જ્ઞાનેશ્વરી · અધ્યાય 11
॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ એકાદશોઽધ્યાયઃ - અધ્યાય અકરાવા । ।
। વિશ્વરૂપદર્શનયોગઃ ।
આતાં યાવરી એકાદશીં । કથા આહે દોહીં રસીં ।
યેથ પાર્થા વિશ્વરૂપેંસીં । હોઈલ ભેટી
જેથ શાંતાચિયા ઘરા । અદ્ભુત આલા આહે પાહુણેરા ।
આણિ યેરાંહી રસાં પાંતિકરાં । જાહલા માનુ
અહો વધુવરાંચિયે મિળણીં । જૈશી વરાડિયાં લુગડીં લેણીં ।
તૈસે દેશિયેચ્યા સુખાસનીં । મિરવિલે રસ
પરી શાંતાદ્ભુત બરવે । જે ડોળિયાંચ્યા અંજુળીં ઘ્યાવેં ।
જૈસે હરિહર પ્રેમભાવેં । આલે ખેંવા
ના તરી અંવસેચ્યા દિવશીં । ભેટલીં બિંબેં દોની જૈશીં ।
તેવીં એકવળા રસીં । કેલા એથ
મીનલે ગંગેયમુનેચે ઓઘ । તૈસેં રસાં જાહલેં પ્રયાગ ।
મ્હણૌનિ સુસ્નાત હોત જગ । આઘવેં એથ
માજીં ગીતા સરસ્વતી ગુપ્ત । આણિ દોની રસ તે ઓઘ મૂર્ત ।
યાલાગીં ત્રિવેણી હે ઉચિત । ફાવલી બાપા
એથ શ્રવણાચેનિ દ્વારેં । તીર્થીં રિઘતાં સોપારેં ।
જ્ઞાનદેવો મ્હણે દાતારેં । માઝેનિ કેલેં
તીરેં સંસ્કૃતાચીં ગહનેં । તોડોનિ મહાઠિયાં શબ્દસોપાનેં ।
રચિલી ધર્મનિધાનેં । શ્રિઇનિવૃત્તિદેવેં
મ્હણૌનિ ભલતેણેં એથ સદ્ભાવેં નાહાવેં । પ્રયાગમાધવ વિશ્વરૂપ પહાવેં ।
યેતુલેનિ સંસારાસિ દ્યાવેં । તિળોદક
હેં અસો ઐસેં સાવયવ । એથ સાસિન્નલે આથી રસભાવ ।
તેથ શ્રવણસુખાચી રાણીવ । જોડલી જગા
જેથ શાંતાદ્ભુત રોકડે । આણિ યેરાં રસાં પડપ જોડે ।
હેં અલ્પચિ પરી ઉઘડેં । કૈવલ્ય એથ
તો હા અકરાવા અધ્યાયો । જો દેવાચા આપણપેં વિસંવતા ઠાવો ।
પરી અર્જુન સદૈવાંચા રાવો । જો એથહી પાતલા
એથ અર્જુનચિ કાય મ્હણોં પાતલા । આજિ આવડતયાહી સુકાળુ જાહલા ।
જે ગીતાર્થુ હા આલા । મહાઠિયે
યાચિલાગીં માઝેં । વિનવિલેં આઇકિજે ।
તરી અવધાન દીજે । સજ્જનીં તુમ્હી
તેવીંચિ તુમ્હાં સંતાંચિયે સભે । ઐસી સલગી કીર કરૂં ન લભે ।
પરી માનાવેં જી તુમ્હી લોભેં । અપત્યા મજ
અહો પુંસા આપણચિ પઢવિજે । મગ પઢે તરી માથા તુકિજે ।
કાં કરવિલેનિ ચોજેં ન રિઝે । બાળકા માય
તેવીં મી જેં જેં બોલેં । તેં પ્રભુ તુમચેંચિ શિકવિલેં ।
મ્હણૌનિ અવધારિજો આપુલેં । આપણ દેવા
હેં સારસ્વતાચેં ગોડ । તુમ્હીંચિ લાવિલેં જી ઝાડ ।
તરી આતાં અવધાનામૃતેં વાડ । સિંપોનિ કીજે
મગ હેં રસભાવ ફુલીં ફુલેલ । નાનાર્થ ફળભારેં ફળા યેઈલ ।
તુમચેનિ ધર્મેં હોઈલ । સુરવાડુ જગા
યા બોલા સંત રિઝલે । મ્હણતી તોષલોં ગા ભલેં કેલેં ।
આતાં સાંગૈં જેં બોલિલેં । અર્જુનેં તેથ
તંવ નિવૃત્તિદાસ મ્હણે । જી કૃષ્ણાર્જુનાંચેં બોલણેં ।
મી પ્રાકૃત કાય સાંગોં જાણેં । પરી સાંગવા તુમ્હી
અહો રાનીંચિયા પાલેખાઇરા । નેવાણેં કરવિલે લંકેશ્વરા ।
એકલા અર્જુન પરી અક્ષૌહિણી અકરા । ન જિણેચિ કાઈ ?
મ્હણૌનિ સમર્થ જેં જેં કરી । તેં ન હો ન યે ચરાચરીં ।
તુમ્હી સંત તયાપરી । બોલવા માતેં
આતાં બોલિજતસેં આઇકા । હા ગીતાભાવ નિકા ।
જો વૈકુંઠનાયકા- । મુખૌનિ નિઘાલા
બાપ બાપ ગ્રંથ ગીતા । જો વેદીં પ્રતિપાદ્ય દેવતા ।
તો શ્રીકૃષ્ણ વક્તા । જિયે ગ્રંથીં
તેથિંચે ગૌરવ કૈસેં વાનાવેં । જેં શ્રીશંભૂચિયે મતી નાગવે ।
તેં આતાં નમસ્કારિજે જીવેંભાવેં । હેંચિ ભલેં
મગ આઇકા તો કિરીટી । ઘાલૂનિ વિશ્વરૂપીં દિઠી ।
પહિલી કૈસી ગોઠી । કરિતા જાહલા
હેં સર્વહી સર્વેશ્વરુ । ઐસા પ્રતીતિગત જો પતિકરુ ।
તો બાહેરી હોઆવા ગોચરુ । લોચનાંસી
હે જિવાઆંતુલી ચાડ । પરી દેવાસિ સાંગતાં સાંકડ ।
કાં જેં વિશ્વરૂપ ગૂઢ । કૈસેનિ પુસાવેં ?
મ્હણે માગાં કવણીં કહીં । જેં પઢિયંતેનેં પુસિલેં નાહીં ।
તે સહસા કૈસેં કાઈ । સાંગા મ્હણોં ?
મી જરી સલગીચા ચાંગુ । તરી કાય આઇસીહૂની અંતરંગુ ।
પરી તેહી હા પ્રસંગુ । બિહાલી પુસોં
માઝી આવડે તૈસી સેવા જાહલી । તરી કાય હોઈલ ગરુડાચિયા યેતુલી ? ।
પરી તોહી હેં બોલી । કરીચિના
મી કાય સનકાદિકાંહૂનિ જવળાં । પરી તયાંહી નાગવેચિ હા ચાળા ।
મી આવડેન કાય પ્રેમળાં । ગોકુળીંચિયા ઐસા ?
તયાંતેંહી લેકુરપણેં ઝકવિલેં । એકાચે ગર્ભવાસહી સાહિલે ।
પરી વિશ્વરૂપ હેં રાહવિલેં । ન દાવીચ કવણા
હા ઠાયવરી ગુજ । યાચિયે અંતરીચેં હેં નિજ ।
કેવીં ઉરાઉરી મજ । પુસોં યે પાં ?
આણિ ન પુસેંચિ જરી મ્હણે । તરી વિશ્વરૂપ દેખિલિયાવિણેં ।
સુખ નોહેચિ પરી જિણેં । તેંહી વિપાયેં
મ્હણૌનિ આતાં પુસોં અળુમાળસેં । મગ કરૂં દેવા આવડે તૈસેં ।
યેણેં પ્રવર્તલા સાધ્વસેં । પાર્થુ બોલોં
પરી તેંચિ ઐસેનિ ભાવેં । જેં એકા દોં ઉત્તરાંસવેં ।
દાવી વિશ્વરૂપ આઘવેં । ઝાડા દેઉની
અહો વાંસરૂં દેખિલિયાચિસાઠીં । ધેનુ ખડબડોનિ મોહેં ઉઠી ।
મગ સ્તનામુખાચિયે ભેટી । કાય પાન્હા ધરે ?
પાહા પાં તયા પાંડવાચેનિ નાંવેં । જો કૃષ્ણ રાનીંહી પ્રતિપાળૂં ધાવે ।
તયાંતેં અર્જુનેં જંવ પુસાવેં । તંવ સાહીલ કાઈ ?
તો સહજેંચિ સ્નેહાચેં અવતરણ । આણિ યેરુ સ્નેહા ઘાતલેં આહે માજવણ ।
ઐસિયે મિળવણી વેગળેપણ । ઉરે હેંચિ બહુ
મ્હણૌનિ અર્જુનાચિયા બોલાસરિસા । દેવ વિશ્વરૂપ હોઈલ આપૈસા ।
તોચિ પહિલા પ્રસંગુ ઐસા । ઐકિજે તરી
મગ પાર્થુ દેવાતેં મ્હણે । જી તુમ્હી મજકારણેં ।
વાચ્ય કેલેં જેં ન બોલણેં । કૃપાનિધે
જૈં મહાભૂતેં બ્રહ્મીં આટતી । જીવ મહદાદીંચે ઠાવ ફિટતી ।
તૈં જેં દેવ હોઊનિ ઠાકતી । તેં વિસવણેં શેષીંચેં
હોતેં હૃદયાચિયે પરિવરીં । રોંવિલેં કૃપણાચિયે પરી ।
શબ્દબ્રહ્માસહી ચોરી । જયાચી કેલી
તેં તુમ્હીં આજિ આપુલેં । મજપુઢાં હિયેં ફોડિલેં ।
જયા અધ્યાત્મા વોવાળિલેં । ઐશ્વર્ય હરેં
તે વસ્તુ મજ સ્વામી । એકિહેળાં દિધલી તુમ્હી ।
હેં બોલોં તરી આમ્હી । તુજ પાવોનિ કૈંચે
પરી સાચચિ મહામોહાચિયે પુરીં । બુડાલેયા દેખોનિ સીસવરી ।
તુવાં આપણપેં ઘાલોનિ શ્રીહરી । મગ કાઢિલેં માતેં
એક તૂંવાંચૂનિ કાંહીં । વિશ્વીં દુજિયાચી ભાષ નાહીં ।
કીં આમુચેં કર્મ પાહીં । જે આમ્હીં આથી મ્હણોં
મી જગીં એક અર્જુનુ । ઐસા દેહીં વાહે અભિમાનુ ।
આણિ કૌરવાંતેં ઇયાં સ્વજનુ । આપુલેં મ્હણેં
યાહીવરી યાંતેં મી મારીન । મ્હણેં તેણેં પાપેં કેં રિગેન ।
ઐસેં દેખત હોતોં દુઃસ્વપ્ન । તોં ચેવવિલા પ્રભુ
દેવા ગંધર્વનગરીચી વસ્તી । સોડૂનિ નિઘાલોં લક્ષ્મીપતી ।
હોતોં ઉદકાચિયા આર્તી । રોહિણી પીત
જી કિરડૂં તરી કાપડાચેં । પરી લહરી યેત હોતિયા સાચેં ।
ઐસેં વાયાં મરતયા જીવાચેં । શ્રેય તુવાં ઘેતલેં
આપુલેં પ્રતિબિંબ નેણતા । સિંહ કુહાં ઘાલીલ દેખોનિ આતાં ।
ઐસા ધરિજે તેવીં અનંતા । રાખિલેં માતેં
એહવીં માઝા તરી યેતુલેવરી । એથ નિશ્ચય હોતા અવધારીં ।
જેં આતાંચિ સાતાંહી સાગરીં । એકત્ર મિળિજે
હેં જગચિ આઘવેં બુડાવેં । વરી આકાશહિ તુટોનિ પડાવેં ।
પરી ઝુંજણેં ન ઘડાવેં । ગોત્રજેશીં મજ
ઐસિયા અહંકારાચિયે વાઢી । મિયાં આગ્રહજળીં દિધલી હોતી બુડી ।
ચાંગચિ તૂં જવળાં એહવીં કાઢી । કવણુ માતેં
નાથિલેં આપણ પાં એક માનિલેં । આણિ નવ્હતયા નામ ગોત્ર ઠેવિલેં ।
થોર પિસેં હોતેં લાગલેં । પરિ રાખિલેં તુમ્હી
માગાં જળત કાઢિલેં જોહરીં । તૈં તેં દેહાસીચ ભય અવધારીં ।
આતાં હે જોહરવાહર દુસરી । ચૈતન્યાસકટ
દુરાગ્રહ હિરણ્યાક્ષેં । માઝી બુદ્ધિ વસુંધરા સૂદલી કાખે ।
મગ માહાર્ણવ ગવાક્ષેં । રિઘોનિ ઠેલા
તેથ તુઝેનિ ગોસાવીપણેં । એકવેળ બુદ્ધીચિયા ઠાયા યેણેં ।
હેં દુસરેં વરાહ હોણેં । પડિલેં તુજ
ઐસેં અપાર તુઝેં કેલેં । એકી વાચા કાય મી બોલેં ।
પરી પાંચહી પાલવ મોકલિલે । મજપ્રતી
તેં કાંહીં ન વચેચિ વાયાં । ભલેં યશ ફાવલેં દેવરાયા ।
જે સાદ્યંત માયા । નિરસિલી માઝી
આજીં આનંદસરોવરીંચીં કમળેં । તૈસે હે તુઝે ડોળે ।
આપુલિયા પ્રસાદાચીં રાઉળેં । જયાલાગીં કરિતી
હાં હો તયાહી આણિ મોહાચી ભેટી । હે કાયસી પાબળી ગોઠી ? ।
કેઉતી મૃગજળાચી વૃષ્ટી । વડવાનળેંસીં ?
આણિ મી તંવ દાતારા । યે કૃપેચિયે રિઘોનિ ગાભારાં ।
ઘેત આહેં ચારા । બ્રહ્મરસાચા
તેણેં માઝા જી મોહ જાયે । એથ વિસ્મો કાંહીં આહે ? ।
તરી ઉદ્ધરલોં કીં તુઝે પાયે । શિવતલે આહાતી
પૈં કમલાયતડોળસા । સૂર્યકોટિતેજસા ।
મિયાં તુજપાસોનિ મહેશા । પરિસિલેં આજીં
ઇયેં ભૂતેં જયાપરી હોતી । અથવા લયા હન જૈસેનિ જાતી ।
તે મજપુઢાં પ્રકૃતી । વિવંચિલી દેવેં
આણિ પ્રકૃતી કીર ઉગાણા દિધલા । વરિ પુરુષાચાહી ઠાવો દાવિલા ।
જયાચા મહિમા પાંઘરોનિ જાહલા । ધડૌતા વેદુ
જી શબ્દરાશી વાઢે જિયે । કાં ધર્માશિયા રત્નાંતેં વિયે ।
તે એથિંચે પ્રભેચે પાયે । વોળગે મ્હણૌનિ
ઐસેં અગાધ માહાત્મ્ય । જેં સકળમાર્ગૈકગમ્ય ।
જેં સ્વાત્માનુભવરમ્ય । તેં ઇયાપરી દાવિલેં
જૈસા કેરુ ફિટલિયા આભાળીં । દિઠી રિગે સૂર્યમંડળીં ।
કાં હાતેં સારૂનિ બાબુળીં । જળ દેખિજે
નાતરી ઉકલતયા સાપાચે વેઢે । જૈસેં ચંદના ખેંવ દેણેં ઘડે ।
અથવા વિવસી પળે મગ ચઢે । નિધાન હાતાં
તૈસી પ્રકૃતી હે આડ હોતી । તે દેવેંચિ સારોનિ પરૌતી ।
મગ પરતત્ત્વ માઝિયે મતી । શેજાર કેલેં
મ્હણૌનિ ઇયેવિષયીંચા મજ દેવા । ભરંવસા કીર જાહલા જીવા ।
પરી આણીક એક હેવા । ઉપનલા અસે
તો ભિડાં જરી મ્હણોં રાહોં । તરી આના કવણા પુસોં જાવોં ।
કાય તુજવાંચોનિ ઠાવો । જાણત આહોં આમ્હી ?
જળચરુ જળાચા આભારુ ધરી । બાળક સ્તનપાનીં ઉપરોધુ કરી ।
તરી તયા જિણયા શ્રીહરી । આન ઉપાયો અસે ?
મ્હણૌનિ ભીડ સાંકડી ન ધરવે । જીવા આવડે તેંહી તુજપુઢાં બોલાવેં ।
તંવ રાહેં મ્હણિતલેં દેવેં । ચાડ સાંગૈં
મગ બોલિલા તો કિરીટી । મ્હણે તુમ્હીં કેલી જે ગોઠી ।
તિયા પ્રતીતીચી દિઠી । નિવાલી માઝી
આતાં જયાચેનિ સંકલ્પેં । હે લોકપરંપરા હોય હારપે ।
જયા ઠાયાતેં આપણપેં । મી ઐસેં મ્હણસી
તેં મુદ્દલ રૂપ તુઝેં । જેથૂનિ ઇયેં દ્વિભુજેં હન ચતુર્ભુજેં ।
સુરકાર્યાચેનિ વ્યાજેં । ઘેવોં ઘેવોં યેસી
પૈં જળશયનાચિયા અવગણિયા । કાં મત્સ્ય કૂર્મ ઇયા મિરવણિયા ।
ખેળુ સરલિયા તૂં ગુણિયા । સાંઠવિસી જેથ
ઉપનિષદેં જેં ગાતી । યોગિયે હૃદયીં રિગોનિ પાહાતી ।
જયાતેં સનકાદિક આહાતી । પોટાળુનિયાં
ઐસેં અગાધ જેં તુઝેં । વિશ્વરૂપ કાનીં ઐકિજે ।
તેં દેખાવયા ચિત્ત માઝેં । ઉતાવીળ દેવા
દેવેં ફેડૂનિયાં સાંકડ । લોભેં પુસિલી જરી ચાડ ।
તરી હેંચિ એકીં વાડ । આર્તીં જી મજ
તુઝેં વિશ્વરૂપપણ આઘવેં । માઝિયે દિઠીસિ ગોચર હોઆવેં ।
ઐસી થોર આસ જીવેં । બાંધોનિ આહેં
પરી આણીક એક એથ શારઙ્ગી । તુજ વિશ્વરૂપાતેં દેખાવયાલાગીં ।
પૈં યોગ્યતા માઝિયા આંગીં । અસે કીં નાહીં
હેં આપલેં આપણ મી નેણેં । તેં કાં નેણસી જરી દેવ મ્હણે ।
તરી સરોગુ કાય જાણે । નિદાન રોગાચેં ?
આણિ જી આર્તીચેનિ પડિભરેં । આર્તુ આપુલી ઠાકી પૈં વિસરે ।
જૈસા તાન્હેલા મ્હણે ન પુરે । સમુદ્ર મજ
ઐશા સચાડપણાચિયે ભુલી । ન સાંભાળવે સમસ્યા આપુલી ।
યાલાગીં યોગ્યતા જેવીં માઉલી । બાલકાચી જાણે
તયાપરી શ્રીજનાર્દના । વિચારિજો માઝી સંભાવના ।
મગ વિશ્વરૂપદર્શના । ઉપક્રમ કીજે
તરી ઐસી તે કૃપા કરા । એહવીં નવ્હે હેં મ્હણા અવધારા ।
વાયાં પંચમાલાપેં બધિરા । સુખ કેઉતેં દેણેં ?
એહવીં યેકલે બાપિયાચે તૃષે । મેઘ જગાપુરતેં કાય ન વર્ષે ? ।
પરી જહાલીહી વૃષ્ટિ ઉપખે । જહી ખડકીં હોય
ચકોરા ચંદ્રામૃત ફાવલેં । યેરા આણ વાહૂનિ કાય વારિલેં ? ।
પરી ડોળ્યાંવીણ પાહલેં । વાયાં જાય
મ્હણૌનિ વિશ્વરૂપ તૂં સહસા । દાવિસી કીર હા ભરવંસા ।
કાં જે કડાડાં આણિ ગહિંસા- । માજી નીત્ય નવા તૂં કીં
તુઝેં ઔદાર્ય જાણોં સ્વતંત્ર । દેતાં ન મ્હણસી પાત્રાપાત્ર ।
પૈં કૈવલ્યા ઐસેં પવિત્ર । જેં વૈરિયાંહી દિધલેં
મોક્ષુ દુરારાધ્યુ કીર હોય । પરી તોહી આરાધી તુઝે પાય ।
મ્હણૌનિ ધાડિસી તેથ જાય । પાઇકુ જૈસા
તુવાં સનકાદિકાંચેનિ માનેં । સાયુજ્યીં સૌરસુ દિધલા પૂતને ।
જે વિષાચેનિ સ્તનપાનેં । મારૂં આલી
હાં ગા રાજસૂય યાગાચિયા સભાસદીં । દેખતાં ત્રિભુવનાચી માંદી ।
કૈસા શતધા દુર્વાક્ય શબ્દીં । નિસ્તેજિલાસી
ઐશિયા અપરાધિયા શિશુપાળા । આપણપેં ઠાવો દિધલા ગોપાળા ।
આણિ ઉત્તાનચરણાચિયા બાળા । કાય ધ્રુવપદીં ચાડ ?
તો વના આલા યાચિલાગીં । જે બૈસાવેં પિતયાચિયા ઉત્સંગીં ।
કીં તો ચંદ્રસૂર્યાદિકાંપરિસ જગીં । શ્લાઘ્યુ કેલા
ઐસા વનવાસિયા સકળાં । દેતાં એકચિ તૂં ધસાળા ।
પુત્રા આળવિતાં અજામિળા । આપણપેં દેસી
જેણેં ઉરીં હાણિતલાસિ પાંપરા । તયાચા ચરણુ વાહાસી દાતારા ।
અઝુની વૈરિયાંચિયા કલેવરા । વિસંબસીના
ઐસા અપકારિયાં તુઝા ઉપકારુ । તૂં અપાત્રીંહી પરી ઉદારુ ।
દાન મ્હણૌનિ દારવંઠેકરુ । જાહલાસી બળીચા
તૂંતેં આરાધી ના આયકેં । હોતી પુંસા બોલાવિત કૌતુકેં ।
તિયે વૈકુંઠીં તુવાં ગણિકે । સુરવાડુ કેલા
ઐસીં પાહૂનિ વાયાણીં મિષેં । આપણપેં દેવોં લાગસી વાનિવસેં ।
તો તૂં કાં અનારિસેં । મજલાગીં કરિસી
હાં ગા દુભતયાચેનિ પવાડેં । જે જગાચેં ફેડી સાંકડેં ।
તિયે કામધેનૂચે પાડે । કાય ભુકેલે ઠાતી ?
મ્હણૌનિ મિયાં જેં વિનવિલેં કાંહીં । તેં દેવ ન દાખવિતી હેં કીર નાહીં ।
પરી દેખાવયાલાગીં દેઈં । પાત્રતા મજ
તુઝેં વિશ્વરૂપ આકળે । ઐસે જરી જાણસી માઝે ડોળે ।
તરી આર્તીચે ડોહળે । પુરવીં દેવા
ઐસી ઠાયેંઠાવો વિનંતી । જંવ કરૂં સરલા સુભદ્રાપતી ।
તંવ તયા ષડ્ગુણચક્રવર્તી । સાહવેચિના
તો કૃપાપીયૂષસજળુ । આણિ યેરુ જવળાં આલા વર્ષાકાળુ ।
નાના કૃષ્ણ કોકિળુ । અર્જુન વસંતુ
નાતરી ચંદ્રબિંબ વાટોળેં । દેખોનિ ક્ષીરસાગર ઉચંબળે ।
તૈસા દુણેંહી વરી પ્રેમબળેં । ઉલ્લસિતુ જાહલા
મગ તિયે પ્રસન્નતેચેનિ આટોપેં । ગાજોનિ મ્હણિતલેં સકૃપેં ।
પાર્થા દેખ દેખ અમુપેં । સ્વરૂપેં માઝીં
એક વિશ્વરૂપ દેખાવેં । ઐસા મનોરથુ કેલા પાંડવેં ।
કીં વિશ્વરૂપમય આઘવેં । કરૂનિ ઘાતલેં
બાપ ઉદાર દેવો અપરિમિતુ । યાચક સ્વેચ્છા સદોદિતુ ।
અસે સહસ્રવરી દેતુ । સર્વસ્વ આપુલેં
અહો શેષાચેહિ ડોળે ચોરિલે । વેદ જયાલાગીં ઝકવિલે ।
લક્ષ્મીયેહી રાહવિલેં । જિવ્હાર જેં
તેં આતાં પ્રકટુની અનેકધા । કરીત વિશ્વરૂપદર્શનાચા ધાંદા ।
બાપ ભાગ્યા અગાધા । પાર્થાચિયા
જો જાગતા સ્વપ્નાવસ્થે જાયે । તો જેવીં સ્વપ્નીંચેં આઘવેં હોયે ।
તેવીં અનંત બ્રહ્મકટાહ આહે । આપણચિ જાહલા
તે સહસા મુદ્રા સોડિલી । આણિ સ્થૂળદૃષ્ટીચી જવનિકા ફેડિલી ।
કિંબહુના ઉઘડિલી । યોગઋદ્ધી
પરી હા હેં દેખેલ કીં નાહીં । ઐસી સેચિ ન કરી કાંહીં ।
એકસરાં મ્હણતસે પાહીં । સ્નેહાતુર
અર્જુના તુવાં એક દાવા મ્હણિતલેં । આણિ તેંચિ દાવૂં તરી કાય દાવિલેં ।
આતાં દેખેં આઘવેં ભરિલેં । માઝ્યાચિ રૂપીં
એકેં કૃશેં એકેં સ્થૂળેં । એકેં હસ્વેં એકેં વિશાળેં ।
પૃથુતરેં સરળેં । અપ્રાંતેં એકેં
એકેં અનાવરેં પ્રાંજળેં । સવ્યાપારેં એકેં નિશ્ચળેં ।
ઉદાસીનેં સ્નેહાળેં । તીવ્રેં એકેં
એકે ઘૂર્ણિતેં સાવધેં । અસલગેં એકેં અગાધેં ।
એકેં ઉદારેં અતિબદ્ધેં । ક્રુદ્ધેં એકેં
એકેં શાંતેં સન્મદેં । સ્તબ્ધેં એકેં સાનંદેં ।
ગર્જિતેં નિઃશબ્દેં । સૌમ્યેં એકેં
એકેં સાભિલાષેં વિરક્તેં । ઉન્નિદ્રિતેં એકેં નિદ્રિતેં ।
પરિતુષ્ટેં એકેં આર્તેં । પ્રસન્નેં એકેં
એકેં અશસ્ત્રેં સશસ્ત્રેં । એકેં રૌદ્રેં અતિમિત્રેં ।
ભયાનકેં એકેં પવિત્રેં । લયસ્થેં એકેં
એકેં જનલીલાવિલાસેં । એકેં પાલનશીલેં લાલસેં ।
એકેં સંહારકેં સાવેશેં । સાક્ષિભૂતેં એકેં
એવં નાનાવિધેં પરી બહુવસેં । આણિ દિવ્યતેજપ્રકાશેં ।
તેવીંચિ એકકા ઐસેં । વર્ણેંહી નવ્હે
એકેં તાતલેં સાડેપંધરેં । તૈસીં કપિલવર્ણેં અપારેં ।
એકેં સર્વાંગીં જૈસેં સેંદુરેં । ડવરલેં નભ
એકેં સાવિયાચિ ચુળુકીં । જૈસેં બ્રહ્મકટાહ ખચિલેં માણિકીં ।
એકેં અરુણોદયાસારિખીં । કુંકુમવર્ણેં
એકેં શુદ્ધસ્ફટિકસોજ્વળેં । એકેં ઇંદ્રનીળસુનીળેં ।
એકેં અંજનવર્ણેં સકાળેં । રક્તવર્ણેં એકેં
એકેં લસત્કાંચનસમ પિંવળીં । એકેં નવજલદશ્યામળીં ।
એકેં ચાંપેગૌરીં કેવળીં । હરિતેં એકેં
એકેં તપ્તતામ્રતાંબડીં । એકેં શ્વેતચંદ્ર ચોખડીં ।
ઐસીં નાનાવર્ણેં રૂપડીં । દેખેં માઝીં
હે જૈસે કાં આનાન વર્ણ । તૈસેં આકૃતીંહી અનારિસેપણ ।
લાજા કંદર્પ રિઘાલા શરણ । તૈસીં સુંદરેં એકેં
એકેં અતિલાવણ્યસાકારેં । એકેં સ્નિગ્ધવપુ મનોહરેં ।
શૃંગારશ્રિયેચીં ભાંડારેં । ઉઘડિલી જૈસીં
એકેં પીનાવયવમાંસાળેં । એકેં શુષ્કેં અતિ વિક્રાળેં ।
એકેં દીર્ઘકંઠેં વિતાળેં । વિકટેં એકેં
એવં નાનાવિધાકૃતી । ઇયાં પાહતાં પારુ નાહીં સુભદ્રાપતી ।
યયાંચ્યા એકેકીં અંગપ્રાંતીં । દેખ પાં જગ
જેથ ઉન્મીલન હોત આહે દિઠી । તેથ પસરતી આદિત્યાંચિયા સૃષ્ટી ।
પુઢતી નિમીલનીં મિઠીં । દેત આહાતી
વદનીંચિયા વાફેસવેં । હોત જ્વાળામય આઘવેં ।
જેથ પાવકાદિક પાવે । સમૂહ વસૂંચા
આણિ ભ્રૂલતાંચે શેવટ । કોપેં મિળોં પાહતીં એકવટ ।
તેથ રુદ્રગણાંચે સંઘાટ । અવતરત દેખેં
પૈં સૌમ્યતેચા બોલાવા । મિતી નેણિજે અશ્વિનૌદેવાં ।
શ્રોત્રીં હોતી પાંડવા । અનેક વાયુ
યાપરી એકેકાચિયે લીળે । જન્મતી સુરસિદ્ધાંચીં કુળેં ।
ઐસીં અપારેં આણિ વિશાળેં । રૂપેં ઇયેં પાહીં
જયાંતેં સાંગાવયા વેદ બોબડે । પહાવયા કાળાચેંહી આયુષ્ય થોકડેં ।
ધાતયાહી પરી ન સાંપડે । ઠાવ જયાંચા
જયાંતેં દેવત્રયી કધીં નાયકે । તિયેં ઇયેં પ્રત્યક્ષ દેખ અનેકેં ।
ભોગીં આશ્ચર્યાચી કવતિકેં । મહાસિદ્ધી
ઇયા મૂર્તીચિયા કિરીટી । રોમમૂળીં દેખેં પાં સૃષ્ટી ।
સુરતરુતળવટીં । તૃણાંકુર જૈસે
ચંડવાતાચેનિ પ્રકાશેં । ઉડત પરમાણુ દિસતી જૈસે ।
ભ્રમત બ્રહ્મકટાહ તૈસેં । અવયવસંધીં
એથ એકૈકાચિયા પ્રદેશીં । વિશ્વ દેખ વિસ્તારેંશી ।
આણિ વિશ્વાહી પરૌતેં માનસીં । જરી દેખાવેં વર્તે
તરી ઇયેહી વિષયીંચેં કાંહીં । એથ સર્વથા સાંકડેં નાહીં ।
સુખેં આવડે તેં માઝિયા દેહીં । દેખસી તૂં
ઐસેં વિશ્વમૂર્તી તેણેં । બોલિલેં કારુણ્યપૂર્ણેં ।
તંવ દેખત આહે કીં નાહીં ન મ્હણે । નિવાંતુચિ યેરુ
એથ કાં પાં હા ઉગલા ? । મ્હણૌનિ શ્રીકૃષ્ણેં જંવ પાહિલા ।
તંવ આર્તીચેં લેણેં લેઇલા । તૈસાચિ આહે
મગ મ્હણેં ઉત્કંઠે વોહટ ન પડે । અઝુની સુખાચી સોય ન સાંપડે ।
પરી દાવિલેં તેં ફુડેં । નાકળેચિ યયા
હે બોલોનિ દેવો હાંસિલે । હાંસોનિ દેખણિયાતેં મ્હણિતલેં ।
આમ્હીં વિશ્વરૂપ તરી દાવિલેં । પરી ન દેખસીચ તૂં
યયા બોલા યેરેં વિચક્ષણેં । મ્હણિતલેં હાં જી કવણાસી તેં ઉણેં ? ।
તુમ્હી બકાકરવીં ચાંદિણેં । ચરઊં પહા મા
હાં હો ઉટોનિયાં આરિસા । આંધળિયા દાઊં બૈસા ।
બહિરિયાપુઢેં હૃષીકેશા । ગાણીવ કરા
મકરંદકણાચા ચારા । જાણતાં ઘાલૂનિ દર્દુરા ।
વાયાં ધાડા શારઙ્ગધરા । કોપા કવણા
જેં અતીંદ્રિય મ્હણૌનિ વ્યવસ્થિલેં । કેવળ જ્ઞાનદૃષ્ટીચિયા ભાગા ફિટલેં ।
તેં તુમ્હીં ચર્મચક્ષૂંપુઢેં સૂદલેં । મી કૈસેનિ દેખેં
પરી હેં તુમચેં ઉણેં ન બોલાવેં । મીચિ સાહેં તેંચિ બરવેં ।
એથ આથિ મ્હણિતલેં દેવેં । માનૂં બાપા
સાચ વિશ્વરૂપ જરી આમ્હી દાવાવેં । તરી આધીં દેખાવયા સામર્થ્ય કીં દ્યાવેં ।
પરી બોલત બોલત પ્રેમભાવેં । ધસાળ ગેલોં
કાય જાહલેં ન વાહતાં ભુઈ પેરિજે । તરી તો વેલુ વિલયા જાઇજે ।
તરી આતાં માઝેં નિજરૂપ દેખિજે । તેં દૃષ્ટી દેવોં તુજ
મગ તિયા દૃષ્ટી પાંડવા । આમુચા ઐશ્વર્યયોગુ આઘવા ।
દેખોનિયાં અનુભવા । માજિવડા કરીં
ઐસેં તેણેં વેદાંતવેદ્યેં । સકળ લોક આદ્યેં ।
બોલિલેં આરાધ્યેં । જગાચેનિ
પૈં કૌરવકુલચક્રવર્તી । મજ હાચિ વિસ્મયો પુઢતપુઢતી ।
જે શ્રિયેહૂનિ ત્રિજગતીં । સદૈવ અસે કવણી ?
ના તરી ખુણેચેં વાનાવયાલાગીં । શ્રુતીવાંચૂનિ દાવા પાં જગીં ।
ના સેવકપણ તરી આંગીં । શેષાચ્યાચિ આથી
હાં હો જયાચેનિ સોસેં । શિણત આઠહી પહાર યોગી જૈસે ।
અનુસરલેં ગરુડાસેં । કવણ આહે ?
પરી તેં આઘવેંચિ એકીકડે ઠેલેં । સાપેં કૃષ્ણસુખ એકંદરેં જાહલેં ।
જિયે દિવૂનિ જન્મલે । પાંડવ હે
પરી પાંચાંહી આંતુ અર્જુના । શ્રીકૃષ્ણ સાવિયાચિ જાહલા અધીના ।
કામુક કાં જૈસા અંગના । આપૈતા કીજે
પઢવિલેં પાખરૂં ઐસેં ન બોલે । યાપરી ક્રીડામૃગહી તૈસા ન ચલે ।
કૈસેં દૈવ એથેં સુરવાડલેં । તેં જાણોં ન યે
આજિ હેં પરબ્રહ્મ સગળેં । ભોગાવયા સદૈવ યાચેચિ ડોળે ।
કૈસે વાચેનિ હન લળે । પાળીત અસે
હા કોપે કીં નિવાંતુ સાહે । હા રુસે તરી બુઝાવીત જાયે ।
નવલ પિસેં લાગલેં આહે । પાર્થાચેં દેવા
એહવીં વિષય જિણોનિ જન્મલે । જે શુકાદિક દાદુલે ।
તે વિષયોચિ વાનિતાં જાહલે । ભાટ યયાચેં
હા યોગિયાંચેં સમાધિધન । કીં હોઊનિ ઠેલે પાર્થાઆધીન ।
યાલાગીં વિસ્મયો માઝેં મન । કરીતસે રાયા
તેવીંચિ સંજય મ્હણે કાયસા । વિસ્મયો એથેં કૌરવેશા ।
શ્રીકૃષ્ણેં સ્વીકારિજે તયા ઐસા । ભાગ્યોદય હોય
મ્હણૌનિ તો દેવાંચા રાવો । મ્હણે પાર્થાતે તુજ દૃષ્ટિ દેવોં ।
જયા વિશ્વરૂપાચા ઠાવો । દેખસી તૂં
ઐસી શ્રીમુખૌનિ અક્ષરેં । નિઘતી ના જંવ એકસરેં ।
તંવ અવિદ્યેચે આંધારેં । જાવોંચિ લાગે
તીં અક્ષરેં નવ્હતી દેખા । બ્રહ્મસામ્રાજ્યદીપિકા ।
અર્જુનાલાગીં ચિત્કળિકા । ઉજળલિયા શ્રીકૃષ્ણેં
મગ દિવ્યચક્ષુપ્રકાશુ પ્રગટલા । તયા જ્ઞાનદૃષ્ટી ફાંટા ફુટલા ।
યયાપરી દાવિતા જાહલા । ઐશ્વર્ય આપુલેં
હે અવતાર જે સકળ । તે જિયે સમુદ્રીંચે કાં કલ્લોળ ।
વિશ્વ હેં મૃગજળ । જયા રશ્મીસ્તવ દિસે
જિયે અનાદિભૂમિકે નિટે । ચરાચર હેં ચિત્ર ઉમટે ।
આપણપેં શ્રીવૈકુંઠેં । દાવિલેં તયા
માગાં બાળપણીં યેણેં શ્રીપતી । જૈં એક વેળ ખાદલી હોતી માતી ।
તૈં કોપોનિયાં હાતીં । યશોદાં ધરિલા
મગ ભેણેં ભેણેં જૈસેં । મુખીં ઝાડા દ્યાવયાચેનિ મિસેં ।
ચવદાહી ભુવનેં સાવકાશેં । દાવિલીં તિયે
ના તરી મધુવનીં ધ્રુવાસિ કેલેં । જૈસેં કપોલ શંખેં શિવતલેં ।
આણિ વેદાંચિયેહી મતીં ઠેલેં । તેં લાગલા બોલોં
તૈસા અનુગ્રહો પૈં રાયા । શ્રીહરી કેલા ધનંજયા ।
આતાં કવણેકડેહી માયા । ઐસી ભાષ નેણેંચિ તો
એકસરેં ઐશ્વર્યતેજેં પાહલેં । તયા ચમત્કારાચેં એકાર્ણવ જાહલેં ।
ચિત્ત સમાજીં બુડોનિ ઠેલેં । વિસ્મયાચિયા
જૈસા આબ્રહ્મ પૂર્ણોદકીં । પવ્હે માર્કંડેય એકાકીં ।
તૈસા વિશ્વરૂપ કૌતુકીં । પાર્થુ લોળે
મ્હણે કેવઢેં ગગન એથ હોતેં । તેં કવણેં નેલેં પાં કેઉતેં ।
તીં ચરાચર મહાભૂતેં । કાય જાહલીં ?
દિશાંચે ઠાવહી હારપલે । આધોર્ધ્વ કાય નેણોં જાહલે ।
ચેઇલિયા સ્વપ્ન તૈસે ગેલે । લોકાકાર
નાના સૂર્યતેજપ્રતાપેં । સચંદ્ર તારાંગણ જૈસેં લોપે ।
તૈસીં ગિળિલીં વિશ્વરૂપેં । પ્રપંચરચના
તેવ્હાં મનાસી મનપણ ન સ્ફુરે । બુદ્ધિ આપણપેં ન સાંવરેં ।
ઇંદ્રિયાંચે રશ્મી માઘારે । હૃદયવરી ભરલે
તેથ તાટસ્થ્યા તાટસ્થ્ય પડિલેં । ટકાસી ટક લાગલે ।
જૈસેં મોહનાસ્ત્ર ઘાતલેં । વિચારજાતાં
તૈસા વિસ્મિતુ પાહે કોડેં । તંવ પુઢાં હોતેં ચતુર્ભુજ રૂપડેં ।
તેંચિ નાનારૂપ ચહૂંકડે । માંડોનિ ઠેલેં
જૈસેં વર્ષાકાળીંચે મેઘૌડે । કાં મહાપ્રળયીંચેં તેજ વાઢે ।
તૈસેં આપણાવીણ કવણીકડે । નેદીચિ ઉરોં
પ્રથમ સ્વરૂપસમાધાન । પાવોનિ ઠેલા અર્જુન ।
સવેચિ ઉઘડી લોચન । તંવ વિશ્વરૂપ દેખેં
ઇહીંચિ દોહીં ડોળાં । પાહાવેં વિશ્વરૂપા સકળા ।
તો શ્રીકૃષ્ણેં સોહળા । પુરવિલા ઐસા
મગ તેથ સૈંઘ દેખે વદનેં । જૈસી રમાનાયકાચીં રાજભુવનેં ।
નાના પ્રગટલીં નિધાનેં । લાવણ્યશ્રિયેચીં
કીં આનંદાચી વનેં સાસિન્નલીં । જૈસી સૌંદર્યા રાણીવ જોડલી ।
તૈસીં મનોહરેં દેખિલીં । હરીચીં વક્ત્રેં
તયાંહી માજીં એકૈકેં । સાવિયાચિ ભયાનકેં ।
કાળરાત્રીચીં કટકેં । ઉઠવલીં જૈસીં
કીં મૃત્યૂસીચિ મુખેં જાહલીં । હો કાં જેં ભયાચીં દુર્ગેં પન્નાસિલીં ।
કીં મહાકુંડેં ઉઘડલીં । પ્રળયાનળાચીં
તૈસીં અદ્ભુતેં ભયાસુરેં । તેથ વદનેં દેખિલીં વીરેં ।
આણિકેં અસાધારણેં સાળંકારેં । સૌમ્યેં બહુતેં
પૈં જ્ઞાનદૃષ્ટીચેનિ અવલોકેં । પરી વદનાંચા શેવટુ ન ટકે ।
મગ લોચન તેં કવતિકેં । લાગલા પાહોં
તંવ નાનાવર્ણેં કમળવનેં । વિકાસિલીં તૈસે અર્જુનેં ।
ડોળે દેખિલે પાલિંગનેં । આદિત્યાંચીં
તેથેંચિ કૃષ્ણમેઘાંચિયા દાટી- । માજીં કલ્પાંત વિજૂંચિયા સ્ફુટી ।
તૈસિયા વન્હિ પિંગળા દિઠી । ભ્રૂભંગાતળીં
હેં એકૈક આશ્ચર્ય પાહતાં । તિયે એકેચિ રૂપીં પંડુસુતા ।
દર્શનાચી અનેકતા । પ્રતિફળલી
મગ મ્હણે ચરણ તે કવણેકડે । કેઉતે મુકુટ કેં દોર્દંડેં ।
ઐસી વાઢવિતાહે કોડેં । ચાડ દેખાવયાચી
તેથ ભાગ્યનિધિ પાર્થા । કાં વિફલત્વ હોઈલ મનોરથા ।
કાય પિનાકપાણીચિયા ભાતાં । વાયકાંડીં આહાતી ?
ના તરી ચતુરાનનાચિયે વાચે । કાય આહાતી લટિકિયા અક્ષરાંચે સાચે ? ।
મ્હણૌનિ સાદ્યંતપણ અપારાંચે । દેખિલેં તેણેં
જયાચી સોય વેદાં નાકળે । તયાચે સકળાવયવ એકેચિ વેળે ।
અર્જુનાચે દોન્હી ડોળે । ભોગિતે જાહલે
ચરણૌનિ મુકુટવરી । દેખત વિશ્વરૂપાચી થોરી ।
જે નાના રત્ન અળંકારીં । મિરવત અસે
પરબ્રહ્મ આપુલેનિ આંગેં । લ્યાવયા આપણચિ જાહલા અનેગેં ।
તિયેં લેણીં મી સાંગેં । કાઇસયાસારિખીં
જિયે પ્રભેચિયે ઝળાળા । ઉજાળુ ચંદ્રાદિત્યમંડળા ।
જે મહાતેજાચા જિવ્હાળા । જેણેં વિશ્વ પ્રગટે
તો દિવ્યતેજ શૃંગારુ । કોણાચિયે મતીસી હોય ગોચરુ ।
દેવ આપણપેંચિ લેઇલે ઐસેં વીરુ । દેખત અસે
મગ તેથેંચિ જ્ઞાનાચિયા ડોળાં । પહાત કરપલ્લવાં જંવ સરળા ।
તંવ તોડિત કલ્પાંતીંચિયા જ્વાળા । તૈસીં શસ્ત્રેં ઝળકત દેખે
આપણ આંગ આપણ અલંકાર । આપણ હાત આપણ હતિયાર ।
આપણ જીવ આપણ શરીર । દેખેં ચરાચર કોંદલેં દેવેં
જયાચિયા કિરણાંચે નિખરપણેં । નક્ષત્રાંચે હોત ફુટાણે ।
તેજેં ખિરડલા વન્હિ મ્હણે । સમુદ્રીં રિઘોં
મગ કાલકૂટકલ્લોળીં કવળિલેં । નાના મહાવિજૂંચેં દાંગ ઉમટલેં ।
તૈસે અપાર કર દેખિલે । ઉદિતાયુધીં
કીં ભેણેં તેથૂનિ કાઢિલી દિઠી । મગ કંઠમુગુટ પહાતસે કિરીટી ।
તંવ સુરતરૂચી સૃષ્ટી । જયાંપાસોનિ કાં જાહલી
જિયે મહાસિદ્ધીંચીં મૂળપીઠેં । શિણલી કમળા જેથ વાવટે ।
તૈસીં કુસુમેં અતિ ચોખટેં । તુરંબિલીં દેખિલીં
મુગુટાવરી સ્તબક । ઠાયીં ઠાયીં પૂજાબંધ અનેક ।
કંઠીં રુળતાતિ અલૌકિક । માળાદંડ
સ્વર્ગેં સૂર્યતેજ વેઢિલેં । જૈસેં પંધરેનેં મેરૂતેં મઢિલેં ।
તૈસેં નિતંબાવરી ગાઢિલેં । પીતાંબરુ ઝળકે
શ્રીમહાદેવો કાપુરેં ઉટિલા । કાં કૈલાસુ પારજેં ડવરિલા ।
નાના ક્ષીરોદકેં પાંઘરવિલા । ક્ષીરાર્ણવો જૈસા
જૈસી ચંદ્રમયાચી ઘડી ઉપલવિલી । મગ ગગનાકરવીં બુંથી ઘેવવિલી ।
તૈસીં ચંદનપિંજરી દેખિલી । સર્વાંગીં તેણેં
જેણેં સ્વપ્રકાશા કાંતીં ચઢે । બ્રહ્માનંદાચા નિદાઘુ મોડે ।
જયાચેનિ સૌરભ્યેં જીવિત જોડે । વેદવતીયે
જયાચે નિર્લેપ અનુલેપુ કરી । જે અનંગુહી સર્વાંગીં ધરી ।
તયા સુગંધાચી થોરી । કવણ વાની ?
ઐસી એકૈક શૃંગારશોભા । પાહતાં અર્જુન જાતસેં ક્ષોભા ।
તેવીંચિ દેવો બૈસલા કીં ઉભા । કા શયાલુ હેં નેણવેં
બાહેર દિઠી ઉઘડોનિ પાહે । તંવ આઘવેં મૂર્તિમય દેખત આહે ।
મગ આતાં ન પાહેં મ્હણૌનિ ઉગા રાહે । તરી આંતુહી તૈસેંચિ
અનાવરેં મુખેં સમોર દેખે । તયાભેણેં પાઠીમોરા જંવ ઠાકે ।
તંવ તયાહીકડે શ્રીમુખેં । કરચરણ તૈસેચિ
અહો પાહતાં કીર પ્રતિભાસે । એથ નવલાવો કાય અસે ? ।
પરિ ન પાહતાંહી દિસે । ચોજ આઇકા
કૈસેં અનુગ્રહાચેં કરણેં । પાર્થાચેં પાહણેં આણિ ન પાહણેં ।
તયાહી સકટ નારાયણેં । વ્યાપૂનિ ઘેતલેં
મ્હણૌનિ આશ્ચર્યાચ્યા પુરીં એકીં । પડિલા ઠાયેઠાવ થડીં ઠાકી ।
તંવ ચમત્કારાચિયા આણિકીં । મહાર્ણવીં પડે
તૈસા અર્જુનુ અસાધારણેં । આપુલિયા દર્શનાચેનિ વિંદાણેં ।
કવળૂનિ ઘેતલા તેણેં । અનંતરૂપેં
તો વિશ્વતોમુખ સ્વભાવેં । આણિ તેચિ દાવાવયાલાગીં પાંડવેં ।
પ્રાર્થિલા આતાં આઘવેં । હોઊનિ ઠેલા
આણિ દીપેં કાં સૂર્યેં પ્રગટે । અથવા નિમુટલિયા દેખાવેંચિ ખુંટે ।
તૈસી દિઠી નવ્હે જે વૈકુંઠેં । દિધલી આહે
મ્હણૌનિ કિરીટીસિ દોહીં પરી । તેં દેખણેં દેખેં અંધારી ।
હેં સંજયો હસ્તિનાપુરીં । સાંગતસે રાયા
મ્હણે કિંબહુના અવધારિલેં । પાર્થેં વિશ્વરૂપ દેખિલેં ।
નાના આભરણીં ભરલેં । વિશ્વતોમુખ
તિયે અંગપ્રભેચા દેવા । નવલાવો કાઇસયા ઐસા સાંગાવા ।
કલ્પાંતીં એકુચિ મેળાવા । દ્વાદશાદિત્યાંચા હોય
તૈસે તે દિવ્યસૂર્ય સહસ્રવરી । જરી ઉદયજતી કાં એકેચિ અવસરીં ।
તહી તયા તેજાચી થોરી । ઉપમૂં નયે
આઘવયાચિ વિજૂંચા મેળાવા કીજે । આણિ પ્રળયાગ્નીચી સર્વ સામગ્રી આણિજે ।
તેવીંચિ દશકુહી મેળવિજે । મહાતેજાંચા
તહી તિયે અંગપ્રભેચેનિ પાડેં । હેં તેજ કાંહીં કાંહીં હોઈલ થોડેં ।
આણિ તયા ઐસેં કીર ચોખડેં । ત્રિશુદ્ધી નોહે
ઐસેં મહાત્મ્ય યા શ્રીહરીચેં સહજ । ફાંકતસે સર્વાંગીચેં તેજ ।
તેં મુનિકૃપા જી મજ । દૃષ્ટ જાહલેં
આણિ તિયે વિશ્વરૂપીં એકીકડે । જગ આઘવેં આપુલેનિ પવાડેં ।
જૈસે મહોદધીમાજીં બુડબુડે । સિનાનેં દિસતી
કાં આકાશીં ગંધર્વનગર । ભૂતળીં પિપીલિકા બાંધે ઘર ।
નાના મેરુવરી સપૂર । પરમાણુ બૈસલે
વિશ્વ આઘવેંચિ તયાપરી । તયા દેવચક્રવર્તીચિયા શરીરીં ।
અર્જુન તિયે અવસરીં । દેખતા જાહલા
તેથ એક વિશ્વ એક આપણ । ઐસેં અળુમાળ હોતેં જેં દુજેપણ ।
તેંહી આટોનિ ગેલેં અંતઃકરણ । વિરાલેં સહસા
આંતુ આનંદા ચેઇરેં જાહલેં । બાહેરિ ગાત્રાંચેં બળ હારપોનિ ગેલેં ।
આપાદ પાં ગુંતલેં । પુલકાંચલેં
વાર્ષિયે પ્રથમદશે । વોહળલયા શૈલાંચેં સર્વાંગ જૈસેં ।
વિરૂઢે કોમલાંકુરીં તૈસે । રોમાંચ જાહલે
શિવતલા ચંદ્રકરીં । સોમકાંતુ દ્રાવો ધરી ।
તૈસિયા સ્વેદકણિકા શરીરીં । દાટલિયા
માજીં સાપડલેનિ અલિકુળેં । જળાવરી કમળકળિકા જેવીં આંદોળે ।
તેવીં આંતુલિયા સુખોર્મીચેનિ બળેં । બાહેરિ કાંપે
કર્પૂરકર્દળીચીં ગર્ભપુટેં । ઉકલતાં કાપુરાચેનિ કોંદાટેં ।
પુલિકા ગળતી તેવીં થેંબુટેં । નેત્રૌનિ પડતી
ઉદયલેનિ સુધાકરેં । જૈસા ભરલાચિ સમુદ્ર ભરે ।
તૈસા વેળોવેળાં ઉર્મિભરેં । ઉચંબળત અસે
ઐસા સાત્ત્વિકાંહી આઠાં ભાવાં । પરસ્પરેં વર્તતસે હેવા ।
તેથ બ્રહ્માનંદાચી જીવા । રાણીવ ફાવલી
તૈસાચિ તયા સુખાનુભવાપાઠીં । કેલા દ્વૈતાચા સાંભાળુ દિઠી ।
મગ ઉસાસૌનિ કિરીટી । વાસ પાહિલી
તેથ બૈસલા હોતા જિયા સવા । તિયાચિયા કડે મસ્તક ખાલવિલા દેવા ।
જોડૂનિ કરસંપુટ બરવા । બોલતુ અસે
મ્હણે જયજયાજી સ્વામી । નવલ કૃપા કેલી તુમ્હીં ।
જેં હેં વિશ્વરૂપ કીં આમ્હીં । પ્રાકૃત દેખોં
પરિ સાચચિ ભલેં કેલેં ગોસાવિયા । મજ પરિતોષુ જાહલા સાવિયા ।
જી દેખલાસિ જો ઇયા । સૃષ્ટીસી તૂં આશ્રયો
દેવા મંદરાચેનિ અંગલગેં । ઠાયીં ઠાયીં શ્વાપદાંચીં દાંગેં ।
તૈસીં ઇયેં તુઝ્યા દેહીં અનેગેં । દેખતસેં ભુવનેં
અહો આકાશચિયે ખોળે । દિસતી ગ્રહગણાંચીં કુળેં ।
કાં મહાવૃક્ષીં અવિસાળેં । પક્ષિજાતીચીં
તયાપરી શ્રીહરી । તુઝિયા વિશ્વાત્મકીં ઇયે શરીરીં ।
સ્વર્ગુ દેખતસેં અવધારીં । સુરગણેંસીં
પ્રભુ મહાભૂતાંચેં પંચક । યેથ દેખત આહે અનેક ।
આણિ ભૂતગ્રામ એકેક । ભૂતસૃષ્ટીચેં
જી સત્યલોકુ તુજમાજીં આહે । દેખિલા ચતુરાનનુ હા નોહે ? ।
આણિ યેરીકડે જંવ પાહેં । તંવ કૈલાસુહી દિસે
શ્રીમહાદેવ ભવાનિયેશીં । તુઝ્યા દિસતસે એકે અંશીં ।
આણિ તૂંતેંહી ગા હૃષીકેશી । તુજમાજીં દેખે
પૈં કશ્યપાદિ ઋષિકુળેં । ઇયેં તુઝિયા સ્વરૂપીં સકળેં ।
દેખતસેં પાતાળેં । પન્નગેંશીં
કિંબહુના ત્રૈલોક્યપતી । તુઝિયા એકેકાચિ અવયવાચિયે ભિંતી ।
ઇયેં ચતુર્દશભુવનેં ચિત્રાકૃતી । અંકુરલીં જાણોં
આણિ તેથિંચે જે જે લોક । તે ચિત્રરચના જી અનેક ।
ઐસેં દેખતસે અલોકિક । ગાંભીર્ય તુઝેં
ત્યા દિવ્યચક્ષૂંચેનિ પૈસેં । ચહુંકડે જંવ પાહાત અસેં ।
તંવ દોર્દંડીં કાં જૈસેં । આકાશ કોંભૈલેં
તૈસે એકચિ નિરંતર । દેવા દેખત અસેં તુઝે કર ।
કરીત આઘવેચિ વ્યાપાર । એકેચિ કાળીં
મગ મહાશૂન્યાચેનિ પૈસારેં । ઉઘડલીં બ્રહ્મકટાહાચીં ભાંડારેં ।
તૈસીં દેખતસેં અપારેં । ઉદરેં તુઝીં
જી સહસ્રશીર્ષયાચેં દેખિલેં । કોડીવરી હોતાતિ એકીવેળેં ।
કીં પરબ્રહ્મચિ વદનફળેં । મોડોનિ આલેં
તૈસીં વક્ત્રેં જી જેઉતીં તેઉતીં । તુઝીં દેખિતસે વિશ્વમૂર્તી ।
આણિ તયાચિપરી નેત્રપંક્તી । અનેકા સૈંઘ
હેં અસો સ્વર્ગ પાતાળ । કીં ભૂમી દિશા અંતરાળ ।
હે વિવક્ષા ઠેલી સકળ । મૂર્તિમય દેખતસેં
હેં તુજવીણ એકાદિયાકડે । પરમાણૂહિ એતુલા કોડેં ।
અવકાશુ પાહતસેં પરિ ન સાંપડે । ઐસેં વ્યાપિલેં તુવાં
ઇયે નાનાપરી અપરિમિતેં । જેતુલીં સાઠવિલીં હોતીં મહાભૂતેં ।
તેતુલાહિ પવાડુ તુવાં અનંતેં । કોંદલા દેખતસેં
ઐસા કવણેં ઠાયાહૂનિ તૂં આલાસી । એથ બૈસલાસિ કીં ઉભા આહાસિ ।
આણિ કવણિયે માયેચિયે પોટીં હોતાસી । તુઝેં ઠાણ કેવઢેં
તુઝેં રૂપ વય કૈસેં । તુજપૈલીકડે કાય અસે ।
તૂં કાઇસયાવરી આહાસિ ઐસેં । પાહિલેં મિયાં
તંવ દેખિલેં જી આઘવેંચિ । તરિ આતાં તુજ ઠાવો તૂંચિ ।
તૂં કવણાચા નવ્હેસિ ઐસાચિ । અનાદિ આયતા
તૂં ઉભા ના બૈઠા । દિઘડુ ના ખુજટા ।
તુજ તળીં વરી વૈકુંઠા । તૂંચિ આહાસી
તૂં રૂપેં આપણયાંચિ ઐસા । દેવા તુઝી તૂંચિ વયસા ।
પાઠીં પોટ પરેશા । તુઝેં તૂં ગા
કિંબહુના આતાં । તુઝેં તૂંચિ આઘવેં અનંતા ।
હેં પુઢત પુઢતી પાહતાં । દેખિલેં મિયાં
પરિ યા તુઝિયા રૂપાઆંતુ । જી ઉણીવ એક અસે દેખતુ ।
જે આદિ મધ્ય અંતુ । તિન્હીં નાહીં
એહવીં ગિંવસિલેં આઘવાં ઠાયીં । પરિ સોય ન લાહેચિ કહીં ।
મ્હણૌનિ ત્રિશુદ્ધી હે નાહીં । તિન્હી એથ
એવં આદિમધ્યાંતરહિતા । તૂં વિશ્વેશ્વરા અપરિમિતા ।
દેખિલાસિ જી તત્ત્વતાં । વિશ્વરૂપા
તુજ મહામૂર્તીચિયા આંગી । ઉમટલિયા પૃથક્ મૂર્તી અનેગી ।
લેઇલાસી વાનેપરીંચી આંગીં । ઐસા આવડતુ આહાસી
નાના પૃથક્ મૂર્તી તિયા દ્રુમવલ્લી । તુઝિયા સ્વરૂપમહાચળીં ।
દિવ્યાલંકાર ફુલીં ફળીં । સાસિન્નલિયા
હો કાં જે મહોદધીં તૂં દેવા । જાહલાસિ તરંગમૂર્તી હેલાવા ।
કીં તૂં એક વૃક્ષુ બરવા । મૂર્તિફળીં ફળલાસી
જી ભૂતીં ભૂતળ માંડિલેં । જૈસેં નક્ષત્રીં ગગન ગુઢલેં ।
તૈસેં મૂર્તિમય ભરલેં । દેખતસેં તુઝેં રૂપ
જી એકેકીચ્યા અંગપ્રાંતીં । હોય જાય હેં ત્રિજગતી ।
એવઢિયાહી તુઝ્યા આંગીં મૂર્તી । કીં રોમા જાલિયા
ઐસા પવાડુ માંડૂનિ વિશ્વાચા । તૂં કવણ પાં એથ કોણાચા ।
હેં પાહિલેં તંવ આમુચા । સારથી તોચિ તૂં
તરી મજ પાહતાં મુકુંદા । તૂં ઐસાચિ વ્યાપકુ સર્વદા ।
મગ ભક્તાનુગ્રહેં તયા મુગ્ધા । રૂપાતેં ધરિસી
કૈસેં ચહૂં ભુજાંચેં સાંવળેં । પાહતાં વોલ્હાવતી મન ડોળે ।
ખેંવ દેઊં જાઇજે તરી આકળે । દોહીંચિ બાહીં
ઐસી મૂર્તિ કોડિસવાણી કૃપા । કરૂનિ હોસી ના વિશ્વરૂપા ।
કીં અમુચિયાચિ દિઠી સલેપા । જેં સામાન્યત્વેં દેખિતી
તરી આતાં દિઠીચા વિટાળુ ગેલા । તુવાં સહજેં દિવ્યચક્ષૂ કેલા ।
મ્હણૌનિ યથારૂપેં દેખવલા । મહિમા તુઝા
પરી મકરતુંડામાગિલેકડે । તોચિ હોતાસિ તૂં એવઢેં ।
રૂપ જાહલાસિ હેં ફુડેં । વોળખિલેં મિયાં
નોહે તોચિ હા શિરીં ? । મુકુટ લેઇલાસિ શ્રીહરી ।
પરી આતાંચેં તેજ આણિ થોરી । નવલ કીં બહુ હેં
તેંચિ હેં વરિલિયેચિ હાતીં । ચક્ર પરિજિતયા આયતી ।
સાંવરિતાસિ વિશ્વમૂર્તી । તે ન મોડે ખૂણ
યેરીકડે તેચિ હે નોહે ગદા । આણિ તળિલિયા દોની ભુજા નિરાયુધા ।
વાગોરે સાંવરાવયા ગોવિંદા । સંસરિલિયા
આણિ તેણેંચિ વેગેં સહસા । માઝિયા મનોરથાસરિસા ।
જાહલાસિ વિશ્વરૂપા વિશ્વેશા । મ્હણૌનિ જાણેં
પરી કાયસેં બા હેં ચોજ । વિસ્મયો કરાવયાહિ પાડૂ નાહીં મજ ।
ચિત્ત હોઊનિ જાતસેં નિર્બુજ । આશ્ચર્યેં યેણેં
હેં એથ આથિ કાં યેથ નાહીં । ઐસેં શ્વસોંહી નયે કાંહીં ।
નવલ અંગપ્રભેચી નવાઈ । કૈસી કોંદલીં સૈંઘ
એથ અગ્નીચીહી દિઠી કરપત । સૂર્ય ખદ્યોતુ તૈસા હારપત ।
ઐસેં તીવ્રપણ અદ્ભુત । તેજાચેં યયા
હો કાં મહાતેજાચિયા મહાર્ણવીં । બુડોનિ ગેલી સૃષ્ટી આઘવી ।
કીં યુગાંતવિજૂંચ્યા પાલવીં । ઝાંકલેં ગગન
નાતરી સંહારતેજાચિયા જ્વાળા । તોડોનિ માચૂ બાંધલા અંતરાળાં ।
આતાં દિવ્ય જ્ઞાનાચિયા ડોળાં । પાહવેના
ઉજાળુ અધિકાધિક બહુવસુ । ધડાડીત આહે અતિદાહસુ ।
પડત દિવ્યચક્ષુંસહી ત્રાસુ । ન્યાહાળિતાં
હો કાં જે મહાપ્રળયીંચા ભડાડુ । હોતા કાળાગ્નિરુદ્રાચિયા ઠાયીં ગૂઢુ ।
તો તૃતીયનયનાચા મઢૂ । ફુટલા જૈસા
તૈસેં પસરલેનિ પ્રકાશેં । સૈંઘ પાંચવનિયા જ્વાળાંચે વળસે ।
પડતાં બ્રહ્મકટાહ કોળિસે । હોત આહાતી
ઐસા અદ્ભુત તેજોરાશી । જન્મા નવલ મ્યાં દેખિલાસી ।
નાહીં વ્યાપ્તી આણિ કાંતીસી । પારુ જી તુઝિયે
દેવા તૂં અક્ષર । ઔટાવિયે માત્રેસિ પર ।
શ્રુતી જયાચેં ઘર । ગિંવસીત આહાતી
જેં આકારાચેં આયતન । જેં વિશ્વનિક્ષેપૈકનિધાન ।
તેં અવ્યય તૂં ગહન । અવિનાશ જી
તૂં ધર્માચા વોલાવા । અનાદિસિદ્ધ તૂં નિત્ય નવા ।
જાણેં મી સદતિસાવા । પુરુષ વિશેષ તૂં
તૂં આદિમધ્યાંતરહિતુ । સ્વસામર્થ્યેં તૂં અનંતુ ।
વિશ્વબાહુ અપરિમિતુ । વિશ્વચરણ તૂં
પૈં ચંદ્ર ચંડાંશુ ડોળાં । દાવિતાસિ કોપપ્રસાદ લીળા ।
એકાં રુસસી તમાચિયા ડોળાં । એકાં પાળિતોસિ કૃપાદૃષ્ટી
જી એવંવિધા તૂંતેં । મી દેખતસેં હેં નિરુતેં ।
પેટલેં પ્રળયાગ્નીચેં ઉજિતેં । તૈસેં વક્ત્ર હેં તુઝેં
વણિવેનિ પેટલે પર્વત । કવળૂનિ જ્વાળાંચે ઉભડ ઉઠત ।
તૈસી ચાટીત દાઢા દાંત । જીભ લોળે
ઇયે વદનીંચિયા ઉબા । આણિ જી સર્વાંગકાંતીચિયા પ્રભા ।
વિશ્વ તાતલેં અતિ ક્ષોભા । જાત આહે
કાં જે દ્યૌર્લોક આણિ પાતાળ । પૃથિવી આણિ અંતરાળ ।
અથવા દશદિશા સમાકુળ । દિશાચક્ર
હેં આઘવેંચિ તુંવા એકેં । ભરલેં દેખત આહે કૌતુકેં ।
પરિ ગગનાહીસકટ ભયાનકેં । આપ્લવિજે જેવીં
નાતરી અદ્ભુતરસાચિયા કલ્લોળીં । જાહલી ચવદાહી ભુવનાંસિ કડિયાળીં ।
તૈસેં આશ્ચર્યચિ મગ મી આકળીં । કાય એક ?
નાવરે વ્યાપ્તી હે અસાધારણ । ન સાહવે રૂપાચેં ઉગ્રપણ ।
સુખ દૂરી ગેલેં પરિ પ્રાણ । વિપાયેં ધરીજે
દેવા ઐસેં દેખોનિ તૂંતેં । નેણોં કૈસેં આલેં ભયાચેં ભરિતેં ।
આતાં દુઃખકલ્લોળીં ઝળંબતેં । તિન્હીં ભુવનેં
એહવીં તુજ મહાત્મયાચેં દેખણેં । તરિ ભયદુઃખાસિ કાં મેળવણેં ? ।
પરિ હેં સુખ નવ્હેચિ જેણેં ગુણેં । તેં જાણવત આહે મજ
જંવ તુઝેં રૂપ નોહે દિઠેં । તંવ જગાસિ સંસારિક ગોમટેં ।
આતાં દેખિલાસિ તરી વિષયવિટેં । ઉપનલા ત્રાસુ
તેવીંચિ તુજ દેખિલિયાસાઠીં । કાય સહસા તુજ દેવોં યેઈલ મિઠી ।
આણિ નેદીં તરી શોકસંકટીં । રાહોં કેવીં ?
મ્હણૌનિ માગાં સરોં તંવ સંસારુ । આડવીત યેતસે અનિવારુ ।
આણિ પુઢાં તૂં તંવ અનાવરુ । ન યેસિ ઘેવોં
ઐસા માઝારલિયા સાંકડાં । બાપુડ્યા ત્રૈલોક્યાચા હોતસે હુરડા ।
હા ધ્વનિ જી ફુડા । ચોજવલા મજ
જૈસા આરંબળલા આગીં । તો સમુદ્રા યે નિવાવયાલાગીં ।
તંવ કલ્લોળપાણિયાચિયા તરંગીં । આગળા બિહે
તૈસેં યા જગાસિ જાહલેં । તૂંતેં દેખોનિ તળમળિત ઠેલેં ।
યામાજીં પૈલ ભલે । જ્ઞાનશૂરાંચે મેળાવે
હે તુઝેનિ આંગિકેં તેજેં । જાળૂનિ સર્વ કર્માંચીં બીજેં ।
મિળત તુજ આંતુ સહજેં । સદ્ભાવેસીં
આણિક એક સાવિયાચિ ભયભીરુ । સર્વસ્વેં ધરૂનિ તુઝી મોહરુ ।
તુજ પ્રાર્થિતાતિ કરુ । જોડોનિયાં
દેવા અવિદ્યાર્ણવીં પડિલોં । જી વિષયવાગુરેં આંતુડલોં ।
સ્વર્ગસંસારાચિયા સાંકડલોં । દોહીં ભાગીં
ઐસેં આમુચેં સોડવણેં । તુજવાંચોનિ કીજેલ કવણેં ? ।
તુજ શરણ ગા સર્વપ્રાણેં । મ્હણત દેવા
આણિ મહર્ષી અથવા સિદ્ધ । કાં વિદ્યાધરસમૂહ વિવિધ ।
હે બોલત તુજ સ્વસ્તિવાદ । કરિતી સ્તવન
હે રુદ્રાદિત્યાંચે મેળાવે । વસુ હન સાધ્ય આઘવે ।
અશ્વિનૌ દેવ વિશ્વેદેવ વિભવેં । વાયુહી હે જી
અવધારા પિતર હન ગંધર્વ । પૈલ યક્ષરક્ષોગણ સર્વ ।
જી મહેંદ્રમુખ્ય દેવ । કાં સિદ્ધાદિક
હે આઘવેચિ આપુલાલિયા લોકીં । સોત્કંઠિત અવલોકીં ।
હે મહામૂર્તી દૈવિકી । પાહાત આહાતી
મગ પાહાત પાહાત પ્રતિક્ષણીં । વિસ્મિત હોઊનિ અંતઃકરણીં ।
કરિત નિજમુકટીં વોવાળણી । પ્રભુજી તુજ
તે જય જય ઘોષ કલરવેં । સ્વર્ગ ગાજવિતાતી આઘવે ।
ઠેવિત લલાટાવરી બરવે । કરસંપુટ
તિયે વિનયદ્રુમાચિયે આરવીં । સુરવાડલી સાત્ત્વિકાંચી માધવી ।
મ્હણૌનિ કરસંપુટપલ્લવીં । તૂં હોતાસિ ફળ
જી લોચનાં ભાગ્ય ઉદેલેં । મના સુખાચેં સુયાણેં પાહલેં ।
જે અગાધ તુઝેં દેખિલેં । વિશ્વરૂપ ઇહીં
હેં લોકત્રયવ્યાપક રૂપડેં । પાહતાં દેવાંહી વચક પડે ।
યાચેં સન્મુખપણ જોડેં । ભલતયાકડુની
ઐસેં એકચિ પરી વિચિત્રેં । આણિ ભયાનકેં વક્ત્રેં ।
બહુલોચન હે સશસ્ત્રેં । અનંતભુજા
અનંત ચારુ બાહુ ચરણ । બહૂદર આણિ નાનાવર્ણ ।
કૈસેં પ્રતિવદનીં માતલેપણ । આવેશાચેં
હો કાં મહાકલ્પાચિયા અંતીં । તવકલેનિ યમેં જેઉતતેઉતીં ।
પ્રળયાગ્નીચીં ઉજિતીં । આંબુખિલીં જૈસીં
નાતરી સંહારત્રિપુરારીચીં યંત્રેં । કીં પ્રળયભૈરવાચીં ક્ષેત્રેં ।
નાના યુગાંતશક્તીચીં પાત્રેં । ભૂતખિચા વોઢવિલીં
તૈસીં જિયેતિયેકડે । તુઝીં વક્ત્રેં જીં પ્રચંડેં ।
ન સમાતી દરીમાજીં સિંવ્હાડે । તૈસે દશન દિસતી રાગીટ
જૈસેં કાળરાત્રીચેનિ અંધારેં । ઉલ્હાસત નિઘતીં સંહારખેંચરેં ।
તૈસિયા વદનીં પ્રળયરુધિરેં । કાટલિયા દાઢા
હેં અસો કાળેં અવંતિલેં રણ । કાં સર્વ સંહારેં માતલેં મરણ ।
તૈસેં અતિભિંગુળવાણેંપણ । વદનીં તુઝિયે
હે બાપુડી લોકસૃષ્ટી । મોટકીયે વિપાઇલી દિઠી ।
આણિ દુઃખકાલિંદીચિયા તટીં । ઝાડ હોઊનિ ઠેલી
તુજ મહામૃત્યૂચિયા સાગરીં । આતાં હે ત્રૈલોક્ય જીવિતાચી તરી ।
શોકદુર્વાતલહરી । આંદોળત અસે
એથ કોપોનિ જરી વૈકુંઠેં । ઐસેં હન મ્હણિપૈલ અવચટેં ।
જેં તુજ લોકાંચેં કાઈ વાટે ? । તૂં ધ્યાનસુખ હેં ભોગીં
તરી જી લોકાંચેં કીર સાધારણ । વાયાં આડ સૂતસે વોડણ ।
કેવીં સહસા મ્હણે પ્રાણ । માઝેચિ કાંપતી
જ્યા મજ સંહારરુદ્ર વાસિપે । જ્યા મજભેણેં મૃત્યુ લપે ।
તો મી એથેં અહાળબાહળીં કાંપેં । ઐસેં તુવાં કેલેં
પરિ નવલ બાપા હે મહામારી । ઇયા નામ વિશ્વરૂપ જરી ।
હે ભ્યાસુરપણેં હારી । ભયાસિ આણી
ઠેલીં મહાકાળેંસિ હટેંતટેં । તૈસી કિતીકેં મુખેં રાગિટેં ।
ઇહીં વાઢોનિયાં ધાકુટેં । આકાશ કેલેં
ગગનાચેંનિ વાડપણેં નાકળે । ત્રિભુવનીંચિયાહી વારિયા ન વેંટાળે ।
યયાચેનિ વાફા આગી જળે । કૈસેં ધડાડીત અસે
તેવીંચિ એકસારિખેં એક નોહે । એથ વર્ણાવર્ણાચા ભેદુ આહે ।
હો કાં જેં પ્રળયીં સાવાવો લાહે । વન્હ્ં યયાચા
જયાચિયે આંગીંચી દીપ્તી યેવઢી । જે ત્રૈલોક્ય કીજે રાખોંડી ।
કીં તયાહી તોંડેં આણિ તોંડીં । દાંત દાઢા
કૈસા વારયા ધનુર્વાત ચઢલા । સમુદ્ર કીં મહાપુરીં પડિલા ।
વિષાગ્નિ મારા પ્રવર્તલા । વડવાનળાસી
હળાહળ આગી પિયાલેં । નવલ મરણ મારા પ્રવર્તલેં ।
તૈસેં સંહારતેજા યા જાહલેં । વદન દેખા
પરી કોણેં માનેં વિશાળ । જૈસેં તુટલિયા અંતરાળ ।
આકાશાસિ કવ્હળ । પડોનિ ઠેલેં
નાતરી કાખે સૂનિ વસુંધરી । જૈં હિરણ્યાક્ષુ રિગાલા વિવરીં ।
તૈં ઉઘડલે હાટકેશ્વરીં । જેવીં પાતાળકુહર
તૈસા વક્ત્રાંચા વિકાશુ । માજીં જિવ્હાંચા આગળાચિ આવેશુ ।
વિશ્વ ન પુરે મ્હણૌનિ ઘાંસુ । ન ભરીચિ કોંડેં
આણિ પાતાળવ્યાળાંચિયા ફૂત્કારીં । ગરળજ્વાળા લાગતી અંબરીં ।
તૈસી પસરલિયે વદનદરી- । માજીં હે જિવ્હા
કાઢૂનિ પ્રળયવિજૂંચીં જુંબાડેં । જૈસેં પન્નાસિલેં ગગનાચે હુડે ।
તૈસે આવાળુવાંવરી આંકડે । ધગધગીત દાઢાંચે
આણિ લલાટપટાચિયે ખોળે । કૈસેં ભયાતેં ભેડવિતાતી ડોળે ।
હો કાં જે મહામૃત્યૂચે ઉમાળે । કડવસાં રાહિલે
ઐસેં વાઊનિ ભયાચેં ભોજ । એથ કાય નિપજવૂં પાહાતોસિ કાજ ।
તેં નેણોં પરી મજ । મરણભય આલેં
દેવા વિશ્વરૂપ પહાવયાચે ડોહળે । કેલે તિયે પાવલોં પ્રતિફળેં ।
બાપા દેખિલાસિ આતાં ડોળે । નિવાવે તૈસે નિવાલે
અહો દેહો પાર્થિવ કીર જાયે । યયાચી કાકુળતી કવણા આહે ।
પરિ આતાં ચૈતન્ય માઝેં વિપાયેં । વાંચે કીં ન વાંચે
એહવીં ભયાસ્તવ આંગ કાંપે । નાવેક આગળેં તરી મન તાપે ।
અથવા બુદ્ધિહી વાસિપે । અભિમાનુ વિસરિજે
પરી યેતુલિયાહી વેગળા । જો કેવળ આનંદૈકકળા ।
તયા અંતરાત્મયાહી નિશ્ચળા । શિયારી આલી
બાપ સાક્ષાત્કારાચા વેધુ । કૈસા દેશધડી કેલા બોધુ ।
હા ગુરુશિષ્યસંબંધુ । વિપાયેં નાંદે
દેવા તુઝ્યા યે દર્શનીં । જેં વૈકલ્ય ઉપજલેં આહે અંતઃકરણીં ।
તેં સાવરાવયાલાગીં ગંવસણી । ધૈર્યાચી કરિતસેં
તંવ માઝેનિ નામેં ધૈર્ય હારપલેં । કીં તયાહીવરી વિશ્વરૂપદર્શન જાહલેં ।
હેં અસો પરિ મજ ભલેં આતુડવિલેં । ઉપદેશા ઇયા
જીવ વિસંવાવયાચિયા ચાડા । સૈંઘ ધાંવાધાંવી કરિતસે બાપુડા ।
પરિ સોયહી કવણેંકડાં । ન લભે એથ
ઐસેં વિશ્વરૂપાચિયા મહામારી । જીવિત્વ ગેલેં આહેં ચરાચરીં ।
જી ન બોલેં તરિ કાય કરીં । કૈસેનિ રાહેં ?
પૈં અખંડ ડોળ્યાંપુઢેં । ફુટલેં જૈસેં મહાભયાચેં ભાંડેં ।
તૈશીં તુઝીં મુખેં વિતંડેં । પસરલીં દેખેં
અસો દાંત દાઢાંચી દાટી । ન ઝાંકવે મા દોં દોં વોઠીં ।
સૈંઘ પ્રળયશસ્ત્રાંચિયા દાટ કાંટી । લાગલિયા જૈશા
જૈસેં તક્ષકા વિષ ભરલેં । હો કાં જે કાળરાત્રીં ભૂત સંચરલેં ।
કીં આગ્નેયાસ્ત્ર પરજિલેં । વજ્રાગ્નિ જૈસેં
તૈશીં તુઝીં વક્ત્રેં પ્રચંડેં । વરિ આવેશ હા બાહેરી વોસંડે ।
આલે મરણરસાચે લોંઢે । આમ્હાંવરી
સંહારસમયીંચા ચંડાનિળુ । આણિ મહાકલ્પાંત પ્રળયાનળુ ।
યા દોહીં જૈં હોય મેળુ । તૈં કાય એક ન જળે ?
તૈસીં સંહારકેં તુઝીં મુખેં । દેખોનિ ધીરુ કાં આમ્હાં પારુખે ? ।
આતાં ભુલલોં મી દિશા ન દેખેં । આપણપેં નેણેં
મોટકેં વિશ્વરૂપ ડોળાં દેખિલેં । આણિ સુખાચેં અવર્ષણ પડિલેં ।
આતાં જાપાણીં જાપાણીં આપુલેં । અસ્તાવ્યસ્ત હેં
ઐસેં કરિસી મ્હણૌનિ જરી જાણેં । તરી હે ગોષ્ટી સાંગાવીં કાં મી મ્હણેં ।
આતાં એક વેળ વાંચવી જી પ્રાણેં । યા સ્વરૂપપ્રળયાપાસોનિ
જરી તૂં ગોસાવી આમુચા અનંતા । તરી સુઈં વોડણ માઝિયા જીવિતા ।
સાંટવીં પસારા હા માગુતા । મહામારીચા
આઇકેં સકળ દેવાંચિયા પરદેવતે । તુવાં ચૈતન્યેં ગા વિશ્વ વસતેં ।
તેં વિસરલાસી હેં ઉપરતેં । સંહારૂં આદરિલેં
મ્હણૌનિ વેગીં પ્રસન્ન હોઈં દેવરાયા । સંહરીં સંહરીં આપુલી માયા ।
કાઢીં માતેં મહાભયા- । પાસોનિયાં
હા ઠાયવરી પુઢતપુઢતીં । તૂંતેં મ્હણિજે બહુવા કાકુળતી ।
ઐસા મી વિશ્વમૂર્તી । ભેડકા જાહલોં
જૈં અમરાવતીયે આલા ધાડા । તૈં મ્યાં એકલેનિ કેલા ઉવેડા ।
જો મી કાળાચિયાહી તોંડા । વાસિપુ ન ધરીં
પરી તયા આંતુલ નવ્હે હેં દેવા । એથ મૃત્યૂસહી કરૂનિ ચઢાવા ।
તુવાં આમુચાચિ ઘોટૂ ભરાવા । યા સકળ વિશ્વેંસીં
કૈસા નવ્હતા પ્રળયાચા વેળુ । ગોખા તૂંચિ મિનલાસિ કાળુ ।
બાપુડા હા ત્રિભુવનગોળુ । અલ્પાયુ જાહલા
અહા ભાગ્યા વિપરીતા । વિઘ્ન ઉઠિલેં શાંત કરિતાં ।
કટાકટા વિશ્વ ગેલેં આતાં । તૂં લાગલાસિ ગ્રાસૂં
હેં નવ્હે મા રોકડેં । સૈંઘ પસરૂનિયાં તોંડેં ।
કવળિતાસિ ચહૂંકડે । સૈન્યેં ઇયેં
નોહેતિ ? હે કૌરવકુળીંચે વીર । આંધળિયા ધૃતરાષ્ટ્રાચે કુમર ।
હે ગેલે ગેલે સહપરિવાર । તુઝિયા વદનીં
આણિ જે જે યાંચેનિ સાવાયેં । આલે દેશોદેશીંચે રાયે ।
તયાંચેં સાંગાવયા જાવોં ન લાહે । ઐસેં સરકટિત આહાસી
મદમુખાચિયા સંઘટા । ઘેત આહાસિ ઘટઘટાં ।
આરણીં હન થાટા । દેતાસિ મિઠી
જંત્રાવરિચીલ માર । પદાતીંચે મોગર ।
મુખાઆંત ભાર । હારપતાતિ મા
કૃતાંતાચિયા જાવળી । જેં એકચિ વિશ્વાતેં ગિળી ।
તિયેં કોટીવરી સગળીં । ગિળિતાસિ શસ્ત્રેં
ચતુરંગા પરિવારા । સંજોડિયાં રહંવરાં ।
દાંત ન લાવિસી મા પરમેશ્વરા । કસા તુષ્ટલાસિ બરવા
હાં ગા ભીષ્માસા કવણુ । સત્યશૌર્યનિપુણુ ।
તોહી આણિ બ્રાહ્મણ દ્રોણુ । ગ્રાસિલાસિ કટકટા
અહા સહસ્રકરાચા કુમરુ । એથ ગેલા ગેલા કર્ણવીરુ ।
આણિ આમુચિયા આઘવયાંચા કેરુ । ફેડિલા દેખેં
કટકટા ધાતયા । કૈસેં જાહલેં અનુગ્રહા યયા ।
મિયાં પ્રાર્થૂનિ જગા બાપુડિયા । આણિલેં મરણ
માગાં થોડિયા બહુવા ઉપપત્તી । યેણેં સાંગિતલિયા વિભૂતી ।
તૈસા નસેચિ મા પુઢતી । બૈસલોં પુસોં
મ્હણૌનિ ભોગ્ય તેં ત્રિશુદ્ધી ન ચુકે । આણિ બુદ્ધિહી હોણારાસારિખી ઠાકે ।
માઝ્યા કપાળીં પિટાવેં લોકેં । તેં લોટેલ કાંહ્યાં
પૂર્વીં અમૃતહી હાતાં આલેં । પરી દેવ નસતીચિ ઉગલે ।
મગ કાળકૂટ ઉઠવિલેં । શેવટીં જૈસેં
પરી તેં એકબગીં થોડેં । કેલિયા પ્રતિકારામાજિવડેં ।
આણિ તિયે અવસરીચેં તેં સાંકડેં । નિસ્તરવિલેં શંભૂ
આતાં હા જળતાં વારા કેં વેંટાળે ? । કોણા હે વિષા ભરલેં ગગન ગિળે ? ।
મહાકાળેંસિ કેં ખેળેં ? । આંગવત અસે
ઐસા અર્જુન દુઃખેં શિણતુ । શોચિત અસે જિવાઆંતુ ।
પરી ન દેખેં તો પ્રસ્તુતુ । અભિપ્રાય દેવાચા
જે મી મારિતા હે કૌરવ મરતે । ઐસેનિ વેંટાળિલા હોતા મોહેં બહુતેં ।
તો ફેડાવયાલાગીં અનંતેં । હેં દાખવિલેં નિજ
અરે કોણ્હી કોણાતેં ન મારી । એથ મીચિ હો સર્વ સંહારીં ।
હેં વિશ્વરૂપવ્યાજેં હરી । પ્રકટિત અસે
પરી વાયાંચિ વ્યાકુલતા । તે ન ચોજવેચિ પંડુસુતા ।
મગ અહા કંપુ નવ્હતા । વાઢવિત અસે
તેથ મ્હણે પાહા હો એકે વેળે । સાસિકવચેંસિ દોન્હી દળેં ।
વદનીં ગેલીં આભાળેં । ગગનીં કાં જૈસીં
કાં મહાકલ્પાચિયા શેવટીં । જૈં કૃતાંતુ કોપલા હોય સૃષ્ટી ।
તૈં એકવિસાંહી સ્વર્ગાં મિઠી । પાતાળાસકટ દે
નાતરી ઉદાસીનેં દૈવેં । સંચકાચીં વૈભવેં ।
જેથીંચીં તેથ સ્વભાવેં । વિલયા જાતી
તૈસીં સાસિન્નલીં સૈન્યેં એકવટેં । ઇયે મુખીં જાહલીં પ્રવિષ્ટેં ।
પરી એકહી તોંડૌનિ ન સુટે । કૈસેં કર્મ દેખા
અશોકાચે અંગવસે । ચઘળિલે કહેનિ જૈસે ।
લોક વક્ત્રામાજીં તૈસે । વાયાં ગેલે
પરિ સિસાળેં મુકુટેંસીં । પડિલી દાઢાંચે સાંડસીં ।
પીઠ હોત કૈસીં । દિસત આહાતી
તિયેં રત્નેં દાંતાંચિયે સવડીં । કૂટ લાગલેં જિભેચ્યા બુડીં ।
કાંહીં કાંહીં આગરડીં । દ્રંષ્ટ્રાંચીં માખલીં
હો કાં જે વિશ્વરૂપેં કાળેં । ગ્રાસિલીં લોકાંચીં શરીરેં બળેં ।
પરિ જીવિત્વ દેહીંચીં સિસાળેં । અવશ્ય કીં રાખિલીં
તૈસીં શરીરામાજીં ચોખડીં । ઇયેં ઉત્તમાંગેં હોતીં ફુડીં ।
મ્હણૌનિ મહાકાળાચિયાહી તોંડીં । પરિ ઉરલીં શેખીં
મગ મ્હણે હેં કાઈ । જન્મલયાં આન મોહરચિ નાહીં ।
જગ આપૈસેંચિ વદનડોહીં । સંચારતાહે
યયા આપેંઆપ આઘવિયા સૃષ્ટી । લાગલિયા આહાતિ વદનાચ્યા વાટીં ।
આણિ હા જેથિંચિયા તેથ મિઠી । દેતસે ઉગલા
બ્રહ્માદિક સમસ્ત । ઉંચા મુખામાજીં ધાંવત ।
યેર સામાન્ય હે ભરત । ઐલીચ વદનીં
આણીકહી ભૂતજાત । તેં ઉપજલેચિ ઠાયીં ગ્રાસિત ।
પરિ યાચિયા મુખા નિભ્રાંત । ન સુટેચિ કાંહીં
જૈસે મહાનદીચે વોઘ । વહિલે ઠાકિતી સમુદ્રાચેં આંગ ।
તૈસેં આઘવાચિકડૂનિ જગ । પ્રવેશત મુખીં
આયુષ્યપંથેં પ્રાણિગણી । કરોનિ અહોરાત્રાંચી મોવણી ।
વેગેં વક્ત્રામિળણીં । સાધિજત આહાતી
જળતયા ગિરીચ્યા ગવખા- । માજીં ઘાપતી પતંગાચિયા ઝાકા ।
તૈસે સમગ્ર લોક દેખા । ઇયે વદનીં પડતી
પરિ જેતુલેં યેથ પ્રવેશલેં । તેં તાતલિયા લોહેં પાણીચિ પાં ગિળિલેં ।
વહવટીંહિ પુસિલેં । નામરૂપ તયાંચેં
આણિ યેતુલાહી આરોગણ । કરિતાં ભુકે નાહીં ઉણેપણ ।
કૈસેં દીપન અસાધારણ । ઉદયલેં યયા
જૈસા રોગિયા જ્વરાહૂનિ ઉઠિલા । કા ભણગા દુકાળુ પાહલા ।
તૈસા જિભાંચા લળલળાટુ દેખિલા । આવાળુવેં ચાટિતાં
તૈસેં આહારાચે નાંવેં કાંહીં । તોંડાપાસૂનિ ઉરલેંચિ નાહીં ।
કૈસી સમસમીત નવાઈ । ભુકેલેપણાચી
કાય સાગરાચા ઘોંટુ ભરાવા ? । કીં પર્વતાચા ઘાંસુ કરાવા ? ।
બ્રહ્મકટાહો ઘાલાવા । આઘવાચિ દાઢે
દિશા સગળિયાચિ ગિળાવિયા । ચાંદિણિયા ચાટૂનિ ઘ્યાવિયા ।
ઐસેં વર્તત આહે સાવિયા । લોલુપ્ય બા તુઝેં
જૈસા ભોગીં કામુ વાઢે । કાં ઇંધનેં આગીસિ હાકાક ચઢે ।
તૈસી ખાતખાતાંચિ તોંડેં । ખાખાંતેં ઠેલીં
કૈસેં એકચિ કેવઢેં પસરલેં । ત્રિભુવન જિવ્હાગ્રીં આહે ટેકલેં ।
જૈસેં કાં કવીઠ ઘાતલેં । વડવાનળીં
ઐસીં અપાર વદનેં । આતાં યેતુલીં કૈંચીં ત્રિભુવનેં ।
કાં આહારુ ન મિળતાં યેણેં માનેં । વાઢવિલીં સૈંઘ
અગા હા લોકુ બાપુડા । જાહલા વદનજ્વાળાં વરપડા ।
જૈસી વણવેયાચિયા વેઢાં । સાંપડતી મૃગેં
આતાં તૈસેં યાં વિશ્વા જાહાલેં । દેવ નવ્હે હેં કર્મ આલેં ।
કાં જગ ચળચળાં પાંગિલેં । કાળજાળેં
આતાં ઇયે અંગપ્રભેચિયે વાગુરે । કોણીકડૂનિ નિગિજૈલ ચરાચરેં ।
હીં વક્ત્રેં નોહેતી જોહારેં । વોડવલીં જગા
આગી આપુલેનિ દાહકપણેં । કૈસેનિ પોળિજે તેં નેણે ।
પરી જયા લાગે તયા પ્રાણેં । સુટિકાચી નાહીં
નાતરી માઝેનિ તિખટપણેં । કૈસેં નિવટે હેં શસ્ત્ર કાયિ જાણેં ।
કાં આપુલિયાં મારા નેણેં । વિષ જૈસેં
તૈસી તુજ કાંહીં । આપુલિયા ઉગ્રપણાચી સેચિ નાહીં ।
પરી ઐલીકડિલે મુખીં ખાઈ । હો સરલી જગાચી
અગા આત્મા તૂં એકુ । સકળ વિશ્વવ્યાપકુ ।
તરી કાં આમ્હાં અંતકુ । તૈસા વોડવલાસી ?
તરી મિયાં સાંડિલી જીવિત્વાચી ચાડ । આણિ તુવાંહી ન ધરાવી ભીડ ।
મનીં આહે તેં ઉઘડ । બોલ પાં સુખેં
કિતી વાઢવિસી યા ઉગ્રરૂપા । આંગીંચેં ભગવંતપણ આઠવીં બાપા ।
નાહીં તરી કૃપા । મજપુરતી પાહી
તરી એક વેળ વેદવેદ્યા । જી ત્રિભુવનૈક આદ્યા ।
વિનવણી વિશ્વવંદ્યા । આઇકેં માઝી
ઐસેં બોલોનિ વીરેં । ચરણ નમસ્કારિલેં શિરેં ।
મગ મ્હણેં તરી સર્વેશ્વરેં । અવધારિજો
મિયાં હોઆવયા સમાધાન । જી પુસિલેં વિશ્વરૂપધ્યાન ।
આણિ એકેંચિ કાળેં ત્રિભુવન । ગિળિતુચિ ઉઠિલાસી
તરી તૂં કોણ કાં યેતુલીં । ઇયેં ભ્યાસુરેં મુખેં કાં મેળવિલીં ।
આઘવિયાચિ કરીં પરિજિલીં । શસ્ત્રેં કાંહ્યા
જી જંવ તંવ રાગીટપણેં । વાઢોનિ ગગના આણિતોસિ ઉણેં ।
કાં ડોળે કરૂનિ ભિંગુળવાણે । ભેડસાવીત આહાસી
એથ કૃતાંતેંસિ દેવા । કાસયા કિજતસે હેવા ।
હા આપુલા તુવાં સાંગાવા । અભિપ્રાય મજ
યા બોલા મ્હણે અનંતુ । મી કોણ હેં આહાસી પુસતુ ।
આણિ કાયિસયાલાગીં અસે વાઢતુ । ઉગ્રતેસી
તરી મી કાળુ ગા હેં ફુડેં । લોક સંહારાવયાલાગીં વાઢેં ।
સૈંઘ પસરિલીં આહાતીં તોંડેં । આતાં ગ્રાસીન હેં આઘવેં
એથ અર્જુન મ્હણે કટકટા । ઉબગિલોં માગિલ્યા સંકટા ।
મ્હણૌનિ આળવિલા તંવ વોખટા । ઉવાઇલા હા
તેવીંચિ કઠિણ બોલેં આસતુટી । અર્જુન હોઈલ હિંપુટી ।
મ્હણૌનિ સવેંચિ મ્હણે કિરીટી । પરિ આન એક અસે
તરી આતાંચિયે સંહારવાહરે । તુમ્હીં પાંડવ અસા બાહિરે ।
તેથ જાતજાતાં ધનુર્ધરેં । સાંવરિલે પ્રાણ
હોતા મરણમહામારીં ગેલા । તો માગુતા સાવધુ જાહલા ।
મગ લાગલા બોલા । ચિત્ત દેઊં
ઐસેં મ્હણિજત આહે દેવેં । અર્જુના તુમ્હી માઝેં હેં જાણાવેં ।
યેર જાણ મી આઘવેં । સરલોં ગ્રાસૂં
વજ્રાનળીં પ્રચંડીં । જૈસી ઘાપે લોણિયાચી ઉંડી ।
તૈસેં જગ હેં માઝિયા તોંડીં । તુવાં દેખિલેં જેં
તરી તયામાઝારીં કાંહીં । ભરંવસેનિ ઉણેં નાહીં ।
ઇયે વાયાંચિ સૈન્યેં પાહીં । બરવતેં આહાતી
ઐસા ચતુરંગાચિયા સંપદા । કરિત મહાકાળેંસીં સ્પર્ધા ।
વાંટિવેચિયા મદા । વઘળલે જે
હે જે મિળોનિયાં મેળે । કુંથતી વીરવૃત્તીચેનિ બળેં ।
યમાવરી ગજદળેં । વાખાણિજતાતી
મ્હણતી સૃષ્ટીવરી સૃષ્ટી કરૂં । આણ વાહૂનિ મૃત્યૂતેં મારૂં ।
આણિ જગાચા ભરૂં । ઘોંટુ યયા
પૃથ્વી સગળીચિ ગિળૂં । આકાશ વરિચ્યાવરી જાળૂં ।
કાં બાણવરી ખિળૂં । વારયાતેં
બોલ હતિયેરાહૂનિ તિખટ । દિસતી અગ્નિપરિસ દાસટ ।
મારકપણેં કાળકૂટ । મહુર મ્હણત
તરી હે ગંધર્વનગરીંચે ઉમાળે । જાણ પોકળીચે પેંડવળેં ।
અગા ચિત્રીવ ફળેં । વીર હે દેખેં
હાં ગા મૃગજળાચા પૂર આલા । દળ નવ્હે કાપડાચા સાપ કેલા ।
ઇયા શૃંગારૂનિયાં ખાલા । માંડિલિયા પૈં
યેર ચેષ્ટવિતેં જેં બળ । તેં માગાંચિ મિયાં ગ્રાસિલેં સકળ ।
આતાં કોલ્હારિચે વેતાળ । તૈસે નિર્જીવ હે આહાતી
હાલવિતી દોરી તુટલી । તરી તિયેં ખાંબાવરીલ બાહુલીં ।
ભલતેણેં લોટિલીં । ઉલથોનિ પડતી
તૈસા સૈન્યાચા યયા બગા । મોડતાં વેળૂ ન લગેલ પૈં ગા ।
મ્હણૌનિ ઉઠીં ઉઠીં વેગાં । શાહાણા હોઈં
તુવાં ગોગ્રહણાચેનિ અવસરેં । ઘાતલેં મોહનાસ્ત્ર એકસરેં ।
મગ વિરાટાચેનિ મહાભેડેં ઉત્તરેં । આસડૂનિ નાગાવિલેં
આતાં હેં ત્યાહૂનિ નિપટારેં જહાલેં । નિવટીં આયિતેં રણ પડિલેં ।
ઘેઈં યશ રિપુ જિંતિલે । એકલેનિ અર્જુનેં
આણિ કોરડેં યશચિ નોહે । સમગ્ર રાજ્યહી આલેં આહે ।
તૂં નિમિત્તમાત્રચિ હોયેં । સવ્યસાચી
દ્રોણાચા પાડુ ન કરીં । ભીષ્માચેં ભય ન ધરીં ।
કૈસેનિ કર્ણાવરી । પરજૂં હેં ન મ્હણ
કોણ ઉપાયો જયદ્રથા કીજે । હેં ન ચિંતૂં ચિત્ત તુઝેં ।
આણિકહી આથિ જે જે । નાવાણિગે વીર
તેહી એક એક આઘવેં । ચિત્રીંચે સિંહાડે માનાવે ।
જૈસે વોલેનિ હાતેં ઘ્યાવેં । પુસોનિયાં
યાવરી પાંડવા । કાઇસા યુદ્ધાચા મેળાવા ? ।
હા આભાસુ ગા આઘવા । યેર ગ્રાસિલેં મિયાં
જેવ્હાં તુવાં દેખિલે । હે માઝિયા વદનીં પડિલે ।
તેવ્હાંચિ યાંચેં આયુષ્ય સરલેં । આતાં રિતીં સોપેં
મ્હણૌનિ વહિલા ઉઠીં । મિયાં મારિલે તૂં નિવટીં ।
ન રિગે શોકસંકટીં । નાથિલિયા
આપણચિ આડખિળા કીજે । તો કૌતુકેં જૈસા વિંધોનિ પાડિજે ।
તૈસેં દેખેં ગા તુઝેં । નિમિત્ત આહે
બાપા વિરુદ્ધ જેં જાહલેં । તેં ઉપજતાંચિ વાઘેં નેલેં ।
આતાં રાજ્યેંશીં સંચલેં । યશ તૂં ભોગીં
સાવિયાચિ ઉતત હોતે દાયાદ । આણિ બળિયે જગીં દુર્મદ ।
તે વધિલે વિશદ । સાયાસુ ન લાગતાં
ઐસિયા ઇયા ગોષ્ટી । વિશ્વાચ્યા વાક્પટીં ।
લિહૂનિ ઘાલી કિરીટી । જગામાજીં
ઐસી આઘવીચિ હે કથા । તયા અપૂર્ણ મનોરથા ।
સંજયો સાંગે કુરુનાથા । જ્ઞાનદેવો મ્હણે
મગ સત્યલોકૌનિ ગંગાજળ । સુટલિયા વાજત ખળાળ ।
તૈશી વાચા વિશાળ । બોલતાં તયા
નાતરી મહામેઘાંચે ઉમાળે । ઘડઘડીત એકે વેળે ।
કાં ઘુમઘુમિલા મંદરાચળેં । ક્ષીરાબ્ધી જૈસા
તૈસેં ગંભીરેં મહાનાદેં । હેં વાક્ય વિશ્વકંદેં ।
બોલિલેં અગાધેં । અનંતરૂપેં
તેં અર્જુનેં મોટકેં ઐકિલેં । આણિ સુખ કીં ભય દુણાવલેં ।
હેં નેણોં પરિ કાંપિન્નલેં । સર્વાંગ તયાચેં
સખોલપણેં વળલી મોટ । આણિ તૈસેચિ જોડલે કરસંપુટ ।
વેળોવેળાં લલાટ । ચરણીં ઠેવી
તેવીંચિ કાંહીં બોલોં જાયે । તંવ ગળા બુજાલાચિ ઠાયે ।
હેં સુખ કીં ભય હોયે । હેં વિચારા તુમ્હીં
પરિ તેવ્હાં દેવાચેનિ બોલેં । અર્જુના હેં ઐસેં જાહલેં ।
મિયાં પદાંવરૂનિ દેખિલેં । શ્લોકીંચિયા
મગ તૈસાચિ ભેણભેણ । પુઢતી જોહારૂનિ ચરણ ।
મગ મ્હણે જી આપણ । ઐસેં બોલિલેતી
ના તરી અર્જુના મી કાળુ । આણિ ગ્રાસિજે તો માઝા ખેળુ ।
હા બોલુ તુઝા કીર અઢળુ । માનૂં આમ્હી
પરિ તુવાં જી કાળેં । આજિ સ્થિતીચિયે વેળે ।
ગ્રાસિજે હેં ન મિળે । વિચારાસી
કૈસેનિ આંગીંચેં તારુણ્ય કાઢાવેં ? । કૈચેં નવ્હે તેં વાર્ધક્ય આણાવેં ? ।
મ્હણૌનિ કરૂં મ્હણસી તેં નવ્હે । બહુતકરુની
હાં જી ચૌપાહારી ન ભરતાં । કોણેહી વેળે શ્રીઅનંતા ।
કાય માધ્યાન્હીં સવિતા । માવળતુ આહે ?
પૈં તુજ અખંડિતા કાળા । તિન્હી આહાતી જી વેળા ।
ત્યા તિન્હી પરી સબળા । આપુલાલિયા સમયીં
જે વેળીં હોં લાગે ઉત્પત્તી । તે વેળીં સ્થિતિ પ્રળયો હારપતી ।
આણિ સ્થિતિકાળીં ન મિરવિતી । ઉત્પત્તિ પ્રળયો
પાઠીં પ્રળયાચિયે વેળે । ઉત્પત્તિ સ્થિતિ માવળે ।
હેં કાયસેનહી ન ઢળે । અનાદિ ઐસેં
મ્હણૌનિ આજિ તંવ ભરેં ભોગેં । સ્થિતિ વર્તિજત આહે જગેં ।
એથ ગ્રસિસી તૂં હેં ન લગે । માઝ્યા જીવીં
તંવ સંકેતેં દેવ બોલે । અગા યા દોન્હી સૈન્યાંસીચિ મરણ પુરલેં ।
તેં પ્રત્યક્ષચિ તુજ દાવિલેં । યેર યથાકાળેં જાણ
હા સંકેતુ જંવ અનંતા । વેળુ લાગલા બોલતાં ।
તંવ અર્જુનેં લોકુ માગુતા । દેખિલા યથાસ્થિતિ
મગ મ્હણતસે દેવા । તૂં સૂત્રીં વિશ્વલાઘવા ।
જગ આલા મા આઘવા । પૂર્વસ્થિતિ પુઢતી
પરી પડિલિયા દુઃખસાગરીં । તૂં કાઢિસી કાં જયાપરી ।
તે કીર્તિ તુઝી શ્રીહરી । આઠવિત અસે
કીર્તિ આઠવિતાં વેળોવેળાં । ભોગિતસેં મહાસુખાચા સોહળા ।
તેથ હર્ષામૃતકલ્લોળા । વરી લોળત આહેં
દેવા જિયાલેપણેં જગ । ધરી તુઝ્યા ઠાયીં અનુરાગ ।
આણિ દુષ્ટાં તયાં ભંગ । અધિકાધિક
પૈં ત્રિભુવનીંચિયા રાક્ષસાં । મહાભય તૂં હૃષીકેશા ।
મ્હણૌનિ પળતાતી દાહી દિશાં । પૈલીકડે
યેથ સુર નર સિદ્ધ કિન્નર । કિંબહુના ચરાચર ।
તે તુજ દેખોનિ હર્ષનિર્ભર । નમસ્કારિત અસતી
એથ ગા કવણા કારણા । રાક્ષસ હે નારાયણા ।
ન લગતીચિ ચરણા । પળતે જાહલે
આણિ હેં કાય તૂંતેં પુસાવેં । યેતુલેં આમ્હાંસિહી જાણવે ।
તરી સૂર્યોદયીં રાહાવેં । કૈસેનિ તમેં ?
જી તૂં પ્રકાશાચા આગરુ । આણિ જાહલા આમ્હાસિ ગોચરૂ ।
મ્હણૌનિયા નિશાચરાં કેરુ । ફિટલા સહજેં
હેં યેતુલે દિવસ આમ્હાં । કાંહીં નેણવેચિ શ્રીરામા ।
આતાં દેખતસોં મહિમા । ગંભીર તુઝા
જેથૂનિ નાના સૃષ્ટીંચિયા વોળી । પસરતી ભૂતગ્રામાચિયા વેલી ।
તયા મહદ્બ્રહ્માતેં વ્યાલી । દૈવિકી ઇચ્છા
દેવો નિઃસીમ તત્ત્વ સદોદિતુ । દેવો નિઃસીમ ગુણ અનંતુ ।
દેવો નિઃસીમ સામ્ય સતતુ । નરેંદ્ર દેવાંચા
જી તૂં ત્રિજગતિયે વોલાવા । અક્ષર તૂં સદાશિવા ।
તૂંચિ સદસત્ દેવા । તયાહી અતીત તેં તૂં
તૂં પ્રકૃતિપુરુષાંચિયા આદી । જી મહત્તત્વાં તૂંચિ અવધી ।
સ્વયેં તૂં અનાદિ । પુરાતનુ
તૂં સકળ વિશ્વજીવન । જીવાંસિ તૂંચિ નિધાન ।
ભૂતભવિષ્યાચેં જ્ઞાન । તુઝ્યાચિ હાતીં
જી શ્રુતીચિયાં લોચનાં । સ્વરૂપસુખ તૂંચિ અભિન્ના ।
ત્રિભુવનાચિયા આયતના । આયતન તૂં
મ્હણૌનિ જી પરમ । તૂંતેં મ્હણિજે મહાધામ ।
કલ્પાંતીં મહદ્બ્રહ્મ । તુજમાજીં રિગે
કિંબહુના તુવાં દેવેં । વિશ્વ વિસ્તારિલેં આહે આઘવેં ।
તરિ અનંતરૂપા વાનાવેં । કવણેં તૂંતેં
જી કાય એક તૂં નવ્હસી । કવણે ઠાયીં નસસી ।
હેં અસો જૈસા આહાસી । તૈસિયા નમો
વાયુ તૂં અનંતા । યમ તૂં નિયમિતા ।
પ્રાણિગણીં વસતા । અગ્નિ તો તૂં
વરુણ તૂં સોમ । સ્રષ્ટા તૂં બ્રહ્મ ।
પિતામહાચાહી પરમ । આદિ જનક તૂં
આણિકહી જેં જેં કાંહીં । રૂપ આથિ અથવા નાહીં ।
તયા નમો તુજ તૈસયાહી । જગન્નાથા
ઐસેં સાનુરાગેં ચિત્તેં । નમન કેલેં પંડુસુતેં ।
મગ પુઢતી મ્હણે નમસ્તે । નમસ્તે પ્રભો
પાઠીં તિયે સાદ્યંતે । ન્યાહાળી શ્રીમૂર્તીતેં ।
આણિ પુઢતી મ્હણે નમસ્તે । નમસ્તે પ્રભો
પાહતાં પાહતાં પ્રાંતેં । સમાધાન પાવે ચિત્તેં ।
આણિ પુઢતી મ્હણે નમસ્તે । નમસ્તે પ્રભો
ઇયે ચરાચરીં જીં ભૂતેં । સર્વત્ર દેખે તયાંતેં ।
આણિ પુઢતી મ્હણે નમસ્તે । નમસ્તે પ્રભો
ઐસીં રૂપેં તિયેં અદ્ભુતેં । આશ્ચર્યેં સ્ફુરતી અનંતેં ।
તંવ તંવ નમસ્તે । નમસ્તેચિ મ્હણે
આણિક સ્તુતિહી નાઠવે । આણિ નિવાંતુહી ન બૈસવે ।
નેણેં કૈસા પ્રેમભાવેં । ગાજોંચિ લાગે
કિંબહુના ઇયાપરી । નમન કેલેં સહસ્રવરી ।
કીં પુઢતી મ્હણે શ્રીહરી । તુજ સન્મુખા નમો
દેવાસિ પાઠી પોટ આથિ કીં નાહીં । યેણેં ઉપયોગુ આમ્હાં કાઈ ।
તરિ તુજ પાઠિમોરેયાહી । નમો સ્વામી
ઉભા માઝિયે પાઠીસીં । મ્હણૌનિ પાઠીમોરેં મ્હણાવેં તુમ્હાંસી ।
સન્મુખ વિન્મુખ જગેંસીં । ન ઘડેં તુજ
આતાં વેગળાલિયા અવયવાં । નેણેં રૂપ કરૂં દેવા ।
મ્હણૌનિ નમો તુજ સર્વા । સર્વાત્મકા
જી અનંતબળસંભ્રમા । તુજ નમો અમિત વિક્રમા ।
સકળકાળીં સમા । સર્વરૂપા
આઘવિયા આકાશીં જૈસેં । અવકાશચિ હોઊનિ આકાશ અસે ।
તૂં સર્વપણેં તૈસેં । પાતલાસિ સર્વ
કિંબહુના કેવળ । સર્વ હેં તૂંચિ નિખિળ ।
પરી ક્ષીરાર્ણવીં કલ્લોળ । પયાચે જૈસે
મ્હણૌનિયા દેવા । તૂં વેગળા નવ્હસી સર્વાં ।
હેં આલેં મજ સદ્ભાવા । આતાં તૂંચિ સર્વ
પરિ ઐસિયા તૂતેં સ્વામી । કહીંચ નેણોં જી આમ્હી ।
મ્હણૌનિ સોયરે સંબંધધર્મીં । રાહાટલોં તુજસીં
અહા થોર વાઉર જાહલેં । અમૃતેં સંમાર્જન મ્યાં કેલેં ।
વારિકેં ઘેઊનિ દિધલેં । કામધેનૂતેં
પરિસાચા ખડવાચિ જોડલા । કીં ફોડોનિ આમ્હી ગાડોરા ઘાતલા ।
કલ્પતરૂ તોડોનિ કેલા । કૂંપ શેતા
ચિંતામણીચી ખાણી લાગલી । તેણેં કરેં વોઢાળેં વોલ્હાંડિલી ।
તૈસી તુઝી જવળિક ધાડિલી । સાંગાતીપણેં
હેં આજિચેંચિ પાહેં પાં રોકડેં । કવણ ઝુંજ હેં કેવઢેં ।
એથ પરબ્રહ્મ તૂં ઉઘડેં । સારથી કેલાસી
યયા કૌરવાંચિયા ઘરા । શિષ્ટાઈ ધાડિલાસિ દાતારા ।
ઐસા વણિજેસાઠીં જાગેશ્વરા । વિકલાસિ આમ્હીં
તૂં યોગિયાંચેં સમાધિસુખ । કૈસા જાણેચિના મી મૂર્ખ ।
ઉપરોધુ જી સન્મુખ । તુજસીં કરૂં
તૂં યા વિશ્વાચી અનાદિ આદી । બૈસસી જિયે સભાસદીં ।
તેથેં સોયરીકીચિયા સંબંધીં । રળીં બોલોં
વિપાયેં રાઉળા યેવોં । તરિ તુઝેનિ અંગેં માનુ પાવોં ।
ન માનિસી તરી જાવોં । રુસોનિ સલગી
પાયાં લાગોનિ બુઝાવણી । તુઝ્યા ઠાયીં શારઙ્ગપાણી ।
પાહિજે ઐશી કરણી । બહુ કેલી આમ્હીં
સજણપણાચિયા વાટા । તુજપુઢેં બૈસેં ઉફરાટા ।
હા પાડુ કાય વૈકુંઠા ? । પરિ ચુકલોં આમ્હીં
દેવેંસિ કોલકાઠી ધરૂં । આખાડા ઝોંબીલોંબી કરૂં ।
સારી ખેળતાં આવિષ્કરૂં । નિકરેંહી ભાંડોં
ચાંગ તેં ઉરાઉરીં માગોં । દેવાસિ કીં બુદ્ધિ સાંગોં ।
તેવીંચિ મ્હણોં કાય લાગોં । તુઝેં આમ્હી
ઐસા અપરાધુ હા આહે । જો ત્રિભુવનીં ન સમાયે ।
જી નેણતાંચિ કીં પાયે । શિવતિલે તુઝે
દેવો બોનયાચ્યા અવસરીં । લોભેં કીર આઠવણ કરી ।
પરી માઝા નિસુગ ગર્વ અવધારીં । જે ફુગૂનચિ બૈસેં
દેવાચિયા ભોગાયતનીં । ખેળતાં આશંકેના મનીં ।
જી રિગોનિયાં શયનીં । સરિસા પહુડેં
ઽકૃષ્ણ મ્હણૌનિ હાકારિજે । યાદવપણેં તૂંતેં લેખિજે ।
આપલી આણ ઘાલિજે । જાતાં તુજ
મજ એકાસનીં બૈસણેં । કાં તુઝા બોલુ ન માનણેં ।
હેં વોતટીચેનિ દાટપણેં । બહુત ઘડલેં
મ્હણૌનિ કાય કાય આતાં । નિવેદિજેલ અનંતા ।
મી રાશિ આહેં સમસ્તાં । અપરાધાંચિ
યાલાગીં પુઢાં અથવા પાઠીં । જિયેં રાહટલોં બહુવેં વોખટીં ।
તિયેં માયેચિયા પરી પોટીં । સામાવીં પ્રભો
જી કોણ્હી એકે વેળે । સરિતા ઘેઊન યેતી ખડુળેં ।
તિયેં સામાવિજેતિ સિંધુજળેં । આન ઉપાયો નાહીં
તૈસી પ્રીતી કાં પ્રમાદેં । દેવેંસીં મજ વિરુદ્ધેં ।
બોલવિલીં તિયેં મુકુંદેં । ઉપસાહાવીં જી
આણિ દેવાચેનિ ક્ષમત્વેં ક્ષમા । આધારુ જાલી આહે યા ભૂતગ્રામા ।
મ્હણૌનિ જી પુરુષોત્તમા । વિનવૂં તેં થોડેં
તરી આતાં અપ્રમેયા । મજ શરણાગતા આપુલિયા ।
ક્ષમા કીજો જી યયા । અપરાધાંસિ
જી જાણિતલેં મિયાં સાચેં । મહિમાન આતાં દેવાચેં ।
જે દેવો હોય ચરાચરાચેં । જન્મસ્થાન
હરિહરાદિ સમસ્તાં । દેવા તૂં પરમ દેવતા ।
વેદાંતેંહી પઢવિતા । આદિગુરુ તૂં
ગંભીર તૂં શ્રીરામા । નાના ભૂતૈકસમા ।
સકળગુણીં અપ્રતિમા । અદ્વિતીયા
તુજસી નાહીં સરિસેં । હેં પ્રતિપાદનચિ કાયસેં ? ।
તુવાં જાલેનિ આકાશેં । સામાવિલેં જગ
તયા તુઝેનિ પાડેં દુજેં । ઐસેં બોલતાંચિ લાજિજે ।
તેથ અધિકાચી કીજે । ગોઠી કેવીં
મ્હણૌનિ ત્રિભુવનીં તૂં એકુ । તુજસરિખા ના અધિકુ ।
તુઝા મહિમા અલૌકિકુ । નેણિજે વાનૂં
ઐસેં અર્જુનેં મ્હણિતલેં । મગ પુઢતી દંડવત ઘાતલેં ।
તેથેં સાત્ત્વિકાચેં આલેં । ભરતેં તયા
મગ મ્હણતસે પ્રસીદ પ્રસીદ । વાચા હોતસે સદ્ગદ ।
કાઢી જી અપરાધ- । સમુદ્રૌનિ માતેં
તુજ વિશ્વસુહૃદાતેં કહીં । સોયરેપણેં ન મનૂંચિ પાહીં ।
તુજ વિઈશ્વેશ્વરાચિયા ઠાયીં । ઐશ્વર્ય કેલેં
તૂં વર્ણનીય પરી લોભેં । માતેં વર્ણિસી પાં સભે ।
તરિ મિયાં વલ્ગિજે ક્ષોભેં । અધિકાધિક
આતાં ઐસિયા અપરાધાં । મર્યાદા નાહીં મુકુંદા ।
મ્હણૌનિ રક્ષ રક્ષ પ્રમાદા । પાસોનિયાં
જી હેંચિ વિનવાવયાલાગીં । કૈંચી યોગ્યતા માઝિયા આંગીં ।
પરી અપત્ય જૈસેં સલગી । બાપેંસીં બોલે
પુત્રાચે અપરાધ । જરી જાહલે અગાધ ।
તરી પિતા સાહે નિર્દ્વંદ્વ । તૈસેં સાહિજો જી
સખ્યાચેં ઉદ્ધત । સખા સાહે નિવાંત ।
તૈસેં તુવાં સમસ્ત । સાહિજો જી
પ્રિયાચિયા ઠાયીં સન્માન । પ્રિય ન પાહેં સર્વથા જાણ ।
તેવીં ઉચ્છિષ્ટ કાઢિલેં આપણ । તે ક્ષમા કીજો જી
નાતરી પ્રાણાચેં સોયરેં ભેટે । મગ જીવેં ભૂતલીં જિયેં સંકટેં ।
તિયેં નિવેદિતાં ન વાટે । સંકોચુ કાંહીં
કાં ઉખિતેં આંગેં જીવેં । આપણપેં દિધલેં જિયા મનોભાવેં ।
તિયા કાંતુ મિનલિયા ન રાહવેં । હૃદય જેવીં
તયાપરી જી મિયાં । હેં વિનવિલેં તુમતેં ગોસાવિયા ।
આણિ કાંહીં એક મ્હણાવયા । કારણ અસે
તરી દેવેંસીં સલગી કેલી । જે વિશ્વરૂપાચી આળી ઘેતલી ।
તે માયબાપેં પુરવિલી । સ્નેહાળાચેનિ
સુરતરૂંચી ઝાડેં । આંગણીં લાવાવીં કોડેં ।
દેયાવેં કામધેનુચેં પાડેં । ખેળાવયા
મિયાં નક્ષત્રીં ડાવ પાડાવા । ચંદ્ર ચેંડુવાલાગીં આણાવા ।
હા છંદુ સિદ્ધી નેલા આઘવા । માઉલિયે તુવાં
જિયા અમૃતલેશાલાગીં સાયાસ । તયાચા પાઊસ કેલા ચારી માસ ।
પૃથ્વી વાહૂન ચાસેચાસ । ચિંતામણી પેરિલે
ઐસા કૃતકૃત્ય કેલા સ્વામી । બહુવે લળા પાળિલા તુમ્હીં ।
દાવિલેં જેં હરબ્રહ્મીં । નાયકિજે કાનીં
મા દેખાવયાચી કેઉતી ગોઠી । જયાચી ઉપનિષદાં નાહીં ભેટી ।
તે જિવ્હારીંચી ગાંઠી । મજલાગીં સોડિલી
જી કલ્પાદીલાગોનિ । આજિચી ઘડી ધરુની ।
માઝીં જેતુલીં હૌની । ગેલીં જન્મેં
તયાં આઘવિયાંચિ આંતુ । ઘરડોળી ઘેઊનિ અસેં પાહતુ ।
પરિ હી દેખિલી ઐકિલી માતુ । આતુડેચિના
બુદ્ધીચેં જાણણેં । કહીં ન વચેચિ યાચેનિ આંગણેં ।
હે સાદહી અંતઃકરણેં । કરવેચિના
તેથા ડોળ્યાં દેખી હોઆવી । હી ગોઠીચિ કાયસયા કરાવી ।
કિંબહુના પૂર્વીં । દૃષ્ટ ના શ્રુત
તેં હેં વિશ્વરૂપ આપુલેં । તુમ્હીં મજ ડોળાં દાવિલેં ।
તરી માઝેં મન ઝાલેં । હૃષ્ટ દેવા
પરિ આતાં ઐસી ચાડ જીવીં । જે તુજસીં ગોઠી કરાવી ।
જવળીક હે ભોગાવી । આલિંગાવાસી
તે યાચિ રૂપીં કરૂં મ્હણિજે । તરિ કોણે એકે મુખેંસી ચાવળિજે ।
આણિ કવણા ખેંવ દેઈજે । તુજ લેખ નાહીં
મ્હણૌનિ વારિયાસવેં ધાવણેં । ન ઠકે ગગના ખેંવ દેણેં ।
જળકેલી ખેળણેં । સમુદ્રીં કેઉતેં ?
યાલાગીં જી દેવા । એથિંચેં ભય ઉપજતસે જીવા ।
મ્હણૌનિ યેતુલા લળા પાળાવા । જે પુરે હેં આતાં
પૈં ચરાચર વિનોદેં પાહિજે । મગ તેણેં સુખેં ઘરીં રાહિજે ।
તૈસેં ચતુર્ભુજ રૂપ તુઝેં । તો વિસાંવા આમ્હાં
આમ્હીં યોગજાત અભ્યાસાવેં । તેણેં યાચિ અનુભવા યાવેં ।
શાસ્ત્રાંતેં આલોડાવેં । પરિ સિદ્ધાંતુ તો હાચિ
આમ્હીં યજનેં કિજતી સકળેં । પરિ તિયેં ફળાવીં યેણેંચિ ફળેં ।
તીર્થેં હોતુ સકળેં । યાચિલાગીં
આણીકહી કાંહીં જેં જેં । દાન પુણ્ય આમ્હીં કીજે ।
તયા ફળીં ફળ તુઝેં । ચતુર્ભુજ રૂપ
ઐસી તેથિંચી જીવા આવડી । મ્હણૌનિ તેંચિ દેખાવયા લવડસવડી ।
વર્તત અસે તે સાંકડી । ફેડીજે વેગીં
અગા જીવીંચેં જાણતેયા । સકળ વિશ્વવસવિતેયા ।
પ્રસન્ન હોઈં પૂજિતયા । દેવાંચિયા દેવા
કૈસેં નીલોત્પલાતેં રાંવિત । આકાશાહી રંગુ લાવિત ।
તેજાચી વોજ દાવિત । ઇંદ્રનીળા
જૈસા પરિમળ જાહલા મરગજા । કાં આનંદાસિ નિઘાલિયા ભુજા ।
જ્યાચે જાનુવરી મકરધ્વજા । જોડલી બરવ
મસ્તકીં મુકુટાતેં ઠેવિલેં । કીં મુકુટા મુકુટ મસ્તક ઝાલેં ।
શૃંગારા લેણેં લાધલેં । આંગાચેનિ જયા
ઇંદ્રધનુષ્યાચિયે આડણી । માજીં મેઘ ગગનરંગણીં ।
તૈસેં આવરિલેં શારઙ્ગપાણી । વૈજયંતિયા
આતાં કવણી તે ઉદાર ગદા । અસુરાં દેત કૈવલ્ય પદા ।
કૈસેં ચક્ર હન ગોવિંદા । સૌમ્યતેજેં મિરવે
કિંબહુના સ્વામી । તેં દેખાવયા ઉત્કંઠિત પાં મી ।
મ્હણૌનિ આતાં તુમ્હીં । તૈસયા હોઆવેં
હે વિશ્વરૂપાચે સોહળે । ભોગૂનિ નિવાલે જી ડોળે ।
આતાં હોતાતિ આંધલે । કૃષ્ણમૂર્તીલાગીં
તેં સાકાર કૃષ્ણરૂપડેં । વાંચૂનિ પાહોં નાવડે ।
તેં ન દેખતાં થોડેં । માનિતાતી હે
આમ્હાં ભોગમોક્ષાચિયા ઠાયીં । શ્રીમૂર્તીવાંચૂનિ નાહીં ।
મ્હણૌનિ તૈસાચિ સાકારુ હોઈં । હેં સાંવરીં આતાં
યા અર્જુનાચિયા બોલા । વિશ્વરૂપા વિસ્મયો જાહલા ।
મ્હણે ઐસા નાહીં દેખિલા । ધસાળ કોણી
કોણ હે વસ્તુ પાવલા આહાસી । તયા લાભાચા તોષુ ન ઘેસી ।
મા ભેણેં કાય નેણોં બોલસી । હેકાડુ ઐસા
આમ્હીં સાવિયાચિ જૈં પ્રસન્ન હોણેં । તૈં આંગચિવરી મ્હણેં દેણેં ।
વાંચોનિ જીવ અસે વેંચણેં । કવણાસિ ગા
તેં હેં તુઝિયે ચાડે । આજિ જિવાચેંચિ દળવાડેં ।
કામઊનિયાં યેવઢેં । રચિલેં ધ્યાન
ઐસી કાય નેણોં તુઝિયે આવડી । જાહલી પ્રસન્નતા આમુચી વેડી ।
મ્હણૌનિ ગૌપ્યાચીહી ગુઢી । ઉભવિલી જગીં
તેં હેં અપારાં અપાર । સ્વરૂપ માઝેં પરાત્પર ।
એથૂનિ તે અવતાર । કૃષ્ણાદિક
હેં જ્ઞાનતેજાચેં નિખિળ । વિશ્વાત્મક કેવળ ।
અનંત હે અઢળ । આદ્ય સકળાં
હેં તુજવાંચોનિ અર્જુના । પૂર્વીં શ્રુત દૃષ્ટ નાહીં આના ।
જે જોગેં નવ્હે સાધના । મ્હણૌનિયાં
યાચી સોય પાતલે । આણિ વેદીં મૌનચિ ઘેતલેં ।
યાજ્ઞિકી માઘૌતે આલે । સ્વર્ગૌનિયાં
સાધકીં દેખિલા આયાસુ । મ્હણૌનિ વાળિલા યોગાભ્યાસુ ।
આણિ અધ્યયનેં સૌરસુ । નાહીં એથ
સીગેચીં સત્કર્મે । ધાવિન્નલીં સંભ્રમેં ।
તિહીં બહુતેકીં શ્રમેં । સત્યલોકુ ઠાકિલા
તપીં ઐશ્વર્ય દેખિલેં । આણિ ઉગ્રપણ ઉભયાંચિ સાંડિલેં ।
એક તપસાધન જેં ઠેલેં । અપારાંતરેં
તેં હેં તુવાં અનાયાસેં । વિશ્વરૂપ દેખિલેં જૈસેં ।
ઇયે મનુષ્યલોકીં તૈસેં । ન ફવેચિ કવણા
આજિ ધ્યાનસંપત્તીલાગીં । તૂંચિ એકુ આથિલા જગીં ।
હેં પરમ ભાગ્ય આંગીં । વિરંચીહી નાહીં
મ્હણૌનિ વિશ્વરૂપલાભેં શ્લાઘ । એથિચેં ભય નેઘ નેઘ ।
હેં વાંચૂનિ અન્ય ચાંગ । ન મનીં કાંહીં
હાં ગા સમુદ્ર અમૃતાચા ભરલા । આણિ અવસાંત વરપડા જાહલા ।
મગ કોણીહી આથિ વોસંડિલા । બુડિજૈલ મ્હણૌનિ ?
નાતરી સોનયાચા ડોંગરુ । યેસણા ન ચલે હા થોરુ ।
ઐસેં મ્હણૌનિ અવ્હેરુ । કરણેં ઘડે ?
દૈવેં ચિંતામણી લેઈજે । કીં હેં ઓઝેં મ્હણૌનિ સાંડિજે ? ।
કામધેનુ દવડિજે । ન પોસવે મ્હણૌનિ ?
ચંદ્રમા આલિયા ઘરા । મ્હણિજે નિગે કરિતોસિ ઉબારા ।
પડિસાયિ પાડિતોસિ દિનકરા । પરતા સર
તૈસેં ઐશ્વર્ય હેં મહાતેજ । આજિ હાતાં આલેં આહે સહજ ।
કીં એથ તુજ ગજબજ । હોઆવી કાં ?
પરિ નેણસીચ ગાંવઢિયા । કાય કોપોં આતાં ધનંજયા ।
આંગ સાંડોનિ છાયા । આલિંગિતોસિ મા ?
હેં નવ્હે જો મી સાચેં । એથ મન કરૂનિયાં કાચેં ।
પ્રેમ ધરિસી અવગણિયેચેં । ચતુર્ભુજ જેં
તરિ અઝુનિવરી પાર્થા । સાંડીં સાંડીં હે વ્યવસ્થા ।
ઇયેવિષયીં આસ્થા । કરિસી ઝણેં
હેં રૂપ જરી ઘોર । વિકૃતિ આણિ થોર ।
તરી કૃતનિશ્ચયાચેં ઘર । હેંચિ કરીં
કૃપણ ચિત્તવૃત્તિ જૈસી । રોંવોનિ ઘાલીં ઠેવયાપાસીં ।
મગ નુસધેનિ દેહેંસીં । આપણ અસે
કાં અજાતપક્ષિયા જવળા । જીવ બૈસવૂનિ અવિસાળાં ।
પક્ષિણી અંતરાળા- । માજીં જાય
નાના ગાય ચરે ડોંગરીં । પરિ ચિત્ત બાંધિલેં વત્સેં ઘરીં ।
પ્રેમ એથિંચેં કરીં । સ્થાનપતી
યેરેં વરિચિલેનિ ચિત્તેં । બાહ્ય સખ્ય સુખાપુરતેં ।
ભોગિજો કાં શ્રીમૂર્તીંતેં । ચતુર્ભુજ
પરિ પુઢતપુઢતી પાંડવા । હા એક બોલુ ન વિસરાવા ।
જે ઇયે રૂપીંહૂનિ સદ્ભાવા । નેદાવેં નિઘોં
હેં કહીં નવ્હતેંચિ દેખિલેં । મ્હણૌનિ ભય જેં તુજ ઉપજલેં ।
તેં સાંડીં એથ સંચલેં । અસોં દે પ્રેમ
આતાં કરૂં તુજયાસારખેં । ઐસેં મ્હણિતલેં વિશ્વતોમુખેં ।
તરિ માગીલ રૂપ સુખેં । ન્યાહાળીં પાં તૂં
ઐસેં વાક્ય બોલતખેંવો । માગુતા મનુષ્ય જાહલા દેવો ।
હેં ના પરિ નવલાવો । આવડીચા તિયે
શ્રીકૃષ્ણચિ કૈવલ્ય ઉઘડેં । વરિ સર્વસ્વ વિશ્વરૂપાયેવઢેં ।
હાતીં દિધલેં કીં નાવડે । અર્જુનાસિ
વસ્તુ ઘેઊનિ વાળિજે । જૈસેં રત્નાસિ દૂષણ ઠેવિજે ।
નાતરી કન્યા પાહૂનિયાં મ્હણિજે । મના ન યે હે
તયા વિશ્વરૂપાયેવઢી દશા । કરિતાં પ્રીતીચા વાઢૂ કૈસા ।
સેલ દીધલીસે ઉપદેશા । કિરીટીસિં દેવેં
મોડોનિ ભાંગારાચા રવા । લેણેં ઘડિલેં આપલિયા સવા ।
મગ નાવડે જરી જીવા । તરી આટિજે પુઢતી
તૈસેં શિષ્યાચિયે પ્રીતી જાહલેં । કૃષ્ણત્વ હોતેં તેં વિશ્વરૂપ કેલેં ।
તેં મના નયેચિ મગ આણિલેં । કૃષ્ણપણ માગુતેં
હા ઠાવવરી શિષ્યાચી નિકસી । સહાતેં ગુરુ આહાતી કવણે દેશીં ? ।
પરિ નેણિજે આવડી કૈશી । સંજયો મ્હણે
મગ વિશ્વરૂપ વ્યાપુનિ ભોંવતેં । જેં દિવ્ય તેજ પ્રગટલેં હોતેં ।
તેંચિ સામાવલેં માગુતેં । કૃષ્ણરૂપીં તયે
જૈસેં ત્વંપદ હેં આઘવેં । તત્પદીં સામાવે ।
અથવા દ્રુમાકારુ સાંઠવે । બીજકણિકે જેવીં
નાતરી સ્વપ્નસંભ્રમુ જૈસા । ગિળી ચેઇલી જીવદશા ।
શ્રીકૃષ્ણેં યોગુ હા તૈસા । સંહારિલા તો
જૈસી પ્રભા હારપલી બિંબીં । કીં જળદસંપત્તી નભીં ।
નાના ભરતેં સિંધુગર્ભીં । રિગાલેં રાયા
હો કાં જે કૃષ્ણાકૃતીચિયે મોડી । હોતી વિશ્વરૂપપટાચી ઘડી ।
તે અર્જુનાચિયે આવડી । ઉકલૂનિ દાવિલી
તંવ પરિમાણા રંગુ । તેણેં દેખિલેં સાવિયા ચાંગુ ।
તેથ ગ્રાહકીયે નવ્હેચિ લાગુ । મ્હણૌનિ ઘડી કેલી પુઢતી
તૈસેં વાઢીચેનિ બહુવસપણેં । રૂપેં વિશ્વ જિંતિલેં જેણેં ।
તેં સૌમ્ય કોડિસવાણેં । સાકાર જાહલેં
કિંબહુના અનંતેં । ધરિલેં ધાકુટપણ માગુતેં ।
પરિ આશ્વાસિલેં પાર્થાતેં । બિહાલિયાસી
જો સ્વપ્નીં સ્વર્ગા ગેલા । તો અવસાંત જૈસા ચેઇલા ।
તૈસા વિસ્મયો જાહલા । કિરીટીસી
નાતરી ગુરુકૃપેસવેં । વોસરલેયા પ્રપંચજ્ઞાન આઘવેં ।
સ્ફુરે તત્ત્વ તેવીં પાંડવેં । શ્રીમૂર્તિ દેખિલી
તયા પાંડવા ઐસેં ચિત્તીં । આડ વિશ્વરૂપાચી જવનિકા હોતી ।
તે ફિટોનિ ગેલી પરૌતી । હેં ભલેં જાહલેં
કાય કાળાતેં જિણોનિ આલા । કીં મહાવાતુ માગાં સાંડિલા ।
આપુલિયા બાહી ઉતરલા । સાતહી સિંધુ
ઐસા સંતોષ બહુ ચિત્તેં । ઘેઇજત અસે પંડુસુતેં ।
વિશ્વરૂપાપાઠીં કૃષ્ણાતેં । દેખોનિયાં
મગ સૂર્યાચિયા અસ્તમાનીં । માગુતી તારા ઉગવતી ગગનીં ।
તૈસી દેખોં લાગલા અવનીં । લોકાંસહિત
પાહે તંવ તેંચિ કુરુક્ષેત્ર । તૈસેંચિ દેખે દોહીં ભાગીં ગોત્ર ।
વીર વર્ષતાતી શસ્ત્રાસ્ત્ર । સંઘાટવરી
તયા બાણાંચિયા માંડવાઆંતુ । તૈસાચિ રથુ દેખે નિવાંતુ ।
ધુરે બૈસલા લક્ષ્મીકાંતુ । આપણ તળીં
એવં માગીલ જૈસેં તૈસેં । તેણેં દેખિલેં વીરવિલાસેં ।
મગ મ્હણે જિયાલોં ઐસેં । જાહલેં આતાં
બુદ્ધીતેં સાંડોનિ જ્ઞાન । ભેણેં વળઘલેં રાન ।
અહંકારેંસી મન । દેશોધડી જાહલેં
ઇંદ્રિયેં પ્રવૃત્તી ભુલલીં । વાચા પ્રાણા ચુકલી ।
ઐસેં આપાંપરી હોતી જાલી । શરીરગ્રામીં
તિયેં આઘવીંચિ માગુતીં । જિવંત ભેટલીં પ્રકૃતી ।
આતાં જિતાણેં શ્રીમૂર્તી । જાહલેં મિયાં
ઐસેં સુખ જીવીં ઘેતલેં । મગ શ્રીકૃષ્ણાતેં મ્હણિતલેં ।
મિયાં તુમચેં રૂપ દેખિલેં । માનુષ હેં
હેં રૂપ દાખવણેં દેવરાયા । કીં મજ અપત્યા ચુકલિયા ।
બુઝાવોનિ તુવાં માયા । સ્તનપાન દિધલેં
જી વિશ્વરૂપાચિયા સાગરીં । હોતોં તરંગ મવિત વાંવેવરી ।
તો ઇયે નિજમૂર્તીચ્યા તીરીં । નિગાલોં આતાં
આઇકેં દ્વારકાપુરસુહાડા । મજ સુકતિયા જી ઝાડા ।
હે ભેટી નવ્હે બહુડા । મેઘાચા કેલા
જી સાવિયાચી તૃષા ફુટલા । તયા મજ અમૃતસિંધુ હા ભેટલા ।
આતાં જિણયાચા જાહલા । ભરંવસા મજ
માઝિયા હૃદયરંગણીં । હોતાહે હરિખલતાંચી લાવણી ।
સુખેંસીં બુઝાવણી । જાહલી મજ
યયા પાર્થાચિયા બોલાસવેં । હેં કાય મ્હણિતલેં દેવેં ।
તુવાં પ્રેમ ઠેવૂનિ યાવેં । વિશ્વરૂપીં કીં
મગ ઇયે શ્રીમૂર્તી । ભેટાવેં સડિયા આયતી ।
તે શિકવણ સુભદ્રાપતી । વિસરલાસિ મા
અગા આંધળિયા અર્જુના । હાતા આલિયા મેરૂહી હોય સાના ।
ઐસા આથી મના । ચુકીચા ભાવો
તરી વિશ્વાત્મક રૂપડેં । જેં દાવિલેં આમ્હી તુજપુઢેં ।
તેં શંભૂહી પરિ ન જોડે । તપેં કરિતાં
આણિ અષ્ટાંગાદિસંકટીં । યોગી શિણતાતિ કિરીટી ।
પરિ અવસરુ નાહીં ભેટી । જયાચિયે
તેં વિશ્વરૂપ એકાદે વેળ । કૈસેનિ દેખોં અળુમાળ ।
ઐસેં સ્મરતાં કાળ । જાતસે દેવાં
આશેચિયે અંજુળી । ઠેઊનિ હૃદયાચિયા નિડળીં ।
ચાતક નિરાળીં । લાગલે જૈસે
તૈસે ઉત્કંઠા નિર્ભર । હોઊનિયાં સુરવર ।
ઘોકીત આઠહી પાહાર । ભેટી જયાચી
પરિ વિશ્વરૂપાસારિખેં । સ્વપ્નીંહી કોણ્હી ન દેખે ।
તેં પ્રત્યક્ષ તુવાં સુખેં । દેખિલેં હેં
પૈં ઉપાયાંસિ વાટા । ન વાહતી એથ સુભટા ।
સાહીસહિત વોહટા । વાહિલા વેદીં
મજ વિશ્વરૂપાચિયા મોહરા । ચાલાવયા ધનુર્ધરા ।
તપાંચિયાહી સંભારા । નવ્હેચિ લાગુ
આણિ દાનાદિ કીર કાનડેં । મી યજ્ઞીંહી તૈસા ન સાંપડેં ।
જૈસેનિ કાં સુરવાડેં । દેખિલા તુવાં
તૈસા મી એકીચિ પરિ । આંતુડેં ગા અવધારીં ।
જરી ભક્તિ યેઊનિ વરી । ચિત્તાતેં ગા
પરિ તેચિ ભક્તિ ઐસી । પર્જન્યાચી સુટિકા જૈસી ।
ધરાવાંચૂનિ અનારિસી । ગતીચિ નેણેં
કાં સકળ જળસંપત્તી । ઘેઊનિ સમુદ્રાતેં ગિંવસિતી ।
ગંગા જૈસી અનન્યગતી । મિળાલીચિ મિળે
તૈસેં સર્વભાવસંભારેં । ન ધરત પ્રેમ એકસરેં ।
મજમાજીં સંચરે । મીચિ હોઊનિ
આણિ તેવીંચિ મી ઐસા । થડિયે માઝારીં સરિસા ।
ક્ષીરાબ્ધિ કાં જૈસા । ક્ષીરાચાચિ
તૈસેં મજલાગુનિ મુંગીવરી । કિંબહુના ચરાચરીં ।
ભજનાસિ કાં દુસરી । પરીચિ નાહીં
તયાચિ ક્ષણાસવેં । એવંવિધ મી જાણવેં ।
જાણિતલા તરી સ્વભાવેં । દૃષ્ટહી હોય
મગ ઇંધનીં અગ્નિ ઉદ્દીપેં । આણિ ઇંધન હેં ભાષ હારપે ।
તેં અગ્નિચિ હોઊનિ આરોપેં । મૂર્ત જેવીં
કાં ઉદય ન કીજે તેજાકારેં । તંવ ગગનચિ હોઊનિ અસે આંધારેં ।
મગ ઉદઈલિયા એકસરેં । પ્રકાશુ હોય
તૈસેં માઝિયે સાક્ષાત્કારીં । સરે અહંકારાચી વારી ।
અહંકારલોપીં અવધારીં । દ્વૈત જાય
મગ મી તો હેં આઘવેં । એક મીચિ આથી સ્વભાવેં ।
કિંબહુના સામાવે । સમરસેં તો
જો મજચિ એકાલાગીં । કર્મેં વાહાતસે આંગીં ।
જયા મીવાંચોનિ જગીં । ગોમટેં નાહીં
દૃષ્ટાદૃષ્ટ સકળ । જયાચેં મીચિ કેવળ ।
જેણેં જિણયાચેં ફળ । મજચિ નામ ઠેવિલેં
મગ ભૂતેં હે ભાષ વિસરલા । જે દિઠી મીચિ આહેં સૂદલા ।
મ્હણૌનિ નિર્વૈર જાહલા । સર્વત્ર ભજે
ઐસા જો ભક્તુ હોયે । તયાચેં ત્રિધાતુક હેં જૈં જાયે ।
તૈં મીચિ હૌનિ ઠાયેં । પાંડવા ગા
ઐસેં જગદુદરદોંદિલેં । તેણેં કરુણારસરસાળેં ।
સંજયો મ્હણે બોલિલેં । શ્રીકૃષ્ણદેવેં
યયાવરી તો પંડુકુમરુ । જાહલા આનંદસંપદા થોરુ ।
આણિ કૃષ્ણચરણચતુરુ । એક તો જગીં
તેણેં દેવાચિયા દોનહી મૂર્તી । નિકિયા ન્યાહાળિલિયા ચિત્તીં ।
તંવ વિશ્વરૂપાહૂનિ કૃષ્ણાકૃતીં । દેખિલા લાભુ
પરિ તયાચિયે જાણિવે । માનુ ન કીજેચિ દેવેં ।
જેં વ્યાપકાહૂનિ નવ્હે । એકદેશી
હેંચિ સમર્થાવયાલાગીં । એક દોન ચાંગી ।
ઉપપત્તી શારઙ્ગી । દાવિતા જાહલા
તિયા ઐકોનિ સુભદ્રાકાંતુ । ચિત્તીં આહે મ્હણતુ ।
તરિ હોય બરવેં દોન્હીં આંતુ । તેં પુઢતી પુસોં
ઐસા આલોચુ કરૂનિ જીવીં । આતાં પુસતી વોજ બરવી ।
આદરીલ તે પરિસાવી । પુઢેં કથા
પ્રાંજળ ઓંવીપ્રબંધેં । ગોષ્ટી સાંગિજેલ વિનોદેં ।
તેં પરિસા આનંદેં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે
ભરોનિ સદ્ભાવાચી અંજુળી । મિયાં વોંવિયાફુલેં મોકળીં ।
અર્પિલીં અંઘ્રિયુગુલીં । વિશ્વરૂપાચ્યા
મૂળ પાઠ: jñāneśvarī · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0