનિવાસેં । મ્હણિતલેં તયા

આતાં મૃત્તિકાત્યાગેં ઘટુ । તંતુત્યાગેં પટુ ।
ત્યજિજે જેવીં વટુ । બીજત્યાગેં

કાં ત્યજુનિ ભિંતિમાત્ર । ત્યજિજે આઘવેંચિ ચિત્ર ।
કાં નિદ્રાત્યાગેં વિચિત્ર । સ્વપ્નજાળ

નાના જળત્યાગેં તરંગ । વર્ષાત્યાગેં મેઘ ।
ત્યજિજતી જૈસે ભોગ । ધનત્યાગેં

તેવીં બુદ્ધિમંતીં દેહીં । અહંતા સાંડૂનિ પાહીં ।
સાંડિજે અશેષહી । સંસારજાત

તયા નાંવ ત્યાગુ । મ્હણે તો યજ્ઞાંગુ ।
હે માનૂનિ સુભગુ । પાર્થુ પુસે

આતાં શાંતીચેં લિંગ । તેં વ્યક્ત મજ સાંગ ।
દેવો મ્હણતી ચાંગ । અવધાન દેઈં

તરી ગિળોનિ જ્ઞેયાતેં । જ્ઞાતા જ્ઞાનહી માઘૌતેં ।
હારપેં નિરુતેં । તે શાંતિ પૈં ગા

જૈસા પ્રળયાંબૂચા ઉભડુ । બુડવૂનિ વિશ્વાચા પવાડુ ।
હોય આપણપેં નિબિડુ । આપણચિ

મગ ઉગમ ઓઘ સિંધુ । હા નુરેચિ વ્યવહારભેદુ ।
પરી જલૈક્યાચા બોધુ । તોહી કવણા ?

તૈસી જ્ઞેયા દેતાં મિઠી । જ્ઞાતૃત્વહી પડે પોટીં ।
મગ ઉરે તેંચિ કિરીટી । શાંતીચેં રૂપ

આતાં કદર્થવીત વ્યાધી । બળીકરણાચિયા આધીં ।
આપપરુ ન શોધી । સદ્વૈદ્યુ જૈસા

કા ચિખલીં રુતલી ગાયે । ધડભાકડ ન પાહે ।
જો તિયેચિયા ગ્લાની હોયે । કાલાભુલા

નાના બુડતયાતેં સકરુણુ । ન પુસે અંત્યજુ કાં બ્રાહ્મણુ ।
કાઢૂનિ રાખે પ્રાણુ । હેંચિ જાણે

કીં માય વનીં પાપિયેં । ઉઘડી કેલી વિપાયેં ।
તે નેસવિલ્યાવીણ ન પાહે । શિષ્ટુ જૈસા

તૈસે અજ્ઞાનપ્રમાદાદિકીં । કાં પ્રાક્તનહીન સદોખીં ।
નિંદત્વાચ્યા સર્વવિખીં । ખિળિલે જે

તયાં આંગીક આપુલેં । દેઊનિયાં ભલેં ।
વિસરવિજતી સલેં । સલતીં તિયેં

અગા પુઢિલાચા દોખુ । કરૂનિ આપુલિયે દિઠી ચોખુ ।
મગ ઘાપે અવલોકુ । તયાવરી

જૈસા પુજૂનિ દેવો પાહિજે । પેરૂનિ શેતા જાઇજે ।
તોષૌનિ પ્રસાદુ ઘેઇજે । અતિથીચા

તૈસેં આપુલેનિ ગુણેં । પુઢિલાચેં ઉણેં ।
ફેડુનિયાં પાહણેં । તયાકડે

વાંચૂનિ ન વિંધિજેં વર્મીં । નાતુડવિજે અકર્મીં ।
ન બોલવિજે નામીં । સદોષીં તિહીં

વરી કોણે એકેં ઉપાયેં । પડિલેં તેં ઉભેં હોયે ।
તેંચ કીજે પરી ઘાયે । નેદાવે વર્મીં

પૈં ઉત્તમાચિયાસાઠીં । નીચ માનિજે કિરીટી ।
હેં વાંચોનિ દિઠી । દોષુ ન ઘેપે

અગા અપૈશૂન્યાચેં લક્ષણ । અર્જુના હેં ફુડેં જાણ ।
મોક્ષમાર્ગીંચેં સુખાસન । મુખ્ય હેં ગા

આતાં દયા તે ઐસી । પૂર્ણચંદ્રિકા જૈસી ।
નિવવિતાં ન કડસી । સાનેં થોર

તૈસેં દુઃખિતાચેં શિણણેં । હિરતાં સકણવપણેં ।
ઉત્તમાધમ નેણેં । વિવંચૂં ગા

પૈં જગીં જીવનાસારિખેં । વસ્તુ અંગવરી ઉપખેં ।
પરી જાતેં જીવિત રાખે । તૃણાચેંહિ

તૈસેં પુઢિલાચેનિ તાપેં । કળવળલિયે કૃપેં ।
સર્વસ્વેંસીં દિધલેંહિ આપણપેં । થોડેંચિ ગમે

નિમ્ન ભરલિયાવિણેં । પાણી ઢળોંચિ નેણે ।
તેવીં શ્રાંતા તોષૌનિ જાણેં । સામોરેં પાં

પૈં પાયીં કાંટા નેહટે । તંવ વ્યથા જીવીં ઉમટે ।
તૈસા પોળે સંકટેં । પુઢિલાંચેનિ

કાં પાવો શીતળતા લાહે । કીં તે ડોળ્યાચિલાગીં હોયે ।
તૈસા પરસુખેં જાયે । સુખાવતુ

કિંબહુના તૃષિતાલાગીં । પાણી આરાયિલેં અસે જગીં ।
તૈસેં દુઃખિતાંચે સેલભાગીં । જિણેં જયાચેં

તો પુરુષુ વીરરાયા । મૂર્તિમંત જાણ દયા ।
મી ઉદયજતાંચિ તયા । ઋણિયા લાભેં

આતાં સૂર્યાસિ જીવેં । અનુસરલિયા રાજીવેં ।
પરી તેં તો ન શિવે । સૌરભ્ય જૈસેં

કાં વસંતાચિયા વાહાણીં । આલિયા વનશ્રીચ્યા અક્ષૌહિણી ।
તે ન કરીતુચિ ઘેણી । નિગાલા તો

હેં અસો મહાસિદ્ધીસી । લક્ષ્મીહી આલિયા પાશીં ।
પરી મહાવિષ્ણુ જૈસી । ન ગણીચ તે

તૈસે ઐહિકીંચે કાં સ્વર્ગીંચે । ભોગ પાઈક જાલિયા ઇચ્છેચે ।
પરી ભોગાવે હેં ન રુચે । મનામાજીં

બહુવેં કાય કૌતુકીં । જીવ નોહે વિષયાભિલાખી ।
અલોલુપ્‌ત્વદશા ઠાઉકી । જાણ તે હે

આતાં માશિયાં જૈસેં મોહળ । જળચરાં જેવીં જળ ।
કાં પક્ષિયાં અંતરાળ । મોકળેં હેં

નાતરી બાળકોદ્દેશેં । માતેચેં સ્નેહ જૈસેં ।
કાં વસંતીચ્યા સ્પર્શેં । મઊ મલયાનિળુ

ડોળ્યાં પ્રિયાચી ભેટી । કાં પિલિયાં કૂર્મીચી દિઠી ।
તૈસીં ભૂતમાત્રીં રાહટી । મવાળ તે

સ્પર્શેં અતિમૃદુ । મુખીં ઘેતાં સુસ્વાદુ ।
ઘ્રાણાસિ સુગંધુ । ઉજાળુ આંગેં

તો આવડે તેવઢા ઘેતાં । વિરુદ્ધ જરી ન હોતાં ।
તરી ઉપમે યેતા । કાપૂર કીં

પરી મહાભૂતેં પોટીં વાહે । તેવીંચિ પરમાણૂમાજીં સામાયે ।
યા વિશ્વાનુસાર હોયે । ગગન જૈસેં

કાય સાંગોં ઐસેં જિણેં । જેં જગાચેનિ જીવેં પ્રાણેં ।
તયા નાંવ મ્હણેં । માર્દવ મી

આતાં પરાજયેં રાજા । જૈસા કદર્થિજે લાજા ।
કાં માનિયા નિસ્તેજા । નિકૃષ્ટાસ્તવ

નાના ચાંડાળ મંદિરાશીં । અવચટેં આલિયા સંન્યાશી ।
મગ લાજ હોય જૈસી । ઉત્તમા તયા

ક્ષત્રિયા રણીં પળોનિ જાણેં । તેં કોણ સાહે લાજિરવાણેં ।
કાં વૈધવ્યેં પાચારણેં । મહાસતિયેતેં

રૂપસા ઉદયલેં કુષ્ટ । સંભાવિતાં કુટીચેં બોટ ।
તયા લાજા પ્રાણસંકટ । હોય જૈસેં

તૈસેં ઔટહાતપણેં । જેં શવ હોઊનિ જિણેં ।
ઉપજોં ઉપજોં મરણેં । નાવાનાવા

તિયેં ગર્ભમેદમુસેં । રક્તમૂત્રરસેં ।
વોંતીવ હોઊનિ અસે । તેં લાજિરવાણેં

હેં બહુ અસો દેહપણેં । નામરૂપાસિ યેણેં ।
નાહીં ગા લાજિરવાણેં । તયાહૂની

ઐસૈસિયા અવકળા । ઘેપે શરીરાચા કંટાળા ।
તે લાજ પૈં નિર્મળા । નિસુગા ગોડ

આતાં સૂત્રતંતુ તુટલિયા । ચેષ્ટાચિ ઠાકે સાયખડિયા ।
તૈસેં પ્રાણજયેં કર્મેંદ્રિયાં । ખુંટે ગતી

કીં માવળલિયા દિનકરુ । સરે કિરણાંચા પ્રસરુ ।
તૈસા મનોજયેં પ્રકારુ । જ્ઞાનેંદ્રિયાંચા

એવં મનપવનનિયમેં । હોતી દાહી ઇંદ્રિયેં અક્ષમેં ।
તેં અચાપલ્ય વર્મેં । યેણેં હોય

આતાં ઈશ્વરપ્રાપ્તીલાગીં । પ્રવર્તતાં જ્ઞાનમાર્ગીં ।
ધિંવસેયાચિ આંગી । ઉણીવ નોહે

વોખટેં મરણાસેં । તેંહી આલેં અગ્નિપ્રવેશેં ।
પરી પ્રાણેશ્વરોદ્દેશેં । ન ગણીચિ સતી

તૈસેં આત્મનાથાચિયા આધી । લાઊનિ વિષયવિષાચી બાધી ।
ધાંવોં આવડે પાણધી । શૂન્યાચિયે

ન ઠાકે નિષેધુ આડ । ન પડે વિધીચી ભીડ ।
નુપજેચિ જીવીં કોડ । મહાસિદ્ધીચેં

ઐસેં ઈશ્વરાકડે નિજ । ધાંવે આપસયા સહજ ।
તયા નાંવ તેજ । આધ્યાત્મિક તેં

આતાં સર્વહી સાહાતિયા ગરિમા । ગર્વા ન યે તેચિ ક્ષમા ।
જૈસેં દેહ વાહોનિ રોમા । વાહણેં નેણેં

આણિ માતલિયા ઇંદ્રિયાંચે વેગ । કાં પ્રાચીનેં ખવળલે રોગ ।
અથવા યોગવિયોગ । પ્રિયાપ્રિયાંચે

યયા આઘવિયાંચાચિ થોરુ । એકે વેળે આલિયા પૂરુ ।
તરી અગસ્ત્ય કાં હોઊનિ ધીરુ । ઉભા ઠાકે

આકાશીં ધૂમાચી રેખા । ઉઠિલી બહુવા આગળિકા ।
તે ગિળી યેકી ઝુળુકા । વારા જેવીં

તૈસેં અધિભૂતાધિદૈવાં । અધ્યાત્માદિ ઉપદ્રવાં ।
પાતલેયાં પાંડવા । ગિળુનિ ઘાલી

ઐસેં ચિત્તક્ષોભાચ્યા અવસરીં । ઉચલૂનિ ધૈર્યા જેં ચાંગાવેં કરી ।
ધૃતિ મ્હણિપે અવધારીં । તિયેતેં ગા

આતાં નિર્વાળૂનિ કનકેં । ભરિલા ગાંગેં પીયૂખેં ।
તયા કલશાચિયાસારિખેં । શૌચ અસેં

જે આંગીં નિષ્કામ આચારુ । જીવીં વિવેકુ સાચારુ ।
તો સબાહ્ય ઘડલા આકારુ । શુચિત્વાચાચિ

કાં ફેડિત પાપ તાપ । પોખીત તીરીંચે પાદપ ।
સમુદ્રા જાય આપ । ગંગેચેં જૈસેં

કાં જગાચેં આંધ્ય ફેડિતુ । શ્રિયેચીં રાઉળેં ઉઘડિતુ ।
નિઘે જૈસા ભાસ્વતુ । પ્રદક્ષિણે

તૈસીં બાંધિલીં સોડિતા । બુડાલીં કાઢિતા ।
સાંકડી ફેડિતા । આર્તાંચિયા

કિંબહુના દિવસરાતી । પુઢિલાંચેં સુખ ઉન્નતિ ।
આણિત આણિત સ્વાર્થીં । પ્રવેશિજે

વાંચૂનિ આપુલિયા કાજાલાગીં । પ્રાણિજાતાચ્યા અહિતભાગીં ।
સંકલ્પાચીહી આડવંગી । ન કરણેં જેં

પૈં અદ્રોહત્વ ઐશિયા ગોષ્ટી । ઐકસી જિયા કિરીટી ।
તેં સાંગિતલેં હેં દિઠી । પાહોં યે તૈસેં

આણિ ગંગા શંભૂચા માથાં । પાવોનિ સંકોચે જેવીં પાર્થા ।
તેવીં માન્યપણેં સર્વથા । લાજણેં જેં

તેં હેં પુઢત પુઢતી । અમાનિત્વ જાણ સુમતી ।
માગાં સાંગિતલેંસે કિતી । તેંચિ તેં બોલોં

એવં ઇહીં સવ્વિસેં । બ્રહ્મસંપદા હે વસત અસે ।
મોક્ષચક્રવર્તીચેં જૈસેં । અગ્રહાર હોય

નાના હે સંપત્તિ દૈવી । યા ગુણતીર્થાંચી નીચ નવી ।
નિર્વિણ્ણસગરાંચી દૈવી । ગંગાચિ આલી

કીં ગણકુસુમાંચી માળા । હે ઘેઊનિ મુક્તિબાળા ।
વૈરાગ્યનિરપેક્ષાચા ગળા । ગિંવસીત અસે

કીં સવ્વિસેં ગુણજ્યોતી । ઇહીં ઉજળૂનિ આરતી ।
ગીતા આત્મયા નિજપતી । નીરાંજના આલી

ઉગળિતેં નિર્મળેં । ગુણ ઇયેંચિ મુક્તાફળેં ।
દૈવી શુક્તિકળેં । ગીતાર્ણવીંચી

કાય બહુ વાનૂં ઐસી । અભિવ્યક્તી યે અપૈસી ।
કેલેં દૈવી ગુણરાશી । સંપત્તિરૂપ

આતાં દુઃખાચી આંતુવટ વેલી । દોષકાટ્યાંચી જરી ભરલી ।
તરી નિજાભિધાની ઘાલી । આસુરી તે

પૈં ત્યાજ્ય ત્યજાવયાલાગીં । જાણાવી જરી અનુપયોગી ।
તરી ઐકા તે ચાંગી । શ્રોત્રશક્તી

તરી નરકવ્યથા થોરી । આણાવયા દોષીંઘોરીં ।
મેળુ કેલા તે આસુરી । સંપત્તિ હે

નાના વિષવર્ગુ એકવટુ । તયા નાંવ જૈસા બાસટુ ।
આસુરી સંપત્તી હા ખોટુ । દોષાંચા તૈસા

તરી તયાચિ અસુરાં । દોષાંમાજીં જયા વીરા ।
વાડપણાચા ડાંગોરા । તો દંભુ ઐસા

જૈસી આપુલી જનની । નગ્ન દાવિલિયા જનીં ।
તે તીર્થચિ પરી પતનીં । કારણ હોય

કાં વિદ્યા ગુરૂપદિષ્ટા । બોભાઇલિયા ચોહટાં ।
તરી ઇષ્ટદા પરી અનિષ્ટા । હેતુ હોતી

પૈં આંગેં બુડતાં મહાપૂરીં । જે વેગેં કાઢી પૈલતીરીં ।
તે નાંવચિ બાંધિલિયા શિરીં । બુડવી જૈસી

કારણ જેં જીવિતા । તેં વાનિલેં જરી સેવિતાં ।
તરી અન્નચિ પંડુસુતા । હોય વિષ

તૈસા દૃષ્ટાદૃષ્ટાચા સખા । ધર્મુ જાલા તો ફોકારિજે દેખા ।
તરી તારિતા તોચિ દોખા- । લાગીં હોય

મ્હણૌનિ વાચેચા ચૌબારા । ઘાતલિયા ધર્માચા પસારા ।
ધર્મુચિ તો અધર્મુ હોય વીરા । તો દંભુ જાણે

આતાં મૂર્ખાચિયે જિભે । અક્ષરાંચા આંબુખા સુભે ।
આણિ તો બ્રહ્મસભે । ન રિઝે જૈસા

કાં માદુરી લોકાંચા ઘોડા । ગજપતિહી માની થોડા ।
કાં કાંટિયેવરિલ્યા સરડા । સ્વર્ગુહી નીચ

તૃણાચેનિ ઇંધનેં । આગી ધાંવે ગગનેં ।
થિલ્લરબળેં મીનેં । ન ગણિજે સિંધુ

તૈસા માજે સ્ત્રિયા ધનેં । વિદ્યા સ્તુતી બહુતેં માનેં ।
એકે દિવસીંચેનિ પરાન્નેં । અલ્પકુ જૈસા

અભ્રચ્છાયેચિયા જોડી । નિદૈવુ ઘર મોડી ।
મૃગાંબુ દેખોનિ ફોડી । પણિયાડેં મૂર્ખ

કિંબહુના ઐસૈસેં । ઉતણેં જેં સંપત્તિમિસેં ।
તો દર્પુ ગા અનારિસેં । ન બોલેં ઘેઈં

આણિ જગા વેદીં વિશ્વાસુ । આણિ વિશ્વાસીં પૂજ્ય ઈશુ ।
જગીં એક તેજસુ । સૂર્યુચિ હા

જગસ્પૃહે આસ્પદ । એક સાર્વભૌમપદ ।
ન મરણેં નિર્વિવાદ । જગા પઢિયેં

મ્હણૌનિ જગ ઉત્સાહેં । યાતેં વાનૂં જાયે ।
કીં તેં આઇકોનિ મત્સરુ વાહે । ફુગોં લાગે

મ્હણે ઈશ્વરાતેં ખાયેં । તયા વેદા વિષ સૂયેં ।
ગૌરવામાજીં ત્રાયે । ભંગીત અસે

પતંગા નાવડે જ્યોતી । ખદ્યોતા ભાનૂચી ખંતી ।
ટિટિભેનેં આપાંપતી । વૈરી કેલા

તૈસા અભિમાનાચેનિ મોહેં । ઈશ્વરાચેંહી નામ ન સાહે ।
બાપાતેં મ્હણે મજ હે । સવતી જાલી

ઐસા માન્યતેચા પુષ્ટગંડુ । તો અભિમાની પરમલંડુ ।
રૌરવાચા રૂઢુ । માર્ગુચિ પૈ

આણિ પુઢિલાંચેં સુખ । દેખણિયાચેં હોય મિખ ।
ચઢે ક્રોધાગ્નીચેં વિખ । મનોવૃત્તી

શીતળાચિયે ભેટી । તાતલા તેલીં આગી ઉઠી ।
ચંદ્રુ દેખોનિ જળે પોટીં । કોલ્હા જૈસા

વિશ્વાચેં આયુષ્ય જેણેં ઉજળે । તો સૂર્યુ ઉદૈલા દેખોનિ સવળે ।
પાપિયા ફુટતી ડોળે । ડુડુળાચે

જગાચી સુખપહાંટ । ચોરાં મરણાહૂનિ નિકૃષ્ટ ।
દુધાચેં કાળકૂટ । હોય વ્યાળીં

અગાધેં સમુદ્રજળેં । પ્રાશિતાં અધિક જળે ।
વડવાગ્ની ન મિળે । શાંતિ કહીં

તૈસા વિદ્યાવિનોદવિભવેં । દેખે પુઢિલાંચીં દૈવેં ।
તંવ તંવ રોષુ દુણાવે । ક્રોધુ તો જાણ

આણિ મન સર્પાચી કુટી । ડોળે નારાચાંચી સુટી ।
બોલણેં તે વૃષ્ટી । ઇંગળાંચી

યેર જેં ક્રિયાજાત । તેં તિખયાચેં કર્વત ।
ઐસેં સબાહ્ય ખસાસિત । જયાચેં ગા

તો મનુષ્યાંત અધમુ જાણ । પારુષ્યાચેં અવતરણ ।
આતાં આઇક ખૂણ । અજ્ઞાનાચી

તરી શીતોષ્ણસ્પર્શા । નિવાડુ નેણેં પાષાણુ જૈસા ।
કાં રાત્રી આણિ દિવસા । જાત્યંધુ તો

આગી ઉઠિલા આરોગણેં । જૈસા ખાદ્યાખાદ્ય ન મ્હણે ।
કાં પરિસા પાડુ નેણેં । સોનયા લોહા

નાતરી નાનારસીં । રિઘોનિ દર્વી જૈસી ।
પરી રસસ્વાદાસી । ચાખોં નેણેં

કાં વારા જૈસા પારખી । નવ્હેચિ ગા માર્ગામાર્ગવિખીં ।
તૈસે કૃત્યાકૃત્યવિવેકીં । અંધપણ જેં

હેં ચોખ હેં મૈળ । ઐસેં નેણોનિયાં બાળ ।
દેખે તેં કેવળ । મુખીંચિ ઘાલી

તૈસેં પાપપુણ્યાચેં ખિચટેં । કરોનિ ખાતાં બુદ્ધિચેષ્ટે ।
કડુ મધુર ન વાટે । ઐસી જે દશા

તિયે નામ અજ્ઞાન । યા બોલા નાહીં આન ।
એવં સાહી દોષાંચેં ચિન્હ । સાંગિતલેં

ઇહીંચ સાહી દોષાંગીં । હે આસુરી સંપત્તિ દાટુગી ।
જૈસેં થોર વિષય સુભગે અંગીં । અંગ સાનેં

કાં તિઘા વન્હીંચ્યા પાંતી । પાહતાં થોડે ઠાય ગમતી ।
પરી વિશ્વહી પ્રાણાહુતી । કરૂં ન પુરે

ધાતયાહી ગેલિયા શરણ । ત્રિદોષીં ન ચુકે મરણ ।
તયા તિહીંચી દુણી જાણ । સાહી દોષ હે

ઇહીં સાહી દોષીં સંપૂર્ણીં । જાલી ઇયેચિ ઉભારણી ।
મ્હણૌનિ આસુરી ઉણી । સંપદા નવ્હે

પરી ક્રૂરગ્રહાંચી જૈસી । માંદી મિળે એકેચિ રાશી ।
કાં યેતી નિંદકાપાસીં । અશેષ પાપેં

મરણારાચેં આંગ । પડિઘાતી અવઘેચિ રોગ ।
કાં કુમુહૂર્તીં દુર્યોગ । એકવટતી

વિશ્વાસલા આતુડવીજે ચોરા । શિણલા સુઇજે મહાપુરા ।
તૈસેં દોષીં ઇહીં નરા । અનિષ્ટ કીજે

કાં આયુષ્ય જાતિયે વેળે । શેળિયે સાતવેઉળી મિળે ।
તૈસે સાહી દોષ સગળે । જોડતી તયા

મોક્ષમાર્ગાકડે । જૈં યાંચા આંબુખા પડે ।
તૈં ન નિઘે મ્હણૌનિ બુડે । સંસારીં તો

અધમાં યોનીંચ્યા પાઉટીં । ઉતરત જો કિરીટી ।
સ્થાવરાંહી તળવટીં । બૈસણેં ઘે

હેં અસો તયાચ્યા ઠાયીં । મિળોનિ સાહી દોષીં ઇહીં ।
આસુરી સંપત્તિ પાહીં । વાઢવિજે

ઐસિયા યા દોની । સંપદા પ્રસિદ્ધા જનીં ।
સાંગિતલિયા ચિન્હીં । વેગળાલ્યા

ઇયા દોન્હીંમાજીં પહિલી । દૈવી જે મ્હણિતલી ।
તે મોક્ષસૂર્યેં પાહલી । ઉખાચિ જાણ

યેરી જે દુસરી । સંપત્તિ કાં આસુરી ।
તે મોહલોહાચી ખરી । સાંખળી જીવાં

પરી હેં આઇકોનિ ઝણેં । ભય ઘેસી હો મનેં ।
કાય રાત્રીચા દિનેં । ધાકુ ધરિજે

હે આસુરી સંપત્તિ તયા । બંધાલાગીં ધનંજયા ।
જો સાહી દોષાં યયાં । આશ્રયો હોય

તૂં તંવ પાંડવા । સાંગિતલેયા દૈવા ।
ગુણનિધી બરવા । જન્મલાસી

મ્હણૌનિ પાર્થા તૂં યા । દૈવી સંપત્તી સ્વામિયા ।
હોઊનિ યાવેં ઉવાયા । કૈવલ્યાચિયા

આણિ દૈવાં આસુરાં । સંપત્તિવંતાં નરાં ।
અનાદિસિદ્ધ ઉજગરા । રાહાટીચા આહે

જૈસેં રાત્રીચ્યા અવસરીં । વ્યાપારિજે નિશાચરીં ।
દિવસા સુવ્યવહારીં । મનુષ્યાદિકીં

તૈસિયા આપુલાલિયા રાહાટીં । વર્તતી દોન્હી સૃષ્ટી ।
દૈવી આણિ કિરીટી । આસુરી યેથ

તેવીંચિ વિસ્તારૂનિ દૈવી । જ્ઞાનકથનાદિ પ્રસ્તાવીં ।
માગીલ ગ્રંથીં બરવી । સાંગિતલી

આતાં આસુરી જે સૃષ્ટી । તેથિંચી ઉપલઊં ગોઠી ।
અવધાનાચી દિઠી । દે પાં નિકી

તરી વાદ્યેંવીણ નાદુ । નેદી કવણાહી સાદુ ।
કાં અપુષ્પીં મકરંદુ । ન લભે જૈસા

તૈસી પ્રકૃતિ હે આસુર । એકલી નોહે ગોચર ।
જંવ એકાધેં શરીર । માલ્હાતીના

મગ આવિષ્કારલા લાંકુડેં । પાવકુ જૈસા જોડે ।
તૈસી પ્રાણિદેહીં સાંપડે । આટોપલી હે

તે વેળીં જે વાઢી ઊંસા । તેચિ આંતુલા રસા ।
દેહાકારુ હોય તૈસા । પ્રાણિયાંચા

આતાં તયાચિ પ્રાણિયાં । રૂપ કરૂં ધનંજયા ।
ઘડલે જે આસુરીયા । દોષવૃંદીં

તરી પુણ્યાલાગીં પ્રવૃત્તી । કાં પાપાવિષયીં નિવૃત્તી ।
યા જાણણેયાચી રાતી । તયાંચેં મન

નિગણેયા આણિ પ્રવેશા । ચિત્ત નેદીતુ આવેશા ।
કોશકિટુ જૈસા । જાચિન્નલા પૈં

કાં દિધલેં માગુતી યેઈલ । કીં ન યે હેં પુઢીલ ।
ન પાહાતાં દે ભાંડવલ । મૂર્ખ ચોરાં

તૈસિયા પ્રવૃત્તિ નિવૃત્તિ દોની । નેણિજતી આસુરીં જનીં ।
આણિ શૌચ તે સ્વપ્નીં । દેખતી ના તે

કાળિમા સાંડીલ કોળસા । વરી ચોખી હોઈલ વાયસા ।
રાક્ષસહી માંસા । વિટોં શકે

પરી આસુરાં પ્રાણિયાં । શૌચ નાહીં ધનંજયા ।
પવિત્રત્વ જેવીં ભાંડિયા । મદ્યાચિયા

વાઢવિતી વિધીચી આસ । કાં પાહાતી વડિલાંચી વાસ ।
આચારાચી ભાષ । નેણતીચિ તે

જૈસેં ચરણેં શેળિયેચેં । કાં ધાવણેં વારિયાચેં ।
જાળણેં આગીચેં । ભલતેઉતેં

તૈસેં પુઢાં સૂનિ સ્વૈર । આચરતી તે ગા આસુર ।
સત્યેંસિ કીર વૈર । સદાચિ તયાં

જરી નાંગિયા આપુલિયા । વિંચૂ કરી ગુદગુલિયા ।
તરી સાચા બોલી બોલિયા । બોલતી તે

આપાનાચેનિ તોંડેં । જરી સુગંધા યેણેં ઘડે ।
તરી સત્ય તયાં જોડે । આસુરાંતેં

ઐસેં તે ન કરિતાં કાંહીં । આંગેંચિ વોખટે પાહીં ।
આતાં બોલતી તે નવાઈ । સાંગિજૈલ

એ઱હવીં કરેયાચ્યા ઠાયીં ચાંગ । તેં તયાસિ કૈચેં નીટ આંગ ।
તૈસા આસુરાંચા પ્રસંગ । પ્રસંગેં પરીસ

ઉધવણીચેં જેવીં તોંડ । ઉભળી ધુંવાચે ઉભડ ।
હેં જાણિજે તેવીં ઉઘડ । સાંગોં તે બોલ

તરી વિશ્વ હા અનાદિ ઠાવો । યેથ નિયંતા ઈશ્વરરાવો ।
ચાવડિયે ન્યાવો અન્યાવો । નિવડી વેદુ

વેદીં અન્યાયીં પડે । તો નિરયભોગેં દંડે ।
સન્યાયી તો સુરવાડેં । સ્વર્ગીં જિયે

ઐસી હે વિશ્વવ્યવસ્થા । અનાદિ જે પાર્થા ।
ઇયેતેં મ્હણતી તે વૃથા । અવઘેંચિ હેં

યજ્ઞમૂઢ ઠકિલે યાગીં । દેવપિસેં પ્રતિમાલિંગીં ।
નાગવિલે ભગવે યોગી । સમાધિભ્રમેં

યેથ આપુલેનિ બળેં । ભોગિજે જેં જેં વેંટાળેં ।
હેં વાંચોનિ વેગળેં । પુણ્ય આહે ?

ના અશક્તપણેં આંગિકેં । વેગળવેંટાળીં ન ટકેં ।
ઐસા ગાદિજેવીણ વિષયસુખેં । તેંચિ પાપ

પ્રાણ ઘેપતી સંપન્નાંચે । તે પાપ જરી સાચેં ।
તરી સર્વસ્વ હાતા યે તયાંચેં । હેં પુણ્યફળ કીં ?

બળી અબળાતેં ખાય । હેંચિ બાધિત જરી હોય ।
તરી માસયાં કાં ન હોય । નિસંતાન ?

આણિ કુળેં શોધૂનિ દોન્હી । કુમારેંચિ શુભલગ્નીં ।
મેળવીજતી પ્રજાસાધનીં । હેતુ જરી

તરી પશુપક્ષાદિ જાતી । જયા મિતી નાહીં સંતતી ।
તયાં કોણેં પ્રતિપત્તીં । વિવાહ કેલે ?

ચોરિયેચેં ધન આલેં । તરી તેં કોણાસિ વિષ જાલેં ? ।
વાલભેં પરદ્વાર કેલેં । કોઢી કોણી હોય ?

મ્હણૌનિ દેવો ગોસાંવી । તો ધર્માધર્મુ ભોગવી ।
આણિ પરત્રાચ્યા ગાંવીં । કરી તો ભોગી

પરી પરત્ર ના દેવો । ન દિસે મ્હણૌનિ તેં વાવો ।
આણિ કર્તા નિમે મા ઠાવો । ભોગ્યાસિ કવણુ ?

યેથ ઉર્વશિયા ઇંદ્ર સુખી । જૈસા કાં સ્વર્ગલોકીં ।
તૈસાચિ કૃમિહી નરકીં । લોળતુ શ્લાઘે

મ્હણૌનિ નરક સ્વર્ગુ । નવ્હે પાપપુણ્યભાગુ ।
જે દોહીં ઠાયીં સુખભોગુ । કામાચાચિ તો

યાકારણેં કામેં । સ્ત્રીપુરુષયુગ્મેં ।
મિળતી તેથ જન્મે । આઘવેં જગ

આણિ જેં જેં અભિલાષેં । સ્વાર્થાલાગીં હેં પોષે ।
પાઠીં પરસ્પરદ્વેષેં । કામચિ નાશી

એવં કામાવાંચૂનિ કાંહીં । જગા મૂળચિ આન નાહીં ।
ઐસેં બોલતી પાહીં । આસુર ગા તે

આતાં અસો હેં કિડાળ । બોલી ન કરૂં પઘળ ।
સાંગતાંચિ સફોલ । હોતસે વાચા

આણિ ઈશ્વરાચિયા ખંતી । નુસધિયાચિ કરિતી ચાંથી ।
હેંહી નાહીં ચિત્તીં । નિશ્ચયો એકુ

કિંબહુના ઉઘડ । આંગી લાઊનિયાં પાખાંડ ।
નાસ્તિકપણાચેં હાડ । રોંવિલેં જીવીં

તે વેળીં સ્વર્ગાલાગીં આદરુ । કાં નરકાચા અડદરુ ।
યા વાસનાંચા અંકુરુ । જળોનિ ગેલા

મગ કેવળ યે દેહખોડાં । અમેધ્યોદકાચા બુડબુડા ।
વિષયપંકીં સુહાડા । બુડાલે ગા

જૈં આટાવેં હોતી જળચર । તૈં ડોહીં મિળતીં ઢીવર ।
કાં પડાવેં હોય શરીર । તૈં રોગા ઉદયો

ઉદૈજણેં કેતૂચેં જૈસેં । વિશ્વા અનિષ્ટોદ્દેશેં ।
જન્મતી તે તૈસે । લોકાં આટૂં

વિરૂઢલિયા અશુભ । ફુટતી તૈં તે કોંભ ।
પાપાચે કીર્તિસ્તંભ । ચાલતે તે

આણિ માગાંપુઢાં જાળણેં । વાંચૂનિ આગી કાંહીં નેણેં ।
તૈસેં વિરુદ્ધચિ એક કરણેં । ભલતેયાં

પરી તેંચિ ગા કરણેં । આદરિતી સંભ્રમેં જેણેં ।
તો આઇક પાર્થા મ્હણે । શ્રીનિવાસુ

તરી જાળ પાણિયેં ન ભરે । આગી ઇંધન ન પુરે ।
તયાં દુર્ભરાંચિયે ધુરે । ભુકાળુ જો

તયા કામાચા વોલાવા । જીવીં ધરુનિયા પાંડવા ।
દંભમાનાચા મેળાવા । મેળવિતી

માતલિયા કુંજરા । આગળી જાલી મદિરા ।
તૈસા મદાચા તાઠા તંવ જરા । ચઢતાં આંગીં

આણિ આગ્રહા તોચિ ઠાવો । વરી મૌઢ્યાસા સાવાવો ।
મગ કાય વાનૂં નિર્વાહો । નિશ્ચયાચા

જિહીં પરોપતાપુ ઘડે । પરાવા જીવુ રગડે ।
તિહીં કર્મીં હોઊનિ ગાઢે । જન્મવૃત્તી

મગ આપુલેં કેલેં ફોકારિતી । આણિ જગાતેં ધિક્કારિતી ।
દાહીં દિશીં પસરિતી । સ્પૃહાજાળ

ઐસેનિ ગા આટોપેં । થોરિયેં આણતી પાપેં ।
ધર્મધેનુ ખુરપેં । સુટલેં જૈસેં

યાચિ એકા આયતી । તયાચિયા કર્મપ્રવૃત્તી ।
આણિ જિણિયાહી પરૌતી । વાહતી ચિંતા

પાતાળાહૂનિ નિમ્ન । જિયેચિયે ઉંચીયે સાનેં ગગન ।
જેં પાહાતાં ત્રિભુવન । અણુહી નોહે

તે યોગપટાચી મવણી । જીવીં અનિયમ ચિંતવણી ।
જે સાંડૂં નેણેં મરણીં । વલ્લભા જૈસી

તૈસી ચિંતા અપાર । વાઢવિતી નિરંતર ।
જીવીં સૂનિ અસાર । વિષયાદિક

સ્ત્રિયા ગાઇલેં આઇકાવેં । સ્ત્રીરૂપ ડોળાં દેખાવેં ।
સર્વેંદ્રિયેં આલિંગાવેં । સ્ત્રિયેતેંચિ

કુરવંડી કીજે અમૃતેં । ઐસેં સુખ સ્ત્રિયેપરૌતેં ।
નાહીંચિ મ્હણૌનિ ચિત્તેં । નિશ્ચયો કેલા

મગ તયાચિ સ્ત્રીભોગા- । લાગીં પાતાળ સ્વર્ગા ।
ધાંવતી દિગ્વિભાગા । પરૌતેહી

આમિષકવળુ થોરી આશા । ન વિચારિતાં ગિળી માસા ।
તૈસેં કીજે વિષયાશા । તયાંસિ ગા

વાંછિત તંવ ન પવતી । મગ કોરડિયેચિ આશેચી સંતતી ।
વાઢઊં વાઢઊં હોતી । કોશકિડે

આણિ પસરિલા અભિલાષુ । અપૂર્ણુ હોય તોચિ દ્વેષુ ।
એવં કામક્રોધાંહૂનિ અધિકુ । પુરુષાર્થુ નાહીં

દિહા ખોલણેં રાત્રીં જાગોવા । ઠાણાંતરીયાં જૈસા પાંડવા ।
અહોરાત્રીંહી વિસાંવા । ભેટેચિના

તૈસેં ઉંચૌનિ લોટિલેં કામેં । નેહટતી ક્રોધાચિયે ઢેમે ।
તરી રાગદ્વેષ પ્રેમેં । ન માતી કેંહી

તેવીંચિ જીવીંચિયા હાંવા । વિષયવાસનાંચા મેળાવા ।
કેલા તરી ભોગાવા । અર્થેં કીં ના ?

મ્હણૌનિ ભોગાવયાજોગા । પુરતા અર્થુ પૈં ગા ।
આણાવયા જગા । ઝોંબતી સૈરા

એકાતેં સાધૂનિ મારિતી । એકાચિ સર્વસ્વેં હરિતી ।
એકાલાગીં ઉભારિતી । અપાયયંત્રેં

પાશિકેં પોતીં વાગુરા । સુણીં સસાણેં ચિકાટી ખોંચારા ।
ઘેઊનિ નિઘતી ડોંગરા । પારધી જૈસેં

તે પોસાવયા પોટ । મારૂનિ પ્રાણિયાંચે સંઘાટ ।
આણિતી ઐસેં નિકૃષ્ટ । તેંહી કરિતી

પરપ્રાણઘાતેં । મેળવિતી વિત્તેં ।
મિળાલ્યા ચિત્તેં । તોષણેં કૈસેં

મ્હણે આજિ મિયાં । સંપત્તિ બહુતેકાંચિયા ।
આપુલ્યા હાતીં કેલિયા । ધન્યુ ના મી ?

ઐસા શ્લાઘોં જંવ જાયે । તંવ મન આણીકહી વાહે ।
સવેંચિ મ્હણે પાહે । આણિકાંચેંહી આણૂં

હેં જેતુલેં અસે જોડિલેં । તયાચેનિ ભાંડવલેં ।
લાભા ઘેઈન ઉરલેં । ચરાચર હેં

ઐસેનિ ધના વિશ્વાચિયા । મીચિ હોઈન સ્વામિયા ।
મગ દિઠી પડે તયા । ઉરોં નેદી

હે મારિલે વૈરી થોડે । આણીકહી સાધીન ગાઢે ।
મગ નાંદેન પવાડેં । યેકલાચિ મી

મગ માઝી હોતીલ કામારીં । તિયેંવાંચૂનિ યેરેં મારીં ।
કિંબહુના ચરાચરીં । ઈશ્વરુ તો મી

મી ભોગભૂમીચા રાવો । આજિ સર્વસુખાસી ઠાવો ।
મ્હણૌનિ ઇંદ્રુહી વાવો । માતેં પાહુનિ

મી મનેં વાચા દેહેં । કરીં તે કૈસેં નોહે ।
કેં મજવાંચૂનિ આહે । આજ્ઞાસિદ્ધ આન ?

તંવચિ બળિયા કાળુ । જંવ ન દિસેં મી અતુર્બળુ ।
સુખાચા કીર નિખિળુ । રાસિવા મીચિ

કુબેરુ આથિલા હોયે । પરી તો નેણેં માઝી સોયે ।
સંપત્તી મજસમ નવ્હે । શ્રીનાથાહી

માઝિયા કુળાચા ઉજાળૂ । કાં જાતિગોતાંચા મેળૂ ।
પાહતાં બ્રહ્માહી હળૂ । ઉણાચિ દિસે

મ્હણૌનિ મિરવિતી નાંવેં । વાયાં ઈશ્વરાદિ આઘવે ।
નાહીં મજસીં સરી પાવે । ઐસેં કોણ્હી

આતાં લોપલા અભિચારુ । તયા કરીન મી જીર્ણોદ્ધારુ ।
પ્રતિષ્ઠીન પરમારુ । યાગવરી

માતેં ગાતી વાનિતી । નટનાચેં રિઝવિતી ।
તયાં દેઈન માગતી । તે તે વસ્તુ

માજિરા અન્નપાનીં । પ્રમદાંચ્યા આલિંગનીં ।
મી હોઈન ત્રિભુવનીં । આનંદાકારુ

કાય બહુ સાંગોં ઐસેં । તે આસુરીપ્રકૃતી પિસેં ।
તુરંબિતી અસોસેં । ગગનૌળેં તિયેં

જ્વરાચેનિ આટોપેં । રોગી ભલતૈસેં જલ્પે ।
ચાવળતી સંકલ્પેં । જાણ તે તૈસેં

અજ્ઞાન આતુલે ધુળી । મ્હણૌનિ આશા વાહટુળી ।
ભોવંડીજતી અંતરાળીં । મનોરથાંચ્યા

અનિયમ આષાઢ મેઘ । કાં સમુદ્રોર્મી અભંગ ।
તૈસે કામિતી અનેગ । અખંડ કામ

મગ પૈં કામનાચિ તયા । જીવીં જાલ્યા વેલરિયા ।
વોરપિલી કાંટિયા । કમળેં જૈસીં

કાં પાષાણાચિયા માથાં । હાંડી ફુટલી પાર્થા ।
જીવીં તૈસેં સર્વથા । કુટકે જાલે

તેવ્હાં ચઢતિયે રજની । તમાચી હોય પુરવણી ।
તૈસા મોહો અંતઃકરણીં । વાઢોંચિ લાગે

આણિ વાઢે જંવ જંવ મોહો । તંવ તંવ વિષયીં રોહો ।
વિષય તેથ ઠાવો । પાતકાસી

પાપેં આપલેનિ થાંવેં । જંવ કરિતી મેળાવે ।
તંવ જિતાંચિ આઘવે । યેતી નરકાં

મ્હણૌનિ ગા સુમતી । જે કુમનોરથાં પાળિતી ।
તે આસુર યેતી વસ્તી । તયા ઠાયા

જેથ અસિપત્રતરુવર । ખદિરાંગારાચે ડોંગર ।
તાતલા તેલીં સાગર । ઉતતાતી

જેથ યાતનાંચી શ્રેણી । હે નિત્ય નવી યમજાચણી ।
પડતી તિયે દારુણીં । નરકલોકીં

ઐસે નરકાચિયે શેલે । ભાગીં જે જે જન્મલે ।
તેહી દેખોં ભુલલે । યજિતી યાગીં

એ઱હવીં યાગાદિક ક્રિયા । આહાણ તેચિ ધનંજયા ।
પરી વિફળતી આચરોનિયાં । નાટકી જૈસી

વલ્લભાચિયા ઉજરિયા । આપણયાપ્રતિ કુસ્ત્રિયા ।
જોડોનિ તોષિતી જૈસિયાં । અહેવપણેં

તૈસેં આપણયાં આપણ । માનિતાં મહંતપણ ।
ફુગતી અસાધારણ । ગર્વેં તેણેં

મગ લવોં નેણતી કૈસે । આટિવા લોહાચે ખાંબ જૈસે ।
કાં ઉધવલે આકાશેં । શિળારાશી

તૈસેં આપુલિયે બરવે । આપણચિ રિઝતાં જીવેં ।
તૃણાહીહૂનિ આઘવેં । માનિતી નીચ

વરી ધનાચિયા મદિરા । માજૂનિ ધનુર્ધરા ।
કૃત્યાકૃત્યવિચારા । સવતેં કેલેં

જયા આંગીં આયતી ઐસી । તેથ યજ્ઞાચી ગોઠી કાયસી ।
તરી કાય કાય પિસીં । ન કરિતી ગા ?

મ્હણૌનિ કોણે એકે વેળે । મૌઢ્યમદ્યાચેનિ બળેં ।
યાગાચીંહી ટવાળેં । આદરિતી

ના કુંડ મંડપ વેદી । ના ઉચિત સાધનસમૃદ્ધી ।
આણિ તયાંસી તંવ વિધી । દ્વંદ્વચિ સદા

દેવાં બ્રાહ્મણાંચેનિ નાંવેં । આડવારેનહિ નોહાવેં ।
ઐસેં આથી તેથ યાવેં । લાગે કવણા ?

પૈં વાસરુવાચા ભોકસા । ગાઈપુઢેં ઠેવૂનિ જૈસા ।
ઉગાણા ઘેતી ક્ષીરરસા । બુદ્ધિવંત

તૈસેં યાગાચેનિ નાંવેં । જગ વાઊનિ હાંવેં ।
નાગવિતી આઘવેં । અહેરાવારી

ઐશા કાંહીં આપુલિયા । હોમિતી જે ઉજરિયા ।
તેણેં કામિતી પ્રાણિયા । સર્વનાશુ

મગ પુઢાં ભેરી નિશાણ । લાઉની તે દીક્ષિતપણ ।
જગીં ફોકારિતી આણ । વાવો વાવો

તેવ્હાં મહત્ત્વેં તેણેં અધમા । ગર્વા ચઢે મહિમા ।
જૈસે લેવે દિધલે તમા । કાજળાચે

તૈસેં મૌઢ્ય ઘણાવે । ઔદ્ધત્ય ઉંચાવે ।
અહંકારુ દુણાવે । અવિવેકુહી

મગ દુજયાચી ભાષ । નુરવાવયા નિઃશેષ ।
બળીયેપણા અધિક । હોય બળ

ઐસા અહંકાર બળા । જાલિયા એકવળા ।
દર્પસાગરુ મર્યાદવેળા । સાંડૂનિ ઉતે

મગ વોસંડિલેનિ દર્પેં । કામાહી પિત્ત કુરુપે ।
તયા ધગીં સૈંઘ પળિપે । ક્રોધાગ્નિ તો

તેથ ઉન્હાળા આગી ખરમરા । તેલાતુપાચિયા કોઠારા ।
લાગલા આણિ વારા । સુટલા જૈસા

તૈસા અહંકારુ બળા આલા । દર્પુ કામક્રોધીં ગૂઢલા ।
યા દોહીંચા મેળુ જાલા । જયાંચ્યા ઠાયીં

તે આપુલિયા સવેશા । મગ કોણી કોણી હિંસા ।
યા પ્રાણિયાંતે વીરેશા । ન સાધતી ગા ?

પહિલેં તંવ ધનુર્ધરા । આપુલિયા માંસરુધિરા ।
વેંચુ કરિતી અભિચારા- । લાગોનિયાં

તેથ જાળિતી જિયેં દેહેં । યામાજીં જો મી આહેં ।
તયા આત્મયા મજ ઘાયે । વાજતી તે

આણિ અભિચારકીં તિહીં । ઉપદ્રવિજે જેતુલેં કાંહીં ।
તેથ ચૈતન્ય મી પાહીં । સીણુ પાવે

આણિ અભિચારાવેગળેં । વિપાયેં જે અવગળેં ।
તયા ટાકિતી ઇટાળેં । પૈશૂન્યાચીં

સતી આણિ સત્પુરુખ । દાનશીળ યાજ્ઞિક ।
તપસ્વી અલૌકિક । સંન્યાસી જે

કાં ભક્ત હન મહાત્મે । ઇયેં માઝીં નિજાચીં ધામેં ।
નિર્વાળલીં હોમધર્મેં । શ્રૌતાદિકીં

તયાં દ્વેષાચેનિ કાળકૂટેં । બાસટોનિ તિખટેં ।
કુબોલાંચીં સદટેં । સૂતિ કાંડેં

ઐસે આઘવાચિ પરી । પ્રવર્તલે માઝ્યા વૈરી ।
તયાં પાપિયાં જેં મી કરીં । તેં આઇક પાં

તરી મનુષ્યદેહાચા તાગા । ઘેઊનિ રુસતી જે જગા ।
તે પદવી હિરોનિ પૈં ગા । ઐસે ઠેવીં

જે ક્લેશગાંવીંચા ઉકરડા । ભવપુરીંચા પાનવડા ।
તે તમોયોનિ તયાં મૂઢાં । વૃત્તીચિ દેં

મગ આહારાચેનિ નાંવેં । તૃણહી જેથ નુગવે ।
તે વ્યાઘ્ર વૃશ્ચિક આડવે । તૈસિયે કરીં

તેથ ક્ષુધાદુઃખેં બહુતેં । તોડૂનિ ખાતી આપણયાતેં ।
મરમરોં માગુતેં । હોતચિ અસતી

કાં આપુલા ગરળજાળીં । જળિતી આંગાચી પેંદળી ।
તે સર્પચિ કરીં બિળીં । નિરુંધલા

પરી ઘેતલા શ્વાસુ ઘાપે । યેતુલેનહી માપેં ।
વિસાંવા તયાં નાટોપે । દુર્જનાંસી

ઐસેનિ કલ્પાંચિયા કોડી । ગણિતાંહી સંખ્યા થોડી ।
તેતુલા વેળુ ન કાઢી । ક્લેશૌનિ તયાં

તરી તયાંસી જેથ જાણેં । તેથિંચેં હેં પહિલેં પેણેં ।
તેં પાવોનિ યેરેં દારુણેં । ન હોતી દુઃખેં

હા ઠાયવરી । સંપત્તિ તે આસુરી ।
અધોગતી અવધારીં । જોડિલી તિહીં

પાઠીં વ્યાઘ્રાદિ તામસા । યોની તો અળુમાળુ ઐસા ।
દેહાધારાચા ઉસાસા । આથી જોહી

તોહી મી વોલ્હાવા હિરેં । મગ તમચિ હોતી એકસરેં ।
જેથે ગેલેં આંધારેં । કાળવંડૈજે

જયાંચી પાપા ચિળસી । નરક ઘેતી વિવસી ।
શીણ જાય મૂર્ચ્છી । સિણેં જેણેં

મળુ જેણેં મૈળે । તાપુ જેણેં પોળે ।
જયાચેનિ નાંવેં સળે । મહાભય

પાપા જયાચા કંટાળા । ઉપજે અમંગળ અમંગળા ।
વિટાળુહી વિટાળા । બિહે જયા

ઐસેં વિશ્વાચેયા વોખટેયા । અધમ જે ધનંજયા ।
તેં તે હોતી ભોગૂનિયાં । તામસા યોની

અહા સાંગતાં વાચા રડે । આઠવિતાં મન ખિરડે ।
કટારે મૂર્ખીં કેવઢે । જોડિલે નિરય

કાયિસયા તે આસુર । સંપત્તિ પોષિતી વાઉર ।
જિયા દિધલેં ઘોર । પતન ઐસેં

મ્હણૌનિ તુવાં ધનુર્ધરા । નોહાવેં ગા તિયા મોહરા ।
જેઉતા વાસુ આસુરા । સંપત્તિવંતા

આણિ દંભાદિ દોષ સાહી । હે સંપૂર્ણ જયાંચ્યા ઠાયીં ।
તે ત્યજાવે હેં કાઈ । મ્હણોં કીર ?

પરી કામ ક્રોધ લોભ । યા તિહીંચેંહી થોંબ ।
થાંવે તેથેં અશુભ । પિકલેં જાણ

સર્વ દુઃખાં આપુલિયા । દર્શના ધનંજયા ।
પાઢાઊ હે ભલતયા । દિધલેં આહાતી

કાં પાપિયાં નરકભોગીં । સુવાવયાલાગીં જગીં ।
પાતકાંચી દાટુગી । સભાચિ હે

તે રૌરવ ગા તંવચિવરી । આઇકિજતી પટાંતરીં ।
જંવ હે તિન્હી અંતરીં । ઉઠતી ના

અપાય તિહીં આસલગ । યાતના ઇહીં સવંગ ।
હાણી હાણી નોહે હે તિઘ । હેચિ હાણી

કાય બહુ બોલોં સુભટા । સાંગિતલિયા નિકૃષ્ટા ।
નરકાચા દારવંટા । ત્રિશંકુ હા

યા કામક્રોધલોભાં- । માજીં જીવેં જો હોય ઉભા ।
તો નિરયપુરીચી સભા । સન્માનુ પાવે

મ્હણૌનિ પુઢત પુઢતીં કિરીટી । હે કામાદિ દોષ ત્રિપુટી ।
ત્યજાવીંચિ ગા વોખટી । આઘવા વિષયીં

એતૈર્વિમુક્તઃ કૌન્તેય તમોદ્વારૈસ્ત્રિભિર્નરઃ ।
આચરત્યાત્મનઃ શ્રેયસ્તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ૨૨॥
ધર્માદિકાં ચૌંહી આંતુ । પુરુષાર્થાચી તૈંચિ માતુ ।
કરાવી જૈં સંઘાતુ । સાંડીલ હા

હે તિન્હી જીવીં જંવ જાગતી । તંવવરી નિકિયાચી પ્રાપ્તી ।
હે માઝે કાન નાઇકતી । દેવોહી મ્હણે

જયા આપણપેં પઢિયે । આત્મનાશા જો બિહે ।
તેણેં ન ધરાવી હે સોયે । સાવધુ હોઈજે

પોટીં બાંધોનિ પાષાણ । સમુદ્રીં બાહીં આંગવણ ।
કાં જિયાવયા જેવણ । કાળકૂટાચેં

ઇહીં કામક્રોધલોભેંસી । કાર્યસિદ્ધિ જાણ તૈસી ।
મ્હણૌનિ ઠાવોચિ પુસીં । યયાંચા ગા

જૈં કહીં અવચટેં । હે તિકડી સાંખળ તુટે ।
તૈં સુખેં આપુલિયે વાટે । ચાલોં લાભે

ત્રિદોષીં સાંડિલેં શરીર । ત્રિકુટીં ફિટલિયા નગર ।
ત્રિદાહ નિમાલિયા અંતર । જૈસેં હોય

તૈસા કામાદિકીં તિઘીં । સાંડિલા સુખ પાવોનિ જગીં ।
સંગુ લાહે મોક્ષમાર્ગીં । સજ્જનાંચા

મગ સત્સંગેં પ્રબળેં । સચ્છાસ્ત્રાચેનિ બળેં ।
જન્મમૃત્યૂચીં નિમાળેં । નિસ્તરેં રાનેં

તે વેળીં આત્માનંદેં આઘવેં । જેં સદા વસતેં બરવેં ।
તેં તૈસેંચિ પાટણ પાવે । ગુરુકૃપેચેં

તેથ પ્રિયાચી પરમસીમા । તો ભેટે માઉલી આત્મા ।
તયેં ખેવીં આટે ડિંડિમા । સાંસારિક હે

ઐસા જો કામક્રોધલોભાં । ઝાડી કરૂનિ ઠાકે ઉભા ।
તો યેવઢિયા લાભા । ગોસાવી હોય

ના હેં નાવડોનિ કાંહીં । કામાદિકાંચ્યાચિ ઠાયીં ।
દાટિલી જેણેં ડોઈ । આત્મચોરેં

જો જગીં સમાન સકૃપુ । હિતાહિત દાવિતા દીપુ ।
તો અમાન્યુ કેલા બાપુ । વેદુ જેણેં

ન ધરીચિ વિધીચી ભીડ । ન કરીચિ આપલી ચાડ ।
વાઢવીત ગેલા કોડ । ઇંદ્રિયાંચેં

કામક્રોધલોભાંચી કાસ । ન સોડીચ પાળિલી ભાષ ।
સ્વૈરાચારાચેં અસોસ । વળઘલા રાન

તો સુટકેચિયા વાહિણીં । મગ પિવોં ન લાહે પાણી ।
સ્વપ્નીંહી તે કહાણી । દૂરીચિ તયા

આણિ પરત્ર તંવ જાયે । હેં કીર તયા આહે ।
પરી ઐહિકહી ન લાહે । ભોગ ભોગૂં

તરી માશાલાગીં ભુલલા । બ્રાહ્મણ પાણબુડાં રિઘાલા ।
કીં તેથહી પાવલા । નાસ્તિકવાદુ

તૈસેં વિષયાંચેનિ કોડેં । જેણેં પરત્રા કેલેં ઉબડેં ।
તંવ તોચિ આણિકીકડે । મરણેં નેલા

એવં પરત્ર ના સ્વર્ગુ । ના ઐહિકહી વિષયભોગુ ।
તેથ કેઉતા પ્રસંગુ । મોક્ષાચા તો ?

મ્હણૌનિ કામાચેનિ બળેં । જો વિષય સેવૂં પાહે સળેં ।
તયા વિષયો ના સ્વર્ગુ મિળે । ના ઉદ્ધરે તો

યાકારણેં પૈં બાપા । જયા આથી આપુલી કૃપા ।
તેણેં વેદાંચિયા નિરોપા । આન ન કીજે

પતીચિયા મતા । અનુસરોનિ પતિવ્રતા ।
અનાયાસેં આત્મહિતા । ભેટેચિ તે

નાતરી શ્રીગુરુવચના । દિઠી દેતુ જતના ।
શિષ્ય આત્મભુવના- । માજીં પૈસે

હેં અસો આપુલા ઠેવા । હાતા આથી જરી યાવા ।
તરી આદરેં જેવીં દિવા । પુઢાં કીજે

તૈસા અશેષાંહી પુરુષાર્થા । જો ગોસાવી હો મ્હણે પાર્થા ।
તેણેં શ્રુતિસ્મૃતિ માથાં । બૈસણેં ઘાપે

શાસ્ત્ર મ્હણેલ જેં સાંડાવેં । તેં રાજ્યહી તૃણ માનાવેં ।
જેં ઘેવવી તેં ન મ્હણાવેં । વિષહી વિરુ

ઐસિયા વેદૈકનિષ્ઠા । જાલિયા જરી સુભટા ।
તરી કેં આહે અનિષ્ટા । ભેટણેં ગા ?

પૈં અહિતાપાસૂનિ કાઢિતી । હિત દેઊનિ વાઢવિતી ।
નાહીં ગા શ્રુતિપરૌતી । માઉલી જગા

મ્હણૌનિ બ્રહ્મેંશીં મેળવી । તંવ હે કોણેં ન સાંડાવી ।
અગા તુવાંહી ઐસીચિ ભજાવી । વિશેષેંસીં

જે આજિ અર્જુના તૂં યેથેં । કરાવયા સત્ય શાસ્ત્રેં સાર્થેં ।
જન્મલાસિ બળાર્થેં । ધર્માચેનિ

આણિ ધર્માનુજ હેં ઐસેં । બોધેંચિ આલેં અપૈસેં ।
મ્હણૌનિ આનારિસેં । કરૂં નયે

કાર્યાકાર્યવિવેકીં । શાસ્ત્રેંચિ કરાવીં પારખીં ।
અકૃત્ય તેં કુડેં લોકીં । વાળાવેં ગા

મગ કૃત્યપણેં ખરેં નિગે । તેં તુવાં આપુલેનિ આંગેં ।
આચરોનિ આદરેં ચાંગેં । સારાવેં ગા

જે વિશ્વપ્રામાણ્યાચી મુદી । આજિ તુઝ્યા હાતીં અસેં સુબુદ્ધી ।
લોકસંગ્રહાસિ ત્રિશુદ્ધી । યોગ્યુ હોસી

એવં આસુરવર્ગુ આઘવા । સાંગોનિ તેથિંચા નિગાવા ।
તોહિ દેવેં પાંડવા । નિરૂપિલા

ઇયાવરી તો પંડૂચા । કુમરુ સદ્ભાવો જીવીંચા ।
પુસેલ તો ચૈતન્યાચા । કાનીં ઐકા

સંજયેં વ્યાસાચિયા નિરોપા । તો વેળુ ફેડિલા તયા નૃપા ।
તૈસા મીહિ નિવૃત્તિકૃપા । સાંગેન તુમ્હાં

તુમ્હી સંત માઝિયા કડા । દિઠીચા કરાલ બહુડા ।
તરી તુમ્હાં માને યેવઢા । હોઈન મી

મ્હણૌનિ નિજ અવધાન । મજ વોળગે પસાયદાન ।
દીજો જી સનાથુ હોઈન । જ્ઞાનદેવો મ્હણે