હરિવંશ · ભાગ 281300

આદિકર્તઃ પુરાણાત્મન્ બ્રહ્મયોને સનાતન ।
નમસ્ તે સકલેશાય નિર્ગુણાય ગુણાત્મને ।
ભક્તપ્રિયાય ભક્તાય નમો દાનવનાશન ॥
અચિન્ત્યમૂર્તયે તુભ્યં નમસ્ તે સકલેશ્વર ।
ઇત્ય્ આદિભિસ્ તદા દેવં વાગ્ભિર્ ઈશાનમ્ અવ્યયમ્ ।
તુષ્ટુવુર્ દેવગન્ધર્વા ઋષયઃ સિદ્ધચારણાઃ ॥
શૃણ્વન્ન્ એવ જગન્નાથઃ સ્તુતિવાક્યાનિ તાનિ ચ ।
યયૌ સાર્ધં સુરગણૈર્ મુનિભિર્ વેદપારગૈઃ ॥
યત્ર પૂર્વં સ્વયં વિષ્ણુસ્ તપસ્ તેપે સુદારુણમ્ ।
લોકવૃદ્ધિકરઃ શ્રીમાંલ્ લોકાનાં હિતકામ્યયા ॥
વર્ષાયુતં તપસ્ તપ્તં વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ।
યત્ર વિષ્ણુર્ જગન્નાથસ્ તપસ્ તપ્ત્વા સુદારુણમ્ ।
દ્વિધાકરોત્ સ્વમ્ આત્માનં નરનારાયણાખ્યયા ॥
ગઙ્ગા યત્ર સરિચ્છ્રેષ્ઠા મધ્યે ધાવતિ પાવની ।
યત્ર શક્રઃ સ્વયં હત્વા વૃત્રં વેદાર્થતત્ત્વગમ્ ॥
બ્રહ્મહત્યા વિનાશાર્થં તપો વર્ષાયુતં ચરત્ ।
યત્ર સિદ્ધાશ્ ચ સિદ્ધાઃ સ્યુર્ ધ્યાત્વા દેવં જનાર્દનમ્ ॥
યત્ર હત્વા રણે રામો રાવણં લોકરાવણમ્ ।
એતચ્છાસનમ્ ઇચ્છંશ્ ચ તપો ઘોરમ્ અતપ્યત ॥
દેવાશ્ ચ મુનયશ્ ચૈવ સિદ્ધિં યાન્તિ શુચિવ્રતાઃ ।
યત્ર નિત્યં જગન્નાથઃ સાક્ષાદ્ વસતિ કેશવઃ ॥
યત્ર યજ્ઞાઃ પ્રવર્તન્તે નિત્યં મુનિગણૈઃ સહ ।
યસ્યાઃ સ્મરણમાત્રેણ નરઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યતિ ॥
સ્વર્ગસોપાનમ્ ઇચ્છન્તિ યાં પુણ્યાં મુનિસત્તમાઃ ।
શત્રવો મિત્રતાં યાન્તિ યત્ર નિત્યં નૃપોત્તમ ॥
યામ્ આહુઃ પુણ્યશીલાનાં સ્થાનમ્ ઉત્તમધર્મિણામ્ ।
યત્ર વિષ્ણું સમારાધ્ય દેવાઃ સ્વર્ગં સમાયયુઃ ॥
સિદ્ધિક્ષેત્રમ્ ઇદં પ્રાહુર્ ઋષયો વીતમત્સરાઃ ।
વિશાલાં બદરીં વિષ્ણુસ્ તાં દ્રષ્ટું સકલેશ્વરઃ ॥
સાયાહ્ને ચામરગણૈર્ મુનિભિસ્ તત્ત્વ દર્શિભિઃ ।
પ્રવિવેશ મહાપુણ્યામ્ ઋષિજુષ્ટાં તપોમયીમ્ ॥
અગ્નિહોત્રાકુલે કાલે પક્ષિવ્યાહારસંકુલે ।
નીડસ્થેષુ વિહંગેષુ દુહ્યમાનાસુ ગોષુ ચ ॥
બૃસીષ્વ્ અથ ચ તિષ્ઠત્સુ મુનિવીરેષુ સર્વતઃ ।
સમાધિસ્થેષુ સિદ્ધેષુ ચિન્તયત્સુ જનાર્દનમ્ ॥
અધિશ્રિતેષુ હવિઃષુ જ્વાલ્યમાનેષુ ચાગ્નિષુ ।
હૂયમાનેષુ તત્રૈવ પાવકેષુ સમન્તતઃ ।
અતિથૌ પૂજ્યમાને ચ સંધ્યાવિષ્ટે જગન્મયે ॥
સ તસ્યામ્ અથ વેલાયાં દેવૈઃ સહ જનાર્દનઃ ।
વિવેશ બદરીં વિષ્ણુર્ મુનિજુષ્ટાં તપોમયીમ્ ॥

આશ્રમસ્યાથ મધ્યં તુ પ્રવિશ્ય હરિર્ ઈશ્વરઃ ।
ગરુડાદ્ અવરુહ્યાથ દીપિકાદીપિતે તદા ।
પ્રદેશે પુણ્ડરીકાક્ષઃ સ્થિતસ્ તાવત્ સહામરૈઃ ॥
તતો મુનિગણા દૃષ્ટ્વા દેવદેવમ્ અવસ્થિતમ્ ।
સમાપ્ય ચાગ્નિહોત્રાણિ સંપૂજ્યાતિથિસત્તમાન્ ॥
મુનયો દીર્ઘતપસઃ સમાધૌ કૃતનિશ્ચયાઃ ।
જટિનો મુણ્ડિનઃ કેચિચ્ છિરાધમનિસંતતાઃ ॥
નિર્મજ્જાનીરસાઃ કેચિદ્ વેતાલા ઇવ કેચન ।
અશ્મકુટ્ટાશનપરાઃ પર્ણભક્ષાસ્ તથાપરે ॥
વેદવિદ્યાવ્રતસ્નાતા નિરાહારા મહાતપાઃ ।
સ્મરન્તઃ સર્વદા વિષ્ણું તદ્ભક્તાસ્ તત્પરાયણાઃ ॥
આસન્નમુક્તયઃ કેચિત્ કેચિદ્ ધ્યાનૈકતત્પરાઃ ।
ધ્યાનેન મનસા વિષ્ણું દૃષ્ટવન્તસ્ તપોધનાઃ ॥
સંવત્સરાશિનઃ કેચિત્ કેચિજ્ જલવિચારિણઃ ।
શક્રસ્ય ભયદાતારઃ શ્રુતિસ્મૃતિપ્રાયણાઃ ॥
વસિષ્ઠો વામદેવશ્ ચ રૈભ્યો ધૂમ્રસ્ તથૈવ ચ ।
જાબાલિઃ કાશ્યપઃ કણ્વો ભરદ્વાજો ઽથ ગૌતમઃ ॥
અત્રિર્ અશ્વશિરા ભદ્રઃ શઙ્ખઃ શણ્ખનિધિઃ કુણિઃ ।
પારાશર્યઃ પવિત્રાક્ષો યાજ્ઞવલ્ક્યો મહામનાઃ ॥
કક્ષીવાન્ અઙ્ગિરાશ્ ચૈવ મુનિર્ દીર્ઘતમાસ્ તથા ।
અસિતો દેવલસ્ તાત વાલ્મીકિશ્ ચ મહાતપાઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ મુનયો દ્રષ્ટુમ્ ઈશ્વરમ્ અવ્યયમ્ ।
આદાયાર્ઘ્યં યથાયોગમ્ ઉટજાત્ સ્વાત્ સમાયયુઃ ॥
તે ચ ગત્વા હરિં કૃષ્ણં વિષ્ણુમ્ ઈશં જનાર્દનમ્ ।
ભક્તિનમ્રાસ્ તદા દેવં પ્રણેમુર્ ભક્તવત્સલમ્ ॥
નમો ઽસ્તુ કૃષ્ણ ક્ર્ષ્નેતિ દેવદેવેતિ કેશવમ્ ।
પ્રણવાત્મઞ્ જગન્નાથ નતાઃ સ્મ શિરસા હરે ॥
વિષ્ણો જિષ્ણો હૃષીકેશ કેશવેતિ ચ સર્વદા ।
પ્રણામ્ અપ્રણતા વિપ્રાઃ પ્રાહુર્ ઇત્થં જગત્પતિમ્ ॥
ઇદમ્ અર્ઘ્યમ્ ઇદં પાદ્યમ્ ઇદં વિષ્ટરમ્ એવ ચ ।
કૃતાર્થાઃ સર્વથા દેવ પ્રસન્નો નો જગત્પતિઃ ॥
કિં કુર્મઃ કિં નુ નઃ કૃત્યં કશ્ચિદ્ દોષઃ પ્રભો હરે ।
ઇતિ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે સ્થિતા દેવસ્ય પાર્શ્વતઃ ॥
કૃષ્નો ઽપિ તદ્ યથાયોગમ્ ઉપયુજ્ય સહામરૈઃ ।
કૃતં સર્વં મુનિવરા વર્ધતાં તપ ઉત્તમમ્ ॥
ઇતિ બ્રુવન્ પુરાણાત્મા પ્રીતસ્ તેન ગરુત્મતા ।
આસનં લમ્ભયામ્ આસ રાત્રૌ દેવો જનાર્દનઃ ॥
કુશલં પૃષ્ટવાન્ ભૂયો મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ ।
અગ્નિહોત્રેષુ તપસિ તથા કૃત્યેષુ સર્વશઃ ॥
એવમાદિ જગન્નાથઃ પૃષ્ટવાન્ ઈશ્વરસ્ તદા ।

સર્વત્ર કુશલં તે તુ બ્રૂયુઃ કૃષ્ણસ્ય તત્ત્વતઃ ॥
આતિથ્યં ચક્રિરે તે તુ નીવારૈઃ ફલમૂલકૈઃ ।
દેવાનામ્ અથ સર્વેષાં વિષ્ણોઃ કૃષ્ણસ્ય યત્નતઃ ।
આતિથ્યમ્ ઉપયુઞ્જાનસ્ તતઃ પ્રીતો ઽભવદ્ ધરિઃ ॥
તતઃ સ ભગવાન્ વિષ્ણુર્ દુર્વિજ્ઞેયગતિઃ પ્રભુઃ ।
યત્ર પૂર્વં તપસ્ તપ્તમ્ આત્મના યાદવેશ્વરઃ ॥
ગઙ્ગાયાશ્ ચોત્તરે તીરે દેશં દ્રષ્ટુમ્ ઉપાગતઃ ।
સ્વયમ્ એવ હરિઃ સાક્ષાત્ પ્રવિવેશ તમાલયમ્ ॥
પ્રવિશ્ય સુચિરં કાલં દદર્શ ચ મનોરમમ્ ।
નિષસાદ તતસ્ તસ્મિન્ન્ આશ્રમે પુણ્યવર્ધને ॥
સમાધૌ યોજયામ્ આસ મનઃ પદ્મનિભેક્ષણઃ ।
કિમ્ અપ્ય્ એષ જગન્નાથો ધ્યાત્વા દેવેશ્વરઃ સ્થિતઃ ॥
સ્થિતે દેવગુરૌ તત્ર સમાધૌ દીપવદ્ ધરૌ ।
તત્ર શબ્દો મહાન્ ઘોરઃ પ્રાદુર્ આસીત્ સમન્તતઃ ॥
ખાદ ખાદ નમો દેવ યાત યાત મૃગાન્ ઇમાન્ ।
પ્રેષયેહ શુનઃ સર્વાન્ પ્રસાદાચ્ છાર્ઙ્ગધન્વનઃ ॥
એષ વિષ્ણુર્ અયં કૃષ્ણો હરિર્ ઈશ ઇતો ઽચ્યુતઃ ।
નમો ઽસ્તુ વિષ્ણો દેવેશ સ્વામિન્ માધવ કેશવ ॥
ઇત્ય્ આદિશબ્દઃ સુમહાન્ આવિર્ આસીત્ તદા નિશિ ।
તતશ્ ચ સુમહાનાદઃ સિંહાનાં મૃગવિદ્વિષામ્ ।
ધાવતાં ચ શુનાં રજન્ મૃગાન્ અનુ વિનર્દતામ્ ॥
મૃગાણાં ભીતિયુક્તાનામ્ ઋક્ષાણાં દ્વીપિનાં તથા ।
ગજાનાં નર્દતાં રાજન્ બૃંહિતાનિ તતસ્ તતઃ ॥
મહાવાતસમુદ્ધૂત+ ક્ષુભિતસ્યેવ વારિધેઃ ।
નાદસ્ ત્રૈલોક્યવિત્રાસઃ પ્રાદુર્ આસીત્ તદા નિશિ ॥
શ્રુત્વા તં તુ હરિર્ દેવસ્ તાદૃશં તત્ર વિષ્ઠિતઃ ।
સમાધિ ક્ષોભનિપુણં નિઃશ્વસ્ય ચ જગત્પતિઃ ॥
તતઃ સ ચિન્તયામ્ આસ કો ઽયમ્ એષ મહાસ્વનઃ ।
કસ્યાયમ્ ઈદૃશઃ શબ્દઃ સ્તુતિયુક્તો મમ ત્વ્ ઇતિ ॥
આહોસ્વિન્ મૃગયા શબ્દઃ શુનાં સંચરતાં વને ।
મૃગાણામ્ અથ સર્વેષાં નાદશ્ ચ સુમહાન્ અયમ્ ।
વ્યામિશ્રઃ સ્તુતિયુક્તાભિર્ વાગ્ભિર્ મમ સમન્તતઃ ॥
ઇતિ સંચિન્ત્ય મનસા દિશો વિપ્રેક્ષ્ય સર્વતઃ ।
તત આસ્તે હરિસ્ તત્ર જ્ઞાતું તસ્ય સમુદ્ભવમ્ ॥
તતો મૃગાઃ સમાયાન્તિ યત્ર તિષ્ઠતિ કેશવઃ ।
તાંશ્ ચૈવાનુચરો રાજઞ્ શ્વગણઃ સમપદ્યત ॥
અથ વૈ દીપિકા રાજઞ્ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ ।
તતસ્ તમો ઽપિ વ્યનશદ્ દિવેવ સમપદ્યત ॥
તતો ઽનુ ભૂતસંઘાશ્ ચ સમદૃશ્યન્ત તત્ર હ ।
પિશાચાશ્ ચ મહાઘોરા નર્દન્તો બહુવિસ્વરમ્ ॥

ભક્ષયન્તો ઽથ પિશિતં પિબન્તો રુધિરં બહુ ।
યત્રાસૌ તિષ્ઠતે દેવ તાનિ તત્રૈવ ભારત ॥
તતો મૃગસહસ્રાણિ સમુદીર્ણાનિ ભારત ।
પ્રાદુર્ આસન્ મહાઘોરાઃ પિશાચા વિકૃતાનનાઃ ॥
હન્યમાના હતા રાજન્ પતન્તઃ પતિતા મૃગાઃ ।
ઇતશ્ ચેતશ્ ચ ધાવન્તો બાણૈર્ વિદ્ધા મૃગદ્વિષઃ ॥
તતો મૃગસહસ્રાણિ સમુદીર્ણાનિ ભારત ।
યત્રાસૌ તિષ્ઠતે દેવસ્ તત્ર યાતાનિ ભારત ॥
અન્તરીકૃત્ય દેવેશં સ્થિતાનીત્ય્ અનુશુશ્રુમઃ ।
પિશાચ્યો વિકૃતાકારાઃ કરાલા લોમહર્ષણાઃ ॥
પુત્રવત્યઃ સમાપેતુર્ યત્ર તિષ્ઠતિ કેશવઃ ।
શ્વગણસ્ તત્ર રાજેન્દ્ર ચરત્ય્ એવ તતસ્ તતઃ ॥
તતઃ સ ભગવાન્ વિષ્ણુઃ સર્વમ્ આલોક્ય વિષ્ઠિતઃ ।
વિસ્મયં પરમં ગત્વા પશ્યન્ન્ આસ્તે સ્મ કેશવઃ ॥
કસ્યૈષ વિસૃતો નાદઃ કસ્ય વાયં જનઃ પતન્ ।
કો નુ માં સ્તૌતિ ભક્ત્યા તુ ભવિષ્યે પ્રીતિમાન્ અહમ્ ॥
કસ્ય મુક્તિઃ સમાયાતા પ્રીતે મયિ સુદુર્લભા ।
ઇતિ સંચિન્ત્ય ભગવાન્ આસ્તે પ્રાકૃતવદ્ ધરિઃ ॥
તેષામ્ અનુ મહાઘોરૌ પિશાચૌ વિકૃતાનનૌ ।
પ્રાંશૂ પિઙ્ગલલોમાનૌ દીર્ઘજિહ્વૌ મહાહનૂ ॥
લમ્બકેશૌ વિરૂપાક્ષૌ હીહીહાહેતિવાદિનૌ ।
ખાદન્તૌ માંસપિટકં પિબન્તૌ શોણિતં બહુ ॥
આન્ત્રવેષ્ટિતસર્વાઙ્ગૌ દીર્ઘૌ કૃશકૃશોદરૌ ।
લમ્બમાનમહાપ્રેતૌ શૂલપ્રોતશિરોધરૌ ॥
કર્ષન્તૌ શવયૂથાનિ બાહુભ્યાં તત્ર તત્ર હ ।
હસન્તૌ વિવિધં હાસં સ્વજાતિસદૃશં નૃપ ॥
વદન્તૌ બહુરૂપાણિ વચાંસિ પ્રાકૃતાનિ ચ ।
કમ્પયન્તૌ મહાવૃક્ષાવ્ ઊરુપાદપ્રઘટ્ટનૈઃ ॥
સૃક્કિણી લેલિહન્તૌ ચ દન્તાન્ કટકટાયિનૌ ।
અસ્થિસ્નાયુસમાકીર્ણૌ ધમનીરજ્જુસંતતૌ ॥
વદન્તૌ કૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ માધવેતિ ચ સંતતમ્ ॥
કદા નુ દ્રક્ષ્યતે વિષ્ણુઃ સ ઇદાનીં ક્વ તિષ્ઠતિ ॥
સ્વામી નઃ કુત્ર વસતિ કુતો દ્રષ્ટું યતામહે ।
અત્ર વા કુત્ર દેવેશઃ કુતો નુ સ્થાસ્યતે હરિઃ ॥
કુતઃ પદ્મપલાશાક્ષઃ સાક્ષાદ્ ઇન્દ્રાનુજો હરિઃ ।
યમ્ આહુઃ પુણ્ડરીકાક્ષં બ્રહ્મ બ્રહ્મવિદો જનાઃ ।
તમ્ અજં પુરુષં વિષ્ણું દ્રષ્ટુમ્ અભ્યુદ્યતા વયમ્ ॥
અન્તકાલે જગન્નાથં પ્રવિવેશ જગત્ત્રયમ્ ।
તમ્ અજં વિશ્વકર્તારં કુતો દ્રક્ષ્યામ સાંપ્રતમ્ ॥
યસ્ય વિસ્તાર એવૈષ લોકઃ પ્રાણિનિવાસિતઃ ।

તં દેવં દ્રષ્ટુમ્ ઈશાનં યતામઃ સાંપ્રતં હરિમ્ ॥
દશા ઘોરતમા લોકે વિદ્વિષ્ટા સર્વજન્તુભિઃ ।
પૈશાચીયં સમુત્પન્ના કથં નૌ પ્રાવિશદ્ બલાત્ ।
નરમાંસાસ્થિકલિલા સર્વભીતિપ્રદાયિની ॥
અહો નૌ દુષ્કૃતં કર્મ પ્રાક્તને જન્મસંચયે ।
અત્રૈવ મહતી પ્રીતિર્ વર્તતે સર્વદા તદા ॥
યાવન્નો દુષ્કૃતં કર્મ તાવત્ સ્થાસ્યતિ તાદૃશી ।
દશા સા સર્વવિદ્વિષ્ટા પ્રાણિપીડનકારિણી ॥
સર્વથા દુષ્કૃતં કર્મ બહુભિર્ જન્મસંચયૈઃ ।
તથા હિ તત્ ફલં ઘોરમ્ અદ્યાપિ ન નિવર્તતે ॥
યત્ તાઃ સ્મઃ પ્રાણિનો હન્તું શ્વગણૈઃ સહ સાંપ્રતમ્ ।
તથા હિ પ્રાણિનો લોકે બાલ્યમ્ આદૌ સમાસ્થિતાઃ ।
અજ્ઞાનાવૃતચિત્તાશ્ ચ કૃત્યાકૃત્યં ન જાનતે ॥
તથા યૌવનિનો મત્તા વિષયૈર્ બહુલીકૃતાઃ ।
યતન્તે શ્રેયસે નૈવ તતો વિષયસંસ્થિતાઃ ।
વિષયાકૃષ્ટચિત્તા હિ મનુષ્યા વિજાનતે ॥
તથા ચ વૃદ્ધભાવે તુ વ્યાધિભિર્ બહુભિર્ વૃતાઃ ।
જરાદિભિર્ મહાઘોરૈર્ નાનાદુઃખવિધાયિભિઃ ।
યતન્તે ન હિ વૈ શ્રેયો વિનષ્ટેન્દ્રિયગોચરાઃ ॥
તતો મૃતા ગર્ભવાસે વસન્તિ સતતં નરાઃ ।
વિણ્મૂત્રકલિલે ઘોરે દુઃખૈર્ બહુભિર્ આચિતાઃ ॥
ચ્યવન્તે તુ તતો ઘોરાદ્ ગર્ભાત્ સંસારમણ્ડલે ।
પરસ્પરં વિહિંસન્તઃ કુર્વન્તઃ કર્મસંચયમ્ ॥
મહત્ય્ એવં સદા ઘોરે સંસારે દુઃખસંકુલે ।
પાપાનિ બહુરૂપાણિ કુર્વતે ઽજ્ઞાનતઃ સદા ॥
સંસારસ્યૈષ મહિમા વિસૃતઃ સર્વજન્તુષુ ।
અચ્છેદ્યઃ શસ્ત્રસંપાતૈર્ ઉપાયૈર્ બહુભિઃ સદા ।
એતસ્માન્ ન નિવર્તન્તે મર્ત્યાઃ પ્રાકૃતબુદ્ધયઃ ॥
ઇમં હત્વા મનુષ્યેન્દ્રમ્ ઇદમ્ અસ્માદ્ ધરામ્ય્ અહમ્ ।
ચોરયિત્વા ધનમ્ ઇદં હરિષ્યામ્ય્ અદ્ય યામ્ય્ અહમ્ ॥
નિર્ભર્ત્સ્યૈનમ્ ઇદં શાન્તં હરિષ્યામિ ધનં બલી ।
ઇત્યાદિ વ્યાકુલા મૂર્ખા યતન્તે પ્રાણિપીડનમ્ ।
અસ્યૈવ દુઃખમૂલસ્ય સંસારસ્ય સદા હરિઃ ॥
ભેષજં સર્વથા દેવઃ શઙ્ખચક્રગદાધરઃ ।
આદિદેવઃ પુરાણાત્મા આત્મા બ્રહ્મવિદાં સદા ।
તં વયં સર્વયત્નેન દ્રક્ષ્યામઃ સર્વથા હરિમ્ ।
ઇત્થં પિશાચૌ ભાષન્તૌ પ્રાદુર્ આસ્તાં હરેઃ પુરઃ ॥
તતઃ સ ભગવાન્ વિષ્ણુઃ પિશાચૌ માંસભક્ષકૌ ।
દદર્શાથ મહાઘોરૌ દીપિકાસ્થકરૌ હરિઃ ॥
વિલોકયાં ચક્રતુસ્ તૌ પિશાચૌ દેવકીસુતમ્ ।

સ્થિતં સુખાસને વિષ્ણું દૃષ્ટ્વા લોકેશ્વરં હરિમ્ ॥
તૌ ચ ગત્વા સમુદ્દેશં પિશાચૌ કેશવસ્ય હ ।
તતસ્ તાવ્ ઊચતુર્ વિષ્ણુમ્ અન્તરીકૃત્ય કેશવમ્ ॥
કો ભવાન્ કસ્ય વા મર્ત્ય કુતશ્ ચાગમ્યતે ત્વયા ।
કિમર્થમ્ ઇહ સંપ્રાપ્તો વને ઘોરમૃગાકુલે ॥
નિર્મનુષ્યે દ્વીપિવૃતે પિશાચગણસેવિતે ।
શ્વાપદૈઃ સેવ્યમાને ચ વિપિને વ્યાઘ્રસંકુલે ॥
સ કુમારો ઽનવદ્યાઙ્ગઃ સાક્ષાદ્ વિષ્ણુર્ ઇવાપરઃ ।
પદ્મપત્રેક્ષણઃ શ્યામઃ પદ્માભઃ શ્રીપતિઃ સ્વયમ્ ॥
અસ્મત્પ્રીતિકરઃ સાક્ષાત્ પ્રાપ્તો વિષ્ણુર્ ઇવાપરઃ ।
દેવો વા યદિ વા યક્ષો ગન્ધર્વઃ કિંનરો ઽપિ વા ॥
ઇન્દ્રો વા ધનદો વાપિ યમો ઽથ વરુણો ઽપિ વા ।
એકાકી વિપિને ઘોરે ધ્યાનાર્પિતમના ઇવ ॥
બ્રૂહિ મર્ત્ય યથાતત્ત્વં જ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ માનદ ।
એવં પૃષ્ટઃ પિશાચાભ્યામ્ આહ વિષ્ણુર્ ઉરુક્રમઃ ॥
ક્ષત્રિયો ઽસ્મીતિ માં પ્રાહુર્ મનુષ્યાઃ પ્રકૃતિસ્થિતાઃ ।
યદુવંશે સમુત્પન્નઃ ક્ષાત્રં વૃત્તમ્ અનુષ્ઠિતઃ ॥
લોકાનામ્ અથ પાતાસ્મિ શાસ્તા દુષ્ટસ્ય સર્વદા ।
કૈલાસં ગન્તુકામો ઽસ્મિ દ્રષ્ટું દેવમ્ ઉપાપતિમ્ ॥
ઇત્ય્ એવં મમ વૃત્તાન્તઃ કથ્યતાં કૌ યુવામ્ ઇતિ ।
યુવામ્ ઇહ સમાયાતૌ કિંઅર્થં બ્રાહ્મણાશ્રમમ્ ॥
એષા હિ બદરી પુણ્યા નાનાવિપ્રનિષેવિતા ।
બદરીયં સમાખ્યાતા ન ક્ષુદ્રૈર્ આશ્રિતા ક્વચિત્ ॥
તપસ્વિભિસ્ તપોયુક્તૈર્ જુષ્ટા સિદ્ધનિષેવિતા ।
શ્વગણા નાત્ર દૃશ્યન્તે પિશાચા માંસભોજનાઃ ॥
ન હન્તવ્યા મૃગાશ્ ચાત્ર મૃગયા નાત્ર વર્તતે ।
ન તુ ક્ષુદ્રૈઃ પ્રવેષ્ટવ્યા ન કૃતઘ્નૈર્ ન નાસ્તિકૈઃ ॥
અહમ્ અસ્ય તુ દેશસ્ય રક્ષિતા નાત્ર સંશયઃ ।
વ્યતિક્રમો યદિ ભવેત્ તસ્ય શાસ્તાસ્મિ યત્નતઃ ॥
કૌ ભવન્તૌ ક્વ નુ યુવાં કસ્યેયં મહતી ચમૂઃ ।
નાતઃ પરં પ્રવેષ્ટવ્યમ્ ઋષયસ્ તત્ર સંસ્થિતાઃ ॥
વિઘ્નસ્ તત્ર પ્રવર્તેત તપઃસુ ચ તપસ્વિનામ્ ।
ઇહૈવ સ્થીયતાં તાવદ્ વક્તવ્યં ચ તતઃ સુખમ્ ॥
અન્યથાહં નિષેદ્ધા સ્યાં બલાદ્ બાહ્વોસ્ તથૈવ ચ ।
એવં પૃષ્ટૌ પિશાચૌ તુ વક્તુમ્ એવં પ્રચક્રતુઃ ॥
તયોર્ એકો મહાઘોરઃ પિશાચો દીર્ઘબાહુકઃ ।
ઉવાચ વચનં તત્ર યથા હૃદિ સમર્પિતમ્ ।
શ્રૂયતામ્ અભિધાસ્યામિ સમાહિતમના ભવ ॥
નમસ્કૃત્ય જગન્નાથં હરિં કૃષ્ણં જગત્પતિમ્ ।
આદિદેવમ્ અજં વિષ્ણું વરેણ્યમ્ અનઘં શુચિમ્ ।

વક્ષ્યામિ સકલં યદ્વત્ તથા શૃણુ યદીચ્છસિ ॥
ઘણ્ટાકર્ણો ઽસ્મિ નામ્નાહં પિશાચો ઘોરદર્શનઃ ।
માંસાદો વિકૃતો ઘોરઃ સાક્ષાન્ મૃત્યુર્ ઇવાપરઃ ॥
ધનદસ્યાનુગન્તાહં સાક્ષાદ્ રુદ્રસખસ્ય ચ ।
મમાયમ્ અનુજઃ સાક્ષાદ્ અન્તકસ્યાન્તકો હ્ય્ અયમ્ ॥
મૃગયાયાં સમાયાતા વિષ્ણોઃ પૂજાર્થમ્ ઇત્ય્ ઉત ।
મમેયં વર્તતે સેના શ્વગણો ઽપિ મમૈવ તુ ॥
આગતો ઽયં મહાશૈલાત્ કૈલાસાદ્ ભૂતસેવિતાત્ ।
અહં પિશાચવેષેણ સંવિષ્ટઃ પાપકર્મકૃત્ ॥
સતતં દૂષયન્ વિષ્ણું ઘણ્ટામ્ આબધ્ય કર્ણયોઃ ।
મમ ન પ્રવિશેન્ નામ વિષ્ણોર્ ઇતિ વિચિન્તયન્ ॥
અહં કૈલાસનિલયમ્ આસાદ્ય વૃષભધ્વજમ્ ।
આરાધ્ય તં મહાદેવમ્ અસ્તુવં સતતં શિવમ્ ॥
તતઃ પ્રસન્નો મામ્ આહ વૃણીષ્વેતિ વરં હરઃ ।
તતો મુક્તિર્ મયા તત્ર પ્રાર્થિતા દેવસંનિધૌ ॥
મુક્તિં પ્રાર્થયમાનં માં પુનર્ આહ ત્રિલોચનઃ ।
મુક્તિપ્રદાતા સર્વેષાં વિષ્ણુર્ એવ ન સંશયઃ ॥
તસ્માદ્ ગત્વા ચ બદરીં તત્રારાધ્ય જનાર્દનમ્ ।
મુક્તિં પ્રાપ્નુહિ ગોવિન્દાન્ નરનારાયણાશ્રમે ॥
ઇત્ય્ ઉક્તો દેવદેવેન શૂલિના જ્ઞાતવાન્ અહમ્ ।
તમ્ એવ પરમં મત્વા ગોવિન્દં ગરુડધ્વજમ્ ।
તસ્માત્ પ્રાર્થયમાનઃ સન્ મુક્તિદેશમ્ ઇમં ગતઃ ॥
અન્યચ્ ચ શૃણુ મે કાર્યં યદિ કૌતૂહલં તવ ।
પુરી દ્વારવતી નામ પશ્ચિમસ્યોદધેસ્ તટે ॥
યદુવૃષ્ણિસમાકીર્ણા સાગરોર્મિસમાકુલા ।
અધ્યુવાસ હરિર્ વિષ્ણુસ્ તાં પુરીં પુરુષોત્તમઃ ॥
દ્રષ્ટું લોકહિતાર્થાય વસન્તં દ્વારકાપુરે ।
નિર્ગતાઃ સાંપ્રતં મર્ત્ય વયમ્ એતૈઃ સહાનુગૈઃ ।
વિષ્ણુઃ સર્વેશ્વરઃ સાક્ષાદ્ દ્રષ્ટવ્યો ઽસ્માભિર્ અદ્ય હિ ॥
લોકાનાં પ્રભવઃ પાતા કર્તા હર્તા જગત્પતિઃ ।
આદેર્ આદિઃ સમસ્તસ્ય પ્રભવં કારણં હરિઃ ॥
કર્તા સમસ્તસ્ય હરિઃ પુરાતનઃ @
પ્રભુઃ પ્રભૂણામ્ અપિ યઃ સદાત્મકઃ ।
તમ્ આદિદેવં વરદં વરેણ્યં @
દ્રષ્ટું હરિં સંપ્રતિ સંયતાઃ સ્મઃ ॥
યસ્ય પ્રસાદાજ્ જગદ્ એવમ્ આસીત્ @
સપ્રાણિગન્ધર્વમહોરગૌઘમ્ ।
દેવં જગદ્યોનિમ્ અજં જનાર્દનં @
દ્રષ્ટું હરિં સંપ્રતિ સંયતાઃ સ્મઃ ॥
યસ્યોદરાદ્ વિશ્વમ્ ઇદં પ્રભૂતં @

લયં ચ યસ્મિન્ સમુપૈતિ કલ્પે ।
યસ્યૈવ સાક્ષાદ્ વશવર્તિ વિશ્વં @
દ્રક્ષ્યામ દેવં પુરુષોત્તમં હરિમ્ ॥
સ્રષ્ટા ચ યો ઽસૌ સકલસ્ય દેવઃ @
પાતા ચ હર્તા ચ હરિઃ સ એવ ।
દ્રક્ષ્યામ નિત્યં ભુવનેશ્વરં હરિં @
પુરાણમાદ્યં પ્રભવિષ્ણુમ્ અવ્યયમ્ ॥
દ્રષ્ટું હરિં સંપ્રતિ સંયતાઃ સ્મ ॥
અજસ્ય કર્તા ભુવનસ્ય ગોપ્તા @
ભુવશ્ ચ કર્તા હરિર્ એક એવ ।
તં યોગિનં યોગવિશુદ્ધબુદ્દિં @
લભેમ કેનેતિ મતિઃ સમાકુલા ॥
નિગીર્ય વિશ્વં સકલં જગત્પતિઃ @
શેતે શિશુત્વં સમવાપ્ય સાક્ષાત્ ।
વટસ્ય પત્રે જગતાં નિવાસઃ @
પાદૌ ચ વિક્ષિપ્ય કરૌ ચ ધૂન્વન્ ॥
યસ્યોદરે દેવમુનિઃ પુરાતનો @
દદર્શ લોકાન્ અખિલાન્ સ્વમાયયા ।
પ્રવિશ્ય વિશ્વં સકલં યથાવદ્ @
બહિર્ યથાભૂતમ્ અભૂદ્ ઇદં મહત્ ॥
નિગીર્ય વિશ્વં જગદાદિકાલે @
શેતે મહાહૌ જલધેર્ જલૌઘે ।
દેવ્યા શ્રિયા ચામરલોલહસ્ તયા @
નિષેવ્યમાણઃ પુરુષોત્તમસ્ તદા ॥
નાભેશ્ ચ યસ્યાવિર્ અભૂત્ સપત્રં @
પદ્મં મહત્ કાઞ્ચનસપ્રભં પ્રભો ।
જન્માસ્પદં લોકગુરોર્ યદાસીદ્ @
વિસ્તારિ પદ્મં જગદાદિસૃષ્ટૌ ॥
દધાર યો ભૂતપતિર્ મહાન્ મહીં @
દંષ્ટ્રાગ્રસંસ્થાપિતરૂઢમૂલામ્ ।
નદન્ મહામેઘ ઇવાદિકાલે @
કુર્વન્ વરાહો મુનિગીતકીર્તિઃ ॥
હરિઃ પુરાણઃ પુરુષોત્તમઃ પ્રભુઃ @
કર્તા સમસ્તસ્ય સમસ્તસાક્ષી ।
યજ્ઞાત્મકો યજ્ઞપતિર્ જગત્પતિર્ @
દ્રષ્ટું તમ્ ઈશં વયમ્ ઉદ્યતાઃ સ્મઃ ॥
કેચિદ્ બહુત્વેન વદન્તિ દેવમ્ @
એકાત્મના કેચિદ્ ઇમં પુરાતનાઃ ।
વેદાન્તસંસ્થાપિતસત્ત્વયુક્તં @
દ્રષ્ટું તમ્ ઈશં વયમ્ ઉદ્યતાઃ સ્મઃ ॥

અનેકમ્ એકં બહુધા વદન્તિ @
શ્રુતિસ્મૃતિન્યાયનિવિષ્ટચિત્તાઃ ।
આહુર્ યમાત્માનમ્ અજં પુરાવિદો @
દ્રષ્ટું તમ્ ઈશં વયમ્ ઉદ્યતાઃ સ્મઃ ॥
યં પ્રાહુર્ ઈડ્યં વરદં વરેણ્યમ્ @
એકાન્તતત્ત્વં મુનયઃ પુરાતનાઃ ।
યં સર્વગં દેવમ્ અજં જનાર્દનં @
દ્રષ્ટું હરિં સંપ્રતિ સંયતાઃ સ્મઃ ॥
યસ્મિન્ સર્વમ્ ઇદં પ્રોતમ્ આદિકાલે જગત્પતૌ ।
તં દ્રષ્ટુમ્ અદ્ય સંવૃત્તાઃ કિં નુ વક્ષ્યામ સાંપ્રતમ્ ॥
ગચ્છામો વયમ્ અન્યત્ર ગચ્છ ત્વં કામમ્ અન્યતઃ ।
નિયમો ઽપ્ય્ અસ્તિ નો મર્ત્ય યથેષ્ટં ગચ્છ સાંપ્રતમ્ ।
રાત્રિમધ્યમ્ અનુપ્રાપ્તં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ઘોરરૂપો ઽસૌ પિશાચો વિકૃતાનનઃ ।
તસ્મિન્ન્ એવ સમે દેશે પીત્વા ચ રુધિરં બહુ ॥
ભક્ષયિત્વા યથાકામં માંસરાશિં વિચક્ષણઃ ।
અપઃ સમ્સ્પૃશ્ય તત્રૈવ પાર્શ્વે સંસ્થાપ્ય સાધનમ્ ॥
આન્ત્રપાશં મહાઘોરં સંસ્થાપ્ય વિપુલં મહત્ ।
આસનં કુશસંયુક્તં કૃત્વા ચાભ્યુક્ષ્ય વારિણા ॥
ઉત્સાર્ય શ્વગણાન્ સર્વાન્ યત્નેન મહતા તદા ।
સુખાસનં સમાસ્થાય સમાધૌ યતતે શ્વપઃ ॥
એકચિત્તસ્ તદા ભૂત્વા નમસ્કૃત્ય ચ કેશવમ્ ।
ઇમં મન્ત્રં પઠન્ ઘોરઃ પિશાચો ભક્તવત્સલમ્ ॥
નમો ભગવતે તસ્મૈ વાસુદેવાય ચક્રિણે ।
નમસ્તે ગદિને તુભ્યં વાસુદેવાય ધીમતે ॥
ઓં નમો નારાયણાય વિષ્ણવે પ્રભવિષ્ણવે ।
મમ ભૂયાન્ મનઃશુદ્ધિઃ કીર્તનાત્ તવ કેશવ ॥
જન્મેદમ્ ઈદૃશં ઘોરં મા ભૂન્ મમ દુરાસદમ્ ।
દેવભૂતો ભવિષ્યામિ સ્મરણાત્ તવ ગોપતે ॥
અત્ર પૂતો ભવિષ્યામિ સ્મરણાત્ તવ કેશવ ।
તવ ચક્રપ્રહારેણ કાયો નશ્યતુ મામકઃ ।
મમ ભૂયો ભવો મા ભૂદ્ એષા મે પ્રાર્થના તવ ॥
અર્થિનાં કલ્પવૃક્ષો ઽસિ દાતા સર્વસ્ય સર્વદા ।
યત્ર યત્ર ભવેજ્ જન્મ તત્ર તત્ર ભવાન્ હૃદિ ॥
વર્તતાં મમ દેવેશ પ્રાર્થનૈષા મમાપરા ।
નમસ્ તુભ્યં નમસ્ તુભ્યં ભવત્વ્ એવં સદા મમ ॥
નિર્વિઘ્ના પ્રાર્થના દેવ નમસ્ તે ઽસ્તુ સદા મમ ॥
યદા મે મરણં ભૂયાત્ તદા મા ભૂત્ સ્મૃતિભ્રમઃ ॥
દિને દિને ક્ષણં ચિત્તં ત્વયિ સંસ્થં ભવત્વ્ ઇતિ ।
એવં પ્રેરય માં દેવ મા ભૂત્ તે ચિત્તમ્ ઈદૃશમ્ ॥

નૃશંસો ઽયં પિશાચો ઽયં દયા કાસ્મિન્ ભવેદ્ ઇતિ ।
એવં ચિન્તય માં દેવ ભૃત્યો મહ્યમ્ ઇતિ પ્રભો ॥
પરપીડા ન મત્તો ઽસ્તુ નમસ્ તે ભગવન્ પ્રભો ।
ઇન્દ્રિયાણીન્દ્રિયાર્થેષુ મા ભૂવન્ સાંપ્રતમ્ હિ મે ॥
અન્તકાલે મમાપ્ય્ એવં પ્રસાદાત્ તવ કેશવ ।
પૃથિવી પાતુ મે ઘ્રાણમ્ રસના પાતુ મે પયઃ ॥
સૂર્યશ્ ચ પાતુ મે ચક્ષુઃ સ્પર્શં પાતુ ચ મારુતઃ ।
શ્રોત્રમ્ આકાશમ્ અપ્યેતુ મનઃ પ્રાણં ચ ગચ્છતુ ॥
જલં માં રક્ષતાન્ નિત્યમ્ પૃથિવી રક્ષતાં હરે ।
સૂર્યો માં રક્ષતાં વિષ્ણો નમસ્ તે સૂર્યતેજસે ॥
વાયુર્ માં રક્ષતાં દુઃકાદ્ આકાશં ચ જનાર્દન ।
ન મનઃ સર્વગં દેવ રક્ષતાં વિષયાદ્ ધરે ॥
મનોવિપર્યયં ઘોરં પુરુષાન્ હન્તિ નિત્યશઃ ।
પાપેષુ યોજયેત્ પુંસઃ પરપીડાદિકેષુ ચ ॥
મનસ્ તદ્ રક્ષતાં દેવ ભૂયો ભૂયો જનાર્દન ।
મા ભૂન્ મનસિ કાલુષ્યં મનો મે નિર્મલં ભવેત્ ॥
કલુષં યસ્ય તચ્ ચિત્તં નરકે પાતયત્ય્ અમુમ્ ।
બાહ્યાનિ નિર્મલાન્ય્ એવમ્ ઇન્દ્રિયાણિ ભવન્તિ ચેત્ ।
ન તાનિ કાર્યવન્તીહ મનશ્ ચેત્ કલુષં ભવેત્ ॥
તથા હિ મુષ્ટિનામેધ્યં ગૃહીત્વા યો વ્યવસ્થિતઃ ।
બહિઃ પ્રક્ષાલનં કુર્વન્ કિં ભવેત્ તસ્ય કેશવ ।
વ્યર્થો હિ કેવલં તસ્ય પ્રગ્રહો બાહ્યગોચરઃ ॥
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન ચિત્તં રક્ષ જનાર્દન ।
બલવાન્ ઇન્દ્રિયગ્રામો વારયૈનં જનાર્દન ॥
પરિવાદાજ્ જગન્નાથ વાચં રક્ષ દુરુદ્વહામ્ ।
પરદ્રવ્યાન્ મનો રક્ષ પરદારાજ્ જનાર્દન ।
સર્વત્ર મે દયા ભૂયાત્ પ્રસાદાત્ તવ કેશવ ॥
ત્વય્ય્ એવ ભક્તિર્ અચલા ભૂયાદ્ ભૂતેષુ મે દયા ।
બહુનાત્ર કિમ્ ઉક્તેન શૃણુષ્વેદં વચો મમ ॥
સુખે દુઃખે ચ રાગે ચ ભોજને ગમને તથા ।
જાગ્રત્સ્વપ્નેષુ સર્વત્ર ત્વય્ય્ એવ રમતાં મનઃ ॥
મામકં દેવદેવેશ નમસ્તે ઽસ્તુ જનાર્દન ।
ઇતિ બ્રુવન્ ઘોરતમો જાત્યા હીનો ન ચિત્તતહ્ ॥
પિશાચો ભગવદ્ ભક્તઃ સમાધિં સમપદ્યત ।
દૃઢં બધ્વાત્મનઃ કાયમ્ આન્ત્રપાશેન માંસપઃ ॥
નિશ્ચલેનૈવ મનસા સુખમ્ આસ્તે સ માંસપઃ ।
ધ્યાયન્ હરિં જગદ્યોનિં વિષ્ણું પીતામ્બરં શિવમ્ ॥
કુન્દાભમ્ આદિપુરુષમ્ એકાકારમ્ અનામયમ્ ।
નિત્યમ્ શુદ્ધં જ્ઞાનગમ્યં કારણં સર્વદેહિનામ્ ॥
નાસિકાગ્રં સમાલોક્ય પઠન્ બ્રહ્મ સનાતનમ્ ।

નિવાતસ્થો યથા દીપઃ પ્રોચ્ચરન્ પ્રણવં સદા ॥
પ્રણવં વાચકં મત્વા વાચ્યં બ્રહ્મેતિ નિશ્ચિતઃ ।
એકાગ્રં સતતં કૃત્વા ચિત્તં વિષ્ણૌ સમર્પિતમ્ ॥
વિકલ્પરહિતં ચિત્તં હૃદિ મધ્યે ન્યવેશયત્ ।
પુણ્ડરીકે શુભદલે સમાવેશ્ય જગત્પતિમ્ ॥
આસ્તે સુખં મહાયોગી પિશિતાશસ્ તદા મહાન્ ।
ત્રિધામાનં જપંસ્ તત્ર સ્મરન્ વિષ્ણું સનાતનમ્ ॥
તતઃ સ ભગ્વાન્ વિષ્ણુઃ પિશાચં દૃષ્ટવાંસ્ તદા ।
ચિન્તયન્તં સ્વમ્ આત્માનં શુદ્ધં બુદ્ધિસમન્વિતમ્ ॥
આત્મન્ય્ એવ સ્થિતં સાક્ષાત્ પઠન્તં પ્રણવં સકૃત્ ।
પ્રાર્થયન્તં સ્વમ્ આત્માનમ્ એકાન્તે નિયતં હરિઃ ।
અચિન્તયજ્ જગન્નાથઃ કારણં પુણ્યસંચયે ॥
ધ્યાત્વા તુ સુચિરં વિષ્ણુઃ કારણં પુણ્યકર્મણઃ ।
ધનદસ્યોપદેશેન પઠન્ સુબહુશઃ ક્ષિતૌ ।
વાસુદેવેતિ કૃષ્ણેતિ માધવેતિ ચ માં સદા ॥
જનાર્દન હરે વિષ્ણો ભૂતભાવનભાવન ।
નરકારે જગન્નાથ નારાયણ પરાયણ ॥
ઇતિ માં નામભિર્ નિત્યં પઠત્ય્ એષ દિવાનિશમ્ ।
સ્વપઞ્જાગ્રત્ તથા તિષ્ઠન્ ભુઞ્જન્ ગચ્છંસ્ તથા વદન્ ॥
ભક્ષયન્ માંસપિટકં પિબઞ્ શોણિતમ્ એવ ચ ।
બાધમાનં ચ સુચિરં હત્વાપિ ચ મૃગાન્ બહૂન્ ॥
હનને ભોજને ચૈવ જાગ્રત્સ્વપ્ને તથૈવ ચ ।
સર્વેષ્વ્ અપિ ચ કાર્યેષુ કર્તાહમ્ ઇતિ મન્યતે ॥
એતસ્ય કર્મણઃ પાક એષ ઘોરસ્ય સર્વતઃ ।
નિશ્ચિત્યૈવં જગન્નાથઃ પ્રીતસ્ તસ્ય બભૂવ હ ॥
અદર્શયત્ સ્વમ્ આત્માનમ્ અનન્યસ્ય જગત્પતિઃ ।
શુદ્ધે ઽન્તઃકરણે તસ્ય પિશાચસ્યાથ ભૂમિપ ॥
સ ચ ઘોરઃ પિશાચો ઽપિ દદર્શાત્મનિ કેશવમ્ ।
પીતકૌશેયવસનં પદ્માક્ષં શ્યામલં હરિમ્ ॥
શઙ્ખિનં ચક્રિણં વિષ્ણું સ્રગ્વિણં ગદિનં વિભુમ્ ।
કિરીટિનં કૌસ્તુભિનં શ્રીવત્સાચ્છાદિતોરસમ્ ॥
નીલમેઘનિભં કાન્તમ્ ગરુડસ્થં પ્રભઞ્જનમ્ ।
ચતુર્ભુજં શુભગિરં નિશ્ચલં સર્વગં શુભમ્ ॥
અનાદિમ્ અજરમ્ નિત્યં માયાવિનમ્ અમાયિનમ્ ।
સત્યયુક્તં સદા શુદ્ધં બુદ્ધિગમ્યં સદામલમ્ ॥
મનસૈવ જગન્નાથં દૃષ્ટ્વા વિષ્ણુમ્ અનેકધા ।
અનિમીલ્યૈવ નયને કૃતાર્થો ઽસ્મીત્ય્ અમન્યત ॥
અદ્ય દૃષ્ટો હરિર્ વિષ્ણુઃ સાક્ષાત્ સર્વત્રગઃ શુભઃ ।
પ્રસન્નો હિ હરિર્ મહ્યં તેનાહં દૃષ્ટવાન્ હરિમ્ ॥
સિદ્ધં મે જન્મનઃ કૃત્યં કિમ્ અતઃ કૃત્યમ્ અસ્તિ મે ।

ગ્રન્થયો મમ નિર્ભિન્ના વશ્યાન્ય્ એવેન્દ્રિયાણિ મે ॥
પ્રાયેણ જિતમ્ ઇત્ય્ એવ મનો મન્યે સ્મૃતે હરૌ ।
એષણાશ્ ચ નિરસ્તા મે પ્રસન્નો ઽહં તથાભવમ્ ॥
એભ્યો ઽથાપિ પિશાચેભ્યો નિર્મુક્તઃ સાંપ્રતં તથા ।
યો ઽસૌ મમાનુજઃ સાક્ષાત્ સ ચ ભક્તસ્ તથા હરૌ ।
કાલેન ચૈવ નિર્મુક્તો વિષ્ણોઃ સાયુજ્યમ્ આપ્નુયાત્ ॥
ઇત્ય્ એવં ચિન્તયિત્વા સ આન્ત્રપાશં વિભિદ્ય ચ ।
ક્રમેણ પ્રાણમ્ ઉન્મુચ્ય વિલોક્ય ચ દિશસ્ તથા ।
શરીરં સુસમં કૃત્વા પ્રાતિષ્ઠત્ સ સુખેન હ ॥
પિશિતાશો જગન્નાથં દદર્શ જગતાં પતિમ્ ।
સમાધૌ ચ યથા દૃષ્ટં ભૂમૌ ચૈવ જગત્પતિમ્ ॥
અયં વિષ્ણુર્ અયં વિષ્ણુર્ ઇત્ય્ ઊચે પિશિતાશનઃ ।
સમાધૌ ચ યથા દૃષ્ટઃ સો ઽયમ્ અત્રાપિ દૃશ્યતે ।
ઇત્ય્ ઉવાચ પુનર્ બ્રૂતે નૃત્યન્ન્ ઇવ હસન્ન્ ઇવ ॥
અયં સ ચક્રી શરશાર્ઙ્ગધન્વા @
ગદી રથી સધ્વજતૂણપાણિઃ ।
સહસ્રમૂર્ધા સકલામરેશો @
જગત્પ્રસૂતિર્ જગતાં નિવાસઃ ॥
વિષ્ણુર્ જિષ્ણુર્ જગન્નાથઃ પુરાણઃ પુરુષોત્તમઃ ।
વિશ્વાત્મા વિશ્વકર્તા યઃ સો ઽયમ્ એષ સનાતનઃ ॥
અસ્યૈવ દેવસ્ય હરેઃ સ્તનાન્તરે @
વિરાજતે કૌસ્તુભરત્નદીપઃ ।
યસ્ય પ્રસાદાજ્ જગદ્ એતદ્ આદૌ @
વિરાજતે ચન્દ્રમસ્ એવ રાત્રિઃ ॥
યો ઽસૌ પૃથ્વીં દધારાશુ દંષ્ટ્રયા જલસંચયાત્ ।
યો ઽયમ્ એષ હરિઃ સાક્ષાદ્ વારાહં વપુર્ આસ્થિતઃ ॥
બધ્વા તથા દાનવમ્ ઉગ્રપૌરુષમ્ @
દત્ત્વા ચ શક્રાય તતો ઽનુ રાજ્યમ્ ।
બલિં બલાદ્ એષ હરિઃ સ વામનઃ @
સ્તુતશ્ ચ ભક્ત્યા મુનિભિઃ પુરાતનૈઃ ॥
દંષ્ટ્રાકરાલઃ સુમહાન્ હત્વા યો દાનવં રણે ।
નિઃશોકં નિખિલં લોકં ચકારાસૌ જનાર્દનઃ ॥
આદૌ દધારૈકભુજેન મન્દરં @
નિર્જિત્ય સર્વાન્ અસુરાન્ મહાર્ણવે ।
દદૌ ચ શક્રાય સુધામયં મહત્ @
સ એષ સાક્ષાદ્ ઇહ મામ્ અવસ્થિતઃ ॥
યઃ શેતે જલધૌ નાગે દેવ્યા લક્ષ્મ્યા સુખાવહે ।
હત્વા તૌ દાનવૌ ઘોરૌ મધુકૈટભસંજ્ઞિતૌ ॥
યમ્ આહુર્ આદ્યં વિબુધા જગત્પતિં @
સર્વસ્ય ધાતારમ્ અજં જનિત્રમ્ ।

અણોર્ અણીયાંસમ્ અતિપ્રમાણં @
સ્થૂલાત્ સ્થવિષ્ઠં હરિમ્ એવ વિષ્ણુમ્ ॥
યત્ર સ્થિતમ્ ઇદં સર્વં પ્રાપ્તે લોકસ્ય નાશને ।
આદૌ યસ્માત્ સમુત્પન્નં સો ઽયં વિષ્ણુર્ ઇહ સ્થિતઃ ॥
યસ્યેચ્છયા સર્વમ્ ઇદં પ્રવર્તતે @
નિવર્તતે ચાપિ જનાર્દનસ્ય ।
અયં સ વિષ્ણુઃ પુરુષોત્તમઃ શિવઃ @
પ્રપદ્યતે મામ્ ઇહ યાદવેશ્વરઃ ॥
ભૃગોર્ વંશે સમુત્પન્નો જામદગ્ન્ય ઇતિ શ્રુતઃ ।
શિષ્યત્વં સમવાપ્યૈવ મૃગવ્યાધસ્ય યઃ સ્થિતઃ ॥
જઘાન વીર્યાદ્ બલિનં મહારણે @
કુઠારશસ્ત્રેણ ગિરીશશિષ્યઃ ।
સહસ્રબાહું કૃતવીર્યસંભવં @
હયૈશ્ ચ નાગૈશ્ ચ રથૈશ્ ચ નિર્ગતમ્ ॥
કુરુક્ષેત્રં સમાસાદ્ય યશ્ ચકાર પિતૃક્રિયામ્ ।
નિઃક્ષત્રિયમ્ ઇમં લોકં કૃતવાન્ એકવિંશતિમ્ ॥
રઘોર્ અથ કુલે જાતો રામો નામ જનાર્દનઃ ।
સીતયા ચ શ્રિયા યુક્તો લક્ષ્મણાનુચરઃ કૃતી ॥
કૃત્વા ચ સેતું જલધૌ જનાર્દનો @
હત્વા ચ રક્ષઃપતિમ્ આશુગૈઃ શરૈઃ ।
દત્ત્વા ચ રાજ્યં સ વિભીષણાય @
દશાશ્વમેધાન્ અયજચ્ ચ યો ઽસૌ ॥
વસુદેવકુલે જાતો વાસુદેવેતિ શબ્દિતઃ ।
ગોકુલે ક્રીડતે યો ઽસૌ સંકર્ષણસહાયવાન્ ॥
ઉત્તાનશાયી શિશુરૂપધારી @
પીત્વા સ્તનં પૂતનિકાપ્રદત્તમ્ ।
વ્યસું ચકારાશુ જનાર્દનસ્ તદા @
દનોઃ સુતાં તામ્ અવસત્ સુખં હરિઃ ॥
પયઃપાનં તથા કુર્વન્ ભક્ષયન્ દધિપિણ્ડકમ્ ।
દામ્ના બદ્ધોદરો વિષ્ણુર્ માત્રા રુષિતયા દૃઢમ્ ॥
તતશ્ ચ દામ્ના સુદૃઢેન બદ્ધો @
જઘાન યો ઽસૌ યમલાર્જુનૌ ચ ।
ક્રીડન્ હરિઋ ગોકુલવાસવાસી @
ગોપીભિર્ આસ્વાદ્ય મુખં સ્તનં ચ ॥
વૃન્દાવને વસન્ વિષ્ણુર્ ગોપૈર્ ગોકુલવાસિભિઃ ।
તત્ર હત્વા હયં ઘોરં વિરરાજાંશુમાન્ ઇવ ॥
યઃ ક્રીડતે નાગફણે જનાર્દનો @
નિષેવ્યમાણઃ સ હ ગોપદારકૈઃ ।
મહાહ્રદે નાગપતિં જગત્પતિર્ @
મમર્દ વીર્યાતિશયં પ્રદર્શયન્ ॥

યો ધેનુકં તાલવને તત્ફલૈઃ સમમચ્છિનત્ ।
હત્વા દાનવમ્ ઉગ્રં તં ગોપાન્ વિસ્માપયન્ન્ ઇવ ॥
દધાર યો ગોધરમ્ ઉગ્રપૌરુષો @
મહામતિર્ મેઘસમાગમે સતિ ।
વિડમ્બયઞ્ શક્રબલં પ્રમોદયન્ @
ગોપાંશ્ ચ ગોપીશ્ ચ સગોકુલં હરિઃ ॥
ગોપીનાં સ્તનમધ્યે તુ ક્રીડતે કામમ્ ઈશ્વરઃ ।
યો ઽસૌ પિબંસ્ તદધરં માયામાનુષદેહવાન્ ॥
ગોપીભિર્ આસ્વાદ્ય મુખં વિવિક્તે @
શેતે સ્મ રાત્રૌ સુખમ્ એવ કેશવઃ ।
સ્તનાન્તરેષ્વ્ એવ તદા ચ તાસાં @
કામીવ કન્તાધરપલ્લવં પિબન્ ॥
અક્રૂરેણ સમાહૂતસ્ તેન ગચ્છન્ હિ યામુને ।
જલે યો ઽભ્યર્ચિતસ્ તેન નાગલોકે સ એવ હિ ॥
તતશ્ ચ ગચ્છન્ બલવાઞ્ જનાર્દનો @
હત્વા તમ્ ઉગ્રં રજકં બલાત્ પથિ ।
હૃત્વા ચ વસ્ત્રાણિ યથેષ્ટમ્ ઈશ્વરો @
યયૌ સરામો મથુરાં પુરીં હરિઃ ॥
લબ્ધ્વા ચ દામાનિ બહૂનિ કામદો @
દત્ત્વા વરં માલ્યકૃતે મહાન્તમ્ ।
લબ્ધ્વાનુલેપં સુરભિં ચ યાદવઃ @
કુબ્જાં ચકારાશુ મહાર્હરૂપામ્ ॥
યો ઽસૌ ચાપં સમાદાય મધ્યે છિત્ત્વા મહદ્ ધનુઃ ।
સિંહનાદં મહચ્ ચક્રે કલ્પાન્તે જલદો યથા ॥
હત્વા ગજં ઘોરમ્ ઉદઘ્રરૂપં @
વિષાણમ્ આદાય તતો ઽનુ કેશવઃ ।
નનર્ત રઙ્ગે બહુરૂપમ્ ઈશ્વરઃ @
કંસસ્ય દત્ત્વા ભયમ્ ઉગ્રવીર્યઃ ॥
યો ઽસૌ હત્વા મહામલ્લં ચાણૂરં નિહતદ્વિષમ્ ।
યાદવેભ્યો દદૌ પ્રીતિં કંસસ્યૈવ તુ પશ્યતઃ ॥
જઘાન કંસં રિપુપક્ષઘાતિનં @
પિતૃદ્વિષં યાદવનામધેયમ્ ।
સંસ્થાપ્ય રાજ્યે હરિર્ ઉગ્રસેનં @
સાંદીપનિં કાશ્યમ્ ઉપાગમદ્યઃ ॥
વિદ્યામ્ અવાપ્ય સકલાં દત્ત્વા પુત્રં મહામુનેઃ ।
સાગ્રજો ઽથ જગામાશુ મથુરાં યાદવીં પુરીમ્ ॥
હત્વા નિશુમ્ભં નરકં મહામતિઃ @
કૃત્વા સુઘોરં કદનં જનાર્દનઃ ।
રરક્ષ વિપ્રાન્ મુનિવીરસંઘાન્ @
દેવાંશ્ ચ સર્વાઞ્ જગતો જગત્પતિઃ ॥

સ એષ ભગવાન્ વિષ્ણુર્ અદ્ય દૃષ્ટો જનાર્દનઃ ।
કૃતકૃત્યો ઽસ્મિ સંજાતઃ સાયુજ્યં પ્રાપ્નુયામ્ અહમ્ ॥
યેન દૃષ્ટો હરિઃ સાક્ષાત્ તસ્ય મુક્તિઃ કરસ્થિતા ।
સો ઽયમ્ એષ હરિઃ સાક્ષાત્ પ્રત્યક્ષમ્ ઇહ વર્તતે ॥
કો નુ જન્માન્તરે પૂર્વં ધર્મઃ સંચિત એવ મે ।
યસ્ય પાકઃ સમુત્પન્નો યેનાસૌ દૃશ્યતે મયા ॥
સર્વથા પુણ્યવાન્ અસ્મિ નષ્ટસંસારબન્ધનઃ ।
કિમ્ અસ્મૈ દીયતે વસ્તુ કિં તુ વક્ષ્યામિ સાંપ્રતમ્ ।
કરિષ્યે કિમ્ અહં વિષ્ણો વદસ્વાદ્ય યથેપ્સિતમ્ ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા વિસ્વરં નાદં નનાદ બહુશસ્ તદા ।
જહાસ વિકૃતં ભૂયો નનર્ત પિશિતાશનઃ ॥
નમો નમો હરે કૃષ્ણ યાદવેશ્વર કેશવ ।
પ્રત્યક્ષં ચ હરેસ્ તત્ર નનર્ત વિવિધં નૃપ ॥
વિહસ્ય વિકૃતં ભૂયઃ પ્રનૃત્ય ચ યથાબલમ્ ।
બ્રાહ્મણસ્ય હતસ્યાથ શવમ્ આદાય સત્વરમ્ ॥
દ્વિધાકૃત્ય મહાઘોરં પિશિતં કેશશાડ્વલમ્ ।
તતઃ ખણ્ડં સમાદાય અદ્ભિર્ અભ્યુક્ષ્ય યત્નતઃ ॥
નિધાય પાત્રે સુશુભે નમસ્કૃત્ય જનાર્દનમ્ ।
ઇદં પ્રોવાચ દેવેશં પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતઃ સ્થિતઃ ॥
ગૃહાણેદં જગન્નાથ ભક્ષ્યં યોગ્યં તવ પ્રભો ।
ભવાદૃશૈર્ જગન્નાથ ગ્રાહ્યં સર્વાત્મના હરે ॥
ભક્તિનમ્રા વયં વિષ્ણો નાત્ર કાર્યા વિચારણા ।
દત્તં યદ્ભક્તિનમ્રેણ ગ્રાહ્યં તત્સ્વામિના હરે ॥
નવં સુસંસ્કૃતં ભક્ષ્યં બ્રાહ્મણં શવમ્ ઉત્તમમ્ ।
સર્વેષામ્ એવ વર્ણાનાં શવં બ્રાહ્મણમ્ ઉત્તમમ્ ।
અસ્માકં પિશિતાશાનાં શાસ્ત્રે નિયતમ્ એવ હિ ।
તતો ગૃહાણ ભગવન્ યદિ દોષો ન વિદ્યતે ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા વિકૃતં ભૂયો વિહસ્ય સ તુ કામતઃ ।
દાતુમ્ ઐચ્છત્ તદા ખણ્ડમ્ અસ્પૃશ્યસ્ય શવસ્ય હ ॥
તતઃ પ્રીતો હરિસ્ તસ્મૈ મનસાપૂજયચ્ ચ તમ્ ।
અહો ઽસ્ય સ્નેહકારુણ્યં મયિ સર્વત્ર વર્તતે ॥
ઇતિ સંચિન્ત્ય મનસા પ્રોવાચ યદુપુંગવઃ ।
અલમ્ એતેન સર્વત્ર પિશાચ પિશિતાનન ।
અસ્પૃશ્યં માદૃશૈર્ એતદ્ બ્રાહ્મણં શવમ્ ઉત્તમમ્ ॥
બ્રાહ્મણઃ સર્વથા પૂજ્યો જન્તુભિર્ ધર્મકાઙ્ક્ષિભિઃ ।
પિષાચા ઘોરકઋમાણો યતન્તે બ્રહ્મહિંસને ॥
ન હન્તવ્યાઃ સદા વિપ્રાસ્ તદ્ધિંસા નરકાવહા ।
તસ્માદ્ અસ્પૃશ્યમ્ અસ્માભિર્ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
તસ્માત્ પ્રીતો ઽસ્મિ ભદ્રં તે મનોનિર્મલતા યથા ।
મનઃ શુદ્ધિં યદાપન્નં તતઃ પ્રીતો ઽસ્મિ માંસપ ॥

અસ્મત્સંકીર્તનાચ્છશ્વચ્ છુદ્દં હિ કરણં તવ ।
અતીવ મનસા પ્રીત ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ભગવાન્ હરિઃ ॥
પસ્પઋશાણ્ગં તદા વિષ્ણુઃ પિશાચસ્યાથ સર્વતઃ ।
કરેણ મૃદુના દેવઃ પાપાન્ નિર્મોચયદ્ ધરિઃ ।
તતસ્ તસ્ય બભૌ રૂપં કામરૂપસમપ્રભમ્ ॥
દીર્ઘકુઞ્ચિતકેશાઢ્યો દીર્ઘબાહુઃ સુલોચનઃ ।
સમાઙ્ગુલિઃ સમનખઃ સમવક્ત્રઃ સમુન્નસઃ ।
પદ્માક્ષઃ પદ્મવર્ણાભઃ પદ્મકેસરભૂષણઃ ॥
કેયૂરી ચાઙ્ગદી ચૈવ કૌશેયવસનસ્ તદા ।
જ્ઞાનવાન્ સત્ત્વસંપન્નઃ સાક્ષાદ્ ઇન્દ્ર ઇવાપરઃ ।
ગન્ધર્વ ઇવ ગાયંસ્ તુ સિદ્ધઃ સિદ્ધ ઇવ સ્વયમ્ ॥
સાક્ષાત્ સ્પૃષ્ટં તદા વિષ્ણોઃ કરેણ મૃદુપૂર્વકમ્ ।
ન નૂનં તાદૃશં રૂપમ્ આસીત્ કલ્પાન્તરેષ્વ્ અપિ ॥
અદ્યાપિ નૈવ મુનયો લભન્તે તાદૃશં વપુઃ ।
કૃત્વા સુબહુશો ઘોરં તપઃ પરમદુશ્ચરમ્ ॥
યચ્ ચ લબ્ધં તદા તેન પિશાચેન નૃપોત્તમ ।
કો નુ નામ જગન્નાથમ્ આશ્રિતઃ સીદતે નૃપ ॥
ન હિ સર્વત્ર કલ્યાણો યો હિ નિત્યં જનાર્દનમ્ ।
ધ્યાયન્ પઠઞ્ જપન્ વાપિ તસ્ય કિં નાસ્તિ ભૂપતે ॥
તતઃ પ્રોવાચ ભગવાન્ સ્થિતં કામમ્ ઇવાપરમ્ ।
અક્ષયઃ સ્વર્ગવાસસ્ તે યાવદ્ ઇન્દ્રો ભવિષ્યતિ ॥
તાવત્ સ્વર્ગી ભવાન્ અસ્તુ શાસનાન્ મમ નાન્યતઃ ।
નષ્ટે શક્રે તતઃ સ્વર્ગાત્ સાયુજ્યં મમ ગચ્ચતુ ॥
યો ઽયં ભ્રાતા તવ સ્વર્ગી યાવદ્ ઇન્દ્રો ભવેત્ તદા ।
વરં વરય ભદ્રં તે યત્ તે મનસિ વર્તતે ।
દાતાસ્મિ સર્વતઃ સર્વં નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
યશ્ ચેમં સંગમં દેવ સંસ્મરેન્ નિયતાત્મવાન્ ।
ભક્તિસ્ તસ્યાચલા દેવ ત્વયિ ભૂયાજ્ જનાર્દન ॥
મનઃશુદ્ધિર્ ભવેત્ તસ્ય મા ભૂત્ કલુષતા હરે ।
કાલુષ્યં મનસસ્ તસ્ય મા ભૂદ્ એષ વરો મમ ॥
એવમ્ અસ્ત્વ્ ઇતિ દેવેશઃ સ્વર્ગં ગચ્છેતિ કેશવઃ ।
ઇન્દ્રાતિથિર્ ભવાન્ અસ્તુ ત્વાં પ્રતીક્ષ્ય હરિઃ સ્થિતઃ ॥
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા ભગવાન્ વિષ્ણુસ્ તતો દેશાદ્ અપાગમત્ ।
તેન સ્તુતો જગન્નાથઃ પૂજયિત્વા ચ તં દ્વિજમ્ ।
તતો વિસૃજ્ય ગોવિન્દસ્ તસ્માદ્ દેશાદ્ ઉપાગમત્ ॥
યત્ર તે મુનયઃ સિદ્ધા અગ્નિહોત્રમ્ ઉપાસતે ।
સ ચ સ્વર્ગી તતઃ સ્વર્ગમ્ આજ્ઞયા કેશવસ્ય હ ॥
તસ્માત્ પઠ સદા રાજન્ મનઃશુદ્ધિં યદીચ્છસિ ।
મનશ્ ચ શુદ્ધં ભવતિ પઠતસ્ તે જગત્પતે ॥
તતઃ સ ભગવાન્ વિષ્ણુર્ મુનિભ્યસ્ તત્ત્વમ્ આદિતઃ ।

કથયામ્ આસ યદ્ વૃત્તં પિશાચસ્ય મહાત્મનઃ ॥
તચ્ છ્રુત્વા મુનયઃ સર્વે વિસ્મયં પરમં ગતાઃ ।
અહો ઽસ્ય કર્મણઃ પાકસ્ તવ સંદર્શનાદ્ ઇતિ ॥
અર્ચિતો મુનિભિઃ સર્વૈઃ પ્રીતઃ પ્રીતિમતાં પ્રિયઃ ।
તતઃ પ્રભાતે વિમલે સૂર્યે ચાભ્યુદિતે સતિ ॥
આરુહ્ય ગરુડં વિષ્ણુર્ યયૌ કૈલાસમ્ ઉત્તમમ્ ।
ભવદ્ભિસ્ તત્ર ગન્તવ્યમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા મુનિસત્તમાન્ ॥
યત્ર વિશ્વેશ્વરાઃ સિદ્ધાસ્ તપસ્યન્તિ યતવ્રતાઃ ।
યત્ર વૈશ્રવણઃ સાક્ષાદ્ ઉપાસ્તે શંકરં સદા ।
યત્ર તન્માનસં નામ સરો હંસાલયં મહત્ ॥
યત્ર ભૃઙ્ગી રિટિર્ દેવમ્ ઉપાસ્તે શંકરં શિવમ્ ।
ગાણપત્યમ્ અવાપ્યાથ નિત્યં પાર્શ્વચરો હરે ॥
યત્ર સિંહા વરાહાશ્ ચ દ્વિપદ્વીપિમૃગૈઃ સહ ।
ક્રીડન્તિ વન્યરતયઃ પરસ્પરહિતે રતાઃ ॥
યત્ર નદ્યઃ સમુત્પન્ના ગઙ્ગાદ્યાઃ સાગરંગમાઃ ।
યત્ર વિશ્વેશ્વરઃ શંભુર્ અચ્છિનદ્ બ્રહ્મણઃ શિરઃ ।
યત્રોત્પન્ના મહાવેત્રા ભૂતાનાં દણ્ડતાં યયુઃ ॥
ઉમયા યત્ર સહિતઃ શંકરો નીલલોહિતઃ ।
ઋષિભિઃ પ્રાર્થિતઃ પૂર્વં દદૌ યત્ર નગઃ સુતામ્ ।
શંકરાય જગદ્ધાત્રે શિવાય પૃથિવીપતે ॥
યત્ર લેભે હરિશ્ ચક્રમ્ ઉપાસ્ય બહુભિર્ દિનૈઃ ।
પુષ્કરૈઃ શતપત્રૈશ્ ચ નેત્રેણ ચ જગત્પતિમ્ ॥
ગુહાં યત્ર સમાશ્રિત્ય ક્રીડન્તે સિદ્ધકિંનરાઃ ।
પ્રિયાભિઃ સહ મોદન્તે પિબન્તે મધુ ચોત્તમમ્ ॥
યમ્ ઉદ્ધૃત્ય ભુજૈઃ સર્વૈઃ પૌલસ્ત્યો વિરરામ હ ।
તમ્ આરુહ્ય મહાશૈલં દેવકીનન્દનો હરિઃ ।
માનસસ્યોત્તરં તીરં જગામ યદુનન્દનઃ ॥
તપશ્ ચર્તું કિલ હરિર્ વિષ્ણુઃ સર્વેશ્વરઃ શિવઃ ।
જટી ચીરી જગન્નાથો માનુષં વપુર્ આસ્થિતઃ ।
તપસે ધૃતચિત્તસ્ તુ શુચૌ ભૂમાવ્ ઉપાવિશત્ ॥
અવરુહ્ય તતો યાનાદ્ ગરુડાદ્ વેદસંમિતાત્ ।
દ્વાદશાબ્દં તપશ્ ચર્તું મનો દધ્રે જગત્પતિઃ ॥
ફાલ્ગુનેન તુ માસેન સમારેભે જનાર્દનઃ ।
શાકભક્ષઃ કૃતજપો વેદાધ્યયનતત્પરઃ ॥
કિમ્ ઉદ્દિશ્ય જગન્નાથસ્ તપશ્ ચરતિ માનદઃ ।
તન્ ન વિદ્મો યથાકામં દુર્જ્ઞેયેશ્વરચિન્તના ॥
તપસ્યતિ તદા વિષ્ણૌ પર્વતે ભૂતસેવિતે ।
ગરુડસ્ તાર્ક્ષ્યતનય ઇન્ધનાનિ સમાચિનોત્ ।
હોમાર્થં વાસુદેવસ્ય ચરતસ્ તપ ઉત્તમમ્ ॥
ચક્રરાજો ઽથ પુષ્પાણિ સંચિનોતિ તદા હરેઃ ।

દિક્ષુ સર્વાસુ સર્વત્ર રરક્ષ જલજસ્ તદા ॥
ખડ્ગ આહૃત્ય યત્નેન કુશાન્ સુબહુશસ્ તદા ।
ગદા કૌમોદકી ચૈવ પરિચર્યાં ચકાર હ ॥
ધનુઃપ્રવરમ્ અત્યુગ્રં શાર્ઙ્ગં દાનવભીષણમ્ ।
સ્થિતં હિ પુરતસ્ તસ્ય યથેષ્ટં ભૃત્યવત્ સ્વયમ્ ।
જુહોતિ ભગવાન્ વિષ્ણુર્ એધોભિર્ બહુભિઃ સદા ॥
આજ્યાદિભિસ્ તદા હવ્યૈર્ અગ્નિં સંપૂજ્ય માધવઃ ।
સપ્તાર્ચિષઃ સમાપ્તિં ચ સમસ્તવ્યસ્ તતઃ કૃતી ॥
એકસ્મિન્ન્ એકદા માસે ભુઞ્જાનો નિયતાત્મવાન્ ।
દ્વિતીયે ત્વ્ અથ પર્યાયે ભુઞ્જન્ન્ એકેન કેનચિત્ ॥
એકસ્મિન્ વત્સરે ભુઞ્જંસ્ તથૈવૈકેન કેનચિત્ ।
સમાપ્ય વત્સરં સર્વમ્ એવમ્ એવ જગત્પતિઃ ॥
દ્વાદશાબ્દે તથા પૂર્ણે ઊનમાસે જગત્પતિઃ ।
જુહ્વન્ન્ અગ્નિં સમાધ્યાયન્ પઠન્ મન્ત્રાઞ્ જનાર્દનઃ ॥
આરણ્યકં પઠન્ વિષ્ણુઃ સાક્ષાત્ સર્વેશ્વરો હરિઃ ।
આસ્તે ધ્યાનપરસ્ તત્ર પઠન્ પ્રણવમ્ ઉત્તમમ્ ॥
તત ઇન્દ્રઃ સ્વયં તત્ર આરુહ્ય ગજમ્ ઉત્તમમ્ ।
દ્રષ્ટું સર્વેશ્વરં વિષ્ણું તપસ્યન્તં સમાયયૌ ॥
તતો યમસ્ તુ ભગવાન્ આરુહ્ય મહિષં વરમ્ ।
કિં કરૈશ્ ચ સ્વયં સાક્ષાદ્ આયયૌ નગમ્ ઉત્તમમ્ ॥
પ્રચેતા હંસમ્ આરુહ્ય વારુણૈશ્ ચ સમન્વિતઃ ।
શ્વેતચ્છત્રસમાયુક્તઃ શ્વેતવ્યજનવીજિતઃ ।
યયૌ કૈલાસશિખરં દ્રષ્ટું કેશવમ્ અઞ્જસા ॥
અન્યે ઽપિ ચ તથા દેવા આદિત્યા વસવસ્ તથા ।
રુદ્રાશ્ ચૈવ તથા રાજન્ દ્રષ્ટું કેશવમ્ આયયુઃ ॥
સિદ્ધાશ્ ચ મુનયશ્ ચૈવ ગન્ધર્વા યક્ષકિંનરાઃ ।
સર્વાશ્ ચાપ્સરસો રાજન્ નૃત્તગીતવિશારદાઃ ॥
તતો દેવગણઃ સર્વઃ કૈલાસં સમપદ્યત ।
પર્વતો નારદશ્ ચૈવ તથાન્યે મુનિસત્તમાઃ ।
વિસ્મયસ્થિતલોલાક્ષાઃ સર્વે દેવગણાસ્ તથા ॥
કો ન્વ્ અત્ર વિસ્મયો ભૂયાદ્ ઇતિ તે મેનિરે ગણાઃ ।
આશ્ચર્યં ખલુ પશ્યધ્વં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
યોગિધ્યેયઃ સ્વયં કૃષ્ણો યત્ તપ્યતિ ગુરુઃ સ્વયમ્ ।
કો ન્વ્ અત્ર સમયો ભૂયાદ્ ઇતિ તે મેનિરે ગણાઃ ॥
તતહ્ સમાપ્તે સકલે જગત્પતેર્ @
વ્રતે સમૂલે સકલેશ્વરઃ શિવઃ ।
દ્રષ્ટું હરિઃ લોકહિતૈષિણં પ્રભું @
યયૌ ભવાન્યા સહ ભૂતસંઘૈઃ ॥
સાર્ધં કુબેરેણ સગુહ્યકેન @
પ્રિયેણ સખ્યા પ્રભુર્ ઈશ્વરઃ શિવઃ ।

સ્વયં જટી ભૂતપિશાચસંવૃતઃ @
શરી ચ ખડ્ગી શશિશેખરઃ શિવઃ ॥
કરેણ બિભ્રત્ સહ દર્ભકુણ્ડિકાં @
કરેણ સાક્ષાદ્ અપરેણ દીપિકામ્ ।
અન્યેન બિભ્રન્ મહતીં સડિણ્ડિમાં @
શૂલં ચ બિભ્રન્ન્ અપરેણ બાહુના ॥
ગુણાન્ સરુદ્રાક્ષકૃતાન્ સમુદ્વહઞ્ @
જટાભિર્ આપિઙ્ગલતામ્રમૂર્તિભિઃ ।
વિરાજમાનઃ પ્રભુર્ ઇન્દુશેખરો @
વૃષેણ યુક્તઃ સુસિતેન શંકરઃ ॥
ઉમાસ્તનદ્વંદ્વસમર્પિતાનનસ્ @
તયા સમાશ્લિષ્ય નિપીડિતાધરઃ ।
ગઙ્ગામ્બુવિક્ષાલિતચન્દ્રશેખરસ્ @
તાં ચાપિ વીક્ષન્ બહુશસ્ તદા શિવઃ ॥
ભસ્માઙ્ગરાગૈર્ અનુલેપિતાનનો @
મહોરગૈર્ બદ્ધજટઃ સનાતનઃ ।
શિરઃકપાલૈઃ પરિશોભિતસ્ તદા @
દ્રષ્ટું હરિં કેશવમ્ અભ્યયાચ્ છિવઃ ॥
યમ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં મહાન્તં @
પુરાતનં સાંખ્યનિબદ્ધદૃષ્ટયઃ ।
યસ્યાપિ દેવસ્ય ગુણાન્ સમગ્રાંસ્ @
તત્ત્વાંશ્ ચતુર્વિંશતિમ્ આહુર્ એકે ॥
યમ્ આહુર્ એકં પુરુષં પુરાતનં @
કણાદનામાનમ્ અજં મહેશ્વરમ્ ।
દક્ષસ્ય જજ્ઞં વિનિહત્ય યો વૈ @
વિનાશ્ય દેવાંશ્ ચ પુરા પુરાતનઃ ॥
યં વિદુર્ ભૂતતત્ત્વજ્ઞં ભૂતં ભુતેશભાવનમ્ ।
વામદેવં વિરૂપાક્ષમ્ આહુસ્ તત્ત્વવિદો જનાઃ ॥
મહાદેવં સહસ્રાક્ષં કાલમુર્તિં ચતુર્ભુજમ્ ।
રુદ્રં રોદનનામાનમ્ આહુર્ વિશ્વેશ્વરં શિવમ્ ॥
અપ્રમેયમ્ અનાધારમ્ આહુર્ માહેશ્વરા જનાઃ ।
નગ્નં નગ્નપરીતં તુ નાગિનં નગ્નવર્ચસમ્ ।
આહુર્ વિશ્વેશ્વરં શાન્તં શિવમ્ આદિં સનાતનમ્ ॥
તસ્ય મૂર્તિર્ ઇમાઃ સર્વા ધરાદ્યાઃ સકલા નૃપ ॥
ભૂમિર્ આપો ઽનલો વાયુઃ ખં સૂર્યશ્ ચ તથા શશી ।
અગ્નિશ્ ચ યજમાનશ્ ચ પ્રકૃતિશ્ ચૈવમ્ અષ્ટધા ॥
મહાદેવો મહાયોગી ગિરીશો નીલલોહિતઃ ।
આદિકર્તા મહીભર્તા શૂલપાણિર્ ઉમાપતિઃ ।
દ્રષ્ટું વિશ્વેશ્વરં વિષ્ણું ભૂતસંઘૈઃ સમાયયૌ ॥
તસ્યાગ્રે સમપદ્યન્ત ભૂતસંઘાઃ સહસ્રશઃ ।

ઘણ્ટાકર્ણો વિરૂપાક્ષઃ કુણ્ડભાનુઃ કુમુદ્વહઃ ॥
દીર્ઘલોમા દીર્ઘશિખો દીર્ઘબાહુર્ નિરઞ્જનઃ ।
ઉરુવક્ત્રઃ શતમુખઃ શતગ્રીવઃ શતોદરઃ ॥
કુણ્ડોદરો મહાગ્રીવઃ સ્થૂલજિહ્વો દ્વિબાહુકઃ ।
પાર્શ્વવક્ત્રઃ સિંહમુખ ઉન્નતાંસો મહાહનુઃ ।
ત્રિબાહુઃ પઞ્ચબાહુશ્ ચ વ્યાઘ્રવક્ત્રઃ સિતાનનઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવો દીર્ઘાસ્યા દીર્ઘલોચનાઃ ।
નૃત્યન્તઃ પ્રહસન્તશ્ ચ સ્ફોટયન્તઃ પરસ્પરમ્ ॥
તથાન્યે ઘોરરૂપાશ્ ચ તથાન્યે વિકૃતાનનાઃ ।
પ્રેતભક્ષાઃ પ્રેતવહા માંસશોણિતભોજનાઃ ॥
શવાનિ સુબહૂન્ય્ આશુ ભક્ષયન્તસ્ તતસ્ તતઃ ।
પિબન્તો રુધિરં ઘોરં ખણ્ડયન્તઃ શવં બહુ ॥
કરાલા વિતતા દીર્ઘા ધમનિસ્નાયુસંતતાઃ ।
નગ્નાશ્ ચૈવ સચીરાશ્ ચ શૂલાગ્રપ્રોતમાનુષાઃ ॥
શિરોમાલાવૃતાઃ કેચિદ્ આન્ત્રપાશાવપાશિતાઃ ।
ડિણ્ડિભૈર્ અટ્ટહાસૈશ્ ચ નાદયન્તો વસુંધરામ્ ।
કપાલિનો ભૈરવાશ્ ચ જટિલા મુણ્ડિનસ્ તથા ।
એવં બહુવિધા ઘોરાઃ પિશાચા વિકૃતાનનાઃ ॥
તથાન્યે મુનિવીરાશ્ ચ ધ્યાયન્તઃ પરમેશ્વરમ્ ।
પઠન્તો વેદશાસ્ત્રાણિ સાઙ્ગાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
કુણ્ડિકાસ્થકરાઃ કેચિત્ કેચિત્ કપિશચીરિણઃ ।
કેચિત્ કૌપીનવસનાઃ કેચિત્ કર્પટસંવૃતાઃ ॥
સ્તુવન્તઃ શંકરં ભક્ત્યા સ્તોત્રૈર્ માહેશ્વરૈસ્ તથ ।
એકત્ર તે મુનિગણા અપરત્ર ગણાસ્ તથા ॥
અન્યત્ર સિદ્ધગન્ધર્વાઃ પ્રિયાભિઃ સહ સંગતાઃ ।
નૃત્યન્તિ નૃત્યકુશલા ગાયન્તિ સ્મ ચ કન્યકાઃ ॥
વિદ્યાધરાસ્ તથાન્યત્ર સ્તુવન્તઃ શંકરં શિવમ્ ।
નનૃતુસ્ તસ્ય પુરતો ગચ્છન્તો ઽપ્સરસાં ગણાઃ ॥
એવમ્ એતૈર્ મહાઘોરૈઃ પિશાચૈર્ ભૂતકિંનરૈઃ ।
મુનિભિશ્ ચાપ્સરોભિશ્ ચ સમં શર્વઃ સમાયયૌ ॥
યત્ર વિશ્વેશ્વરો વિષ્ણુસ્ તપસ્ તેપે સુદારુણમ્ ।
યત્ર તે લોકપાલાશ્ ચ તિષ્ઠન્તિ સ્મ દિદૃક્ષયા ।
ઉમયા લોકભાવિન્યા ગઙ્ગયા ચન્દ્રશેખરઃ ॥
સ સર્વલોકપ્રભવો હરિઃ શિવો @
જટી ચ સાક્ષાત્ પ્રણવાત્મકઃ કૃતી ।
દ્રષ્ટું હરિં વિષ્ણુમ્ ઉદારવિક્રમો @
યયૌ યથેષ્ટં પિશિતાશનૈર્ વૃતઃ ॥
એવં બહુવિધૈર્ ભૂતૈઃ પિશાચૈર્ ઉરગૈઃ સહ ।
આગત્ય ભગવાન્ રુદ્રઃ શંકરો વૃષવાહનઃ ॥
દદર્શ વિષ્ણું દેવેશં તપન્તં તપ ઉત્તમમ્ ।