જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 15

॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ - અધ્યાય પંધરાવા । ।
। પુરુષોત્તમયોગઃ ।
આતાં હૃદય હેં આપુલેં । ચૌફાળુનિયાં ભલેં ।
વરી બૈસઊં પાઉલેં । શ્રીગુરૂંચીં

ઐક્યભાવાચી અંજુળી । સર્વેંદ્રિય કુડ્મુળી ।
ભરૂનિયાં પુષ્પાંજુળી । અર્ઘ્યુ દેવોં

અનન્યોદકેં ધુવટ । વાસના જે તન્નિષ્ઠ ।
તે લાગલેસે અબોટ । ચંદનાચેં

પ્રેમાચેનિ ભાંગારેં । નિર્વાળૂનિ નૂપરેં ।
લેવઊં સુકુમારેં । પદેં તિયેં

ઘણાવલી આવડી । અવ્યભિચારેં ચોખડી ।
તિયે ઘાલૂં જોડી । આંગોળિયા

આનંદામોદબહળ । સાત્ત્વિકાચેં મુકુળ ।
તેં ઉમલલેં અષ્ટદળ । ઠેઊં વરી

તેથે અહં હા ધૂપ જાળૂં । નાહં તેજેં વોવાળૂં ।
સામરસ્યેં પોટાળૂં । નિરંતર

માઝી તનુ આણિ પ્રાણ । ઇયા દોની પાઉવા લેઊં શ્રીગુરુચરણ ।
કરૂં ભોગમોક્ષ નિંબલોણ । પાયાં તયાં

ઇયા શ્રીગુરુચરણસેવા । હોં પાત્ર તયા દૈવા ।
જે સકળાર્થમેળાવા । પાટુ બાંધે

બ્રહ્મીંચેં વિસવણેંવરી । ઉન્મેખ લાહે ઉજરી ।
જેં વાચેતેં ઇયેં કરી । સુધાસિંધુ

પૂર્ણચંદ્રાચિયા કોડી । વક્તૃત્વા ઘાપેં કુરોંડી ।
તૈસી આણી ગોડી । અક્ષરાંતેં

સૂર્યેં અધિષ્ઠિલી પ્રાચી । જગા રાણીવ દે પ્રકાશાચી ।
તૈશી વાચા શ્રોતયાં જ્ઞાનાચી । દિવાળી કરી

નાદબ્રહ્મ ખુજેં । કૈવલ્યહી તૈસેં ન સજે ।
ઐસા બોલુ દેખિજે । જેણેં દૈવેં

શ્રવણસુખાચ્યા માંડવીં । વિશ્વ ભોગી માધવીં ।
તૈસી સાસિન્નલી બરવી । વાચાવલ્લી

ઠાવો ન પવતા જયાચા । મનેંસી મુરડલી વાચા ।
તો દેવો હોય શબ્દાચા । ચમત્કારુ

જેં જ્ઞાનાસિ ન ચોજવે । ધ્યાનાસિહી જેં નાગવે ।
તેં અગોચર ફાવે । ગોઠીમાજીં

યેવઢેં એક સૌભગ । વળઘે વાચેચેં આંગ ।
શ્રીગુરુપાદપદ્મપરાગ । લાહે જૈં કાં

તરી બહુ બોલૂં કાઈ । આજિ તેં આનીં ઠાઈં ।
માતેંવાચૂનિ નાહીં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે

જે તાન્હેનિ મિયાં અપત્યેં । આણિ માઝે ગુરુ એકલૌતેં ।
મ્હણૌનિ કૃપેંસિ એકહાતેં । જાલેં તિયે

પાહા પાં ભરોવરી આઘવી । મેઘ ચાતકાંસી રિચવી ।
મજલાગીં ગોસાવી । તૈસેં કેલેં

મ્હણૌનિ રિકામેં તોંડ । કરૂં ગેલેં બડબડ ।
કીં ગીતા ઐસેં ગોડ । આતુડલેં

હોય અદૃષ્ટ આપૈતેં । તૈં વાળૂચિ રત્‌નેં પરતે ।
ઉજૂ આયુષ્ય તૈં મારિતેં । લોભુ કરી

આધણીં ઘાતલિયા હરળ । હોતી અમૃતાચે તાંદુળ ।
જરી ભુકેચી રાખે વેળ । શ્રીજગન્નાથુ

તયાપરી શ્રીગુરુ । કરિતી જૈં અંગીકારુ ।
તૈં હોઊનિ ઠાકે સંસારુ । મોક્ષમય આઘવા

પાહા પાં શ્રીનારાયણેં । તયા પાંડવાંચેં ઉણેં ।
કીજેચિ ના પુરાણેં । વિશ્વવંદ્યેં ?

તૈસેં શ્રીનિવૃત્તિરાજેં । અજ્ઞાનપણ હેં માઝેં ।
આણિલેં વોજેં । જ્ઞાનાચિયા

પરી હેં અસો આતાં । પ્રેમ રુળતસે બોલતાં ।
કેં ગુરુગૌરવ વર્ણિતાં । ઉન્મેષ અસે ?

આતાં તેણેંચિ પસાયેં । તુમ્હાં સંતાચે મી પાયેં ।
વોળગેન અભિપ્રાયેં । ગીતેચેનિ

તરી તોચિ પ્રસ્તુતીં । ચૌદાવિયા અધ્યાયાચ્યા અંતીં ।
નિર્ણયો કૈવલ્યપતી । ઐસા કેલા

જેં જ્ઞાન જયાચ્યા હાતીં । તોચિ સમર્થુ મુક્તિ ।
જૈસા શતમખ સંપત્તી । સ્વર્ગીંચિયે

કાં શત એક જન્માં । જો જન્મોનિ બ્રહ્મકર્મા ।
કરી તોચિ બ્રહ્મા । આનુ નોહે

નાના સૂર્યાચા પ્રકાશુ । લાહે જેવીં ડોળસુ ।
તેવીં જ્ઞાનેંચિ સૌરસુ । મોક્ષાચા તો

તરી તયા જ્ઞાનાલાગીં । કવણા પાં યોગ્યતા આંગીં ।
હેં પાહતાં જગીં । દેખિલા એકુ

જેં પાતાળીંચેંહી નિધાન । દાવીલ કીર અંજન ।
પરી હોઆવે લોચન । પાયાળાચે

તૈસેં મોક્ષ દેઈલ જ્ઞાન । યેથેં કીર નાહીં આન ।
પરી તેંચિ થારે ઐસેં મન । શુદ્ધ હોઆવેં

તરી વિરક્તીવાંચૂનિ કહીં । જ્ઞાનાસિ તગણેંચિ નાહીં ।
હેં વિચારૂનિ ઠાઈં । ઠેવિલેં દેવેં

આતાં વિરક્તીચી કવણ પરી । જે યેઊનિ મનાતેં વરી ।
હેંહી સર્વજ્ઞેં શ્રીહરી । દેખિલેં અસે

જે વિષેં રાંધિલી રસસોયે । જૈં જેવણારા ઠાઉવી હોયે ।
તૈં તો તાટચિ સાંડૂનિ જાયે । જયાપરી

તૈસી સંસારા યા સમસ્તા । જાણિજે જૈં અનિત્યતા ।
તૈં વૈરાગ્ય દવડિતાં । પાઠી લાગે

આતાં અનિત્યત્વ યા કૈસેં । તેંચિ વૃક્ષાકારમિષેં ।
સાંગિજત અસે વિશ્વેશેં । પંચદશીં

ઉપડિલેં કવતિકેં । ઝાડ યેરિમોહરા ઠાકે ।
તેં વેગેં જૈસેં સુકે । તૈસેં હેં નોહે

યાતેં એકેપરી । રૂપકાચિયા કુસરી ।
સારીતસે વારી । સંસારાચી

કરૂનિ સંસાર વાવો । સ્વરૂપીં અહંતે ઠાવો ।
હોઆવયા અધ્યાવો । પંધરાવા હા

આતાં હેંચિ આઘવેં । ગ્રંથગર્ભીંચેં ચાંગાવેં ।
ઉપલવિજેલ જીવેં । આકર્ણિજે

તરી મહાનંદ સમુદ્ર । ઝ૊ પૂર્ણ પૂર્ણીમા ચંદ્ર ।
તો દ્વારકેચા નરેંદ્ર । ઐસેં મ્હણે

અગા પૈં પંડુકુમરા । યેતાં સ્વરૂપાચિયા ઘરા ।
કરીતસે આડવારા । વિશ્વાભાસુ જો

તો હા જગડંબરુ । નોહે યેથ સંસારુ ।
હા જાણિજે મહાતરુ । થાંવલા અસે

પરી યેરાં રુખાંસારિખા । હા તળીં મૂળેં વરી શાખા ।
તૈસા નોહે મ્હણૌનિ લેખા । નયેચિ કવણા

આગી કાં કુ઱હાડી । હોય રિગાવા જરી બુડીં ।
તરી હો કાં ભલતેવઢી । વરિચીલ વાઢી

જે તુટલિયા મૂળાપાશીં । ઉલંડેલ કાં શાખાંશીં ।
પરી તૈશી ગોઠી કાયશી । હા સોપા નવ્હે

અર્જુના હેં કવતિક । સાંગતાં અસે અલૌકિક ।
જે વાઢી અધોમુખ । રુખા યયા

જૈસા ભાનૂ ઉંચી નેણોં કેં । રશ્મિજાળ તળીં ફાંકે ।
સંસાર હેં કાવરુખેં । ઝાડ તૈસેં

આણિ આથી નાથી તિતુકેં । રુંધલેં અસે યેણેંચિ એકેં ।
કલ્પાંતીંચેનિ ઉદકેં । વ્યોમ જૈસેં

કાં રવીચ્યા અસ્તમાનીં । આંધારેનિ કોંદે રજની ।
તૈસા હાચિ ગગનીં । માંડલા અસે

યયા ફળ ના ચુંબિતાં । ફૂલ ના તુરંબિતાં ।
જેં કાંહીં પંડુસુતા । તેં રુખુચિ હા

હા ઊર્ધ્વમૂળ આહે । પરી ઉન્મૂળિલા નોહે ।
યેણેંચિ હા હોયે । શાડ્વળુ ગા

આણિ ઊર્ધ્વમૂળ ઐસેં । નિગદિલેં કીર અસે ।
પરી અધીંહી અસોસેં । મૂળેં યયા

પ્રબળલા ચૌમેરી । પિંપળા કાં વડાચિયા પરી ।
જે પારંબિયાંમાઝારીં । ડહાળિયા અસતી

તેવીંચિ ગા ધનંજયા । સંસારતરુ યયા ।
અધીંચિ આથી ખાંદિયા । હેંહી નાહીં

તરી ઊર્ધ્વાહીકડે । શાખાંચે માંદોડે ।
દિસતાતિ અપાડેં । સાસિન્નલેં

જાલેં ગગનચિ પાં વેલિયે । કાં વારા માંડલા રુખાચેનિ આયેં ।
નાના અવસ્થાત્રયેં । ઉદયલા અસે

ઐસા હા એકુ । વિશ્વાકાર વિટંકુ ।
ઉદયલા જાણ રુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ

આતાં ઊર્ધ્વ યા કવણ । યેથેં મૂળ તેં કિં લક્ષણ ।
કાં અધોમુખપણ । શાખા કૈસિયા

અથવા દ્રુમા યયા । અધીં જિયા મૂળિયા ।
તિયા કોણ કૈસિયા । ઊર્ધ્વ શાખા

આણિ અશ્વત્થુ હા ઐસી । પ્રસિદ્ધી કાયસી ।
આત્મવિદવિલાસીં । નિર્ણયો કેલા

હેં આઘવેંચિ બરવેં । તુઝિયે પ્રતીતીસિ ફાવે ।
તૈસેનિ સાંગોં સોલિંવેં । વિન્યાસેં ગા

પરી ઐકેં ગા સુભગા । હા પ્રસંગુ અસે તુજચિ જોગા ।
કાનચિ કરીં હો સર્વાંગા । હિયેં આથિલિયા

ઐસેં પ્રેમરસેં સુરફુરેં । બોલિલેં જંવ યાદવવીરેં ।
તંવ અવધાન અર્જુનાકારેં । મૂર્ત જાલેં

દેવ નિરૂપિતી તેં થેંકુલેં । યેવઢેં શ્રોતેપણ ફાંકલેં ।
જૈસે આકાશા ખેંવ પસરિલેં । દાહી દિશીં

શ્રીકૃષ્ણોક્તિસાગરા । હા અગસ્તીચિ દુસરા ।
મ્હનૌનિ ઘોંટુ ભરોં પાહે એકસરા । અવઘેયાચા

ઐસી સોય સાંડૂનિ ખવળિલી । આવડી અર્જુનીં દેવેં દેખિલી ।
તેથ જાલેનિ સુખેં કેલી । કુરવંડી તયા

મગ મ્હણે ધનંજયા । તેં ઊર્ધ્વ ગા તરૂ યયા ।
યેણેં રુખેંચિ કાં જયા । ઊર્ધ્વતા ગમે

એ઱હવીં મધ્યોર્ધ્વ અધ । હે નાહીં જેથ ભેદ ।
અદ્વયાસીં એકવદ । જયા ઠાયીં

જો નાઇકિજતાં નાદુ । જો અસૌરભ્ય મકરંદુ ।
જો આંગાથિલા આનંદુ । સુરતેવિણ

જયા જેં આ઱હાં પરૌતેં । જયા જેં પુઢેં માગૌતેં ।
દિસતેવિણ દિસતેં । અદૃશ્ય જેં

ઉપાધીચા દુસરા । ઘાલિતાં વોપસરા ।
નામરૂપાચા સંસારા । હોય જયાતેં

જ્ઞાતૃજ્ઞેયાવિહીન । નુસધેંચિ જેં જ્ઞાન ।
સુખા ભરલેં ગગન । ગાળીંવ જેં

જેં કાર્ય ના કારણ । જયા દુજેં ના એકપણ ।
આપણયાં જેં જાણ । આપણચિ

ઐસેં વસ્તુ જેં સાચેં । તેં ઊર્ધ્વ ગા યયા તરૂચેં ।
તેથ આર ઘેણેં મૂળાચેં । તેં ઐસેં અસે

તરી માયા ઐસી ખ્યાતી । નસતીચ યયા આથી ।
કાં વાંઝેચી સંતતી । વાનણેં જૈશી

તૈશી સત્ ના અસત્ હોયે । જે વિચારાચેં નામ ન સાહે ।
ઐસેયા પરીચી આહે । અનાદિ મ્હણતી

જે નાનાતત્ત્વાંંચી માંદુસ । જે જગદભ્રાચેં આકાશ ।
જે આકારજાતાચેં દુસ । ઘડી કેલેં

જે ભવદ્રુમબીજિકા । જે પ્રપંચચિત્ર ભૂમિકા ।
વિપરીત જ્ઞાનદીપિકા । સાંચલી જે

તે માયા વસ્તૂચ્યા ઠાયીં । અસે જૈસેનિ નાહીં ।
મગ વસ્તુપ્રભાચિ પાહી । પ્રગટ હોયે

જેવ્હાં આપણયા આલી નિદ । કરી આપણપેં જેવીં મુગ્ધ ।
કાં કાજળી આણી મંદ । પ્રભા દીપીં

સ્વપ્નીં પ્રિયાપુઢેં તરુણાંગી । નિદેલી ચેવવૂનિ વેગીં ।
આલિંગિલેનિવીણ આલિંગી । સકામુ કરી

તૈસી સ્વરૂપીં જાલી માયા । આણી સ્વરૂપ નેણે ધનંજયા ।
તેંચિ રુખા યયા । મૂળ પહિલેં

વસ્તૂસી આપુલા જો અબોધુ । તો ઊર્ધ્વીં આઠુળૈજે કંદુ ।
વેદાંતીં હાચિ પ્રસિદ્ધુ । બીજભાવો

ઘન અજ્ઞાન સુષુપ્તી । તો બીજાંકુરભાવો મ્હણતી ।
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । હા ફળભાવો તિયેચા

ઐસી યયા વેદાંતીં । નિરૂપણભાષાપ્રતીતી ।
પરી તેં અસો પ્રસ્તુતીં । અજ્ઞાન મૂળ

તેં ઊર્ધ્વ આત્મા નિર્મળેં । અધોર્ધ્વ સૂચિતી મૂળેં ।
બળિયા બાંધોનિ આળેં । માયાયોગાચેં

મગ આધિલીં સદેહાંતરેં । ઉઠતી જિયેં અપારેં ।
તે ચૌપાસિ ઘેઊનિ આગારેં । ખોલાવતી

ઐસેં ભવદ્રુમાચેં મૂળ । હેં ઊર્ધ્વીં કરી બળ ।
મગ આણિયાંચેં બેંચળ । અધીં દાવી

તેથ્ ચિદ્વૃત્તિ પહિલેં । મહત્તત્ત્વ ઉમલલેં ।
તેં પાન વાલ્હેંદુલ્હેં । એક નિઘે

મગ સત્ત્વરજતમાત્મકુ । ત્રિવિધ અહંકારુ જો એકુ ।
તો તિવણા અધોમુખુ । ડિરુ ફુટે

તો બુદ્ધીચી ઘેઊનિ આગારી । ભેદાચી વૃદ્ધિ કરી ।
તેથે મનાચે ડાળ ધરી । સાજેપણેં

ઐસા મૂળાચિયા ગાઢિકા । વિકલ્પરસ કોંવળિકા ।
ચિત્તચતુષ્ટય ડાહાળિકા । કોંભૈજે તો

મગ આકાશ વાયુ દ્યોતક । આપ પૃથ્વી હેં પાંચ ફોંક ।
મહાભૂતાંચેં સરોખ । સરળે હોતી

તૈસીં શ્રોત્રાદિ તન્માત્રેં । તિયેં અંગવસાં ગર્ભપત્રેં ।
લુળલુળિતેં વિચિત્રેં । ઉમળતી ગા

તેથ શબ્દાંકુર વરિપડી । શ્રોત્રા વાઢી દેવ્હડી ।
હોતા કરિત કાંડીં । આકાંક્ષેચીં

અંગત્વચેચે વેલપલ્લવ । સ્પર્શાંકુરીં ઘેતી ધાંવ ।
તેથ બાંબળ પડે અભિનવ । વિકારાંચેં

પાઠીં રૂપપત્ર પાલોવેલીં । ચક્ષુ લાંબ તેં કાંડેં ઘાલી ।
તે વેળીં વ્યામોહતા ભલી । પાહાળીં જાય

આણિ રસાચેં આંગવસેં । વાઢતાં વેગેં બહુવસેં ।
જિવ્હે આર્તીચી અસોસેં । નિઘતી બેંચેં

તૈસેંચિ કોંભૈલેનિ ગંધેં । ઘ્રાણાચી ડિરી થાંબું બાંધે ।
તેથ તળુ ઘે સ્વાનંદેં । પ્રલોભાચા

એવં મહદહંબુદ્ધિ । મનેં મહાભૂતસમૃદ્ધી ।
ઇયા સંસારાચિયા અવધી । સાસનિજે

કિંબહુના ઇહીં આઠેં । આંગીં હા અધિક ફાંટે ।
પરી શિંપીચિયેવઢેં ઉમટે । રુપેં જેવીં

કાં સમુદ્રાચેનિ પૈસારેં । વરી તરંગતા આસારે ।
તૈસેં બ્રહ્મચિ હોય વૃક્ષાકારેં । અજ્ઞાનમૂળ

આતાં યાચા હાચિ વિસ્તારુ । હાચિ યયા પૈસારુ ।
જૈસા આપણપેં સ્વપ્નીં પરિવારુ । યેકાકિયા

પરી તેં અસો હેં ઐસેં । કાવરેં ઝાડ ઉસસે ।
યયા મહદાદિ આરવસેં । અધોશાખા

આણિ અશ્વત્થુ ઐસેં યયાતેં । મ્હણતી જે જાણતે ।
તેંહી પરિસ હો યેથેં । સાંગિજૈલ

તરી શ્વઃ મ્હણિજે ઉખા । તોંવરી એકસારિખા ।
નાહીં નિર્વાહો યયા રુખા । પ્રપંચરૂપા

જૈસા ન લોટતાં ક્ષણુ । મેઘુ હોય નાનાવર્ણુ ।
કાં વિજુ નસે સંપૂર્ણુ । નિમેષભરી

ના કાંપતયા પદ્મદળા । વરીલિયા બૈસકા નાહીં જળા ।
કાં ચિત્ત જૈસેં વ્યાકુળા । માણુસાચેં

તૈસીચિ યયાચી સ્થિતી । નાસત જાય ક્ષણક્ષણાપ્રતી ।
મ્હણૌનિ યયાતેં મ્હણતી । અશ્વત્થુ હા

આણિ અશ્વત્થુ યેણેં નાંવેં । પિંપળુ મ્હણતી સ્વભાવેં ।
પરી તો અભિપ્રાય નવ્હે । શ્રીહરીચા

એ઱હવીં પિંપળુ મ્હણતાં વિખીં । મિયાં ગતિ દેખિલી અસે નિકી ।
પરી તેં અસો કાય લૌકિકીં । હેતુ કાજ

મ્હણૌનિ હા પ્રસ્તુતુ । અલૌકિકુ પરિયેસા ગ્રંથુ ।
તરી ક્ષણિકત્વેંચિ અશ્વત્થુ । બોલિજે હા

આણીકુહી યેકુ થોરુ । યયા અવ્યયત્વાચા ડગરુ ।
આથી પરી તો ભીતરુ । ઐસા આહે

જૈસા મેઘાંચેનિ તોંડેં । સિંધુ એકે આંગેં કાઢે ।
આણિ નદી યેરીકડે । ભરિતીચ અસતી

તેથ વોહટે ના ચઢે । ઐસા પરિપૂર્ણુચિ આવડે ।
પરી તે ફુલી જંવ નુઘડે । મેઘાનદીંચી

ઐસેં યા રુખાચેં હોણેં જાણેં । ન તર્કે હોતેનિ વહિલેપણેં ।
મ્હણૌનિ યયાતેં લોકુ મ્હણે । અવ્યયુ હા

એ઱હવીં દાનશીળુ પુરુષુ । વેંચકપણેંચિ સંચકુ ।
તૈસા વ્યયેંચિ હા રુખુ । અવ્યયો ગમે

જાતાં વેગેં બહુવસેં । ન વચે કાં ભૂમીં રુતલેં અસે ।
રથાચેં ચક્ર દિસે। જિયાપરી

તૈસેં કાળાતિક્રમેં જે વાળે । તે ભૂતશાખા જેથ ગળે।
તેથ કોડીવરી ઉમાળે । ઉઠતી આણિક

પરી યેકી કેધવાં ગેલી। શાખાકોડી કેધવાં જાલી ।
હેં નેણવે જેવીં ઉમલલીં । આષાઢાભ્રેં

મહાકલ્પાચ્યા શેવટીં । ઉદેલિયા ઉમળતી સૃષ્ટી ।
તૈસેંચિ આણિખીચેં દાંગ ઉઠી । સાસિન્નલેં

સંહારવાતેં પ્રચંડેં । પડતી પ્રળયાંતીંચીં સાલડેં ।
તંવ કલ્પાદીચીં જુંબાડેં । પાલ્હેજતી

રિગે મન્વંતર મનૂપુઢેં । વંશાવરી વંશાંચે માંડે ।
જૈસી ઇક્ષુવૃદ્ધી કાંડેંનકાંડેં । જિંકે જેવીં

કલિયુગાંતીં કોરડીં । ચહું યુગાંચી સાલેં સાંડી ।
તંવ કૃતયુગાચી પેલી દેવ્હડી । પડે પુઢતી

વર્તતેં વર્ષ જાયે । તેં પુઢિલા મુળહારી હોયે ।
જૈસા દિવસુ જાત કીં યેત આહે । હેં ચોજવેના

જૈશા વારિયાચ્યા ઝુળકાં । સાંદા ઠાઉવા નવ્હે દેખા ।
તૈસિયા ઉઠતી પડતી શાખા । નેણોં કિતી

એકી દેહાચી ડિરી તુટે । તંવ દેહાંકુરીં બહુવી ફુટે ।
ઐસેનિ ભવતરુ હા વાટે । અવ્યયો ઐસા

જૈસેં વાહતેં પાણી જાય વેગેં । તૈસેંચિ આણિક મિળે માગેં ।
યેથ અસંતચિ અસિજે જગેં । માનિજે સંત

કાં લાગોનિ ડોળાં ઉઘડે । તંવ કોડીવરી ઘડે મોડે ।
નેણતયા તરંગુ આવડે । નિત્યુ ઐસા

વાયસા એકેં બુબુળેં દોહીંકડે । ડોળા ચાળીતાં અપાડેં ।
દોન્હી આથી ઐસા પડે । ભ્રમુ જેવીં જગા

પૈં ભિંગોરી નિધિયે પડલી । તે ગમે ભૂમીસી જૈસી જડલી ।
ઐસા વેગાતિશયો ભુલી । હેતુ હોય

હેં બહુ અસો ઝડતી । આંધારેં ભોવંડિતાં કોલતી ।
તે દિસે જૈસી આયતી । ચક્રાકાર

હા સંસારવૃક્ષુ તૈસા । મોડતુ માંડતુ સહસા ।
ન દેખોનિ લોકુ પિસા । અવ્યયો માની

પરિ યયાચા વેગુ દેખે । જો હા ક્ષણિક ઐસા વોળખે ।
જાણે કોડિવેળાં નિમિખેં । હોત જાત

નાહીં અજ્ઞાનાવાંચૂનિ મૂળ । યયાચેં અસિલેંપણ ટવાળ ।
ઐસેં ઝાડ સિનસાળ । દેખિલેં જેણેં

તયાતેં ગા પંડુસુતા । મી સર્વજ્ઞુહી મ્હણેં જાણતા ।
પૈં વાગ્બ્રહ્મ સિદ્ધાંતા । વંદ્યુ તોચી

યોગજાતાચેં જોડલેં । તયા એકાસીચિ ઉપેગા ગેલેં ।
કિંબહુના જિયાલેં । જ્ઞાનહી ત્યાચેની

હેં અસો બહુ બોલણેં । વાનિજૈલ તો કવણેં ।
જો ભવરુખુ જાણેં । ઉખિ ઐસા

મગ યયાચિ પ્રપંચરૂપા । અધોશાખિયા પાદપા ।
ડાહાળિયા જાતી ઉમપા । ઊર્ધ્વાહી ઉજૂ

આણિ અધીં ફાંકલી ડાળેં । તિયે હોતી મૂળેં ।
તયાહી તળીં પઘળે । વેલ પાલવુ

ઐસેં જેં આમ્હીં । મ્હણિતલેં ઉપક્રમીં ।
તેંહી પરિસેં સુગમીં । બોલીં સાંગોં

તરી બદ્ધમૂળ અજ્ઞાનેં । મહદાદિકીં સાસિનેં ।
વેદાંચીં થોરવનેં । ઘેઊનિયાં

પરી આધીં તંવ સ્વેદજ । જારજ ઉદ્ભિજ અંડજ ।
હે બુડૌનિ મહાભુજ । ઉઠતી ચારી

યયા એકૈકાચેનિ આંગવટેં । ચૌર્યાંશીં લક્ષધા ફુટે ।
તે વેળીં જીવશાખીં ફાંટે । સૈંધચિ હોતી

પ્રસવતી શાખા સરળિયા । નાનાસૃષ્ટિ ડાહાળિયા ।
આડ ફુટતી માળિયા । જાતિચિયા

સ્ત્રી પુરુષ નપુંસકેં । હે વ્યક્તિભેદાંચે ટકે ।
આંદોળતી આંગિકેં । વિકારભારેં

જૈસા વર્ષાકાળુ ગગનીં । પાલ્હેજે નવઘનીં ।
તૈસેં આકારજાત અજ્ઞાનીં । વેલીં જાય

મગ શાખાંચેનિ આંગભારેં । લવોનિ ગુંફિતી પરસ્પરેં ।
ગુણક્ષોભાચે વારે । ઉદયજતી

તેથ તેણેં અચાટેં । ગુણાંચેનિ ઝડઝડાટેં ।
તિહીં ઠાયીં હા ફાંટે । ઊર્ધ્વમૂળ

ઐસા રજાચિયા ઝુળુકા । ઝડાડિતાં આગળિકા ।
મનુષ્યજાતી શાખા । થોરાવતી

તિયા ઊર્ધ્વીં ના અધીં । માઝારીંચિ કોંદાકોંદી ।
આડ ફુટતી ખાંદી । ચતુર્વર્ણાંચ્યા

તેથ વિધિનિષેધ સપલ્લવ । વેદવાક્યાંચેં અભિનવ ।
પાલવ ડોલતી બરવ । નીચ નવે

અર્થુ કામુ પસરે । અગ્રવનેં ઘેતી થારે ।
તેથ ક્ષણિકેં પદાંતરેં । ઇહભોગાચીં

તેથ પ્રવૃત્તીચેનિ વૃદ્ધિલોભેં । ખાંકરેજતી શુભાશુભેં ।
નાનાકર્માંચે ખાંબે । નેણોં કિતી

તેવીંચિ ભોગક્ષીણેં માગિલેં । પડતી દેહાંતીંચીં બુડસળેં ।
તંવ પુઢાં વાઢી પેલે । નવેયા દેહાંચી

આણિ શબ્દાદિક સુહાવે । સહજ રંગેં હવાવે ।
વિષયપલ્લવ નવે । નીત્ય હોતી

ઐસે રજોવાતેં પ્રચંડેં । મનુષ્યશાખાંચે માંદોડે ।
વાઢતી તો એથ રુઢે । મનુષ્યલોકુ

તૈસાચિ તો રજાચા વારા । નાવેક ધરી વોસરા ।
મગ વાજોં લાગે ઘોરા । તમાચા તો

તેધવાં યાચિયા મનુષ્યશાખા । નીચ વાસના અધીં દેખા ।
પલ્હેજતી ડાહાળિકા । કુકર્માચિયા

અપ્રવૃત્તીંચે ખણુવાળે । કોંભ નિઘતી સરળે ।
ઘેત પાન પાલવ ડાળે । પ્રમાદાચીં

બોલતી નિષેધનિયમેં । જિયા ઋચા યજુઃસામેં ।
તો પાલા તયા ઘુમેં । ટકેયાવરી

પ્રતિપાદિતી અભિચાર । આગમ જે પરમાર ।
તિહીં પાનીં ઘેતી પ્રસર । વાસના વેલી

તંવ તંવ હોતીં થોરાડેં । અકર્માંચીં તળબુડેં ।
આણિ જન્મશાખા પુઢેં પુઢેં । ઘેતી ધાંવ

તેથ ચાંડાળાદિ નિકૃષ્ટા । દોષજાતીચા થોર ફાંટા ।
જાળ પડે કર્મભ્રષ્ટાં । ભુલોનિયાં

પશુ પક્ષી સૂકર । વ્યાઘ્ર વૃશ્ચિક વિખાર ।
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી

પરી ઐશા શાખા પાંડવા । સર્વાંગીંહિ નિત્ય નવા ।
નિરયભોગ યાવા । ફળાચા તો

આણિ હિંસાવિષયપુઢારી । કુકર્મસંગેં ધુર ધુરી ।
જન્મવરી આગારી । વાઢતીચિ અસે

ઐસે હોતી તરુ તૃણ । લોહ લોષ્ટ પાષાણ ।
ઇયા ખાંદિયા તેવીં જાણ । ફળેંહી હેંચી

અર્જુના ગા અવધારીં । મનુષ્યાલાગોનિ ઇયા પરી ।
વૃદ્ધિ સ્થાવરાંતવરી । અધોશાખાંચી

મ્હણૌનિ જીં મનુષ્યડાળેં । તિયેં જાણાવીં અધીંચિ મૂળેં ।
જે એથૂનિ હા પઘળે । સંસારતરુ

એ઱હવીં ઊર્ધ્વીંચેં પાર્થા । મુદ્દલ મૂળ પાહતાં ।
અધીંચિયા મધ્યસ્થા । શાખા ઇયા

પરી તામસી સાત્ત્વિકી । સુકૃતદુષ્કૃતાત્મકી ।
વિરુઢતી યા શાખીં । અધોર્ધ્વીંચિયા

આણિ વેદત્રયાચિયા પાના । નયે અન્યત્ર લાગોં અર્જુના ।
જે મનુષ્યાવાંચૂનિ વિધાના । વિષય નાહીં

મ્હણૌનિ તનુ માનુષા । ઇયા ઊર્ધ્વમૂળૌનિ જરી શાખા ।
તરી કર્મવૃદ્ધીસિ દેખા । ઇયેંચિ મૂળેં

આણિ આનીં તરી ઝાડીં । શાખા વાઢતાં મુળેં ગાઢીં ।
મૂળ ગાઢેં તંવ વાઢી । પૈસ આથી

તૈસેંચિ ઇયા શરીરા । કર્મ તંવ દેહા સંસારા ।
આણિ દેહ તંવ વ્યાપારા । ના મ્હણોંચિ નયે

મ્હણૌનિ દેહેં માનુષેં । ઇયેં મુળેં હોતી ન ચુકે ।
ઐસેં જગજ્જનકેં । બોલિલેં તેણેં

મગ તમાચેં તેં દારુણ । સ્થિરાવલેયા વાઉધાણ ।
સત્ત્વાચી સુટે સત્રાણ । વાહુટળી

તૈં યાચિ મનુષ્યાકારા । મુળીં સુવાસના નિઘતી આરા ।
ઘેઊનિ ફુટતી કોંબારા । સુકૃતાંકુરીં

ઉકલતેનિ ઉન્મેખેં । પ્રજ્ઞાકુશલતેંચી તિખેં ।
ડિરિયા નિઘતી નિમિખેં । બાબળૈજુની

મતીચે સોટ વાંવે । ઘાલિતી સ્ફૂર્તીંચેનિ થાંવેં ।
બુદ્ધિ પ્રકાશ ઘે ધાંવે । વિવેકાવરી

તેથ મેધારસેં સગર્ભ । અસ્થાપત્રીં સબોંબ ।
સરળ નિઘતી કોંભ । સદ્વૃત્તીચે

સદાચારાચિયા સહસા । ટકા ઉઠતી બહુવસા ।
ઘુમઘુમિતિ ઘોષા । વેદપદ્યાચ્યા

શિષ્ટાગમવિધાનેં । વિવિધયાગવિતાનેં ।
ઇયે પાનાવરી પાનેં । પાલેજતી

ઐશા યમદમીં ઘોંસાળિયા । ઉઠતી તપાચિયા ડાહાળિયા ।
દેતી વૈરાગ્યશાખા કોંવળિયા । વેલ્હાળપણેં

વિશિષ્ટાં વ્રતાંચે ફોક । ધીરાચ્યા અણગટી તિખ ।
જન્મવેગેં ઊર્ધ્વમુખ । ઉંચાવતી

માજીં વેદાંચા પાલા દાટ । તો કરી સુવિદ્યેચા ઝડઝડાટ ।
જંવ વાજે અચાટ । સત્ત્વાનિળુ તો

તેથ ધર્મડાળ બાહાળી । દિસતી જન્મશાખા સરળી ।
તિયા આડ ફુટતી ફળીં । સ્વર્ગાદિકીં

પુઢાં ઉપરતિ રાગેં લોહિવી । ધર્મમોક્ષાચી શાખા પાલવી ।
પાલ્હાજત નિત્ય નવી । વાઢતીચિ અસે

પૈં રવિચંદ્રાદિ ગ્રહવર । પિતૃ ઋષી વિદ્યાધર ।
હે આડશાખા પ્રકાર । પૈસુ ઘેતી

યાહીપાસૂન ઉંચવડેં । ગુઢલે ફળાચેનિ બુડેં ।
ઇંદ્રાદિક તે માંદોડે । થોર શાખાંચે

મગ તયાંહી ઉપરી ડાહાળિયા । તપોજ્ઞાનીં ઉંચાવલિયા ।
મરીચિ કશ્યપાદિ ઇયા । ઉપરી શાખા

એવં માળોવાળી ઉત્તરોત્તરુ । ઊર્ધ્વશાખાંચા પૈસારુ ।
બુડીં સાના અગ્રીં થોરુ । ફળાઢ્યપણેં

વરી ઉપરિશાખાહી પાઠીં । યેતી ફળભાર જે કિરીટી ।
તે બ્રહ્મેશાંત અણગટીં । કોંભ નિઘતી

ફળાચેનિ વોઝેપણેં । ઊર્ધ્વીં વોવાંડેં દુણેં ।
જંવ માઘૌતેં બૈસણેં । મૂળીંચિ હોય

પ્રાકૃતાહી તરી રુખા । જેં ફળેં દાટલીં હોય શાખા ।
તે વોવાંડલી દેખા । બુડાસિ યે

તૈસેં જેથૂનિ હા આઘવા । સંસારતરૂચા ઉઠાવા ।
તિયેં મૂળીં ટેંકતી પાંડવા । વાઢતેનિ જ્ઞાનેં

મ્હણૌનિ બ્રહ્મેશાનાપરૌતેં । વાઢણેં નાહીં જીવાતેં ।
તેથૂનિ મગ વરૌતેં । બ્રહ્મચિ કીં

પરી હેં અસો ઐસેં । બ્રહ્માદિક તે આંગવસેં ।
ઊર્ધ્વમુળાસરિસેં । ન તુકતી ગા

આણીકહી શાખા ઉપરતા । જિયા સનકાદિક નામેં વિખ્યાતા ।
તિયા ફળીં મૂળીં નાડળતા । ભરલિયા બ્રહ્મીં

ઐસી મનુષ્યાપાસૂનિ જાણાવી । ઊર્ધ્વીં બ્રહ્માદિશેષ પાલવી ।
શાખાંચી વાઢી બરવી । ઉંચાવે પૈં

પાર્થા ઊર્ધ્વીંચિયા બ્રહ્માદિ । મનુષ્યત્વચિ હોય આદિ ।
મ્હણૌનિ ઇયેં અધીં । મ્હણિતલીં મૂળેં

એવં તુજ અલૌકિકુ । હા અધોર્ધ્વશાખુ ।
સાંગિતલા ભવરુખુ । ઊર્ધ્વમૂળુ

આણિ અધીંચીં હીં મૂળેં । ઉપપત્તી પરિસવિલી સવિવળેં ।
આતાં પરિસ ઉન્મૂળેં । કૈસેનિ હા

પરી તુઝ્યા હન પોટીં । ઐસેં ગમેલ કિરીટી ।
જે એવઢેં ઝાડ ઉત્પાટી । ઐસેં કાયિ અસે ?

કેં બ્રહ્મયાચ્યા શેવટવરી । ઊર્ધ્વ શાખાંચી થોરી ।
આણિ મૂળ તંવ નિરાકારીં । ઊર્ધ્વીં અસે

હા સ્થાવરાહી તળીં । ફાંકત અસે અધીંચ્યા ડાળીં ।
માજીં ધાંવતસે દુજા મૂળીં । મનુષ્યરૂપીં

ઐસા ગાઢા આણિ અફાટુ । આતાં કોણ કરી યયા શેવટુ ।
તરી ઝણીં હા હળુવટુ । ધરિસી ભાવો

પરી હા ઉન્મૂળાવયા દોષેં । યેથ સાયાસચિ કાયિસે ।
કાય બાળા બાગુલ દેશેં । દવડાવા આહે ?

ગંધર્વદુર્ગ કાયી પાડાવે । કાય શશવિષાણ મોડાવેં ।
હોઆવેં મગ તોડાવેં । ખપુષ્પ કીં ?

તૈસા સંસારુ હા વીરા । રુખ નાહીં સાચોકારા ।
મા ઉન્મૂળણીં દરારા । કાયિસા તરી ?

આમ્હીં સાંગિતલી જે પરી । મૂળડાળાંચી ઉજરી ।
તે વાંઝેચીં ઘરભરી । લેકુરેં જૈશીં

કય કીજતી ચેઇલેપણીં । સ્વપ્નીંચીં તિયે બોલણીં ।
તૈશી જાણ તે કાહાણી । દુગળીંચિ તે

વાંચૂનિ આમ્હીં નિરૂપિલેં જૈસેં । યયાચે અચળ મૂળ અસે તૈસેં ।
આણિ તૈસાચિ જરી હા અસે । સાચોકારા

તરી કોણાચેનિ સંતાનેં । નિપજતી તયા ઉન્મૂળણેં ।
કાય ફુંકિલિયા ગગનેં । જાઇજેલ ગા

મ્હણૌનિ પૈં ધનંજયા । આમ્હીં વાનિલેં રૂપ તેં માયા ।
કાસવીચેનિ તુપેં રાયા । વોગરિલેં જૈસેં

મૃગજળાચીં ગા તળીં । તિયે દિઠી દુરૂનિ ન્યાહાળીં ।
વાંચૂનિ તેણેં પાણિયેં સાળી કેળી । લાવિસી કાઈ ?

મૂળ અજ્ઞાનચિ તંવ લટિકેં । મા તયાચેં કાર્ય હેં કેતુકેં ।
મ્હણૌનિ સંસારરુખ સતુકેં । વાવોચિ ગા

આણિ અંતુ યયા નાહીં । ઐસેં બોલિજે જેં કાંહીં ।
તેંહી સાચચિ પાહીં । યેકેં પરી

તરી પ્રબોધુ જંવ નોહે । તંવ નિદ્રે કાય અંતુ આહે ? ।
કીં રાત્રી ન સરે તંવ ન પાહે । તયા આરૌતેં ?

તૈસા જંવ પાર્થા । વિવેકુ નુધવી માથા ।
તંવ અંતુ નાહીં અશ્વત્થા । ભવરૂપા યા

વાજતેં વારેં નિવાંત । જંવ ન રાહે જેથિંચેં તેથ ।
તંવ તરંગતાં અનંત । મ્હણાવીચિ કીં

મ્હણૌનિ સૂર્યુ જૈં હારપે । તૈં મૃગજળાભાસુ લોપે ।
કાં પ્રભા જાય દીપેં । માલવલેનિ

તૈસેં મૂળ અવિદ્યા ખાયે । તેં જ્ઞાન જૈં ઉભેં હોયે ।
તૈંચિ યયા અંતુ આહે । એ઱હવીં નાહીં

તેવીંચિ હા અનાદી । ઐસી હી આથી શાબ્દી ।
તો આળુ નોહે અનુરોધી । બોલાતેં યા

જેં સંસારવૃક્ષાચ્યા ઠાયીં । સાચોકાર તંવ નાહીં ।
મા નાહીં તયા આદિ કાઈ । કોણ હોઈલ ?

જો સાચ જેથૂનિ ઉપજે । તયાતેં આદિ હેં સાજે ।
આતાં નાહીંચિ તો મ્હણિજે । કોઠૂનિયાં ?

મ્હણૌનિ જન્મે ના આહે । ઐસિયા સાંગોં કવણ માયે ।
યાલાગીં નાહીંપણેંચિ હોયે । અનાદિ હા

વાંઝેચિયા લેંકા । કૈંચી જન્મપત્રિકા ।
નભીં નિળી ભૂમિકા । કેં કલ્પૂં પાં

વ્યોમકુસુમાંચા પાંડવા । કવણેં દેંઠુ તોડાવા ।
મ્હણૌનિ નાહીં ઐસિયા ભવા । આદિ કૈંચી ?

જૈસેં ઘટાચેં નાહીંપણ । અસતચિ અસે કેલેનિવીણ ।
તૈસા સમૂળ વૃક્ષુ જાણ । અનાદિ હા

અર્જુના ઐસેનિ પાહીં । આદ્યંતુ યયાસિ નાહીં ।
માજીં સ્થિતી આભાસે કાંહીં । પરી ટવાળ તે

બ્રહ્મગિરીહૂનિ ન નિગે । આણિ સમુદ્રીંહી કીર ન રિગે ।
માજીં દિસે વાઉગેં । મૃગાંબુ જૈસેં

તેસા આદ્યંતી કીર નાહીં । આણિ સાચહી નોહે કહીં ।
પરી લટિકેપણાચી નવાઈ । પડિભાસે ગા

નાના રંગીં ગજબજે । જૈસેં ઇંદ્રધનુષ્ય દેખિજે ।
તૈસા નેણતયા આપજે । આહે ઐસા

ઐસેનિ સ્થિતીચિયે વેળે । ભુલવી અજ્ઞાનાચે ડોળે ।
લાઘવી હરી મેખળે । લોકુ જૈસા

આણિ નસતીચિ શ્યામિકા । વ્યોમીં દિસે તૈસી દિસો કાં ।
તરી દિસણેંહી ક્ષણા એકા । હોય જાય

સ્વપ્નીંહી માનિલેં લટિકેં । તરી નિર્વાહો કાં એકસારિખેં ।
તેવીં આભાસુ હા ક્ષણિકેં । રિતાચિ ગા

દેખતાં આહે આવડેં । ઘેઊં જાઇજે તરી નાતુડે ।
જૈસા ટિકુ કીજે માકડેં । જળામાજીં

તરંગભંગુ સાંડીં પડે । વિજૂહી ન પુરે હોડે ।
આભાસાસિ તેણેં પાડેં । હોણેં જાણેં ગા

જૈસા ગ્રીષ્મશેષીંચા વારા । નેણિજે સમોર કીં પાઠીમોરા ।
તૈસી સ્થિતી નાહીં તરુવરા । ભવરૂપા યયા

એવં આદિ ના અંતુ સ્થિતી । ના રૂપ યયાસિ આથી ।
આતાં કાયસી કુંથાકુંથી । ઉન્મૂળણી ગા

આપુલિયા અજ્ઞાનાસાઠીં । નવ્હતા થાંવલા કિરીટી ।
તરી આતાં આત્માજ્ઞાનાચ્યા લોટીં । ખાંડેનિ ગા

વાંચૂણિ જ્ઞાનેવીણ ઐકેં । ઉપાય કરિસી જિતુકે ।
તિહીં ગુંફસિ અધિકેં । રુખીં ઇયે

મગ કિતી ખાંદોખાંદીં । યયા હિંડાવેં ઊર્ધ્વીં અધીં ।
મ્હણૌનિ મૂળચિ અજ્ઞાન છેદીં । સમ્યક્ જ્ઞાનેં

એ઱હવીં દોરીચિયા ઉરગા । ડાંગા મેળવિતાં પૈં ગા ।
તો શિણુચિ વાઉગા । કેલા હોય

તરાવયા મૃગજળાચી ગંગા । ડોણીલાગીં ધાંવતાં દાંગા- ।
માજીં વોહળેં બુડિજે પૈં ગા । સાચ જેવીં

તેવીં નાથિલિયા સંસારા । ઉપાઈં જાચતયા વીરા ।
આપણપેં લોપે વારા । વિકોપીં જાય

મ્હણૌનિ સ્વપ્નીંચિયા ઘાયા । ઓખદ ચેવોચિ ધનંજયા ।
તેવીં અજ્ઞાનમૂળા યયા । જ્ઞાનચિ ખડ્ગ

પરી તેચિ લીલા પરજવે । તૈસેં વૈરાગ્યાચેં નવેં ।
અભંગબળ હોઆવેં । બુદ્ધીસી ગા

ઉઠલેનિ વૈરાગ્યેં જેણેં । હા ત્રિવર્ગુ ઐસા સાંડણેં ।
જૈસેં વમુનિયાં સુણેં । આતાંચિ ગેલેં

હા ઠાયવરી પાંડવા । પદાર્થજાતીં આઘવા ।
વિટવી તો હોઆવા । વૈરાગ્ય લાઠુ

મગ દેહાહંતેચેં દળેં । સાંડૂનિ એકેચિ વેળે ।
પ્રત્યક્બુદ્ધી કરતળેં । હાતવસાવેં

નિસળેં વિવેકસાહણેં । જેં બ્રહ્માહમસ્મિબોધેં સણાણેં ।
મગ પુરતેનિ બોધેં ઉટણેં । એકલેચિ

પરી નિશ્ચયાચેં મુષ્ટિબળ । પાહાવેં એકદોની વેળ ।
મગ તુળાવેં અતિ ચોખાળ । મનનવરી

પાઠીં હતિયેરાં આપણયાં । નિદિધ્યાસેં એક જાલિયા ।
પુઢેં દુજેં નુરેલ ઘાયા- । પુરતેં ગા

તેં આત્મજ્ઞાનાચેં ખાંડેં । અદ્વૈતપ્રભેચેનિ વાડેં ।
નેદીલ ઉરોં કવણેકડે । ભવવૃક્ષાસી

શરદાગમીંચા વારા । જૈસા કેરુ ફેડી અંબરા ।
કા ઉદયલા રવી આંધારા । ઘોંટુ ભરી

નાના ઉપવઢ હોતાં ખેંવો । નુરે સ્વપ્નસંભ્રમાચા ઠાવો ।
સ્વપ્નપ્રતીતિધારેચા વાહો । કરીલ તૈસેં

તેવ્હાં ઊર્ધ્વીંચેં મૂળ । કાં અધીંચેં હન શાખાજાળ ।
તેં કાંહીંચિ ન દિસે મૃગજળ । ચાદિણાં જેવીં

ઐસેનિ ગા વીરનાથા । આત્મજ્ઞાનાચિયા ખડ્ગલતા ।
છેદુનિયા ભવાશ્વત્થા । ઊર્ધ્વમૂળાતેં

મગ ઇદંતેસિ વાળલેં । જેં મીપણેંવીણ ડાહારલેં ।
તેં રૂપ પાહિજે આપલેં । આપણચિ

પરી દર્પણાચેનિ આધારેં । એકચિ કરૂન દુસરેં ।
મુખ પાહાતી ગવ્હારેં । તૈસેં નકો હો

હેં પાહાણેં ઐસેં અસે વીરા । જૈસા ન બોડલિયા વિહિરા ।
મગ આપલિયા ઉગમીં ઝરા । ભરોનિ ઠાકે

નાતરી આટલિયા અંભ । નિજબિંબીં પ્રતિબિંબ ।
નિહટે કાં નભીં નભ । ઘટાભાવીં

નાના ઇંધનાંશુ સરલેયા । વન્હિ પરતે જેવીં આપણપયાં ।
તૈસેં આપેંઆપ ધનંજયા । ન્યાહાળણેં જેં ગા

જિવ્હે આપલી ચવી ચાખણેં । ચક્ષૂ નિજ બુબુળ દેખણેં ।
આહે તયા ઐસેં નિરીક્ષણેં । આપુલેં પૈં

કાં પ્રભેસિ પ્રભા મિળે । ગગન ગગનાવરી લોળે ।
નાના પાણી ભરલેં ખોળે । પાણિયાચિયે

આપણચિ આપણયાતેં । પાહિજે જેં અદ્વૈતેં ।
તેં ઐસેં હોય નિરુતેં । બોલિજતુ અસે

જેં પાહિજતેનવીણ પાહિજે । કાંહીં નેણણાચિ જાણિજે ।
આદ્યપુરુષ કાં મ્હણિજે । જયા ઠાયાતેં

તેથહી ઉપાધીચા વોથંબા । ઘેઊનિ શ્રુતિ ઉભવિતી જિભા ।
મગ નામરૂપાચા વડંબા । કરિતી વાયાં

પૈં ભવસ્વર્ગા ઉબગલે । મુમુક્ષુ યોગજ્ઞાના વળઘલે ।
પુઢતી ન યોં ઇયા નિગાલે । પૈજા જેથ

સંસારાચિયા પાયાં પુઢાં । પળતી વીતરાગ હોડા ।
ઓલાંડોનિ બ્રહ્મપદાચા કર્મકડા । ઘાલિતી માગાં

અહંતાદિભાવાં આપુલિયાં । ઝાડા દેઊનિ આઘવેયા ।
પત્ર ઘેતી જ્ઞાનિયે જયા । મૂળઘરાસી

પૈં જેથુની હે એવઢી । વિશ્વપરંપરેચી વેલાંડી ।
વાઢતી આશા જૈશી કોરડી । નિદૈવાચી

જિયે કાં વસ્તૂચેં નેણણેં । આણિલેં થોર જગા જાણણેં ।
નાહીં તેં નાંદવિલેં જેણેં । મી તૂં જગીં

પાર્થા તેં વસ્તુ પહિલેં । આપણપેં આપુલેં ।
પાહિજે જૈસેં હિંવલેં । હિંવ હિંવેં

આણીકહી એક તયા । વોળખણ અસે ધનંજયા ।
તરી જયા કાં ભેટલિયા । યેણેંચિ નાહીં

પરી તયા ભેટતી ઐસેં । જે જ્ઞાનેં સર્વત્ર સરિસે ।
મહાપ્રળયાંબૂચે જૈસેં । ભરલેપણ

જયા પુરુષાંચેં કાં મન । સાંડોનિ ગેલેં મોહ માન ।
વર્ષાંતીં જૈસેં ઘન । આકાશાતેં

નિકવડ્યા નિષ્ઠુરા । ઉબગિજે જેવીં સોયરા ।
તૈસેં નાગવતી વિકારાં । વેટાળૂં જે

ફળલી કેળી ઉન્મૂળે । તૈસી આત્મલાભેં પ્રબળે ।
તયાચી ક્રિયા ઢાળેંઢાળેં । ગળતી આહે

આગી લગલિયા રુખીં । દેખોનિ સૈરા પળતી પક્ષી ।
તૈસેં સાંડિલેં અશેખીં । વિકલ્પીં જે

આઇકેં સકળ દોષતૃણીં । અંકુરિજતી જિયે મેદિની ।
તિયે ભેદબુદ્ધીચી કાહાણી । નાહીં જયાતેં

સૂર્યોદયાસરિસી । રાત્રી પળોનિ જાય અપૈસી ।
ગેલી દેહાહંતા તૈસી । અવિદ્યેસવેં

પૈં આયુષ્યહીના જીવાતેં । શરીર સાંડી જેવીં અવચિતેં ।
તેવીં નિદસુરેં દ્વૈતેં । સાંડિલે જે

લોહાચેં સામ્કડેં પરિસા । ન જોડે અંધારુ રવિ જૈસા ।
દ્વૈતબુદ્ધીચા તૈસા । સદા દુકાળ જયા

અગા સુખદુઃખાકારેં । દ્વંદ્વેં દેહીં જિયેં ગોચરેં ।
તિયેં જયાં કાં સમોરેં । હોતીચિના

સ્વપ્નીંચેં રાજ્ય કાં મરણ । નોહે હર્ષશોકાંસિ કારણ ।
ઉપવઢલિયા જાણ । જિયાપરી

તૈસેમ્ સુખદુઃખરૂપીં । દ્વંદ્વીં જે પુણ્યપાપીં ।
ન ઘેપિજતી સર્પીં । ગરુડ જૈસેં

આણિ અનાત્મવર્ગનીર । સાંડૂનિ આત્મરસાચેં ક્ષીર ।
ચરતાતિ જે સવિચાર । રાજહંસુ

જૈસા વર્ષોનિ ભૂતળીં । આપલા રસુ અંશુમાળી ।
માગૌતા આણી રશ્મિજાળીં । બિંબાસીચિ

તૈસેં આત્મભ્રાંતીસાઠીં । વસ્તુ વિખુરલી બારાવાટીં ।
તે એકવટિતી જ્ઞાનદૃષ્ટી । અખંડ જે

કિંબહુના આત્મયાચા । નિર્ધારીં વિવેકુ જયાંચા ।
બુડાલા વોઘુ ગંગેચા । સિંધૂમાજીં જૈસા

પૈં આઘવેંચિ આપુલેંપણેં । નુરેચિ જયા અભિલાષણેં ।
જૈસેં યેથૂનિ પ઱હાં જાણેં । આકાશા નાહીં

જૈસા અગ્નીચા ડોંગરુ । નેઘે કોણી બીજ અંકુરુ ।
તૈસા મનીં જયાં વિકારુ । ઉદૈજેના

જૈસા કાઢિલિયા મંદરાચળુ । રાહે ક્ષીરાબ્ધિ નિશ્ચળુ ।
તૈસા નુઠી જયાં સળુ । કામોર્મીચા

ચંદ્રમા કળીં ધાલા । ન દિસે કોણેં આંગી વોસાવલા ।
તેવીં અપેક્ષેચા અવખળા । ન પડે જયાં

હેં કિતી બોલૂં અસાંગડેં । જેવીં પરમાણુ નુરે વાયૂપુઢેં ।
તૈસેં વિષયાંચેં નાવડે । નાંવચિ જયાં

એવં જે જે કોણી ઐસે । કેલે જ્ઞાનાગ્નિ હુતાશેં ।
તે તેથ મિળતી જૈસેં । હેમીં હેમ

તેથ મ્હણિજે કવણેં ઠાઈં । ઐસેંહી પુસસી કાંહીં ।
તરી તેં પદ ગા નાહીં । વેંચુ જયા

દૃશ્યપણેં દેખિજે । કાં જ્ઞેયત્વેં જાણિજે ।
અમુકેં ઐસેં મ્હણિજે । તેં જેં નવ્હે

પૈં દીપાચિયા બંબાળીં । કાં ચંદ્ર હન જેં ઉજળી ।
હેં કાય બોલોં અંશુમાળી । પ્રકાશી જેં

તેં આઘવેંચિ દિસણેં । જયાચેં કાં ન દેખણેં ।
વિશ્વ ભાસતસે જેણેં । લપાલેની

જૈસેં શિંપીપણ હારપે । તંવ તંવ ખરેં હોય રુપેં ।
કાં દોરી લોપતાં સાપેં । ફાર હોઇજે

તૈસીં ચંદ્રસૂર્યાદિ થોરેં । ઇયેં તેજેં જિયેં ફારેં ।
તિયેં જયાચેનિ આધારેં । પ્રકાશતી

તે વસ્તુ કીં તેજોરાશી । સર્વભૂતાત્મક સરિસી ।
ચંદ્રસૂર્યાચ્યા માનસીં । પ્રકાશે જે

મ્હણૌનિ ચંદ્રસૂર્ય કડવસાં । પડતી વસ્તૂચ્યા પ્રકાશા ।
યાલાગીં તેજ જેં તેજસા । તેં વસ્તૂચેં આંગ

આણિ જયાચ્યા પ્રકાશીં । જગ હારપે ચંદ્રાર્કેંસીં ।
સચંદ્ર નક્ષત્રેં જૈસીં । દિનોદયીં

નાતરી પ્રબોધલિયે વેળે । તે સ્વપ્નીંચી ડિંડીમા માવળે ।
કાં નુરેચિ સાંજવેળે । મૃગતૃષ્ણિકા

તૈસા જિયે વસ્તૂચ્યા ઠાયીં । કોણ્હીચ કાં આભાસુ નાહીં ।
તેં માઝેં નિજધામ પાહીં । પાટાચેં ગા

પુઢતી જે તેથ ગેલે । તે ન ઘેતી માઘૌતીં પાઉલેં ।
મહોદધીં કાં મિનલે । સ્રોત જૈસે

કાં લવણાચી કુંજરી । સૂદલિયા લવણસાગરીં ।
હોયચિ ના માઘારી । પરતી જૈસી

નાના ગેલિયા અંતરાળા । ન યેતીચિ વન્હિજ્વાળા ।
નાહીં તપ્તલોહૌનિ જળા । નિઘણેં જેવીં

તેવીં મજસીં એકવટ । જે જાલે જ્ઞાનેં ચોખટ ।
તયાં પુનરાવૃત્તીચી વાટ । મોડલી ગા

તેથ પ્રજ્ઞાપૃથ્વીચા રાવો । પાર્થુ મ્હણે જી જી પસાવો ।
પરી વિનંતી એકી દેવો । ચિત્ત દેતુ

તરી દેવેંસિ સ્વયેં એક હોતી । મગ માઘૌતે જે ન યેતી ।
તે દેવેંસિ ભિન્ન આથી । કીં અભિન્ન જી

જરી ભિન્નચિ અનાદિસિદ્ધ । તરી ન યેતી હેં અસંબદ્ધ ।
જે ફુલાં ગેલેં ષટ્પદ । તે ફુલેંચિ હોતી પાં

પૈં લક્ષ્યાહૂનિ અનારિસે । બાણ લક્ષ્યીં શિવોનિ જૈસેં ।
માગુતે પડતી તૈસે । યેતીચિ તે

નાતરી તૂંચિ તે સ્વભાવેં । તરી કોણેં કોણાસિ મિળાવેં ।
આપણયાસી આપણ રુપાવેં । શસ્ત્રેં કેવીં ?

મ્હણૌનિ તુજસી અભિન્નાં જીવાં । તુઝા સંયોગવિયોગુ દેવા ।
નયે બોલોં અવયવાં । શરીરેંસીં

આણિ જે સદાં વેગળેં તુજસીં । તયાં મિળણીં નાહીં કોણે દિવશીં ।
મા યેતી ન યેતી હે કાયસી । વાયબુદ્ધિ ?

તરી કોણ ગા તે તૂંતેં । પાવોનિ ન યેતી માઘૌતે ।
હેં વિશ્વતોમુખા માતેં । બુઝાવીં જી

ઇયે આક્ષેપીં અર્જુનાચ્યા । તો શિરોમણિ સર્વજ્ઞાંચા ।
તોષલા બોધ શિષ્યાચા । દેખોનિયાં

મગ મ્હણે ગા મહામતી । માતેં પાવોનિ ન યેતી પુઢતી ।
તે ભિન્નાભિન્ન રિતી । આહાતી દોની

જૈં વિવેકેં ખોલેં પાહિજે । તરી મી તેચિ તે સહજેં ।
ના આહાચવાહાચ તરી દુજે । ઐસેહી ગમતી

જૈસે પાણિયાવરી વેગળ । તળપતાં દિસતી કલ્લોળ ।
એ઱હવીં તરી નિખિળ । પાણીચિ તેં

કાં સુવર્ણાહુનિ આનેં । લેણીં ગમતી ભિન્નેં ।
મગ પાહિજે તંવ સોનેં । આઘવેંચિ તેં

તૈસેં જ્ઞાનાચિયે દિઠી । મજસીં અભિન્નચિ તે કિરીટી ।
યેર ભિન્નપણ તેં ઉઠી । અજ્ઞાનાસ્તવ

આણિ સાચોકારેનિ વસ્તુવિચારેં । કૈચેં મજ એકાસિ દુસરેં ।
ભિન્નાભિન્નવ્યવહારેં । ઉમસિજેલ

આઘવેંચિ આકાશ સૂનિ પોટીં । બિંબચિ જૈં આતે ખોટી ।
તૈં પ્રતિબિંબ કેં ઉઠી । કેં રશ્મિ શિરે ?

કાં કલ્પાંતીંચિયા પાણિયા । કાય વોત ભરિતી ધનંજયા ? ।
મ્હણૌનિ કૈંચેં અંશ અવિક્રિયા । એકા મજ

પરી ઓઘાચેનિ મેળેં । પાણી ઉજૂ પરી વાંકુડેં જાલેં ।
રવી દુજેપણ આલેં । તોયબગેં

.વ્યોમ ચૌફળેં કીં વાટોળેં । હેં ઐસેં કાયિસયાહી મિળે ।
પરી ઘટમઠીં વેંટાળેં । તૈસેંહી આથી

હાં ગા નિદ્રેચેનિ આધારેં । કાય એકલેનિ જગ ન ભરે ? ।
સ્વપ્નીંચેનિ જૈં અવતરે । રાયપણેં

કાં મિનલેનિ કિડાળેં । વાનિભેદાસિ યે સોળેં ।
તૈસા સ્વમાયે વેંટાળેં । શુદ્ધ જૈં મી

તૈં અજ્ઞાન એક રૂઢે । તેણેં કોઽહંવિકલ્પાચેં માંડે ।
મગ વિવરૂનિ કીજે ફુડેં । દેહો મી ઐસેં

ઐસેં શરીરાચિ યેવઢેં । જૈ આત્મજ્ઞાન વેગળેં પડે ।
તૈં માઝા અંશુ આવડે । થોડેપણેં

સમુદ્ર કાં વાયુવશેં । તરંગાકાર ઉલ્લસેં ।
તો સમુદ્રાંશુ ઐસા દિસે । સાનિવા જેવીં

તેવીં જડાતેં જીવવિતા । દેહાહંતા ઉપજવિતા ।
મી જીવ ગમેં પંડુસુતા । જીવલોકીં

પૈં જીવાચિયા બોધા । ગોચરુ જો હા ધાંદા ।
તો જીવલોકશબ્દા । અભિપ્રાવો

અગા ઉપજણેં નિમણેં । હેં સાચચિ જે કાં માનણેં ।
તો જીવલોકુ મી મ્હણે । સંસારુ હન

એવંવિધ જીવલોકીં । તૂં માતેં ઐસા અવલોકીં ।
જૈસા ચંદ્રુ કાં ઉદકીં । ઉદકાતીત

પૈં કાશ્મીરાચા રવા । કુંકુમાવરી પાંડવા ।
આણિકા ગમે લોહિવા । તો તરી નવ્હે

તૈસેં અનાદિપણ ન મોડે । માઝેં અક્રિયત્વ ન ખંડે ।
પરી કર્તા ભોક્તા ઐસેં આવડે । તે જાણ ગા ભ્રાંતી

કિંબહુના આત્મા ચોખટુ । હોઊનિ પ્રકૃતીસી એકવટુ ।
બાંધે પ્રકૃતિધર્માચા પાટુ । આપણપયાં

પૈં મનાદિ સાહી ઇંદ્રિયેં । શ્રોત્રાદિ પ્રકૃતિકાર્યેં ।
તિયેં માઝીં મ્હણૌનિ હોયે । વ્યાપારારૂઢ

જૈસેં સ્વપ્નીં પરિવ્રાજેં । આપણપયાં આપણ કુટુંબ હોઈજે ।
મગ તયાચેનિ ધાંવિજે । મોહેં સૈરા

તૈસા આપલિયા વિસ્મૃતી । આત્મા આપણચિ પ્રકૃતી- ।
સારિખા ગમોનિ પુઢતી । તિયેસીચિ ભજે

મનાચ્યા રથીં વળઘે । શ્રવણાચિયા દ્વારેં નિઘે ।
મગ શબ્દાચિયા રિઘે । રાનામાજીં

તોચિ પ્રકૃતીચા વાગોરા । ત્વચેચિયા મોહરા ।
આણિ સ્પર્શાચિયા ઘોરા । વના જાય

કોણે એકે અવસરીં । રિઘોનિ નેત્રાચ્યા દ્વારીં ।
મગ રૂપાચ્યા ડોંગરીં । સૈરા હિંડે

કાં રસનેચિયા વાટા । નિઘોનિ ગા સુભટા ।
રસાચા દરકુટા । ભરોંચિ લાગે

નાતરી યેણેંચિ ઘ્રાણેં । જૈં દેહાંશુ કરી નિઘણેં ।
મગ ગંધાચી દારુણેં । આડવેં લંઘી

ઐસેનિ દેહેંદ્રિયનાયકેં । ધરૂનિ મન જવળિકેં ।
ભોગિજતી શબ્દાદિકેં । વિષયભરણેં

પરી કર્તા ભોક્તા ઐસેં । હેં જીવાચે તૈંચિ દિસે ।
જૈં શરીરીં કાં પૈસે । એકાધિયે

જૈસા આથિલા આણિ વિલાસિયા । તૈંચિ વોળખોં યે ધનંજયા ।
જૈં રાજસેવ્યા ઠાયા । વસ્તીસિ યે

તૈસા અહંકર્તૃત્વાચા વાઢુ । કાં વિષયેંદ્રિયાંચા ધુમાડુ ।
હા જાણિજે તૈં નિવાડુ । જૈં દેહ પાવિજે

અથવા શરીરાતેં સાંડી । ત઱હી ઇંદ્રિયાંચી તાંડી ।
હે આપણયાંસવેં કાઢી । ઘેઊનિ જાય

જૈસા અપમાનિલા અતિથી । ને સુકૃતાચી સંપત્તિ ।
કાં સાઇખડેયાચી ગતી । સૂત્રતંતૂ

નાના માવળતેનિ તપનેં । નેઇજેતી લોકાંચીં દર્શનેં ।
હેં અસો દ્રુતી પવનેં । નેઈજે જૈસી

તેવીં મનઃષષ્ઠાં યયાં । ઇંદ્રિયાંતેં ધનંજયા ।
દેહરાજુ ને દેહા- । પાસૂનિ ગેલા

મગ યેથ અથવા સ્વર્ગીં । જેથ જેં દેહ આપંગી ।
તેથ તૈસેંચિ પુઢતી પાંગી । મનાદિક

જૈસા માલવલિયા દિવા । પ્રભેસી જાય પાંડવા ।
મગ ઉજળિજે તેથ તેધવાં । તૈસાચિ ફાંકે

તરી ઐસૈસિયા રાહાટી । અવિવેકિયાંચે દિઠી ।
યેતુલેં હેં કિરીટી । ગમેચિ ગા

જે આત્મા દેહાસિ આલા । આણિ વિષયો યેણેંચિ ભોગિલા ।
અથવા દેહોનિ ગેલા । હેં સાચચિ માનિતી

એ઱હવીં યેણેં આણિ જાણેં । કાં કરણેં હા ભોગણેં ।
હેં પ્રકૃતીચેં તેણેં । માનિયેલેં

પરી દેહાચે મોટકેં ઉભેં । આણિ ચેતના તેથ ઉપલભે ।
તિયે ચળવળેચેનિ લોભેં । આલા મ્હણતી

તૈસેંચિ તયાં સંગતી । ઇંદ્રિયેં આપુલાલ્યા અર્થીં વર્તતી ।
તયા નાંવ સુભદ્રાપતી । ભોગણેં જયા

પાઠીં ભોગક્ષીણ આપૈસે । દેહ ગેલિયા તે ન દિસે ।
તેથેં ગેલા ગેલા ઐસેં । બોભાતી ગા

પૈં રુખુ ડોલતુ દેખાવા । તરી વારા વાજતુ માનાવા ।
રુખુ નસે તેથેં પાંડવા । નાહીં તો ગા ?

કાં આરિસા સમોર ઠેવિજે । આણિ આપણપેં તેથ દેખિજે ।
તરી તેધવાંચિ જાલેં માનિજે । કાય આધીં નાહીં ?

કાં પરતા કેલિયા આરિસા । લોપુ જાલા તયા આભાસા ।
તરી આપણપેં નાહીં ઐસા । નિશ્ચયો કરાવા ?

શબ્દ તરી આકાશાચા । પરી કપાળીં પિટે મેઘાચા ।
કાં ચંદ્રીં વેગુ અભ્રાચા । અરોપિજે

તૈસેં હોઇજે જાઇજે દેહેં । તેં આત્મસત્તે અવિક્રિયે ।
નિષ્ટંકિતી ગા મોહેં । આંધળે તે

યેથ આત્મા આત્મયાચ્યા ઠાયીં । દેખિજે દેહીંચા ધર્મુ દેહીં ।
ઐસેં દેખણેં તેં પાહીં । આન આહાતી

જ્ઞાનેં કાં જયાચે ડોળે । દેખોનિ ન રાહતી દેહીંચે ખોળે ।
સૂર્યરશ્મી આણિયાળે । ગ્રીષ્મીં જૈસેં

તૈસે વિવેકાચેનિ પૈસેં । જયાંચી સ્ફૂર્તી સ્વરૂપીં બૈસે ।
તે જ્ઞાનિયે દેખતી ઐસેં । આત્મયાતેં

જૈસેં તારાંગણીં ભરલેં । ગગન સમુદ્રીં બિંબલેં ।
પરી તેં તુટોનિ નાહીં પડિલેં । ઐસેં નિવડે

ગગન ગગનીંચિ આહે । હેં આભાસે તેં વાયે ।
તૈસા આત્મા દેખતી દેહેં । ગંવસિલાહી

ખળાળાચ્યા લગબગીં । ફેડૂનિ ખળાળાચ્યા ભાગીં ।
દેખિજે ચંદ્રિકા કાં ઉગી । ચંદ્રીં જેવીં

કાં નાડરચિ ભરે શોષેં । સૂર્યુ તો જૈસા તૈસાચિ અસે ।
દેહ હોતાં જાતાં તૈસેં । દેખતી માતેં

ઘટુ મઠુ ઘડલે । તેચિ પાઠીં મોડલે ।
પરી આકાશ તેં સંચલેં । અસતચિ અસે

તૈસેં અખંડે આત્મસત્તે । અજ્ઞાનદૃષ્ટિ કલ્પિતેં ।
હેં દેહચિ હોતેં જાતેં । જાણતી ફુડેં

ચૈતન્ય ચઢે ના વોહટે । ચેષ્ટવી ના ચેષ્ટે ।
ઐસેં આત્મજ્ઞાનેં ચોખટેં । જાણતી તે

આણિ જ્ઞાનહી આપૈતેં હોઈલ । પ્રજ્ઞા પરમાણુહી ઉગાણા ઘેઈલ ।
સકળ શાસ્ત્રાંચેં યેઈલ । સર્વસ્વ હાતાં

પરી તે વ્યુત્પત્તિ ઐસી । જરી વિરક્તિ ન રિગે માનસીં ।
તરી સર્વાત્મકા મજસીં । નવ્હેચિ ભેટી

પૈં તોંડ ભરો કાં વિચારા । આણિ અંતઃકરણીં વિષયાંસિ થારા ।
તરી નાતુડેં ધનુર્ધરા । ત્રિશુદ્ધી મી

હાં ગા વોસણતયાચ્યા ગ્રંથીં । કાઈ તુટતી સંસારગુંતી ? ।
કીં પરિવસિલિયા પોથી । વાચિલી હોય ?

નાના બાંધોનિયાં ડોળે । ઘ્રાણીં લાવિજતી મુક્તાફળેં ।
તરી તયાંચેં કાય કળે । મોલ માન ?

તૈસા ચિત્તીં અહંતે ઠાવો । આણિ જિભે સકળશાસ્ત્રાંચા સરાવો ।
ઐસેનિ કોડી એક જન્મ જાવો । પરી ન પવિજે માતેં

જો એક મી કાં સમસ્તીં । વ્યાપકુ અસેં ભૂતજાતીં ।
ઐક તિયે વ્યાપ્તી । રૂપ કરૂં

તરી સૂર્યાસકટ આઘવી । હે વિશ્વરચના જે દાવી ।
તે દીપ્તિ માઝી જાણાવી । આદ્યંતીં આહે

જલ શોષૂનિ ગેલિયા સવિતા । ઓલાંશ પુરવીતસે જે માઘૌતા ।
તે ચંદ્રીં પંડુસુતા । જ્યોસ્ના માઝી

આણિ દહન-પાચનસિદ્ધી । કરીતસે જેં નિરવધી ।
તે હુતાશીં તેજોવૃદ્ધી । માઝીચિ ગા

મી રિગાલોં અસેં ભૂતળીં । મ્હણૌનિ સમુદ્ર મહાજળીં ।
હે પાંસૂચિ ઢેંપુળી । વિરેચિના

આણી ભૂતેંહી ચરાચરેં । હે ધરિતસે જિયેં અપારેં ।
તિયેં મીચિ ધરી ધરે । રિગોનિયાં

ગગનીં મી પંડુસુતા । ચંદ્રાચેનિ મિસેં અમૃતા ।
ભરલા જાલોં ચાલતા । સરોવરુ

તેથૂનિ ફાંકતી રશ્મિકર । તે પાટ પેલૂનિ અપાર ।
સર્વૌષધીંચે આગર । ભરિત અસેં મી

ઐસેનિ સસ્યાદિકાં સકળાં । કરી ધાન્યજાતી સુકાળા ।
દેં અન્નદ્વારાં જિવ્હાળા । ભૂતજાતાં

આણિ નિપજવિલેં અન્ન । તરી તૈસેં કૈચેં દીપન ।
જેણેં જિરૂનિ સમાધાન । ભોગિતી જીવ

મ્હણૌનિ પ્રાણિજાતાંચ્યા ઘટીં । કરૂનિ કંદાવરી આગિઠી ।
દીપ્તિ જઠરીંહી કિરીટી । મીચિ જાલોં

પ્રાણાપાનાચ્યા જોડભાતીં । ફુંકફુંકોનિયાં અહોરાતી ।
આટીતસેં નેણોં કિતી । ઉદરામાજીં

શુષ્કેં અથવા સ્નિગ્ધેં । સુપક્વેં કાં વિદગ્ધેં ।
પરી મીચિ ગા ચતુર્વિધેં । અન્નેં પચીં

એવં મીચિ આઘવેં જન । જના નિરવિતેં મીચિ જીવન ।
જીવનીં મુખ્ય સાધન । વન્હિહી મીચિ

આતાં ઐસિયાહીવરી કાઈ । સાંગોં વ્યાપ્તીચી નવાઈ ।
યેથ દુજેં નાહીંચિ ઘેઈં । સર્વત્ર મી ગા

તરી કૈસેનિ પાં વેખેં । સદા સુખિયેં એકેં ।
એકેં તિયેં બહુદુઃખેં । ક્રાંત ભૂતેં

જૈસી સગળિયે પાટણીં । એકેંચિ દીપેં દિવેલાવણી ।
જાલિયા કાં ન દેખણી । ઉરલીં એકેં

ઐસી હન ઉખિવિખી । કરિત આહાસિ માનસીં કીં ।
તરી પરિસ તેહી નિકી । શંકા ફેડું

પૈં આઘવા મીચિ અસેં । યેથ નાહીં કીર અનારિસેં ।
પરી પ્રાણિયાંચિયા ઉલ્લાસેં । બુદ્ધિ ઐસા

જૈસેં એકચિ આકાશધ્વની । વાદ્યવિશેષીં આનાનીં ।
વાજાવેં પડે ભિન્નીં । નાદાંતરીં

કાં લોકચેષ્ટીં વેગળાલાં । જો હા એકચિ ભાનુ ઉદૈલા ।
તો આનાની પરી ગેલા । ઉપયોગાસી

નાના બીજધર્માનુરૂપ । ઝાડીં ઉપજવિલેં આપ ।
તૈસેં પરિણમલેં સ્વરૂપ । માઝેં જીવાં

અગા નેણા આણિ ચતુરા । પુઢાં નિળયાંચા દુસરા ।
નેણા સર્પત્વેં જાલા યેરા । સુખાલાગીં

હેં અસો સ્વાતીચેં ઉદક । શુક્તીં મોતીં વ્યાળીં વિખ ।
તૈસા સજ્ઞાનાંસી મી સુખ । દુઃખ તોં અજ્ઞાનાંસી

એ઱હવીં સર્વાંચ્યા હૃદયદેશીં । મી અમુકા આહેં ઐસી ।
જે બુદ્ધિ સ્ફુરે અહર્નિશીં । તે વસ્તુ ગા મી

પરી સંતાસવેં વસતાં । યોગજ્ઞાનીં પૈસતાં ।
ગુરુચરણ ઉપાસિતાં । વૈરાગ્યેંસીં

યેણેંચિ સત્કર્મેં । અશેષહી અજ્ઞાન વિરમે ।
જયાંચેં અહં વિશ્રામે । આત્મરૂપીં

તે આપેઆપ દેખોનિ દેખીં । મિયાં આત્મેનિ સદા સુખી ।
યેથેં મીવાંચૂન અવલોકીં । આન હેતુ અસે ?

અગા સૂર્યોદયો જાલિયા । સૂર્યેં સૂર્યચિ પહાવા ધનંજયા ।
તેવીં માતેં મિયાં જાણાવયા । મીચિ હેતુ

ના શરીરપરાતેં સેવિતાં । સંસારગૌરવચિ ઐકતાં ।
દેહીં જયાંચી અહંતા । બુડોનિ ઠેલી

તે સ્વર્ગસંસારાલાગીં । ધાંવતાં કર્મમાર્ગીં ।
દુઃખાચ્યા સેલભાગીં । વિભાગી હોતી

પરી હેંહી હોણેં અર્જુના । મજચિસ્તવ તયા અજ્ઞાના ।
જૈસા જાગતાચિ હેતુ સ્વપ્ના । નિદ્રેતેં હોય

પૈં અભ્રેં દિવસુ હરપલા । તોહિ દિવસેંચિ જાણોં આલા ।
તેવીં મી નેણોનિ વિષયો દેખિલા । મજચિસ્તવ ભૂતીં

એવં નિદ્રા કાં જાગણિયા । પ્રબોધુચિ હેતુ ધનંજયા ।
તેવીં જ્ઞાના અજ્ઞાના જીવાં યાં । મીચિ મૂળ

જૈસેં સર્પત્વા કાં દોરા । દોરુચિ મૂળ ધનુર્ધરા ।
તૈસા જ્ઞાના અજ્ઞાનાચિયા સંસારા । મિયાંચિ સિદ્ધુ

મ્હણૌનિ જૈસા અસેં તૈસયા । માતેં નેણોનિ ધનંજયા ।
વેદુ જાણોં ગેલા તંવ તયા । જાલિયા શાખા

તરી તિહીં શાખાભેદીં । મીચિ જાણિજે ત્રિશુદ્ધી ।
જૈસા પૂર્વાપરા નદી । સમુદ્રચિ ઠી

આણિ મહાસિદ્ધાંતાપાસીં । શ્રુતિ હારપતીં શબ્દેંસીં ।
જૈસિયા સગંધા આકાશીં । વાતલહરી

તૈસેં સમસ્તહી શ્રુતિજાત । ઠાકે લાજિલે ઐસેં નિવાંત ।
તેં મીચિ કરીં યથાવત । પ્રકટોનિયાં

પાઠીં શ્રુતિસકટ અશેષ । જગ હારપે જેથ નિઃશેષ ।
તેં નિજજ્ઞાનહી ચોખ । જાણતા મીચિ

જૈસેં નિદેલિયા જાગિજે । તેવ્હાં સ્વપ્નીંચે કીર નાહીં દુજેં ।
પરી એકત્વહી દેખોં પાવિજે । આપલેંચિ

તૈસેં આપલેં અદ્વયપણ । મી જાણતસેં દુજેનવીણ ।
તયાહી બોધાકારણ । જાણતા મીચિ

મગ આગી લાગલિયા કાપુરા । ના કાજળી ના વૈશ્વાનરા ।
ઉરણેં નાહીં વીરા । જયાપરી

તેવીં સમૂળ અવિદ્યા ખાયે । તેં જ્ઞાનહી જૈં બુડોનિ જાયે ।
ત઱હી નાહીં કીર નોહે । આણિ ન સાહે અસણેંહી

પૈં વિશ્વ ઘેઊનિ ગેલા માગેંસીં । તયા ચોરાતેં કવણ કેં ગિંવસી ? ।
જે કોણી એકી દશા ઐસી । શુદ્ધ તે મી

ઐસી જડાજડવ્યાપ્તી । રૂપ કરિતાં કૈવલ્યપતી ।
ઠી કેલી નિરુપહિતીં । આપુલ્યા રૂપીં

તો આઘવાચિ બોધુ સહસા । અર્જુનીં ઉમટલા કૈસા ।
વ્યોમીંચા ચંદ્રોદયો જૈસા । ક્ષીરાર્ણવીં

કાં પ્રતિભિંતી ચોખટે । સમોરીલ ચિત્ર ઉમટે ।
તૈસા અર્જુનેં આણિ વૈકુંઠેં । નાંદતસે બોધુ

તરી બાપ વસ્તુસ્વભાવો । ફાવે તંવ તંવ ગોડિયે થાંવો ।
મ્હણૌનિ અનુભવિયાંચા રાવો । અર્જુન મ્હણે

જી વ્યાપકપણ બોલતાં । નિરુપાધિક જેં આતાં ।
સ્વરૂપ પ્રસંગતા । બોલિલે દેવો

તે એક વેળ અવ્યંગવાણેં । કીજો કાં મજકારણેં ।
તેથ દ્વારકેચા નાથુ મ્હણે । ભલેં કેલેં

પૈં અર્જુના આમ્હાંહિ વાડેંકોડેં । અખંડા બોલોં આવડે ।
પરી કાય કીજે ન જોડે । પુસતેં ઐસેં

આજિ મનોરથાંસિ ફળ । જોડલાસિ તૂં કેવળ ।
જે તોંડ ભરૂનિ નિખળ । આલાસિ પુસોં

જેં અદ્વૈતાહીવરી ભોગિજે । તેં અનુભવીંચ તૂં વિરજે ।
પુસોનિ મજ માઝેં । દેતાસિ સુખ

જૈસા આરિસા આલિયા જવળાં । દિસે આપણપેં આપલા ડોળા ।
તૈસા સંવાદિયા તૂં નિર્મળા । શિરોમણી

તુવાં નેણોનિ પુસાવેં । મગ આમ્હી પરિસઊં બૈસાવેં ।
તો ગા હા પાડુ નવ્હે । સોયરેયા

ઐસેં મ્હણૌનિ આલિંગિલેં । કૃપાદૃષ્ટી અવલોકિલેં ।
મગ દેવો કાય બોલિલે । અર્જુનેંસીં

પૈં દોહીં વોઠીં એક બોલણેં । દોહીં ચરણીં એક ચાલણેં ।
તૈસેં પુસણેં સાંગણેં । તુઝેં માઝેં

એવં આમ્હી તુમ્હી યેથેં । દેખાવેં એકા અર્થાતેં ।
સાંગતેં પુસતેં યેથેં । દોન્હી એક

ઐસા બોલત દેવો ભુલલા મોહેં । અર્જુનાતેં આલિંગૂનિ ઠાયે ।
મગ બિહાલા મ્હણે નોહેં । આવડી હે

જાલે ઇક્ષુરસાચેં ઢાળ । તરી લવણ દેણેં કિડાળ ।
જે સંવાદસુખાચેં રસાળ । નાસેલ થિતેં

આધીંચ આમ્હાં યયા કાંહીં । નરનારાયણાસી ભિન્ન નાહીં ।
પરી આતાં જિરો માઝ્યા ઠાઈં । વેગુ હા માઝા

ઇયા બુદ્ધી સહસા । શ્રીકૃષ્ણ મ્હણે વીરેશા ।
પૈં ગા તો તુવાં કૈસા । પ્રશ્નુ કેલા ?

જો અર્જુન શ્રીકૃષ્ણીં વિરત હોતા । તો પરતોનિ માગુતા ।
પ્રશ્નાવળીચી કથા । ઐકોં આલા

તેથ સદ્ગદેં બોલેં । અર્જુનેં જી જી મ્હણિતલેં ।
નિરુપાધિક આપુલેં । રૂપ સાંગા

યયા બોલા તો શારઙ્ગી । તેંચિ સાંગાવયાલાગીં ।
ઉપાધી દોહીં ભાગીં । નિરૂપીત અસે

પુસિલિયા નિરુપહિત । ઉપાધિ કાં સાંગે યેથ ।
હેં કોણ્હાહી પ્રસ્તુત । ગમે જરી

તરી તાકાચેં અંશ ફેડણેં । યાચિ નાંવ લોણી કાઢણેં ।
ચોખાચિયે શુદ્ધી તોડણેં । કીડચિ જેવીં

બાબુળીચિ સારાવી હાતેં । પરી પાણી તંવ અસે આઇતેં ।
અભ્રચિ જાવેં ગગન તેં । સિદ્ધચિ કીં

વરીલ કોંડિયાચા ગુંડાળા । ઝાડૂનિ કેલિયા વેગળા ।
કણુ ઘેતાં વિરંગોળા । અસે કાઈ ?

તૈસા ઉપાધિ ઉપહિતાં । શેવટુ જેથ વિચારિતાં ।
તેં કોણાતેંહી ન પુસતાં । નિરુપાધિક

જૈસેં ન સાંગણેંવરી । બાળા પતીસી રૂપ કરી ।
બોલ નિમાલેપણેં વિવરી । અચર્ચાતેં

પૈં સાંગણેયા જોગેં નવ્હે । તેથીંચેં સાંગણેં ઐસેં આહે ।
મ્હણૌનિ ઉપાધિ લક્ષ્મીનાહે । બોલિજે આદીં

પાડિવ્યાચી ચંદ્રરેખા । નિરુતી દાવાવયા શાખા ।
દાવિજે તેવીં ઔપાધિકા । બોલી ઇયા

મગ તો મ્હણે ગા સવ્યસાચી । પૈં ઇયે સંસારપાટણીંચી ।
વસ્તી સાવિયા ટાંચી । દુપુરુષીં

જૈસી આઘવાંચિ ગગનીં । નાંદત દિવોરાત્રી દોન્હી ।
તૈસે સંસાર રાજધાનીં । દોન્હીચિ હે

આણિકહી તિજા પુરુષ આહે । પરી તો યા દોહીંચેં નાંવ ન સાહે ।
જો ઉદેલા ગાંવેંસીં ખાયે । દોહીંતેં યયાં

પરી તે તંવ ગોઠી અસો । આધીં દોન્હીંચી હે પરિયેસોં ।
જેં સંસારગ્રામા વસોં । આલે અસતી

એક આંધળા વેડા પંગુ । યેર સર્વાંગેં પુરતા ચાંગુ ।
પરી ગ્રામગુણેં સંગુ । ઘડલા દોઘાં

તયા એકા નામ ક્ષરુ । યેરાતેં મ્હણતી અક્ષરુ ।
ઇહીં દોહીંચિ પરી સંસારુ । કોંદલા અસે

આતાં ક્ષરુ તો કવણુ । અક્ષરુ તો કિં લક્ષણુ ।
હા અભિપ્રાયો સંપૂર્ણુ । વિવંચૂં ગા

તરી મહદહંકારા- । લાગુનિયાં ધનુર્ધરા ।
તૃણાંતીંચા પાંગોરા- । વરી પૈં ગા

જેં કાંહીં સાનેં થોર । ચાલતેં અથવા સ્થિર ।
કિંબહુના ગોચર । મનબુદ્ધીંસિ જેં

જેતુલેં પાંચભૌતિક ઘડતેં । જેં નામરૂપા સાંપડતેં ।
ગુણત્રયાચ્યા પડતેં । કામઠાં જેં

ભૂતાકૃતીચેં નાણેં । ઘડત ભાંગારેં જેણેં ।
કાળાસિ જૂં ખેળણેં । જિહીં કવડાં

જાણણેંચિ વિપરીતેં । જેં જેં કાંહીં જાણિજેતેં ।
જેં પ્રતિક્ષણીં નિમતેં । હોઊનિયાં

અગા કાઢૂનિ ભ્રાંતીચે દાંગ । ઉભવી સૃષ્ટીચેં આંગ ।
હેં અસો બહુ જગ । જયા નામ

પૈં અષ્ટધા ભિન્ન ઐસેં । જેં દાવિલેં પ્રકૃતિમિસેં ।
જેં ક્ષેત્રદ્વારાં છત્તિસેં । ભાગી કેલેં

હેં માગીલ સાંગોં કિતી । અગા આતાંચિ જેં પ્રસ્તુતીં ।
વૃક્ષાકાર રૂપાકૃતી । નિરૂપિલેં

તેં આઘવેંચિ સાકારેં । કલ્પુની આપણપયાં પુરે ।
જાલેં અસેં તદનુસારેં । ચૈતન્યચિ

જૈસા કુહાં આપણચિ બિંબેં । સિંહ પ્રતિબિંબ પાહતાં ક્ષોભે ।
મગ ક્ષોભલા સમારંભેં । ઘાલી તેથ

કાં સલિલીં અસતચિ અસે । વ્યોમાવરી વ્યોમ બિંબે જૈસેં ।
અદ્વૈત હોઊનિ તૈસેં । દ્વૈત ઘેપે

અર્જુના ગા યાપરી । સાકાર કલ્પૂનિ પુરીં ।
આત્મા વિસ્મૃતીચિ કરી । નિદ્રા તેથ

પૈં સ્વપ્નીં સેજાર દેખિજે । મગ પહુડણેં જૈસેં તેથ કીજે ।
તૈસેં પુરીં શયન દેખિજે । આત્મયાસી

પાઠીં તિયે નિદ્રેચેનિ ભરેં । મી સુખી દુઃખી મ્હણત ઘોરેં ।
અહંમમતેચેનિ થોરેં । વોસણાયેં સાદેં

હા જનકુ હે માતા । હા મી ગૌર હીન પુરતા ।
પુત્ર વિત્ત કાંતા । માઝેં હેં ના

ઐસિયા વેંઘોનિ સ્વપ્ના । ધાંવત ભવસ્વર્ગાચિયા રાના ।
તયા ચૈતન્યા નામ અર્જુના । ક્ષર પુરુષુ ગા

આતાં ઐક ક્ષેત્રજ્ઞુ યેણેં । નામેં જયાતેં બોલણેં ।
જગ જીવુ કાં મ્હણે । જિયે દશેતેં

જો આપુલેનિ વિસરેં । સર્વ ભૂતત્વેં અનુકરેં ।
તો આત્મા બોલિજે ક્ષરેં । પુરુષ નામેં

જે તો વસ્તુસ્થિતી પુરતા । મ્હણૌનિ આલી પુરુષતા ।
વરી દેહપુરીં નિદૈજતાં । પુરુષનામેં

આણિ ક્ષરપણાચા નાથિલા । આળુ યયા ઐસેનિ આલા ।
જે ઉપાધીંચિ આતલા । મ્હણૌનિયાં

જૈસી ખળાળીચિયા ઉદકા- । સરસીં આંદોળે ચંદ્રિકા ।
તૈસા વિકારાં ઔપાધિકા । ઐસાચિ ગમે

કાં ખળાળુ મોટકા શોષે । આણિ ચંદ્રિકા તૈં સરિસીંચ ભ્રંશે ।
તૈસા ઉપાધિનાશીં ન દિસે । ઉપાધિકુ

ઐસેં ઉપાધીચેનિ પાડેં । ક્ષણિકત્વ યાતેં જોડે ।
તેણેં ખોંકરપણેં ઘડે । ક્ષર હેં નામ

એવં જીવચૈતન્ય આઘવેં । હેં ક્ષર પુરુષ જાણાવેં ।
આતાં રૂપ કરૂં બરવેં । અક્ષરાસી

તરી અક્ષરુ જો દુસરા । પુરુષ પૈં ધનુર્ધરા ।
તો મધ્યસ્થુ ગા ગિરિવરાં । મેરુ જૈસા

જે તો પૃથ્વી પાતાળ સ્વર્ગીં । ઇહીં ન ભેદે તિહીં ભાગીં ।
તૈસા દોહીં જ્ઞાનાજ્ઞાનાંગીં । પડેના જો

ના યથાર્થજ્ઞાનેં એક હોણેં । ના અન્યથાત્વેં દુજેં ઘેણેં ।
ઐસેં નિખિળ જેં નેણણેં । તેંચિ તેં રૂપ

પાંસુતા નિઃશેષ જાયે । ના ઘટભાંડાદિ હોયે ।
તયા મૃત્પિંડા ઐસેં આહે । મધ્યસ્થ જેં

પૈં આટોનિ ગેલિયા સાગરુ । મગ તરંગુ ના નીરુ ।
તયા ઐશી અનાકારુ । જે દશા ગા

પાર્થા જાગણેં તરી બુડે । પરી સ્વપ્નાચેં કાંહીં ન માંડે ।
તૈસિયે નિદ્રે સાંગડેં । ન્યાહાળણેં જેં

વિશ્વ આઘવેંચિ માવળે । આણિ આત્મબોધુ તરી નુજળે ।
તિયે અજ્ઞાનદશે કેવળે । અક્ષરુ નામ

સર્વાં કળીં સાંડિલેં જૈસેં । ચંદ્રપણ ઉરે અંવસે।
રૂપ જાણાવેં તૈસેં । અક્ષરાચેં

પૈં સર્વોપાધિવિનાશેં। હે જીવદશા જેથ પૈસે ।
ફળપાકાંત જૈસેં । ઝાડ બીજીં

તૈસેં ઉપાધી ઉપહિત । થોકોનિ ઠાકે જેથ ।
તયાતેં અવ્યક્ત । બોલતી ગા

ઘન અજ્ઞાન સુષુપ્તી । તો બીજભાવો મ્હણતી ।
યેર સ્વપ્ન હન જાગૃતી । ફળભાવો તયાચા

જયાસી કાં બીજભાવો । વેદાંતીં કેલા ઐસા આવો ।
તો તયા પુરુષા ઠાવો । અક્ષરાચા

જેથૂનિ અન્યથાજ્ઞાન । ફાંકોનિ જાગૃતિ સ્વપ્ન ।
નાનાબુદ્ધીચેં રાન । રિગાલેં અસે

જીવત્વ જેથુની કિરીટી । વિશ્વ ઉઠતચિ ઉઠી ।
તે ઉભય ભેદાંચી મિઠી । અક્ષરુ પુરુષુ

યેરુ ક્ષર પુરુષુ કાં જનીં । જિહીં ખેળે જાગૃતીં સ્વપ્નીં ।
તિયા અવસ્થા જો દોન્હી । વિયાલા ગા

પૈં અજ્ઞાનઘનસુષુપ્તી । ઐસૈસી જે કાં ખ્યાતી ।
યા ઉણી એકી પ્રાપ્તી । બ્રહ્માચી જે

સાચચિ પુઢતી વીરા । જરી ન યેતાં સ્વપ્ન જાગરા ।
તરી બ્રહ્મભાવો સાચોકારા । મ્હણોં યેતા

પરી પ્રકૃતિપુરુષેં દોની । અભ્રેં જાલીં જિયેં ગગનીં ।
ક્ષેત્રક્ષેત્રજ્ઞુ સ્વપ્નીં । દેખિલા જિયેં

હેં અસો અધોશાખા । યા સંસારરૂપા રુખા ।
મૂળ તેં રૂપ પુરુષા । અક્ષરાચેં

હા પુરુષુ કાં મ્હણિજે । જે પૂર્ણપણેંચિ નિજેં ।
પૈં માયાપુરીં પહુડિજે । તેણેંહી બોલેં

આણિ વિકારાંચી જે વારી । તે વિપરીત જ્ઞાનાચી પરી ।
નેણિજે જિયે માઝારીં । તે સુષુપ્તી ગા હા

મ્હણૌનિ યયા આપૈસેં । ક્ષરણેં યા નસે ।
આણિકેંહી હા ન નાશે । જ્ઞાનાઉણેં

યાલાગીં હા અક્ષરુ । ઐસા વેદાંતીં ડગરુ ।
કેલા દેશી થોરુ । સિદ્ધાંતાચ્યા

ઐસેં જીવકાર્ય કારણ । જયા માયાસંગુચિ લક્ષણ ।
અક્ષર પુરુષુ જાણ । ચૈતન્ય તેં

આતાં અન્યથાજ્ઞાનીં । યા દોની અવસ્થા જયા જનીં ।
તયા હરપતી ઘનીં । અજ્ઞાનતત્ત્વીં

તેં અજ્ઞાન જ્ઞાનીં બુડાલિયા । જ્ઞાનેં કીર્તિમુખત્વ કેલિયા ।
જૈસા વન્હિ કાષ્ઠ જાળૂનિયાં । સ્વયેં જળે

તૈસેં અજ્ઞાન જ્ઞાનેં નેલેં । આપણ વસ્તુ દેઊનિ ગેલેં ।
ઐસેં જાણણેંનિવીણ ઉરલેં । જાણતેં જેં

તેં તો ગા ઉત્તમ પુરુષુ । જો તૃતીય કાં નિષ્કર્ષુ ।
દોહીંહૂન આણિકુ । માગિલા જો

સુષુપ્તીં આણિ સ્વપ્ના- । પાસૂનિ બહુવેં અર્જુના ।
જાગણેં જૈસેં આના । બોધાચેંચિ

કાં રશ્મી હન મૃગજળા- । પાસૂનિ અર્કમંડળા ।
અફાટુ તેવીં વેગળા । ઉત્તમુ ગા

હેં ના કાષ્ઠીંચા કાષ્ઠાહુની । અનારિસા જૈસા વન્હી ।
તૈસા ક્ષરાક્ષરાપાસુની । આનચિ તો

પૈં ગ્રાસૂનિ આપલી મર્યાદા । એક કરીત નદીનદાં ।
ઉઠી કલ્પાંતીં ઉદાવાદા । એકાર્ણવાચા

તૈસેં સ્વપ્ન ના સુષુપ્તી । ના જાગરાચી ગોઠી આથી ।
જૈસી ગિળિલી દિવોરાતી । પ્રળયતેજેં

મગ એકપણ ના દુજેં । અસેં નાહીં હેં નેણિજે ।
અનુભવ નિર્બુજે । બુડાલા જેથેં

ઐસેં આથિ જેં કાંહીં । તેં તો ઉત્તમ પુરુષુ પાહીં ।
જેં પરમાત્મા ઇહીં । બોલિજે નામીં

તેંહી એથ ન મિસળતાં । બોલણેં જીવત્વેં પંડુસુતા ।
જૈસી બુડણેયાચી વાર્તા । થડિયેચા કીજે

તૈસેં વિવેકાચિયે કાંઠીં । ઉભેં ઠાકલિયા કિરીટી ।
પરાવરાચિયા ગોઠી । કરણેં વેદાં

મ્હણૌનિ પુરુષુ ક્ષરાક્ષરુ । દોન્હી દેખોનિ અવરુ ।
યાતેં મ્હણતી પરુ । આત્મરૂપ

અર્જુના ઐસિયા પરી । પરમાત્મા શબ્દવરી ।
સૂચિજે ગા અવધારીં । પુરુષોત્તમુ

એ઱હવીં ન બોલણેંચિ બોલણેં । જેથિંચેં સર્વ નેણિવા જાણણેં ।
કાંહીંચ ન હોનિ હોણેં । જે વસ્તુ ગા

સોઽહં તેંહી અસ્તવલેં । જેથ સાંગતેંચિ સાંગણેં જાલેં ।
દ્રષ્ટત્વેંસી ગેલેં । દૃશ્ય જેથ

આતાં બિંબા આણિ પ્રતિબિંબા- । માજીં કૈંચી હેં મ્હણોં નયે પ્રભા ? ।
જ઱હી કૈસેનિ હે લાભા । જાયેચિ ના

કાં ઘ્રાણા ફુલા દોહીં । દ્રુતી અસે જે માઝારિલાં ઠાયીં ।
તે ન દિસે તરી નાહીં । ઐસેં બોલોં નયે

તૈસેં દ્રષ્ટા દૃશ્ય હેં જાયે । મગ કોણ મ્હણે કાય આહે ।
હેંચિ અનુભવેં તેંચિ પાહેં । રૂપ તયા

જો પ્રકાશ્યેંવીણ પ્રકાશુ । ઈશિતવ્યેંવીણ ઈશુ ।
આપણેંનીચિ અવકાશુ । વસવીત અસે જો

જો નાદેં ઐકિજતા નાદુ । સ્વાદેં ચાખિજતા સ્વાદુ ।
જો ભોગિજતસે આનંદુ । આનંદેંચિ

જો પૂર્ણતેચા પરિણામુ । પુરુષુ ગા પુરુષોત્તમુ ।
વિશ્રાંતીચાહી વિશ્રામુ । વિરાલા જેથેં

સુખાસિ સુખ જોડિલેં । જેં તેજ તેજાસિ સાંપડલેં ।
શૂન્યહી બુડાલેં । મહાશૂન્યીં જિયે

જો વિકાસાહીવરી ઉરતા । ગ્રાસાતેંહી ગ્રાસૂનિ પુરતા ।
જો બહુતેં પાડેં બહુતાં- । પાસૂનિ બહુ

પૈં નેણતયાપ્રતી । રુપેપણાચી પ્રતીતી ।
રુપેં ન હોનિ શુક્તી । દાવી જેવીં

કાં નાના અલંકારદશે । સોનેં ન લપત લપાલેં અસે ।
વિશ્વ ન હોનિયાં તૈસેં । વિશ્વ જો ધરી

હેં અસો જલતરંગા । નાહીં સિનાનેપણ જેવીં ગા ।
તેવીં દિસતા પ્રકાશુ જગા । આપણચિ જો

આપુલિયા સંકોચવિકાશા । આપણચિ રૂપ વીરેશા ।
હા જળીં ચંદ્ર હન જૈસા । સમગ્ર ગા

તૈસા વિશ્વપણેં કાંહીં હોયે । વિશ્વલોપીં કહીં ન જાયે ।
જૈસા રાત્રીં દિવસેં નોહે । દ્વિધા રવિ

તૈસા કાંહીંચિ કોણીકડે । કાયિસેનિહિ વેંચીં ન પડે ।
જયાચેં સાંગડેં । જયાસીચિ

જો આપણપેંચિ આપણયા । પ્રકાશીતસે ધનંજયા ।
કાય બહુ બોલોં જયા । નાહીં દુજેં

તો ગા મી નિરુપાધિકુ । ક્ષરાક્ષરોત્તમુ એકુ ।
મ્હણૌનિ મ્હણે વેદ લોકુ । પુરુષોત્તમુ

પરી હેં અસો ઐસિયા । મજ પુરુષોત્તમાતેં ધનંજયા ।
જાણે જો પાહલેયા । જ્ઞાનમિત્રેં

ચેઇલિયા આપુલેં જ્ઞાન । જૈસેં નાહીંચિ હોય સ્વપ્ન ।
તૈસેં સ્ફુરતેં ત્રિભુવન । વાવોં જાલેં

કાં હાતીં ઘેતલિયા માળા । ફિટે સર્પાભાસાચા કાંટાળા ।
તૈસા માઝેનિ બોધેં ટવાળા । નાગવે તો

લેણેં સોનેંચિ જો જાણેં । તો લેણેંપણ તેં વાવો મ્હણે ।
તેવીં મી જાણોનિ જેણેં । વાળિલા ભેદુ

મગ મ્હણે સર્વત્ર સચ્ચિદાનંદુ । મીચિ એકુ સ્વતઃસિદ્ધુ ।
જો આપણેનસીં ભેદુ । નેણોનિયાં જાણે

તેણેંચિ સર્વ જાણિતલેં । હેંહી મ્હણણેં થેંકુલેં ।
જે તયા સર્વ ઉરલેં । દ્વૈત નાહીં

મ્હણૌનિ માઝિયા ભજના । ઉચિતુ તોચિ અર્જુના ।
ગગન જૈસેં આલિંગના । ગગનાચિયા

ક્ષીરસાગરા પરગુણેં । કીજે ક્ષીરસાગરચિપણેં ।
અમૃતચિ હોઊનિ મિળણેં । અમૃતીં જેવીં

સાડેપંધરા મિસળાવેં । તૈં સાડેપંધરેંચિ હોઆવેં ।
તેવીં મી જાલિયા સંભવે । ભક્તિ માઝી

હાં ગા સિંધૂસિ આની હોતી । તરી ગંગા કૈસેનિ મિળતી ? ।
મ્હણૌનિ મી ન હોતાં ભક્તી । અન્વયો આહે ?

ઐસિયાલાગીં સર્વ પ્રકારીં । જૈસા કલ્લોળુ અનન્યુ સાગરીં ।
તૈસા માતેં અવધારીં । ભજિન્નલા જો

સૂર્યા આણિ પ્રભે । એકવંકી જેણેં લોભેં ।
તો પાડુ માનૂં લાભે । ભજના તયા

એવં કથિલયાદારભ્ય । હેં જેં સર્વ શાસ્ત્રૈકલભ્ય ।
ઉપનિષદાં સૌરભ્ય । કમળદળાં જેવીં

હેં શબ્દબ્રહ્માચેં મથિતેં । શ્રીવ્યાસપ્રજ્ઞેચેંનિ હાતેં ।
મથુનિ કાઢિલેં આયિતેં । સાર આમ્હીં

જે જ્ઞાનામૃતાચી જાહ્નવી । જે આનંદચંદ્રીંચી સતરાવી ।
વિચારક્ષીરાર્ણવીંચી નવી । લક્ષ્મી જે હે

મ્હણૌનિ આપુલેનિ પદેં વર્ણેં । અર્થાચેનિ જીવેંપ્રાણેં ।
મીવાંચોનિ હોં નેણેં । આન કાંહીં

ક્ષરાક્ષરત્વેં સમોર જાલેં । તયાંચેં પુરુષત્વ વાળિલેં ।
મગ સર્વસ્વ મજ દિધલેં । પુરુષોત્તમીં

મ્હણૌનિ જગીં ગીતા । મિયાં આત્મેનિ પતિવ્રતા ।
જે હે પ્રસ્તુત તુવાં આતાં । આકર્ણિલી

સાચચિ બોલાચેં નવ્હે હેં શાસ્ત્ર । પૈં સંસારુ જિણતેં હેં શસ્ત્ર ।
આત્મા અવતરવિતે મંત્ર । અક્ષરેં ઇયેં

પરી તુજપુઢાં સાંગિતલેં । તેં અર્જુના ઐસેં જાલેં ।
જેં ગૌપ્યધન કાઢિલેં । માઝેં આજિ

મજ ચૈતન્યશંભૂચા માથાં । જો નિક્ષેપુ હોતા પાર્થા ।
તયા ગૌતમુ જાલાસિ આસ્થા- । નિધી તૂં ગા

ચોખટિવા આપુલિયા । પુઢિલા ઉગાણા ઘેયાવયા ।
તયા દર્પણાચીચિ પરી ધનંજયા । કેલી આમ્હાં

કાં ભરલેં ચંદ્રતારાંગણીં । નભ સિંધૂ આપણયામાજીં આણી ।
તૈસા ગીતેસીં મી અંતઃકરણીં । સૂદલા તુવાં

જે ત્રિવિધમળિકટા । તૂં સાંડિલાસિ સુભટા ।
મ્હણૌનિ ગીતેસીં મજ વસૌટા । જાલાસિ ગા

પરી હેં બોલોં કાય ગીતા । જે હે માઝી ઉન્મેષલતા ।
જાણે તો સમસ્તા । મોહા મુકે

સેવિલી અમૃતસરિતા । રોગુ દવડૂનિ પંડુસુતા ।
અમરપણ ઉચિતાં । દેઊનિ ઘાલી

તૈસી ગીતા હે જાણિતલિયા । કાય વિસ્મયો મોહ જાવયા ।
પરી આત્મજ્ઞાનેં આપણાપયાં । મિળિજે યેથ

જયા આત્મજ્ઞાનાચ્યા ઠાયીં । કર્મ આપુલેયા જીવિતા પાહીં ।
હોઊનિયાં ઉતરાઈ । લયા જાય

હરપલેં દાઊનિ જૈસા । માગુ સરે વીરવિલાસા ।
જ્ઞાનચિ કળસ વળઘે તૈસા । કર્મપ્રાસાદાચા

મ્હણૌનિ જ્ઞાનિયા પુરુષા । કૃત્ય કરૂં સરલેં દેખા ।
ઐસા અનાથાંચા સખા । બોલિલા તો

તેં શ્રીકૃષ્ણવચનામૃત । પાર્થીં ભરોનિ અસે વોસંડત ।
મગ વ્યાસકૃપા પ્રાપ્ત । સંજયાસી

તો ધૃતરાષ્ટ્ર રાયા । સૂતસે પાન કરાવયા ।
મ્હણૌનિ જીવિતાંતુ તયા । નોહેચિ ભારી

એ઱હવીં ગીતાશ્રવણ અવસરીં । આવડોં લાગતાં અનધિકારી ।
પરિ સેખીં તેચિ ઉજરી । પાતલા ભલી

જેવ્હાં દ્રાક્ષીં દૂધ ઘાતલેં । તેવ્હાં વાયાં ગેલેં ગમલેં ।
પરી ફળપાકીં દુણાવલેં । દેખિજે જેવીં

તૈસી શ્રીહરીવક્ત્રીંચીં અક્ષરેં । સંજયેં સાંગિતલીં આદરેં ।
તિહીં અંધુ તોહી અવસરેં । સુખિયા જાલા

તેંચિ મ઱હાટેનિ વિન્યાસેં । મિયાં ઉન્મેષેં ઠસેંઠોંબસેં ।
જી જાણેં નેણેં તૈસેં । નિરોપિલેં

સેવંતીયે અરિસિ કાંહીં । આંગ પાહતાં વિશેષુ નાહીં ।
પરી સૌરભ્ય નેલેં તિહીં । ભ્રમરીં જાણિજે

તૈસેં ઘડતેં પ્રમેય ઘેઇજે । ઉણેં તેં મજ દેઇજે ।
જેં નેણણેં હેંચિ સહજેં । રૂપ કીં બાળા

તરી નેણતેં જ઱હી હોયે । ત઱હી દેખોનિ બાપ કીં માયે ।
હર્ષ કેંહિ ન સમાયે । ચોજ કરિતી

તૈસેં સંત માહેર માઝેં । તુમ્હી મિનલિયા મી લાડૈજેં ।
તેંચિ ગ્રંથાચેનિ વ્યાજેં । જાણિજો જી

આતાં વિશ્વાત્મકુ હા માઝા । સ્વામી શ્રીનિવૃત્તિરાજા ।
તો અવધારૂ વા પૂજા । જ્ઞાનદેવો મ્હણે