હરિવંશ · અધ્યાય 103

તતઃ પર્વતજાલાનિ સરિતશ્ ચ સરાંસિ ચ
અપશ્યં સમતિક્રમ્ય સાગરં મકરાલયમ્ ॥

તતો ઽર્ઘ્યમ્ ઉદધિઃ સાકાદ્ ઉપનિન્યે જનાર્દને
પ્રાઞ્જલિઃ સમુપસ્થાય કિં કરોમીતિ ચાબ્રવીત્ ॥

પ્રતિગૃહ્ય તુ તાં પૂજાં તમ્ ઉવાચ જનાર્દનઃ
રથપન્થાનમ્ ઇચ્છામિ દત્તં નદનદીપતે ॥

અથાબ્રવીત્ સમુદ્રસ્ તં પ્રાઞ્જલિર્ ગરુડધ્વજમ્
પ્રસીદ ભગવન્ મૈવમ્ અન્યો ઽપ્ય્ એવં ગમિષ્યતિ ॥

ત્વયૈવ સ્થાપિતઃ પૂર્વમ્ અગાધો ઽસ્મિ જનાર્દન
ત્વયા પ્રવર્તિતે ગાધે યાસ્યામિ ગમનીયતામ્ ॥

અન્યે ઽપ્ય્ એવં ગમિષ્યન્તિ રાજાનો દર્પમોહિતાઃ
એવં નિશ્ચિત્ય ગોવિન્દ યત્ ક્ષમં તત્ સમાચર ॥

બ્રાહ્મણાર્થે મદર્થે ચ કુરુ સાગર મદ્વચઃ
મામ્ ઋતે ન પુમાન્ કશ્ચિદ્ અન્યસ્ ત્વાં ધર્ષયિષ્યતિ ॥

અથાબ્રવીત્ સમુદ્રસ્ તુ પુનર્ એવ જનાર્દનમ્
અભિશાપભયાદ્ ભીતો બાઢમ્ એવં ભવિષ્યતિ ॥

શોષયામ્ય્ એષ માર્ગં તે યેન ત્વં તાત યાસ્યસિ
રથેન સહસૂતેન સધ્વજેન ચ કેશવ ॥

મયા દત્તવરઃ પૂર્વં ન શોષં ત્વમ્ ઇહાર્હસિ
માનુષાસ્ તે ન જાનીયુર્ વિવિધાન્ રત્નસંચયાન્ ॥

જલં સ્તમ્ભય સાધો ત્વં તતો યાસ્યામ્ય્ અહં રથી
ન હિ કશ્ચિત્ પ્રમાણં તે રત્નાનાં વેત્સ્યતે નરઃ ॥

સાગરેણ તથેત્ય્ ઉક્તે પ્રસ્થિતાઃ સ્મ જલેન વૈ
સ્તમ્ભિતેન યથા ભૂમૌ મણિવર્ણેન ભાસ્વતા ॥

તતો ઽર્ણવં સમુત્તીર્ય કુરૂન્ અપ્ય્ ઉત્તરાન્ વયમ્
ક્ષણેન સમતિક્રાન્તા ગન્ધમાદનમ્ એવ ચ ॥

તતસ્ તુ પર્વતાઃ સપ્ત કેશવં સમુપસ્થિતાઃ
જયન્તો વૈજયન્તશ્ ચ નીલો રજતપર્વતઃ ॥

મહામેરુઃ સકૈલાસ ઇન્દ્રકૂટશ્ ચ નામતઃ
વર્ણરૂપાણિ બિભ્રન્તો વિવિધાન્ય્ અદ્ભુતાનિ ચ ॥

ઉપસ્થાય ચ ગોવિન્દં કિં કુર્મેત્ય બ્રવંસ્ તદા
તાંશ્ ચાપિ પ્રતિજગ્રાહ વિધિવન્ મધુસૂદનઃ ॥

તાન્ ઉવાચ હૃષીકેશઃ પ્રણામાવનતાન્ સ્થિતાન્
વિવરં ગચ્છતો મે ઽદ્ય રથમાર્ગઃ પ્રદીયતામ્ ॥

તે કૃષ્ણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રતિગૃહ્ય ચ પર્વતાઃ
પ્રદદુઃ કામતો માર્ગં ગચ્છતો ભરતર્ષભ ॥

તત્રૈવાન્તર્હિતાસ્ તે ચ તદ્ આશ્ચર્યતરં મમ
અસક્તં ચ રથો યાતિ મેઘજાલેષ્વ્ ઇવાંશુમાન્ ॥

તતઃ કદા ચિદ્ દુઃખેન રથમ્ ઊહુસ્ તુરંગમાઃ
પઙ્કભૂતં હિ તિમિરં સ્પર્શાદ્ વિજ્ઞાયતે ઽનઘ ॥

અથ પર્વતભૂતં તત્ તિમિરં સમપદ્યત
અશ્વા નાશક્નુવન્ ગન્તું તતોઽહં સંભ્રમાન્વિતઃ ।
તદ્ આસાદ્ય હયા રાજન્ નિષ્પ્રયત્નાસ્ તતઃ સ્થિતાઃ ॥

તતશ્ ચક્રેણ ગોવિન્દઃ પાટયિત્વા તુ તત્ તમઃ
આકાશં દર્શયામ્ આસ રથપન્થાનમ્ ઊત્તમમ્ ॥

નિષ્ક્રમ્ય તમસસ્ તસ્માદ્ આકાશે દર્શિતે તદા
ભવિષ્યામીતિ સંજ્ઞા મે ભયં ચ વિગતં મમ ॥

તતસ્ તેજઃ પ્રજ્વલિતમ્ અપશ્યં વદતાં વર
સર્વલોકં સમાવિશ્ય સ્થિતં પુરુષવિગ્રહમ્ ॥

તં પ્રવિષ્ટો હૃષીકેશો દીપ્તં તેજોનિધિં તદા
રથ એવ સ્થિતશ્ ચાહં સ ચ બ્રાહ્મણસત્તમઃ ॥

સ મુહૂર્તાત્ તતઃ કૃષ્ણો નિશ્ચક્રામ તદા પ્રભુઃ
ચતુરો બાલકાન્ ગૃહ્ય બ્રાહ્મણસ્યાત્મજાંસ્ તદા ॥

પ્રદદૌ બ્રાહ્મણાયાથ પુત્રાન્ સર્વાઞ્ જનાર્દનઃ
ત્રયઃ પૂર્વં હૃતા યે ચ સદ્યોજાતશ્ ચ બાલકઃ ॥

પ્રહૃષ્ટો બ્રાહ્મણસ્ તાત પુત્રાન્ દૃષ્ટ્વા પુનઃ પ્રભો
અહં ચ પરમપ્રીતો વિસ્મિતશ્ ચાભવં નૃપ ॥

તતો વયં પુનઃ સર્વે બ્રાહ્મણસ્ય ચ તે સુતાઃ
યથાગતા નિવૃત્તાઃ સ્મ તથૈવ ભરતર્ષભ ॥

તતઃ સ્મ દ્વારકાં પ્રાપ્તાઃ ક્ષણેન નૃપસત્તમ
અસંપ્રાપ્તે ઽર્ધદિવસે વિસ્મિતો ઽહં તતઃ પુનઃ ॥

સપુત્રં ભોજયિત્વા તં દ્વિજં કૃષ્ણો મહાયશાઃ
ધનેન તર્પયિત્વા ચ ગૃહં પ્રાસ્થાપયત્ તદા ॥