જ્ઞાનામૃતસારસંહિતા · અધ્યાય 1.5

ઇતિ શ્રી-નારદ-પઞ્ચ-રાત્રે જ્ઞાનામૃત-સારે બ્રહ્મા-નારદ-સંવાદે
પ્રથમૈક-રાત્રે કવચ-પ્રશ્નો નામ ચતુર્થો ઽધ્યાયઃ
પ્રથમૈક-રાત્રે પઞ્ચમો ઽધ્યાયઃ
શ્રી-સનત્-કુમાર ઉવાચ
તવેચ્છા યત્ર કવચે ધ્યાને તદ્ વદ સામ્પ્રતમ્ ।
યચ્ છૃણોમિ શુભં તચ્ ચ કેન શ્રેયસિ તૃપ્યતે

બ્રમોવાચ
ધ્યાનં સામ-વેદોક્તં દત્તમ્ નારાયણેન વૈ ।
કવચં ચ સુભદ્રાય ધર્મિષ્ઠાય મહાત્મને

નવીન-જલદ-શ્યામં પીત-કૌશેય-વાસસમ્ ।
ચન્દનોક્ષિત-સર્વાઙ્ગં સસ્મિતં શ્યામસુન્દરમ્

માલતી-માલ્ય-ભૂષાઢ્યં રત્ન-ભૂષણ-ભૂષિતમ્ ।
મુનીન્દ્રેશ-સુસિદ્ધેશ-બ્રહ્મેશ-શેષ-વન્દિતમ્

સર્વ-સ્વરૂપં સર્વેશં સર્વ-બીજં સનાતનમ્ ।
સર્વાદ્યં સર્વ-જ્ઞં પુરુષં પ્રકૃતેઃ પરમ્

નિર્ગુણં ચ નિરીહં ચ નિર્લિપ્તમ્ ઈસ્વરં ભજે ।
ધ્યાત્વા મૂલેન તસ્મૈ ચ દદ્યાત્ પાદ્યાદિકં મુદા

તતઃ સ્તોત્રં ચ કવચં ભક્ત્યા ચ પ્રપઠેન્ નરઃ ।
જપ્ત્વા ચ મન્ત્રં ભક્ત્યા દણ્ડવત્ પ્રણમેદ્ ભુવિ ।
ઇતિ તે કથિતં વત્સ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમ્ ઇચ્છસિ

શ્રી-સનત્કુમાર ઉવાચ
બ્રૂહિ મે કવચં બ્રહ્મન્ જગન્-મઙ્ગલ-મઙ્ગલમ્ ।
પૂજ્યં પુણ્ય-સ્વરૂપં ચ કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ

અથ જગન્-મઙ્ગલ-મઙ્ગલ-કવચમ્
બ્રહ્મોવાચ
શૃણુ વક્ષ્યામિ વિપ્રેન્દ્ર કવચં પરમાદ્ભુતં ।
શ્રી-કૃષ્ણેનૈવ કથિતં મહ્યં ચ કૃપયા પરા

મયા દત્તં ચ ધર્માય તેન નારાયણર્ષયે ।
ઋષિણા તેન તદ્ દત્તં સુભદ્રાય મહાત્મને

અતિ-ગુહ્યતમં શુદ્ધં પરં સ્નેહાદ્ વદામ્ય્ અહમ્ ।
યદ્ ધૃત્વા પઠનાત્ સિદ્ધાઃ સિદ્ધાનિ પ્રાપ્નુવન્તિ ચ

એવમ્ ઇન્દ્રાદયઃ સર્વે સર્વૈશ્વર્યમ્ આપ્નુયુઃ ।
ઋષિશ્ છન્દશ્ ચ સાવિત્રી દેવો નારાયણઃ સ્વયમ્

ધર્માર્થ-કામ-મોક્ષેષુ વિનિયોગઃ પ્રકીર્તિતઃ ।
રાધેશો મે શિરઃ પાતુ કણ્ઠં રધેશ્વરઃ

ગોપીશશ્ ચક્ષુષી પાતુ તાલુ ચ ભગવાન્ સ્વયમ્ ।
ગણ્ડ-યુગ્મં ચ ગોવિન્દઃ કર્ણ-યુગ્મં ચ કેશવઃ

ગલં ગદાધરઃ પાતુ સ્કન્ધં કૃષ્ણઃ સ્વયં પ્રભુઃ ।
વક્ષ-સ્થલં વાસુદેવશ્ ચોદરં ચાપિ સો ઽચ્યુતઃ

નભિં પાતુ પદ્મ-નાભઃ કઙ્કાલં કંસ-સૂદનઃ ।
પુરુષોત્તમઃ પાતુ પૃષ્ઠં નિત્યાનન્દો નિતમ્બકમ્

પુણ્ડરીકઃ પાદ-યુગ્મં હસ્ત-યુગ્મં હરિઃ સ્વયમ્ ।
નાસાં ચ નખરં પાતુ નરસિંહઃ સ્વયં પ્રભુઃ

સર્વેશ્વરશ્ ચ સર્વાઙ્ગં સન્તતં મધુ-સૂદનઃ ।
પ્રાચ્યાં પાતુ ચ રામશ્ ચ વહ્નૌ ચ વંશી-ધરઃ સ્વયમ્

પાતુ દામોદરો દક્ષે નૈરૃતે ચ નરોત્ત્મઃ ।
પશ્ચિમે પુણ્ડરીકાક્ષો વાયવ્યાં વામનઃ સ્વયમ્

અનન્તશ્ ચોત્તરે પાતુ ઐશાન્યામ્ ઈશ્વરઃ સ્વયમ્ ।
જલે સ્થલે ચાન્તરીક્ષે સ્વપ્ને જાગરણે તથા

પાતુ વૃન્દાવનેશશ્ ચ માં ભક્તં શરણાગતમ્ ।
ઇતિ તે કથિતં વત્સ કવચં પરમાદ્ભુતમ્

સુખદં મોક્ષદં સારં સર્વ-સિદ્ધિ-પ્રદં સતામ્ ।
ઇદં કવચમ્ ઇષ્ટં ચ પૂજા-કાલે ચ યઃ પઠેત્

હરિ-દાસ્યમ્ અવાપ્નોતિ ગોલોકે વાસમ્ ઉત્તમમ્ ।
ઇહૈવ હરિ-ભક્તિં ચ જીવન્-મુક્તો ભવેન્ નરઃ

નારદ ઉવાચ
નારાયણર્ષિણા દત્તં કવચં યત્ સુદુર્લભમ્ ।
સુભદ્રાય બ્રાહ્મણાય તન્ મે વક્તુમ્ ઇહાર્હસિ

બ્રહ્મોવાચ
મદ્-ઇષ્ટ-દેવ્યાઃ કવચં કથં તત્ કથયામિ તે ।
મત્-કણ્ઠે પશ્ય કવચં સદ્-રત્ન-ગુટિકાન્વિતમ્

નારાયણર્ષિણા દત્તં કવચં ગુટિકાન્વિતમ્ ।
તથાપીદં ન કથિતં નિષિદ્ધં હરિણા સ્મૃતમ્

તસ્યર્ષેશ્ ચેષ્ટ-દેવ્યાશ્ ચ નોક્તં તેનેદમ્ ઈપ્સિતમ્ ।
મહ્યં ન દત્તા ગુટિકા બાન્ધવૈર્ ભર્ત્સિતેન ચ

આત્મનઃ કવચં મન્ત્રં સ્વયં દાતું ન ચાર્હતિ ।
પ્રાણા નષ્ટાશ્ ચ દાનેન ચેતિ વેદ-વિદો વિદુઃ

શઙ્કરં ગચ્છ ભગવન્ જન્માન્તર-ગુરું તવ ।
સ એવ તુભ્યં કવચં દાસ્યસ્ય્ એવ ન સંશયઃ

ત્વત્-પ્રાક્તનેન વિપ્રેન્દ્ર સત્-વરેણ શુભેન ચ ।
ધ્રુવં પ્રાપ્સ્યસિ ત્વં વત્સ કવચં તત્ સુદુર્લભમ્

કુમાર ગચ્છ વૈકુણ્ઠં સ્વ-ગુરું પશ્ય સત્-વરમ્ ।
નારાયણશ્ ચ કવચં તુભ્યં દાસ્યસિ નિશ્ચિતમ્

સનત્-કુમારો ભગવાન્ ગત્વા વૈકુણ્ઠમ્ ઈપ્સિતમ્ ।
સંપ્રાપ્ય કવચં વત્સ કવચં તત્ સુદુર્લભમ્

આજ્ઞયા બ્રહ્મણશ્ ચાપિ નારદો ગન્તુમ્ ઉદ્યતઃ ।
બ્રહ્મા યયૌ બ્રહ્મ-લોકં જન્મ-મૃત્યુ-જરાપહમ્