ગુણકારણ્ડવ્યૂહસૂત્ર · ભાગ 120

ગુણકારણ્ડવ્યૂહ સૂત્ર
1. શ્રીત્રિરત્ન ભજનાનુશંસાવદાનમ્
ઓમ્ નમઃ શ્રીરત્નત્રયાયઃ નમઃ સર્વબુદ્ધબોધિસત્ત્વેભ્યઃ ॥
યં શ્રીઘનો મહાબુદ્ધઃ સર્વલોકાધિપો જિનઃ ।
તં નાથં શરણં ગત્વા વક્ષ્યે લોકેશસત્કથામ્ ॥
યા શ્રી ભગવતી દેવી સર્વધર્માધિપેશ્વરી ।
તસ્યા ભક્તિપ્રસાદેન વક્ષ્યામિ બોધિસાધનમ્ ॥
યેન સંપાલિતં સર્વં ત્રૈધાતુકમિદં જગત્ ।
તસ્ય લોકેશ્વરસ્યાહં વક્ષ્યે સર્વાર્થસાધનમ્ ।
તદ્યથાભૂન્મહાસત્ત્વો જિનશ્રીરાજ આત્મવિત્ ।
ત્રિરત્નશરણં ગત્વા યતિરર્હન્ જિનાત્મજઃ ॥
એકસ્મિન્ સમયે સો ઽર્હદ્ બોધિમણ્ડે જિનાશ્રમે ।
બોધિચર્યાવ્રતમ્ ધૃત્વા જગદ્ધિત્વે સમાશ્રયત્ ॥
તદા તત્ર મહાભિજ્ઞો જયશ્રીર્યતિરાત્મવિત્ ।
સદ્ધર્મં સમુપાદેષ્ટું સભાસને સમાશ્રયત્ ॥
તં દૃષ્ટ્વા શ્રાવકાઃ સર્વે ભિક્ષવો બ્રહ્મચારિણઃ ।
તત્સદ્ધર્મામૃતં પાતુમુપેત્ય સમુપાશ્રયન્ ॥
તથાન્યે બોધિસત્ત્વાશ્ચ સંબોધિવ્રતસાધિનઃ ।
સુભાષિતામૃતં પાતું તત્સભાં સમુપાશ્રયન્ ॥
ભિક્ષુણ્યશ્ચેલકાશ્ચૈવમુપાસકા ઉપાસિકાઃ ।
વ્રતિનો ઽપિ મહાસત્ત્વાઃ સમ્બુદ્ધભક્તિચારિકાઃ ॥
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયાશ્ચાપિ રાજાનો મન્ત્રિણો જનાઃ ।
અમાત્યાઃ શ્રેષ્ઠિનઃ પૌરાઃ સાર્થવાહા મહાજનાઃ ॥
તથા જાનપદા ગ્રામ્યાઃ પાર્વતિકાશ્ચ નૈર્ગમાઃ ।
તથાન્યે દૈશિકા લોકાઃ સદ્ધર્મગુણવાંછિનઃ ॥
સર્વે તે સમુપાગત્ય તમર્હન્તં જયશ્રિયમ્ ।
યથાક્રમં સમભ્યર્ચ્ય પ્રણત્વા સમુપાશ્રિતાઃ ॥
તત્સદ્ધર્મામૃતં પાતું કૃતાંજલિપુટા મુદા ।
શાસ્તારં તં સમાલોક્ય પરિવૃત્ય નિષેદિરે ॥
તદા સો ઽર્હન્મહાસત્ત્વો બોધિસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ।
જિનશ્રીરાજન્નાલોક્ય સર્વાંલ્લોકાન્ સભાશ્રીતાન્ ॥
ત્રિરત્નગુણમાહાત્મ્યં શ્રોતું સમભિલાષિણઃ ।
સમુત્થાયાસનાત્તસ્ય જયશ્રિયઃ પુરો ઽગ્રતઃ ॥
ઉદ્વહન્નુત્તરાસંગં જાનુભૂમિતલાશ્રિતઃ ।
પાદાબ્જં સાંજલિર્નત્વા પ્રાર્થયદેવમાદરાત્ ॥
ભદન્ત શ્રોતુમિછામિ ત્રિરત્નોત્પત્તિસત્કથામ્ ।
તદ્ભગવાન્ સમુપાદિશ્ય સમ્બોધયતુ માં ગુરો ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન જિનશ્રીગુણસંભૃતા ।
જયશ્રીઃ સુમતિઃ શાસ્તા સભા વીક્ષ્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ સમાધાય જિનશ્રીરાજ સન્મતે ।

ત્રિરત્નસ્ય સમુત્પત્તિસત્કથાગુણવિસ્તરમ્ ॥
યથા મે ગુરુણાદિષ્ટં જિનકલ્પેન યોગિના ।
ઉપગુપ્તેન લોકાનાં હિતાર્થે વક્ષ્યતે મયા ॥
તદ્યથાભૂન્મહારાજશ્ચક્રવર્તીં નરાધિપઃ ।
અશોકો નામ રાજેન્દ્રઃ સર્વલોકહિતાર્થભૃત્ ॥
એકદા સ મહારાજઃ સદ્ધર્મગુણલાલસઃ ।
ત્રિરત્નગુણમાહાત્મ્યં શ્રોતુમૈચ્છજ્જગદ્ધિતે ॥
તતઃ સ ભૂપતી રાજા સમન્ત્રિજનપૌરિકઃ ।
પૂજોપહારમાદાય સ સંવાદ્ય મહોત્સવૈઃ ॥
વિહારે કુક્કુટારામે પ્રયયૌ સંપ્રમોદિતઃ ।
તતઃ પ્રાપ્તઃ સ રાજેન્દ્ર પ્રવિશ્ય સંપ્રસાદિતઃ ॥
ઉપગુપ્તં મહાભિજ્ઞં સંદદર્શ સસાંઘિકમ્ ।
તમર્હન્તં સમાલોક્ય નત્વા સ સાંજલિર્મુદા ॥
સહસા સમુપાગત્ય યથાવિધિ સમર્ચયેત્ ।
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્વા પ્રવત્વા ચરણામ્બુજે ॥
સાંજલિસ્તસ્ય સદ્ધર્મ શ્રોતું પુરઃ સમાશ્રયત્ ।
તતઃ સર્વે ઽપિ લોગકાશ્ચ યથાક્રમમુપાગતાઃ ॥
તમર્હન્તં યતિં નત્વા પરિવૃત્ય સમાશ્રયન્ ।
તદાશોકઃ સ રાજેન્દ્રો દૃષ્ટ્વા સભાશ્રિતાન્ જનાન્ ॥
ઉત્થાય સ્વાસનાચ્છાસ્તુઃ પુરતઃ સમુપાશ્રિતઃ ।
ઉદ્વહન્નુત્તરાસંગં જાનુભ્યાં ભુવિ સંસ્થિતઃ ॥
સાંજલિસ્તં યતિં નત્વા પ્રાર્થયેદેવમાદરાત્ ।
ભદન્ત શ્રોતુમિછામિ ત્રિરત્નોત્પત્તિસત્કથામ્ ॥
કિં ત્રિરત્નમિતિ ખ્યાતમ્ તત્સમાદેષ્ટુમર્હસિ ।
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા સો ઽર્હન્ જિનાત્મજઃ સુધીઃ ॥
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ સમાધાય જગદ્ધિતે ॥
યથા મે ગુરુણાદિષ્ટં તથા તે વક્ષ્યતે મયા ।
તદ્યથાદિસમુદ્ભૂતો ધર્મધાતુસ્વરુપકઃ ॥
પંચબુદ્ધાંશસંજાતો જગદીશસ્તથાગતઃ ।
મહાબુદ્ધો જગન્નાથો જગચ્છાસ્તા મહેશ્વરઃ ॥
ધર્મરાજો મુનીન્દ્રો ઽર્હન્વૈરોચનસમાધિધૃક્ ।
સર્વજ્ઞઃ સદ્ગુણાધારઃ સર્વવિદ્યાધિપો જિનઃ ॥
સમન્તભદ્રરુપાંગઃ સુગતઃ શ્રીસુખાકરઃ ।
ષડભિજ્ઞો મહાવીરો વજ્રસત્ત્વવિનાયકઃ ॥
મારદર્પતમોહન્તા સંબોધિજ્ઞાનભાસ્કરઃ ।
એષ સ ભગવાંલ્લોકે બુદ્ધરત્ન ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
યે ચૈતચ્છરણં ગત્વા બોદ્ધિસત્ત્વા જગદ્ધિતે ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા ચરન્તો ભદ્રચારિકાન્ ॥
જિત્વા મારગણાન્ સર્વાનર્હન્તો નિર્મલાશયાઃ ।

સમ્યક્સંબોધિમાસાદ્ય સંબુદ્ધપદમાગતાઃ ॥
તે ઽપિ સર્વે જગન્નાથાસ્તથાગતા મુનીશ્વરાઃ ।
ભગવન્તો મહાભિજ્ઞા બુદ્ધરત્ના ઇતિ સ્મૃતાઃ ।
યા શ્રી ભગવતી દેવી પ્રજ્ઞા સર્વગુણાશ્રયા ।
જનની સર્વબુદ્ધાનાં સંબોધિજ્ઞાનભાસ્કરી ॥
મારદર્પતમોહન્ત્રી સદ્ધર્મગુણદાયિની ।
સર્વવિદ્યાધરી લક્ષ્મી સર્વસત્ત્વશુભંકરી ॥
એષઃ સદ્ધર્મસમ્ભર્તા ધર્મરત્ન ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
યે ચાન્યે ઽપિ મહાયાનસૂત્રાદયઃ સુભાષિતાઃ ।
દેશિતાઃ સુગતૈસ્તે ઽપિ ધર્મરત્ન ઇતિ સ્મૃતઃ ।
યશ્ચ સદ્ધર્મસંભિર્તા બોધિસત્ત્વો જગત્પ્રભુઃ ।
મહાસત્ત્વો જગન્નાથઃ સર્વધર્માધિપેશ્વરઃ ॥
દુષ્ટક્લેશતમોહન્તા સંબોધિગિણભાસ્કરઃ ।
વિશ્વરુપો મહાભિજ્ઞઃ સર્વસત્ત્વહિતાર્થભૃત્ ॥
સર્વલોકાધિપઃ શ્રીમાન્ ધર્મરાજો જિનાત્મજઃ ।
એષ લોકેશ્વરઃ શાસ્તા સંઘરત્ન ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
યે ચાન્યે ઽપિ મહાસત્ત્વા બોધિસત્ત્વા જિતેન્દ્રિયાઃ ।
અર્હન્તો નિર્મલાત્માનઃ સંબોધિજ્ઞાનસાધિનઃ ॥
ભદ્રચર્યાસમાચારાશ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
સંબુદ્ધસાંઘિકાસ્તે ઽપિ સંઘરત્નાઃ સ્મૃતા જિનૈઃ ॥
યે તેષાં શરણં ગત્વા ભક્તિશ્રદ્ધાસમાહિતાઃ ।
ભજન્તિ સર્વદા નિત્યં સ્મૃત્વાપિ ચ દિવાનિશમ્ ॥
તે ભવન્તિ મહાસત્ત્વા બોધિસત્ત્વા ગુણાકરાઃ ।
સચ્છ્રીસંપત્સમાપન્નાઃ સર્વસત્ત્વહિતોત્સવાઃ ॥
બોધિચર્યાવ્રતં દૃત્વા કૃત્વા લોકે શુભં સદા ।
સુખાન્યેવ સદાઅ ભુક્ત્વાઅ પ્રાન્તે યાઅન્તિ સુખાવતીમ્ ॥
ઇત્યેવં સંઘરત્નસ્ય ભજનં પુણ્યમુત્તમમ્ ।
મત્વા તચ્છરણં ગત્વા ભજન્ત્યેતદ્ગુણાર્થિનઃ ॥
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધાત્મા કદાપ્યેતિ ન દુર્ગતિમ્ ।
સર્વદા સદ્ગતિષ્વેવ જાતો ધર્માધિપો ભવેત્ ॥
યે ચાપિ ધર્મરત્નસ્ય પ્રગત્વા શરણં સદા ।
ભજન્તિ શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા શ્રુત્વાપ્યેતત્સુભાષિતમ્ ॥
તે ઽપિ સન્તો મહાસત્ત્વા બોધિસત્ત્વા ગુણાશ્રયાઃ ।
સંબોધિશ્રીસુખાધારાઃ સર્વસત્ત્વશુભારતાઃ ॥
સંબોધિચારિકાં ધૃત્વા કૃત્વા સત્ત્વહિતં સદા ।
સત્સુખાન્યેવ ભુક્ત્વાન્તે સંયાન્તિ સુગતાલયમ્ ॥
ઇત્યેવં ધર્મરત્નસ્ય ભજનાર્થં વરં વૃષમ્ ।
વિજ્ઞાય શરણં ગત્વા ભજન્ત્વેતચ્છુભાર્થિનઃ ॥
એતદ્ધર્મવિશુદ્ધાત્મા દુર્ગતિં નૈવ યાતિ સઃ ।
સદ્ગતિષ્વેવ સંજાતો પ્રાઓન્તે યાતિ જિનાલયમ્ ॥

ઇતિ વિજ્ઞાય યે મર્ત્યાઃ સદ્ધર્મસુખવાંછિનઃ ।
ત્રિરત્નશરણં ગત્વા ભજન્તુ તે સદા ભવે ॥
એતત્પુણ્યાનુભાવેન પરિશુદ્ધાશયા નરાઃ ।
સંબોધિચિત્તમાસાદ્ય ચરન્તિ બોધિસંવરમ્ ॥
બોધિચર્યાં ચરન્તસ્તે પૂર્ય પારમિતાઃ ક્રમાત્ ॥
ચતુર્મારાન્ વિનિર્જિત્ય નિઃક્લેશા વિમલાશયાઃ ।
અર્હન્તં પ્રાપ્ય સંબોધિં સંબુદ્ધપદમાપ્નુયુઃ ॥
ઇતિ વિજ્ઞાય યો મર્ત્યઃ સંબુદ્ધપદમિચ્છતિ ।
સ આદૌ શરણં ગત્વા સદ્ગુરોઃ સમુપાશ્રયેત્ ॥
આરાધ્ય સદ્ગુરું ભક્ત્યા સન્તોષ્ય સંપ્રસાદયન્ ।
તદુપદેશમાસાદ્ય તીર્થ સ્નાત્વા વ્રતં ચરેત્ ॥
વ્રતાનાં પોષધં શ્રેષ્ઠં સમાખ્યાતં મુનીશ્વરૈઃ ।
એતત્પુણ્યાનુભાવેન સંપ્રાપ્નોતિ બોધિમુત્તમામ્ ॥
અતીતા અપિ સંબુદ્ધા એતત્પુણ્યાનુભાવતઃ ।
જિત્વા મારાન્ સમાસાદ્ય સંબોધિમભવન્ જિનાઃ ।
યે ચૈતર્હિ સ્થિતાઃ સર્વે તે ઽપ્યેતત્પુણ્યભાવતઃ ।
અર્હન્તં પ્રાપ્ય સંબોધિં ભવન્તિ સુગતાઃ ખલુ ॥
યે ચાપ્યનાગતાઃ સર્વે બોધિસત્ત્વા વ્રતોપમાઃ ।
તે ઽપ્યેતત્પુણ્યપાકેન ભવિષ્યન્તિ મુનીશ્વરાઃ ॥
એવમન્યેતત્પુણ્યપાકેન ભવિષ્યન્તિ મુનીશ્વરાઃ ॥
એવમન્યે ઽપિ સત્ત્વાશ્ચ યે યે ઽપ્યેતદ્વ્રતંચરાઃ ।
તે તે સર્વે મહાસત્ત્વા ભવેયુર્બોધિભાગિનઃ ॥
શ્રીમન્તઃ સદ્ગુણાધારા નિઃક્લેશા વિજિતેન્દ્રિયાઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતોદ્યુક્તાશ્ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ॥
દુર્ગતિં તે ન ગચ્છન્તિ કદાપિ હિ ભવાલયે ॥
સદાપિ સદ્ગતાવેવ સંજાતાઃ સત્સુખાન્વિતાઃ ।
બોધિસત્ત્વાઃ સુધીમન્તઃસદ્ધર્મગુણસાધિનઃ ॥
ક્રમેણ બોધિસંભારં પૂરયિત્વા સમાહિતાઃ ।
ત્રિવિધાં બોધિમાસાધ નિર્વૃતિપદમાપ્નુયુઃ ॥
ઇતિ વિજ્ઞાન યે મર્ત્યા નિર્વૃતિપદકાંક્ષિણઃ ।
તે એતદ્ વ્રતમાધાય સંચરન્તો યથાવિથિ ॥
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધા હિ નૈવ ગચ્છન્તિ દુર્ગતિમ્ ।
સદા સદ્ગતિસંજાતાઃ પ્રાન્તે યયુઃ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
એવં મે ગુરુણાદિષ્ટં મુનીન્દ્રૈદેશિતં યથા ।
તથાહં તે મયા રાજન્ ગદિતં સંપ્રધ્યતામ્ ॥
ત્વમપ્યેવં સદા રાજન્ દુર્ગતિં ન યદીચ્છસિ ॥
સદા સદ્ગતિસંજાતો નિર્વૃતિં હિ યદીચ્છસિ ॥
ચરસ્વૈતદ્વ્રતં રાજન્ પોષધાખ્યં યથાવિધિ ।
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધાત્મા નૂનં યાયાઃ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
ઇતિ તેનાર્હતા શાયા સમાદિષ્ટં નિશમ્ય સઃ ।

અશોકો નૃપતી રાજા તદ્વ્રતં ધર્તુમૈચ્છત ॥
તતઃ સ નૃપતી રાજા કૃતાંજલિરુપાશ્રિતઃ ।
ઉપગુપ્તં તમર્હન્તં નત્વૈવં પ્રાર્થયન્મુદા ॥
ભવન્તે ભવતાદિષ્ટં શ્રુત્વા મે રોચતે મનઃ ।
તથાહં સંચરિષ્યેદં પોષધં વ્રતમુત્તમમ્ ॥
તદ્વિધાનં સમાખ્યાહિ તત્ફલં ચ વિશેષતઃ ।
ત્રિરત્નભજનોત્પન્નં પુણ્યfઅલં ચ વિસ્તરમ્ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા સ શાસ્તાર્હન્યતિઃ સુધિઃ ।
અશોકં તં મહારાજં સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યદિચ્છસિ સમાહિતઃ ।
યથા મે ગુરુણાખ્યાતં તથા તે સંપ્રવક્ષ્યતે ॥
તદ્યાથાયં પ્રસન્નાત્મા વ્રતં ચરિતુમિચ્છતિ ।
સ આદૌ પ્રાતરુત્થાય તીર્થ સ્નાત્વા યથાવિધિ ॥
શુદ્ધક્યાવૃતઃ શુદ્ધચિત્તો બ્રહ્મવિહારિકઃ ।
અષ્ટાંગવિધિસંયુક્તં પોષધં વ્રતમાદધત્ ॥
શ્રીમદમોપાશસ્ય લોકેશ્વરસ્ય મણ્ડલમ્ ।
સગણં વર્તયેદ્રંગૈઃ પંચભિઃ પરિશોભિતમ્ ॥
યથાવિધિ પ્રતિષ્ઠાપ્ય શુચિશીલઃ સમાહિતઃ ।
તથૈવ મદ્યમાંસાદ્યા રસુનાદ્યા વિવર્જયેત્ ॥
આદૌ ગુરું સમભ્યર્ચ્ય યથાવિધિ પ્રણામયેત્ ।
તતયિરત્નમભ્યર્ચ્ય પ્રણમેચ્છરણં ગતઃ ॥
તતશ્ચામોઘપાશાખ્યં લોકેશ્વરં જગત્પ્રભુમ્ ॥
નિધ્યાય મનસાવાહ્ય દત્વા પાદ્યાર્ઘમાદરાત્ ॥
સંસ્થાપ્ય મણ્ડલે તત્ર સગણં સંપ્રમોદિતઃ ।
યથાવિથિ સમારાધ્ય શ્રદ્ધાભક્તિસમન્વિતઃ ॥
ધૂપૈર્ગન્ધૈઃ સુપુષ્પૈશ્ચ દીપૈઃ પંચામૃતાશનૈઃ ।
સર્વૈર્દ્રવ્યૈઃ સરત્નૈશ્ચ સમભ્યર્ચ્યાભિતોષયેત્ ॥
જપસ્તોત્રાદિભિઃ સ્તુત્વા કૃત્વા નૈકપ્રદક્ષિણામ્ ।
અષ્ટાંગૈઃ સાંજલિર્નત્વા પ્રાર્થયેદ્ભદ્રસંવરમ્ ॥
તતશ્ચ સાંજલિઃ સ્થિત્વા કુર્યાત્ સ્વપાપદેશનામ્ ।
પુણ્યાનુમોદનાં ચાપિ સુચિરં ચાપિ સંસ્થિતિમ્ ।
એવં સ સુપ્રસન્નાત્મા સંપ્રાર્થ્ય બોધિસંવરમ્ ।
તતઃ ક્ષમાર્થનાં કૃત્વા તન્મણ્ડલં વિસર્જયેત્ ॥
તતો ઽહ્નેઃ તૃતીયે યામે પંચામૃતાદિભોજનમ્ ।
નિરામિષં યથાકામં ભુક્ત્વા ચરેત્ સમાહિતઃ ॥
એવં તદ્વ્રતસંપૂર્ણં કૃત્વા સંપાલયન્ મુદા ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા ચરેત્સંબોધિમાનસઃ ॥
એઅતત્પુણ્યવિશુદ્ધાત્મા નિઃક્લેશઃ સ જિતેન્દ્રિયઃ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સ્વપરાત્મહિતાર્થભૃત્ ॥
શ્રીમાન્ સદ્ગુણસંવાસો બોધિચર્યાવ્રતં દધત્ ।

સદા સદ્ગતિસંજાતો ભુક્ત્વા ભોયં યથેપ્સિતમ્ ॥
ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય પ્રાન્તે યાયાત્ સુનિર્વૃતિમ્ ॥
એવમેવદ્વ્રતોદ્ભૂતં પુણ્યfઅલં મહત્તરમ્ ।
પ્રમાતું શક્યતે નૈવ સર્વૈરપિ મુનીશ્વરૈઃ ॥
તત્પૂજાકૃતપુણ્યાનાં વિશેષં ફલમુચ્યતે ।
તચ્છૃણુષ્વ મહારાજ સમાધાય સુચેતસા ॥
યે પુણ્યકામા મનુજાયિરત્નં સમીક્ષ્ય હર્ષાચ્છરણં પ્રયાન્તિ ।
તે ધર્મરક્તાઃ શુભલક્ષ્મીમન્તઃ સમ્બોધિચર્યાભિરતા ભવન્તિ ॥
પંચામૃતૈઃ પંચસુગન્ધિતોયૈર્યે સ્નાપયન્તિ પ્રમુદા ત્રિરત્નમ્ ।
મન્દાકિનીદિવ્યસુગન્ધિતોયે સ્નાત્વા સુખં તે દિવિ સંરમન્તે ॥
યે ચ ત્રિરત્નેષુ સુગન્ધિધૂપં પ્રધુપયન્તિ પ્રતિમોદયન્તઃ ।
તે શુદ્ધચિતાઃ શુચિગન્ધિતાંગા રત્નોપમાઃ શ્રીઈગુણિતા ભવન્તિ ॥
યે પંચગન્ધૈરનુપયન્તિ ત્રિરત્નદેહે પરિશુદ્ધચિત્તાઃ ।
તે રત્નવન્તઃ ક્ષિતિપાધિરાજા ભવન્તિ સર્વાર્થહિતાર્થકામાઃ ॥
યે દૂષ્યપટ્ટાદિવરામ્બરાણિ ત્રિરત્નનથાય મુદાર્પયન્તિ ।
કૌશેયરત્નાભરણાવૃતાંગા ધર્માધિપાસ્તે સુધિયો ભવન્તિ ॥
યે ચ ત્રિરત્નમ્ સ્થલજૈઃ સુપુષ્પૈર્જલોદ્ભવૈશ્ચાપિ સમર્ચયન્તિ ।
તે દિવ્યલક્ષ્મીસુખભોગ્યવન્તઃ શ્રીસિદ્ધિમન્તઃ સુભગા ભવન્તિ ॥
ત્રિરત્નબિમ્બવરે પુષ્પમાલા યે ધર્મકામા અવલમ્બયન્તિ ।
તે દેવરાજા વરલક્ષ્મીમન્તઃ સંબોધિકામાઃ સુભગા ભવન્તિ ॥
સર્વાણિ પુષ્પાણિ સુગન્ધિમન્તિ ત્રિરત્નબિમ્બે પ્રકિરન્તિ યે ચ ।
દેવાધિપાઃ સ્વર્ગગતા ભવન્તિ મહીગતાસ્તે ક્ષિતિપાધિરાજાઃ ॥
યે દીપમાલાં રચયન્તિ યે ચ રત્નત્રયાગ્રે હતમોહજાલાઃ ।
તે કાન્તરુપા ગુણરત્નવન્તો ભવન્તિ ભૂપાર્ચિતપાદપદ્માઃ ॥
પ્રકુર્વતે યે ચ પ્રદીપદાનં રત્નત્રયાગ્રે ઘૃતતૈલદીપ્તમ્ ।
તે શુદ્ધનેત્રાઃ પ્રબલા ગુણાઢ્યા દેવાધિરાજાઃ ક્ષિતિપાધિપાશ્ચ ॥
ભોજ્યં પ્રણીતં સુરસં સુવર્ણં રત્નત્રયાય પ્રતિપાદયન્તિ ।
યે ભક્તિયુક્તા દિવિ તે ભવન્તિ સુરાધિપા ભૂતપયશ્ચ ધીરાઃ ॥
પાનં નરા યે ઽમૃતસદ્ગુણાઢ્યં રત્નત્રયાય પ્રતિપાદયન્તિ ।
તે ભૂરાજા નીરુજો બલિષ્ઠા ભવન્તિ સ્વર્ગે ત્રિદિશાધિપાશ્ચ ॥
શાકાનિ મૂલાનિ fઅલાનિ યે ચ રત્નત્રયાય પ્રતિપાદયન્તિ ।
યથેષ્ટભોગ્યં સતતં પ્રભુક્ત્વા ગચ્છન્તિ તત્તે સુગતાલયે ચ ॥
યે ચ ત્રિરત્નાય સમર્પયન્તિ સુપથ્યભૈષજ્યગણાનિ ભક્ત્યા ।
શ્રીઈસમૃદ્ધાઃ ક્ષિતિપાધિનાથા ભુક્ત્વા સુખં યાન્તિ જિનાલયં તે ॥
તામ્બૂલપૂગાદિરસાયનાનિ યે ચ ત્રિરત્નાય સમર્પયન્તિ ।
દિવ્યાંગસૌન્દર્યગુનાભિરામા ભવન્તિ તે શ્રીગુણિનઃ સુરાશ્ચ ॥
વિતાનમુચ્ચૈર્વિતનોતિ યશ્ચ રત્નત્રયે સર્વનૃપાભિવન્દ્યઃ ।
વિશાલવંશો ગુણવાન્ સુધીરો મહાનુભાવપ્રથિતો ભવેત્ સઃ ॥
ધ્વજાન્ વિચિત્રાનવરોપયન્તિ યે ચ ત્રિરત્નાલય ઉત્સવાર્થમ્ ।
તે શ્રીસમૃદ્ધાઃ સુગુણાભિરામા ભવન્તિ નાથા દિવિ ભૂતલે ચ ॥

શ્રીમત્પતાકા અવલમ્બયન્તિ રત્નત્રયે યે રસાભિયુક્તાઃ ।
લક્ષ્મીશ્વરાસ્તે જિતદુષ્ટસંઘા ભવન્ત્યધીશા દિવિ ભૂતલે ચ ॥
છત્રાણિ સૌવર્ણમયાનિ યે ચ કૌશેયદૂષ્ટૈ રચિતાનિ વા ચ ।
સુશુદ્ધરંગૈર્મયનૈશ્ચ પુષ્પૈ રત્નત્રયે યે ઽભ્યવરોપયન્તિ ॥
તે ભૂપરાજા વરસિદ્ધિમન્તો લક્ષ્મીશ્વરાઃ સર્વહિતાર્થકાયાઃ ।
સદ્ધર્મકામા ગુણરત્નપૂર્ના વન્દ્યા ભવન્તિ પ્રવરર્દ્ધિમન્તઃ ॥
સંગીતિવાદ્યૈર્મુરુજાદિભિશ્ચ મુકુંદઢક્કાપ્રાનવાનકૈશ્ચ ।
મડ્ મૃદંગપટહાદિભિશ્ચ મનોજ્ઞઘોષૈઃ શ્રોતિચિત્તરમ્યૈઃ ॥
સ દુન્દુભિડિણ્ડમઝર્ઝરૈશ્ચ પ્રણાદિભિર્મર્દનવાદનૈશ્ચ ।
તથાન્યકૈર્મંગલશબ્દવાદ્યૈ રત્નત્રયે યે રચયન્તિ પૂજામ્ ॥
તથા ચ વીણાદિમનોજ્ઞનાદૈર્વશૈઃ સુરાવૈરપિ કાહરૈશ્ચ ।
ભેરીભિરુચ્ચૈઃ પરિવાદિનીભિ રત્નત્રયં યેસુરસા ભજન્તિ ॥
તૌર્યત્રિકૈર્ભદ્રસુઘોષશંખૈઃ શૃંગાદિભિશ્ચાપિ મનોજ્ઞનાદૈઃ ।
નૃત્યાદિભિશ્ચાપિ પ્રમોદયન્તો રત્નત્રયં યે સુરસા ભજન્તિ ॥
તે દિવ્યશ્રોત્રાઃ સુમનોજ્ઞશબ્દાઃ સર્વાર્થસમ્પત્યપરિપૂર્ણકોશાઃ ।
સદ્ધર્મ્મપુણ્યાનુગુણાભિરક્તાઃ સુખાનિ ભુક્ત્વા પ્રચરન્તિ સ્વર્ગે ॥
ક્ષિપન્તિ લાજાક્ષતપુષ્પકાણિ રત્નત્રયે યે પરિહર્ષમાણાઃ ।
ન દુર્ગતિં તે સતતં વ્રજન્તિ સ્વર્ગે પ્રયાતાઃ સુભગા રમન્તે ॥
સુધાતુરત્નાનિ સદક્ષિણાનિ રત્નત્રયે યે ચ સમર્પયન્તિ ।
સુલબ્ધકામાર્થસુખાભિરામાઃ પૂર્ણેન્દ્રિયાસ્તે સુધિયો ભવન્તિ ॥
પ્રદક્ષિણાનિ પ્રવિધાય ભક્ત્યા ભજન્તિ યે ચાપિ મુદા ત્રિરત્નમ્ ।
તે શુદ્ધકાયાઃ પ્રતિલબ્ધસૌખ્યા ભવન્તિ દેવા મનુજાધિપાશ્ચ ॥
યે ચ ત્રિરત્નમ્ સ્તુતિભિર્ભજન્તિ ગદ્યત્મિકૈઃ પદ્યમયૈશ્ચ શુદ્ધૈઃ ।
વાગીશ્વરાસ્તે સુસમૃદ્ધકોષા ભવન્તિ નાથા દિવિ ભૂતલે ચ ॥
યે ચ ત્રિરત્નં શરણં પ્રયાતા અષ્ટાભિરગૈઃ પ્રનમન્તિ ભ્ક્ત્યા ।
ભવન્તિ તે શ્રીગુણવર્ણપૂર્ણાઃ સદ્ધર્મકામાઃ નૃપતીશ્વરાશ્ચ ॥
યે ચાપિ નિત્યં મનસા વિચિત્ય ભજન્તિ ભક્ત્યા શરણં પ્રયાતાઃ ।
તે પાપનિર્મુક્તવિશુદ્ધકાયાઃ સદ્ધર્મકામાઃ દુર્ગતિં વ્રજન્તિ ॥
યે ચ ત્રિરત્નં મનસા વિચિન્ત્ય તન્નામ નિત્યં સમુદીરયન્તિ ।
તે શુદ્ધચિત્તા વિમલાત્મકાશ્ચ સંબુદ્ધધર્માભિરતા ભવન્તિ ॥
યે ચ ત્રિરત્નાનિ સુદૂરતો ઽપિ દૃટ્વા પ્રસન્નાઃ પ્રણમન્તિ ભક્ત્યા ।
તે ચાપિ સદ્ધર્મગુણાભિલાષાઃ શુદ્ધત્રિકાયાઃ સુભગા ભવન્તિ ॥
ઇત્યેતદાદીનિ મહત્તરાણિ પુણ્યાઅનિ શ્રીસદ્ગુણાસાધનાનિ ।
ત્રિરત્નપૂજાભજનોદ્ભવાનિ મત્વા ભજન્તુ ત્રિગુણાત્મકં તમ્ ॥
આખ્યાતમેતત્સુગતૈશ્ચ સર્વેઃ ત્રિરત્નસેવાભજનોદ્ભવં તત્ ।
પુણ્યં મહત્તસ્ય સમં ક્વચિન્ન સર્વત્ર લોકેષ્વપિ સત્યેમેવ ॥
એવમ્ મહત્પુણ્યમુદારમગ્રમ્ બદ્ધપ્રમેયં ગણનાનભિજ્ઞમ્ ।
મત્વા ત્રિરત્નં શરણં પ્રયાતો રાજન્ યદિ બોદ્ધિમિચ્છસિ ॥
યે યે ત્રિરત્નં શરણં પ્રયાતા ભજન્તિ સત્કૃત્ય સદા પ્રસન્નાઃ ।
તે સર્વ એવં ત્રિગુણાભિરામા સદ્ધર્મકામાઃ સુગતાત્મજાઃ સ્યુઃ ॥

દત્વા સદાર્થિભ્ય ઉદારદાનં સંબોધિકામાઃ સુવૃષે ચરેયુઃ ।
ક્રમેણ સમ્બોધિવ્રતં ચરન્તો બોધિં સમાસાદ્ય જિના ભવેયુઃ ।
તતઃ સસંઘાયિજગદ્ધિતાર્થં વિજ્ઞાય સુધર્મમુપાદિશન્તઃ ।
સમાપ્ય સર્વં ત્રિષુ બૌદ્ધકાર્યં સંયયુરન્તે પરિનિર્વૃતિં તે ॥
એવમ્ હિ વિજ્ઞાય યદીચ્છસિ ત્વં નિર્વૃતિસૌખ્યમધિગન્તુમેવમ્ ।
સદા ત્રિરત્નં શરણં પ્રયાતઃ શ્રદ્ધાપ્રસન્નઃ સતતં ભજસ્વ ॥
મા નિન્દ રાજન્નવમન્યમોહો ત્રૈધાતુનાથં શુભદં ત્રિરત્નમ્ ।
અનિન્દનીયં હિ જગત્પ્રધાનં સદ્ધર્મરાજં ભજનીયમેવ ॥
યે ચાપ્યધિક્ષિપ્ય મદાભિમાના દુષ્ટ કુલેષ્વેપ્રિ વિહતાત્મધૈર્યાઃ ।
આલોક્ય નિન્દન્તિ સદા પ્રસન્નાઃ ત્રિલોકભદ્રાર્થપ્રદં ત્રિરત્નમ્ ॥
તે સર્વ એનો ઽભિરતાઃ પ્રમત્તાઃ સદ્ધર્મનિન્દાભિરતાઃ પ્રદુષ્ટાઃ ।
નષ્ટાઃ પરદ્રોહમદાભિમાનાઃ સત્ત્વવિઘાતાભિરતા ભવેયુઃ ॥
તતશ્ચ તે તદુરિતાભિષક્તા મહત્સુ પાપેષ્વપિ નિર્વિશંકાઃ ।
સર્વાણિ ધર્માર્થસુભાષિતાનિ શ્રુત્વા પ્રસન્નાઃ પરિભાષયેયુઃ ॥
એવં સુઘોરાણિ બહૂનિ કૃત્વા પાપાનિ નિત્યં સમુદાચરન્તઃ ।
ભૂયો ઽતિપાપેષ્વપિ તે ચરન્તો દુઃખાનિ ભુક્ત્વા નિરયે વ્રજેયુઃ ॥
ગત્વાપિ તે ઽપાયનિમગ્નદેહાઃ ક્ષુધાગ્નિસન્દગ્ધવિમોહિતાશ્ચ ।
ભુક્ત્વાપ્યમેધ્યાનિ તૃષાભિતપ્તાઃ પીત્વાપિ મૂત્રાણિ ચ નૈવ તુષ્ટાઃ ॥
જિઘત્સિતાસ્તે ઽતિપિપાસિતાશ્ચ ક્લેશાગ્નિસંતપ્તવિમોહિતાશ્ચ ।
તીવ્રાતિદુઃખાર્તાવિલુપ્તધૈર્યા ભ્રમન્ત એનો ઽભિરતા વસેયુઃ ॥
નૈવાપિ તસ્યાપિ વિમુક્તિમાર્ગં લભેયુરેનો ઽભિનિબન્ધ્યમાનાઃ ।
સદાપિ તત્રૈવ વસેયુરેવં તીવ્રવ્યથાક્રાન્તવિમોતાસ્તે ॥
યે ચાપિ લોભેન બલેન ચાપિ દ્રવ્યં ત્રિરત્નસ્ય ધનાશનાદિ ।
હત્વા મુષિત્વાપ્યપહત્ય વાપિ પ્રભુંજતે ક્લેશવિલુતધૈર્યાઃ ॥
તે દુષ્ટસત્ત્વા દુરતાભિરક્તા કૃત્વૈવ ઘોરાણ્યપિ પાતકાનિ ।
પ્રભુંજમાનાઃ સુચિરં સુદુઃખં કૃચ્છ્રેણ મૃત્વા નરકં વ્રજેતુઃ ॥
તત્રાપિ તે ક્લેશવિલુપ્તધૈર્યાઃ ક્ષુધાતિતૃષ્ણાગ્નિપ્રતાપિતાંગાઃ ।
પુરીષમૂત્રાદિપ્રભુંજમાના ભ્રમન્ત એવં નિરયે વસેયુઃ ॥
કાલાન્તરે તે પ્રતિલબ્ધધૈર્યાઃ સ્વદુષ્કૃતં કર્મ વિભાવયન્તઃ ।
સ્મૃત્વા ત્રિરત્નં મનસાનુતપ્તા ધ્યાત્વા પ્રસન્નાઃ પ્રણતિં વિદધ્યુઃ ॥
તતસ્તદેનઃપરિમુક્તદેહાઃ સમુત્થિતાન્નરકાત્ કદાચિત્ ।
માનુષ્યજાતિં સમાપ્નુવન્તો દીના દરિદ્રા કૃપણા ભવેયુઃ ॥
તત્રાપિ તે દુષ્ટજાનુસક્તાઆઃ સદ્ધર્મનિન્દાદુરિતાનુરક્તાઃ ।
ભૂયો ઽપિ પાપાનિ મહાન્તિ કૃત્વા વ્રજેયુરેવં નરકેષુ ભૂયઃ ॥
ભ્રમન્ત એવં બહુધા ભવે તે દુઃખાનિ ભુક્ત્વા સચિરં રુજાર્તાઃ ।
કિંચિત્સુખં નૈવ લભેયુરેનોનિબન્ધચિતા નરકે વસન્તે ॥
એવં ત્રિરત્નેષ્વપકારજાતં પાપં સુઘોરં કથિતં મુનીન્દ્રૈઃ ।
મત્વેતિ રાજન્નપકારમત્ર રત્નત્રયે મા વિદધાતુ કિંચિત્ ॥
ભક્ત્વા પ્રસન્નઃ શરણં પ્રયાતયિરત્નમેવ સતતં ભજસ્વ ।
એતદ્વિપાકેન સદા શુભાનિ કૃત્વા પ્રયાયાઃ સુગતાલયં તે ॥

ઇત્યેવં તત્સમાદિષ્ટં શ્રુત્વાશોકઃ સ ભૂપતિઃ ।
તમર્હન્તં ગુરું નત્વા સાંજલિરેવમબ્રવીત્ ॥
ભદન્ત ભવતાદિષ્ટં શ્રુત્વા મે રોચતે મનઃ ।
તથા તચ્છરણં ગત્વા ભજામિ સર્વદાપ્યહમ્ ॥
સદાપ્યસ્ય ત્રિરત્નસ્ય વ્રતં ચાપિ સમાદરાત્ ।
ધર્તુમિચ્છામ્યહં શાસ્તસ્તત્સમાદેષ્ટુમર્હતિ ॥
કસ્મિન્ માસે ચરેદેતદ્ વ્રતં કસ્મિન્સ્તિથાવપિ ।
એતત્ સમ્યક્તમાદિશ્ય પ્રબોધયતુ માં ભવાન્ ॥
ઇતિ બિજ્ઞાપિતં રાજ્ઞા શ્રુત્વા સો ઽર્હન્મહામતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યદ્યેતદ્ વ્રતમિચ્છસિ ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ યથા મે ગુરુણોદિતમ્ ॥
તદ્યથા સર્વમાસેષુ ચરેત્ પંચસુ પર્વસુ ।
શુક્લાષ્ટમ્યાં વિશેષેન પૂર્ણમાસ્યાં જગુર્જિનાઃ ॥
માસેષુ શ્રોવણે શ્રેષ્ઠં કાર્તિકે ચ વિશેષતઃ ।
કૃતકર્મૈવિપાકત્વં બદ્ધસંખ્યં મહત્તરમ્ ॥
ઇતિ મત્વા મહારાજ યાવજ્જીવં સમાહિતઃ ।
ત્રિરત્નં શરણં ગત્વા વ્રતમેતત્સદા ચર ॥
એતત્પુણ્યમહોદારં સંબોધિજ્ઞાનદાયકમ્ ।
અક્ષયં હ્યનુપમં ચેતિ સર્વબુદ્ધૈર્નિગદ્યતે ॥
ઇતિ તેનાર્હતાદિષ્ટં શ્રુત્વા રાજા સ મોદિતઃ ।
તદુપદેશમાસાધ્ય તદ્ વ્રતં કર્તુમૈચ્છત ॥
તતં સ નૃપતિ રાજા સભર્યાત્મજબાન્ધવઃ ।
યથાવિધિ સમાધાય ચચારૈતદ્ વ્રતં સદા ॥
તન્નૃપાદેશમાધાય સર્વે મન્ત્રિજના અપિ ।
ભૃત્યાઃ સૈન્યગણાશ્ચાપિ પૌરા ગ્રામ્યા દ્વિજાદયઃ ॥
સર્વલોકાસ્તથા ભક્ત્યા ત્રિરત્નશરણં ગતાઃ ।
સત્કારૈઃ શ્રદ્ધયાભ્યર્ચ્ય પ્રાભજન્ સર્વદા મુદા ॥
તદા તત્ર સદાભદ્રઃ મહોત્સાહં સમન્તતઃ ।
પ્રાવર્તત નિરુપાતમેતદ્ધર્માનભાવતઃ ॥
એવં મે ગુરુણાખ્યાતં શ્રુતં મયા તથોચ્યતે ।
અનુમોદ્ય ભવન્તો ઽપિ ચરતૈતદ્ વ્રતં સદા ॥
એતત્પુણ્યવિશુદ્ધા હિ પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
અર્હન્તો નિર્મલાત્માનઃ સંબોધિં સમવાપ્નુયુઃ ॥
ઇતિ તેએન સમાખ્યાતં જયશ્રિયા સુધીમતા ।
શ્રુત્વા તે શ્રાવકાઃ સર્વે પ્રાભ્યનન્દન્ પ્રબોધિતાઃ ॥
તદારભ્ય પ્રસન્નાત્મા જિનશ્રીરાજ ઉન્મનાઃ ।
ત્રિરત્નશરણં ગત્વા ચચારૈતદ્ વ્રતં સદા ॥
તત્સંઘા યતયશ્ચાપિ ચતુર્બ્રહ્મવિહારિણઃ ।
ત્રિરત્નભજનં કૃત્વા વ્રતમેતત્ સદાચરન્ ॥

તતસ્તે વ્રતિનઃ સર્વે પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
અર્હન્તો નિર્મલાત્માનો બભૂવુર્બોધિભાગિનઃ ॥
યે ચાપીદં ત્રિરત્નં પ્રથિતગુણગણં શ્રાવયન્તીહ લોકાન્ ।
શ્રદ્ધાભક્તિપ્રસન્નાઃ પ્રમુદિતમનસા યે ચ શૃણ્વન્તિ મર્ત્યાઃ ॥
તે સર્વે બોધિસત્ત્વા સકલગુણભૃતઃ શ્રીસમૃદ્ધાઃ સુધિરાઃ ।
ભક્ત્વા સૌખ્યં સદાન્તે દશબલભુવને સંપ્રયાતા રમેયુઃ ॥
ભુક્ત્વા સૌખ્યં સદાન્તે દશબલભુવને સંપ્રયાતા રમેયુઃ ॥
॥ ઇતિ શ્રીત્રિરત્નભજનાનુશંસાવદાનં પ્રથમો ઽદ્યાયઃ ॥
2. અવીચિ સંશોષણ શ્રીધર્મરાજાભિબોધન પ્રકરણમ્
અથ ધીમાન્ મહાસત્ત્વો જિનશ્રીરાજ આત્મવિત્ ।
જયશ્રિયં યતિં નત્વા સાંજલિરેવમબ્રવીત્ ।
ભદન્ત શ્રોતુમિછામિ સંઘરત્નસ્ય સન્મતેઃ ।
શ્રીમતો લોકનાથસ્ય માહાત્મ્યગુણમુત્તમમ્ ॥
તચ્છ્રીમદ્બોધિસત્ત્વસ્ય ત્રૈલોક્યાધિતેઃ પ્રભોઃ ।
ગુણમાહાત્મ્યમાખ્યાતુમર્હસિ ત્વં જગદ્ધિતે ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થ્યમાનો ઽસૌ જયશ્રીર્મતિમાન્ યતિઃ ।
જિનશ્રીરાજમાલોક્ય તં યદિમેવમબ્રવીત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહાભાગ યથા મે ગુરુણોદિતમ્ ।
તથાહં તે સમાસેન પ્રવક્ષ્યામિ જગદ્ધિતે ॥
તદ્યથાસૌ મહારાજા ભૂયો ઽશોકો નરાધિપઃ ।
વિહારે કુક્કુટારામે ધર્મં શ્રોતુદાચરત્ ॥
તત્ર સ સમુપાવિશ્ય સમન્ત્રિનપૌરિકાઃ ।
ઉપગુપ્તં તમર્હન્તં પ્રણત્વા સમુપાશ્રયત્ ॥
તત્ર સ સમુપાગમ્ય તમર્હન્તં યતિં મુદા ।
અભ્યર્ચ્ય સાંજલિર્નત્વા પ્રાર્થયદેવમાદરાત્ ॥
ભદન્ત શ્રોતુમિચ્છામિ લોકેશસ્ય જગત્પ્રભોઃ ।
સદ્ધર્મગુણમાહાત્મ્યં તત્સમાદેષ્તુમર્હસિ ॥
એવં તેન મહીન્દ્રેણ પ્રાર્થ્યમાનઃ સ સન્મતિઃ ।
ઉપગુપ્તો મહીપાલં તમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા શૃતં મયા ગુરોઃ ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ માહાત્મ્યં ત્રિજગપ્રભોઃ ॥
તદ્યથાસૌ મહાબુદ્ધઃ શાક્યમુનિર્જગદ્ગુરુઃ ।
ધર્મરાજો મહાભિજ્ઞઃ સર્વજ્ઞો ઽર્હન્ મુનીશ્વરઃ ॥
ભગવાંછ્રીઘનઃ શાસ્તા તથાગતો વિનાયકઃ ।
મારજિત્સુગતો નાથયૈધાતુકાધિપો જિનઃ ॥
શ્રીમતો ઽનાથનાથસ્ય ગૃહસ્થસ્ય મહામતેઃ ।
વિહારે જેતકોધ્યાને વિજહાર સસાંઘિકઃ ॥
તદા તત્ર મહાસત્ત્વા બોધિઓસત્ત્વા જિનાત્મજાઃ ।
મૈત્રેયપ્રમુખાસ્સર્વે સદ્ધર્મં શ્રોતુમાગતાઃ ॥
તત્ર તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા સુપ્રસન્નાશયા મુદા ।

તત્પાદાબ્જં પ્રણત્વા તત્સભાયાં સમુપાશ્રયન્ ॥
સર્વે પ્રત્યેકબુદ્ધાશ્ચ અર્હન્તઃ સમુપાગતાઃ ।
ભગવન્તં તમાનમ્ય તત્રૈકાન્તે સમાશ્રયન્ ॥
શ્રાવકા ભિક્ષવશ્ચાપિ યતયો બ્રહ્મચારિણઃ ।
શાસ્તારં તં પ્રણત્વા તત્સભાયાં સમુપાશ્રયન્ ॥
ઋષયો ઽપિ મહાસત્ત્વાઃ સર્વે સદ્ધર્મવાંછિનઃ ।
દુરાત્તં શ્રીઘનં દૃષ્ટ્વા પ્રણમ્ય સમુપાગતાઃ ॥
બ્રહ્માદયો મહાભિજ્ઞા ભાસયન્તઃ સમન્તતઃ ।
દૂરાત્તં સુગતં દૃટ્વા પ્રણમન્તઃ સમાગતાઃ ॥
ઇન્દ્રાદયઃ સુરાઃ સર્વે ધર્મામૃતલાલસાઃ ।
પશ્યન્તો દૂરતો નત્વા શાસ્તારં તં સમાગતાઃ ॥
તથાગ્નિપ્રમુખાઃ સર્વે લોકપાલાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
ભગવન્તં સમાલોક્ય દૂરન્નત્વા સમાગતાઃ ॥
તથા સર્વે ચ ગન્ધર્વા ધૃતરાષ્ટ્રાદયો ઽપિ તે ।
સુદૂરાત્ સનિરીક્ષાન્તા નમન્તઃ સહસાગતાઃ ॥
વિરુઢકાદયઃ સર્વે કુમ્ભાણ્ડાશ્ચ પ્રમોદિતાઃ ।
તે ઽપિ સુદૂરતો દૃષ્ટ્વા નમન્તઃ સહસાગતાઃ ॥
વિરુપાક્ષાદયશ્ચાપિ સર્વનાગાધિપાસ્તથા ।
તે ઽપિ દૃષ્ટ્વા સુદૂરાત્તં જિનણ્ સમાગતાઃ ॥
વૈશ્રવણાદયશ્ચાપિ યક્ષાઃ સર્વપ્રમોદિતાઃ ।
પશ્યન્તો દૂરતો નત્વા તં મુનિં સમુપાગતાઃ ॥
એતં સૂર્યાદયઃ સર્વે ગ્રહાધિપાઃ સમાગતાઃ ।
સર્વાસ્તારાગણાશ્ચાપિ સર્વે વિધાધરા અપિ ॥
સિદ્ધાઃ સાધ્યાશ્ચ રુદ્રાશ્ચ વાયવશ્ચ મહેશ્વરાઃ ।
કામધાત્વીશ્વરાઃ સર્વે શ્રીપતિપ્રમુખા અપિ ॥
ગરુડેન્દ્રાશ્ચ સર્વે ઽપિ કિઓન્નરેન્દ્રા દ્રુમાદયઃ ।
વેમચિત્રાદયઃ સર્વે દૈત્યેન્દ્રા રાક્ષસા અપિ ॥
મહોરગાશ્ચ નાગાશ્ચ સર્વે ઽપિ જલચારિણઃ ।
સર્વે ઽપિ દેવપુત્રાશ્ચ સર્વે ષોષપ્સરોગણાઃ ॥
સર્વા ગન્ધર્વકન્યાશ્ચ સર્વાઃ કિન્નરકન્યકાઃ ।
નાજકન્યાશ્ચ દિવ્યાંગા રક્ષોકન્યાશ્ચ ભદ્રિકાઃ ॥
યક્ષકન્યા અસંખ્યેયા તથા ચ દૈત્યકન્યકાઃ ।
અસંખ્યેયાસ્તથા વિધાધરકન્યા મનોહરાઃ ॥
સિદ્ધકન્યાસ્તથા સાધ્યકન્યાશ્ચાતિમનોહરાઃ ।
દેવકન્યાદયશ્ચાન્યકન્યાઃ સર્વાઃ પ્રમોદિતાઃ ॥
સમીક્ષ્ય સંપ્રભાસન્તમુપતસ્થુઃ સભાન્તિકે ॥
તથા ચ બ્રહ્મચારિણો ભિક્ષુણ્યશ્ચૈલકા અપિ ।
વ્રતિન ઉપાસકાશ્ચાપિ તથા ચોપાસિકા અપિ ॥
ઋષિકન્યાસ્તથા ચાન્યાઃ સદ્ધર્મં શ્રોતુમાગતાઃ ।
તથા ચ બ્રાહ્મણા વિજ્ઞાસ્તીર્થિકાશ્ચ તપસ્વિનઃ ॥

રાજાનઃ ક્ષત્રિયાશ્ચાપિ સર્વે રાજકુમારકાઃ ।
અમાત્યા મન્ત્રિણશ્ચાપિ શ્રેષ્ઠિનશ્ચ મહાજનાઃ ॥
સૈન્યા યોધૃગણાશ્ચાપિ ભૃત્યાઃ પરિજના અપિ ।
ગૃહસ્થા ધનિનઃ સાર્થવાહાદયો વણિગ્ગણાઃ ॥
શિલ્પિનં કૄષિણશ્ચાપિ સર્વે કુટુમ્બિનો ઽપિ ચ ।
સર્વે વૈશ્યાશ્ચ શૂદ્રાશ્ચ તથાન્યે સર્વજાતિકાઃ ॥
નાગરાઃ પૌરિકાશ્ચાપિ જાનપદાશ્ચ નૈગમાઃ ।
ગ્રામ્યાઃ પ્રત્યન્તદેશસ્થાઃ કાર્પટિકાશ્ચ પાર્વતાઃ ॥
એવં સર્વે ઽપિ લોકાશ્ચ સંબુદ્ધભત્તિમાનસાઃ ।
ત્રિરત્નગુણમાહાત્યં પીયુષં પાતુમાગતાઃ ॥
તત્ર સર્વે ઽપિ તે લોકા બ્રહ્માઅદય ઉપાગતાઃ ।
તં મુનીન્દ્રં સમાલોક્ય પ્રણમન્તઃ પુરોગતાઃ ॥
યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય પ્રણત્વા ચ યથાક્રમમ્ ।
તિસ્ત્રઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય કૃતાંજલિપુટા મુદા ॥
તત્સદ્ધર્મામૃતં પાતું પરિવૃત્ય સમન્તતઃ ।
પુરસ્કૃત્ય સમાધાય પશ્યન્તઃ સમુપાશ્રયન્ ॥
તત્ર સ ભગવાંસ્તાન્ દૃષ્ટ્વા સર્વાન્ સમાશ્રિતાન્ ।
સર્વસંશોધનં નામ સમાધિં વિદધે તદા ॥
તસ્મિન્નવસરે તત્ર રશ્મયઃ સંપ્રભાસ્વરાઃ ।
અવભાસ્ય દિશઃ સર્વા ભાસયન્તઃ સમાગતાઃ ॥
તદા તદ્રશ્મિસંસ્પૃષ્ટે વિહારે તત્ર સર્વતઃ ।
હેમરત્નમયા આસન્ સ્તમ્ભાઃ સર્વે પ્રશોભિતાઃ ॥
કૂટાગારાશ્ચ સર્વે ઽપિ સુવર્ણરત્નશોભિતાઃ ।
દ્વારાણિ તત્ર સર્વાણિ હેમરુપ્યમયાનિ ચ ॥
સોપાનાન્યપિ સર્વાણિ સ્વર્ણરુપ્યમયાનિ ચ ।
વાતાયનાનિ સર્વાણિ હેમરત્નમયાનિ ચ ॥
કપાટાઅનિ ચ સર્વાણિ રુપ્યરત્નમયાણ્યપિ ।
ભિત્તયો ઽપિ તથા સર્વાઃ સ્વર્ણરત્નમયા બભુઃ ॥
પટલાનિ સુવર્ણાનિ રત્નાભિમણ્ડિતાનિ ચ ।
વેદિકાસ્તત્ર સર્વાશ્ચ સુવર્ણરત્નમણ્ડિતાઃ ॥
તોરણાન્યપિ સર્વાણિ સ્વર્ણરત્નમયાનિ ચ ।
એવં સર્વે ઽપિ પ્રાસાદાઃ સુવર્ણરત્નમણ્ડિતાઃ ॥
ભૂતલાન્યપિ સર્વાણિ વૈડૂર્યસંનિભાનિ ચ ।
સમતલાનિ શુદ્ધાનિ કોમલાનિ વિરેજિરે ॥
એવં તજ્જાતકારામે વિહારં પરિશોભિતમ્ ।
દિવ્યસુવર્ણરત્નશ્રીમણ્ડિતં સમરોચત ॥
બહિશ્ચ જેતકારામે વિહારસ્ય સમન્તતઃ ।
કલ્પવૃક્ષાઃ સમુદ્ભૂતાઃ સર્વાર્થિસુખદાયિનઃ ॥
સુવર્ણસ્કન્ધશાખાઢ્યા રુપ્યપત્રાભિચ્છાદિતાઃ ।
દિવ્યચીવરક્યાદિલમ્બિતા પરિશોભિતાઃ ॥

સમુજ્જ્વલદુદારશ્રીરત્નમાલાપ્રલમ્બિતાઃ ।
સર્વાલંકારમુક્તાદિરત્નહારપ્રલમ્બિતાઃ ॥
અનેકા પુષ્પવૃક્ષાશ્વ સમુદ્ભૂતાઃ સમન્તતઃ ।
દિવ્યસૌરભ્યાગન્ધાદ્યપ્રચ્છન્નપુષ્પભારિણઃ ॥
અનેકફલવૃક્ષાશ્ચ સમુદ્ભૂતાઃ સમન્તતઃ ।
દિવ્યમૃતરસસ્વાદસુપથ્યfઅલભારિણઃ ॥
સર્વા ઔષધયશ્ચાપિ રસવીર્યગુણાન્વિતાઃ ।
સર્વા રોગનિહન્તારઃ પ્રાદુરાસન્ સમન્તતઃ ॥
અનેકાઃ પુષ્કરિણ્યશ્ચ શુદ્ધામ્બુપરિપૂરિતાઃ ।
પદ્મોત્પલાદિપુષ્પાઢ્યાઃ પ્રાદુરાસન્ મનોરમાઃ ॥
એવં સર્વાણિ વસ્તૂનિ ભદ્રાભિશોભિતાનિ ચ ।
શ્રીસમૃદ્ધપ્રસન્નાનિ બભૂવુસ્તત્ર સર્વતઃ ॥
એવં તદા મહાનન્દસુખધર્મગુણાન્વિતમ્ ।
સર્વસત્ત્વમનોહ્લાદિ મહોત્સાહં પ્રવર્તતે ॥
એતન્મહાદ્ભૂતં દૄષ્ટ્વા સર્વે લોકાઃ સુરાદયઃ ।
વિસ્મયાક્રાન્તચિત્તાસ્તે પશ્યન્ તસ્તસ્થુરુન્મુખાઃ ॥
અથ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી નામ સન્મતિઃ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વસ્તાન્ પશ્યન્ વિસ્મયાન્વિતઃ ॥
દૃષ્ટ્વા સર્વાન્ સભાસીનાન્ વિસ્મયોદ્ધતમાનસાન્ ।
તં મુનીન્દ્રં સમાલોક્ય તસ્થૌ તદ્ધેતું ચિન્તયન્ ॥
તદા સ ભગવાંચ્છાસ્તા લોકાન્ સર્વાસુરાનપિ ।
તદદ્ભુતં મહદ્ધેતું પરિજ્ઞાતું સમાહિતઃ ॥
ગત્વા પશ્યન્ સમાધાય તત્સમાધેઃ સમુત્થિતઃ ।
તદદ્ભુતમહાહેતું સમુપાદેષ્ટુમૈચ્છત ॥
તદાલોક્ય સુધીમાન્ સ બોધિસત્ત્વો જિનાત્મજઃ ।
કૃતી સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી સંવિલોકયન્ ॥
સમુત્થાયોપસંગચ્છન્ જાનુભૂમિતલાશ્રિતઃ ।
ઉદ્વહન્નુત્તરાસંગં કૃતાંજલિપુટો મુદા ॥
સંપશ્યંસ્તં જગન્નાથં શાસ્તારં ત્રિજગદ્ગુરુમ્ ।
સર્વજ્ઞં શ્રીઘનં નત્વા પ્રાર્થયદેવમાદરાત્ ॥
ભગવન્ પરમાશ્ચર્યપ્રાપ્તો ઽસ્મીદં વિલોકયન્ ।
કુત ઇતે સુપુણ્યાભા રશ્મયો ઽત્ર સમાગતાઃ ॥
કસ્ય પુણ્યાત્મનશ્ચાયં સદ્ધર્મવિષયો મહાન્ ।
પ્રભાવ ઇદૃશો ઽસ્માભિર્દૃશ્યતિ ન કદાચન ॥
તદ્ભવાંસ્ત્રિગજચ્છાસ્તા સર્વજ્ઞો ભગવાન્ જિનઃ ।
તદેતન્નઃ સમાદિશ્ય પ્રબોધયિતુમર્હતિ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થ્યમાનો ઽસૌ ભગવાન્ ધર્માધિપો જિનઃ ।
દૃઓષ્ટ્વાઆ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભિનં તમબ્રવીત્ ॥
યઃ શ્રીમાન્મહાભિજ્ઞ આર્યાવલોકિતેશ્વરઃ ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ સર્વલોકાધિપેશ્વરઃ ॥

સ જિનસ્યામિતાભસ્ય ધૃતાજ્ઞઃ કરુણામયઃ ।
લોકધાતોઃ સુખાવત્યાઃ સત્ત્વાનુદ્ધર્તુમાગતઃ ॥
સાંપ્રતં નરકે ઽવીચૌ સત્ત્વાન્ તેનાભિપાચિતાન્ ।
પ્રસમીક્ષ્ય સમુદ્ધર્તું પ્રસારયન્ કરાનાગતઃ ॥
તત્પ્રભા નરકે તત્ર સ્પૃષ્ટ્વા સર્વાન્ સુખાન્વિતાન્ ।
કૃત્વા તતઃ સમુદ્ધત્ય સમવભાસ્ય સર્વતઃ ॥
ઇહાગતા ઇમાસ્તસ્ય લોકેશસ્યાત્મજાઃ પ્રભાઃ ॥
એવમસૌ મહાસત્ત્વો મહત્પુણ્યસમૃદ્ધિમાન્ ।
ઇહાપિ પાપિનઃ સત્ત્વાન્ સમુદ્ધર્તું સમાગતઃ ॥
ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ શ્રુત્વા સ સુગતાત્મજઃ ।
ધિમાન્ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી વિસ્મયાન્વિતઃ ॥
ભગવન્તં મુનીન્દ્રં તં સમાલોક્ય સકૌતુકઃ ।
લોકેશપુણ્યમાહાત્મ્યં પ્રષ્ટુમેવમભાષત ॥
ભગવન્નકે ઽવીચૌ મહાનગ્નિઃ સદોજ્વલઃ ।
વીચિર્ન જ્ઞાયતે તસ્ય જ્વાલા યા મહદર્ચ્ચિષઃ ॥
તત્કથં સ મહાસત્ત્વો લોકેશ્વરઃ કૃપાન્વિતઃ ।
તત્ર સત્ત્વાન્ સમુદ્ધર્તું પ્રવિશતિ જગદ્ગુરુઃ ॥
યત્ર પ્રાકારપર્યન્તમયોમયં મહીતલમ્ ।
મહદગ્નિખદા તત્ર પ્રોજ્વલાગ્નિશિખાકુલા ॥
તસ્યાં સંસ્થાપિતા કુમ્ભી મહતી તૈલપૂરિતા ।
તસ્યાં સત્ત્વા દુરાત્માનઃ પાપિષ્ઠા દુરિતારતાઃ ।
અપ્રમેયા અસંખ્યેયાઃ ક્વાથમાના દિવાનિશમ્ ।
ખિદ્યત્યહ્ને વિશીર્ણાંગાસ્તિષ્ઠિન્તે પ્રાણિનઃ ખરાઃ ॥
એવં તે પ્રાણિનો દુષ્ટા અસહ્યવેદનાતુરાઃ ।
સ્વદુષ્કૃતાન્ અભિભુંજન્તસ્તિષ્ઠિન્તિ પારિતાપિતાઃ ॥
તત્રાપ્યસૌ મહાસત્ત્વો લોકેનાથો જિનાત્મજઃ ।
પ્રવિષ્ટઃ કથમુદ્ધત્ય સંપ્રેષયેચ્ચ તાન્ કુહ ॥
ભગવન્ સર્વવિચ્છાસ્તરેતત્સર્વં સુવિસ્તરમ્ ।
સમાદિશ્ય ભવાનસ્માન્ પ્રબોધયિતુમર્હસિ ॥
ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન બોધિસત્ત્વેન ધીમતા ।
ભગવાન્સ્તં મહાસત્ત્વં સમાલોક્યૈવમાદિશત્ ॥
સાધુ શૃણુ મહાસત્ત્વ સમાધાય યદીચ્છસિ ।
લોકેશ્વરર્દ્ધિમાહાત્મ્યં પ્રવક્ષ્યામિ જગદ્ધિતે ॥
તદ્યથા ભૂપતી રાજા ચક્રવર્તી નૃપાધિપઃ ।
મહદ્રાજ્યર્દ્ધિસંપન્નમહોત્સાહૈઃ સમન્વિતઃ ॥
વસન્તસમયે રન્તું સર્વત્ર પુષ્પમણ્ડિતે ।
મહોદ્યાને મનોરમ્યે પ્રવિશતિ પ્રમોદિતઃ ॥
તથા સ ત્રિજગન્નાથ પુણ્યર્દ્ધિશ્રીસમન્વિતઃ ।
તત્રાવીચૌ સમાલોક્ય પ્રવિશતિ પ્રભાસયન્ ॥
તસ્ય કાયે ઽન્યથાભાવં ભવતિ નૈવ કિંચન ।

સુખમેવ મહાનન્દમહોત્સાપ્રમોદનમ્ ॥
યદા સ ત્રિજગન્નાથઃ સ્વદેહરશ્મિમુત્સૃજન્ ।
તદવીચિમુક્રાન્તશ્ચરતે સંપ્રભાસયન્ ॥
તદાદૌ નિરયો ઽવીચિર્મહદગ્નિશિખાકુલઃ ।
શીતીભૂતો મહાનન્દં સુખાંગો ભવતિ ક્ષણાત્ ॥
યમપાલાસ્તદાઅલોક્ય સંવેગોદ્વિગ્નમાનસાઃ ।
કિમત્રાશુભનૈમિત્તં જાતમિતિ વિષાદિતાઃ ॥
કો દેવો ઽત્ર મહાવીરો દૈત્યો વા સમુપાગતઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા તે ચ તદ્દ્રષ્ટું પ્રચરન્તે સમન્તતઃ ॥
તત્ર તં સમુપાસીનં દિવ્યરુપં મહત્પ્રભમ્ ।
સૌમ્યરુપં સુભદ્રાંગં દિવ્યાલંકારમણ્ડિતમ્ ॥
મહચ્છ્રીમણિસંયુક્તં જટામકુટશોભિતમ્ ।
પશ્યન્તે તે સમાલોક્ય તિષ્ઠન્તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ॥
તતો ઽસૌ સર્વપાલેન્દ્રો લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
સંભાસયન્ વિશુદ્ધાભૈઃ પ્રવિશતે વિલોકયન્ ॥
યદા તત્ર પ્રવિષ્ટો ઽસૌ બોધિસત્ત્વજગત્પ્રભુઃ ।
તદા તત્ર મહાપદ્મં પ્રાદુર્ભૂતં પ્રભાસ્વરમ્ ॥
સપ્તરત્નમયં તત્ર સમાશ્રિત્ય સ તિષ્ઠતિ ।
તદા વિસ્ફોટિતા કુમ્ભી સા સો ઽપિ પ્રશમિતો ઽનલઃ ॥
તત્રાનલખદામધ્યે પ્રાદુર્ભૂતં સરોવરમ્ ।
તદા તે પાપિનઃ સત્ત્વાસ્તદ્રશ્મિસ્પર્શતાશ્રયાઃ ॥
નિર્ગતવેદનાદુઃખા મહત્સૌખ્યસમન્વિતાઃ ।
વિસ્મિતાઃ સુપ્રસન્નાત્માઃ સંપશ્યન્તે તમીશ્વરમ્ ॥
સમીક્ષ્ય સહસોપેત્ય કૃતાંજલિપુટા મુદા ।
તત્પાદાબ્જે પ્રણત્વા તે સ્તુત્વા ભજન્ત આદરાત્ ॥
તતઃ સર્વે ઽપિ તે સત્ત્વા નિઃશેષત્યક્તપાતકાઃ ।
શુદ્ધાંગા વિમલાત્માનઃ સંપ્રયાન્તિ સુખાવતીમ્ ॥
સુખાવત્યાં ચ તે સર્વે સંગતાઃ સંપ્રમોદિતાઃ ।
મુનીન્દ્રસ્યામિતાભસ્ય સર્વદા શરણં ગતાઃ ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા સંચરન્તે જગદ્ધિતે ॥
તદા નરકપારાસ્તે સર્વ ઉદ્વિગ્નમાનસાઃ ।
વિલોક્ય તં મહાશ્ચર્યં સવિસ્મયભયાકુલાઃ ।
પ્રગૃહ્ય સ્વસ્વશયાણિ પલાયન્તે તતો દ્રુતમ્ ॥
તતસ્તે સહસા ગત્વા યમરાજસ્ય સન્નિધૌ ।
પ્રણત્વેતત્પ્રવૃતાન્તં નિવેદયન્તિ વિસ્તરમ્ ॥
તૈર્નિવેદિતમાકર્ણ્ય યમરાજો ઽતિવિસ્મિતઃ ।
પુરતઃ સમુપામન્ત્ર્ય પૃચ્છતે તાન્ સમાદરાત્ ॥
કિમેવં યૂયમાયાતાઃ સર્વે ઽપ્યુદ્વિગ્નમાનસા ।
કુતો ભયં સમાયાતં કેત યુયં પ્રખેટિતાઃ ॥
સર્વમેતત્પ્રવૃત્તાન્તં યુયં મે યદિ ભક્તિકાઃ ।

વિસ્તરેણ સમાઅખ્યાતુમર્હથ મે પુનઃ પુનઃ ॥
ઇત્યુક્તે યમરાજેન સર્વે તે યમકિંકરાઃ ।
પ્રણત્વા યમરાજં ચ નિવેદયન્તિ વિસ્તરાત્ ॥
યત્ખલુ દેવ જાનીયાદ્ભવાનેવ જગત્પ્રભુઃ ।
તત્રાવીચૌ મહોત્પાતં જાયેતે તન્નિગદ્યતે ॥
પ્રથમં તસ્મિન્ સુગન્ધશ્ચરતે શીતલો ઽનિલઃ ।
તતઃ પ્રહ્લાદિની કાન્તિર્ભાસયન્તિ સમાગતાઃ ॥
તત્પ્રભાસ્પર્શિતઃ સો ઽગ્નિરવીચિરપિ શામ્યતે ।
તતો વિસ્ફોટિતા કુમ્ભી ખણ્ડીભૂતા વિચૂર્ણિતા ॥
તત્રાપ્યગ્નિખદામધ્યે પ્રાદુર્ભૂતં સરોવરમ્ ।
તતસ્તત્ર મહાસત્ત્વઃ કામરુપો ઽતિસુન્દરઃ ॥
ભદ્રમૂર્ત્તિર્વિશુદ્ધાત્મા જટામકુટશોભિતઃ ।
શ્રીમાન્ મહર્દ્ધિકો ધીરો દિવ્યાલંકારમણ્ડિતઃ ॥
દયાકારુણ્યભદ્રાંશઃ શીતરશ્મિપ્રભાસ્વરઃ ।
સમીક્ષન્ પાપિનસ્સત્ત્વાન્ પ્રવિશતે પ્રભાસયન્ ॥
તદા તત્ર મહાપદ્મં સપ્તરત્નસમુજ્જ્વલમ્ ।
પ્રાદુર્ભૂતં તદાશ્રિત્ય તિષ્ઠતે સ પ્રભાસયન્ ॥
તમાસીનં સમાલોક્ય પાપિનસ્તે સવિસ્મયાઃ ।
ઉપેત્ય શરણં ગત્વા સમ્ભજન્તે સમાદરાત્ ॥
તતસ્તે પ્રાણિનઃ સર્વે શુધકાયાઃ પ્રમોદિતાઃ ।
તત્પાદાબ્જે પ્રણતિં કૃત્વા સર્વે યાન્તિ તતશ્ચ્યુતાઃ ॥
ઇત્યસૌ નરકો ઽવીચિર્નિઃશેષં પ્રલયં ગતઃ ।
તદત્ર દેવ સંવીક્ષ્ય વિચારયિતુમર્હતિ ॥
ઇતિ તૈર્નિવેદિતં શ્રૂત્વા યમરાજઃ સ વિસ્મિતઃ ।
કિમેતદદ્ભુતં જાતમિત્યુક્ત્વૈવં વિચિન્તતે ॥
કો ઽસૌ દેવઃ સમાયાત ઈદૃગ્રૂપો મહર્દ્ધિકઃ ।
મહેશ્વરો ઽથવા વિષ્ણુર્બ્રહ્માથ ત્રિદશાધિપઃ ॥
વાડવો વા મહાનગ્નિરુત્થિતઃ પ્રલયે યથા ।
ગન્ધર્વો વા સુરેન્દ્રો વા કિન્નરો વાથ રાક્ષસઃ ॥
કિમુત્થિતો મહાવાયુરતિવીર્યપરાક્રમઃ ।
યક્ષો વાથ મહાસત્ત્વો વજ્રપાણિઃ સ ગુહ્યરાટ્ ॥
રાક્ષસેન્દ્રો મહાવીરો રાવણો મમ સ્પર્ધી ચ ।
યક્ષાધિપો મહાવીરો રાજરાજો ઽથવાન્યતઃ ॥
કિં વા ભૂતેશ્વરો રુદ્ર ઈશાનઃ પ્રમથાધિપઃ ।
કો ઽસ્તિ લોકાધિપ વીર ઈદૃગ્બલસમૃદ્ધિમાન્ ॥
એતેષામપિ સર્વેષાં મહદ્વીર્યાનુભાવિની ॥
ઈદૃગ્વિર્યપ્રાઅભાવો હિ કસ્યચિન્નૈવ દૃશ્યતે ॥
અથવા તાપસઃ કશ્ચિદૃષિર્વાપિ નરાધિપ ।
તપઃસિદ્ધિબલાધાનમહદ્વીર્યમૃદ્ધિમાન્ ॥
કસ્ય દેવસ્ય દેવ્યા વા કસ્યા વા ભક્તિમાન્ કૃતી ।

સાધકો વરમાસાદ્ય મામપિ જેતુમાગતઃ ॥
કસ્તદન્યો મહાવીર્યઃ પુરુષો વિદ્યતે કુહ ।
યો ઽવીચિં વહિનમુજ્જ્વાલં શમયિતું પ્રશક્નુયાત્ ॥
ઈદૃક્સત્ત્વો મહેશાખ્યો મહત્પુણ્યસમૃદ્ધિમાન્ ।
નૈવાત્ર દૃશ્યતે ક્વાપિ ત્રૈધાતુભુવનેષ્વપિ ॥
એવં વિચિન્ત્ય સન્ત્રસ્તો યમરાટ્ સો ઽતિવિસ્મિતઃ ।
અવીચૌ નરકે તત્ર પશ્ચતે દિવ્યચક્ષુષા ॥
તત્ર રત્નયોદારપદ્માસનસમાશ્રિતમ્ ।
દિવ્યાતિસુન્દરં કાન્તં દિવ્યાલંકારભૂષિતમ્ ॥
સમન્તભદ્રરુપાંગં જટામણિકિરીટિનમ્ ।
સૌમ્યકાન્તિપ્રભાસન્તં સૌમ્યં પુણ્યગુણાશ્રયમ્ ॥
તં શ્રીમન્તં સમાલોક્ય લોકેશ્વરં જિનાત્મજમ્ ।
બોધિસત્ત્વં મહાસત્ત્વં વિદિત્વા સ પ્રમોદિતઃ ॥
યમરાટ્ સહસોત્થાય ત્વરંસ્તત્ર સમાગતઃ ।
ઉમેત્ય સાંજલિર્નત્વા સ્તૌત્યેવં તં જિનાત્મજમ્ ॥
નમસ્તે બોધિસત્ત્વાય મહાસત્ત્વાય તાયિને ।
આર્યાઅવલોકિતેશાય મહેશ્વરાય સુશ્રીયે ॥
પદ્મશ્રીભૂષિતાંગાય સદ્ધર્મવરદાય તે ।
નમો વંશકરાય ભુવરદૃષ્ટિકરાય તે ॥
સર્વદા જગદાશ્વાસવરદાનપ્રદાય ચ ।
શતસહસ્ત્રહસ્તાય કોટીલક્ષણાય ચ ॥
અસંખ્યાનન્તરુપાય વિશ્વરુપાય તે નમઃ ।
સર્વભૂતાત્મરુપાય આદિનાથાય તે નમઃ ॥
વડવામુખપર્યન્તશશિદિગાનનાય ચ ।
સર્વધર્માનુરુપાય ધર્મપ્રિયાય સિદ્ધયે ॥
સર્વસત્ત્વમહદુઃખસંમોક્ષણકરાય ચ ।
મત્સ્યાદ્યમ્બુજજન્તૂનામાશ્વાસનકરાય ચ ।
જ્ઞાનરાશ્યુત્તમાંગાય ધર્માર્થપ્રિયદાયેને ।
રત્નશ્રીભૂષિતાંગાય સદ્ગુણશ્રીપ્રદાય ચ ॥
સર્વનરકભૂમીનાં સંશોષણકરાય ચ ।
જ્ઞાનશ્રીસંપ્રભાસાય જ્ઞાનલક્ષ્મીપ્રદાય ચ ॥
સામરૈઃ સાસુરેન્દ્રૈશ્ચ લોકૈઃ સંપૂજિતાય ચ ।
નમસ્કૃતાય સભક્ત્યા વન્દિતાય નમસ્સદા ॥
અભયદાનદત્તાય પારમિતોપદેશિને ॥
સૂર્યરોચનદીપ્તાય ધર્મદીપંકરાય ચ ॥
કામરુપાય ગન્ધર્વસુરુપાય સુરુપિણે ।
હેમનગાધિરુઢાય પરમાર્થયોગં બિભ્રતે ॥
અબ્ધિગમ્ભીરધર્માય સંમુખદર્શનાય ચ ।
સર્વસમાધિપ્રાપ્તાય સ્વભિરતિકરાય ચ ॥
સંવિચ્છુરિતગાત્રાય મુનિપુંગવરુપિણે ।

વધ્યબન્ધનબદ્ધાનાં સંમોક્ષણકરાય ચ ॥
સર્વભાવસ્નુરુપાય સમુપચિતકારણે ।
બહુપરિજનાઢ્યાય ચિન્તામણિસરુપિણે ॥
નિર્વાણમાર્ગસંચારસંદર્શનપ્રદાય ચ ।
ભૂતપ્રેતપિશાચાદિનિલયોચ્છોષકારિણે ॥
છત્રીભૂતાય લોકાનાં ત્રૈધાતુકનિવાસિનામ્ ।
સર્વાધિવ્યાધિયુક્તાનાં પરિમોચનકારિણે ॥
નન્દોપનન્દનાગેન્દ્રનાગેયજ્ઞોપવીતબિભ્રતે ॥
શ્રીમતો ઽમોઘપાશસ્ય રુપસન્દર્શનાય ચ ।
સર્વમન્ત્રગુણાભિજ્ઞપ્રાપ્તાય સદ્ગુણાય ચ ॥
વજ્રપાણિમહાયક્ષવિદ્રાપણકરાય ચ ।
ત્રૈલોક્યદુષ્ટસત્ત્વાનાં ભીષણમૂર્તિધારિણે ॥
ભૂતવેતાડકુમ્ભાણ્ડરક્ષોયક્ષાદિભીદદે ।
નીલોત્પલસુનેત્રાય ગમ્ભીરધીરબુદ્ધયે ॥
સર્વવિદ્યાધિનાથાય સર્વક્લેશાપહારિણે ।
વિવિધધર્મસંબોધિમાર્ગોપચિતાય ચ ॥
મોક્ષમાર્ગાભિરુઢાય પ્રબલધર્મબિભ્રતે ।
પ્રાપ્તસંબોધિસચ્ચિત્તસન્માર્ગોપચિતાય ચ ॥
પ્રેતાદિદુર્ગતિક્લેશપરિમોક્ષણકરાય ચ ।
પરમાણુરજોસંખ્યં સમાધિં દધતે નમઃ ॥
નમસ્તે લોકનાથાય બોધિસત્વાય તે સદા ।
મહાસત્ત્વાય સદ્ધર્મગુણસંપત્તિદાયિને ॥
નમામિ તે જગચ્છાસ્તઃ સદાહં શરણં વ્રજન્ ।
ભજાનિ સતતં ભક્ત્યા તત્પ્રસીદ જગત્પ્રભો ॥
ક્ષન્તવ્યં મે ઽપરાધત્વં યન્મયાપકૃતં ભવેત્ ।
અદ્યારભ્ય સદા શાસ્તર્ભવે ત્વચ્છરણાશ્રીતઃ ॥
ભવદાજ્ઞાં શિરો ધૃત્વા ચરિષ્યામિ જગદ્ધિતે ।
તથાત્રાહં કરિષ્યામિ ભવતા દિશ્યતે યથા ॥
તદ્ ભવાન્ મે સદાલોક્ય પ્રસીદતુ જગત્પ્રભો ।
ભવદભિમતં કાર્યં તસ્કરિષ્યામ્યહં ભવે ॥
ઇત્યેવં ધર્મરાજો ઽસૌ સ્તુત્વા સંપ્રાર્થયન્ મુદા ।
તં પુનઃ સાંજલિર્નત્વા સમુપતિષ્ઠતે પુનઃ ॥
તતો લોકેશ્વરો ઽસૌ તં ધર્મરાજં વિલોકયન્ ।
સમાદિશતિ સંબોધિમાર્ગે નિયોક્તુમાદરત્ ॥
યમ ત્વં ધર્મરાજો ઽસિ સર્વલોકાનુશાસકઃ ।
તત્સમ્પદ્ભિર્ગયિત્વૈવ સત્ત્વાન્ ધર્મે ઽનુશાસય ॥
યે ચાપિ પ્રાણિનો દુષ્ટાઃ પાપિષ્ઠા અપિ દુર્ધિયઃ ।
તે ઽપિ ધર્મે પ્રતિષ્ઠાપ્ય બોધયિત્વા પ્રયત્નતઃ ॥
યે ચાપિ શ્રદ્ધયા ભક્ત્યા ત્રિરત્નં શરણં ગતાઃ ।
ભજન્તિ સર્વદા નિત્યં સંબોધિધર્મવાંછિનઃ ॥

તે સર્વે ઽપિ સમાલોક્ય પાલનીયાસ્ત્વયા સદા ॥
બોધયિત્વા સમાલોક્ય પાલનીયાસ્ત્વાય્ર સદા ॥
બોધયિત્વા ચ તે સર્વે ચારયિત્વા શુભે વ્રતે ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય પ્રેષણીયાઃ સુખાવતીમ્ ॥
યે ચાપિ પાપિનો દુષ્ટાસ્તાનપિ ત્વં પ્રયત્નતઃ ।
પ્રબોધય સમાલોક્ય ચારયસ્વ શુભે સદા ॥
ઇત્યેવં મે વચનં શ્રુત્વા સંબોધિં યદિ વાંછસિ ।
બોધિચર્યાવ્રતં ધૃત્વા સંચરસ્વ જગદ્ધિતે ॥
યદ્યેવં કુરુષે લોકે દયાધર્મં સમાચરન્ ।
ધર્મરાજાભિધાનં તે યથાર્થ્યસફલં વ્રજેત્ ॥
ઇત્યેવં સમુપાદિષ્ટં તેન લોકેશ્વરેણ સઃ ।
ધર્મરાજઃ સમાકર્ણ્ય તથેતિ પરિબુધ્યતે ॥
તતઃ સ ધર્મરાજસ્તં લોકેશ્વર જિનાત્મજમ્ ।
સમીક્ષ્ય સાંજલિર્નત્વા સંપ્રયાતિ સ્વમાલયમ્ ॥
તતો ઽસૌ લોકનાથો ઽપિ સંપ્રસ્થિતિ કૃપાકુલઃ ।
અન્યત્રાપિ સમુદ્ધર્તું સત્ત્વાન્ સંચરતે પુનઃ ॥
॥ ઇત્યવીચિસંશોષણધર્મરાજાભિબોધનપ્રકરણમ્ ॥
3. સૂચીમુખોદર પર્વત પ્રેતોદ્ધારણ પ્રકરણ
અથ સર્વનીવરણવિષ્કમ્ભી સુગતાત્મજઃ ।
બોધિસત્ત્વો મુનીન્દ્રં તં સંપશ્યંચૈવમબ્રવીત્ ॥
કદાસૌ ભગવંછાસ્તર્ લોકેશ્વરો જિનાત્મજઃ ।
બોધિસત્ત્વ ઇહાગચ્છેત્તત્સમાદેષ્ટુમર્હતિ ॥
ઇતિ તદુક્તમાકર્ણ્ય ભગવાન્ સ મુનીશ્વરઃ ।
બોધિસત્ત્વં તમાલોક્ય પુનરેવં સમાદિશત્ ॥
અસૌ શ્રીમાન્ મહાસત્ત્વઃ કુલપુત્ર તતશ્ચરન્ ।
પ્રેતલોકાન્ સમુદ્ધર્તું પ્રેતાલયે ઽભિગચ્છતિ ॥
તત્ર પ્રેતાલયે ગત્વા પ્રેતાન્ પશ્યન્ સ દૂરતઃ ।
શીતરશ્મિ સમુત્સૃજ્ય પ્રવિવેશ પ્રભાસયન્ ॥
તદ્રશ્મીઃ સંપ્રભાસન્તીઃ સમવભાસ્ય સર્વતઃ ।
તત્પ્રેતભુવનં સર્વં કરોતિ શીતતાન્વિતમ્ ॥
તદા તે પ્રેતિકાઃ સર્વે શીતરશ્મિસમન્વિતાઃ ।
કિમેતદિતિ સંચિન્ત્ય તિષ્ઠન્તિ વિસ્મયાન્વિતાઃ ॥
યદા તત્ર પ્રવિષ્ટો ઽસૌ લોકેશ્વરઃ પ્રભાસયન્ ।
તદા વજ્રાશનિર્ભૂમિ ઉપશાન્તા સમન્તતઃ ॥
તદદ્ભુતં સમાઅલોક્ય દ્વારપાલઃ સ વિસ્મિતઃ ।
કિમતેતદિતિ સંચિન્ત્ય લોહિતાક્ષો વિલોકયન્ ॥
ઉત્થાય સહસાદાય કાલકૂટમહાવિષમ્ ।
ભિણ્ડિપાલં ધનુર્બાણં ધૃત્વા સંત્રસતે રુષા ॥
તત્ર તં રત્નપદ્મસ્થં શીતરશ્મિપ્રભાસ્વરમ્ ।
વિલોક્યાસૌ મહારૌદ્રચિત્તો ઽપિ વિસ્મયાન્વિતઃ ॥

તદ્રશ્મિસંપરિસ્પૃષ્ટઃ કારુણ્યચિત્તમાપ્તવાન્ ।
સ્વપાપસાધનં કર્મ સંભાવ્યૈવં વિચિન્તતે ॥
ધિગ્માં યદીદૃશે પાપસાધને દુષ્ટકર્મણિ ।
સંરક્તો દ્વારપાલો ઽત્ર ભૂત્વા કરોમિ પાપકાન્ ॥
નૈવ મે ઈદૃશં કર્મ પાલયતઃ શુભં ભવેત્ ।
નૂનમેતન્મહત્પાપfઅલં તુહ્યાં ભવે સદા ॥
કિમીદૃગ્કર્મ સાધવ્યં કેવલદુઃખસાધનમ્ ।
તદહં નાત્ર તિષ્ઠેયં હ્યુક્ત્વા ગેહં વ્રજાન્યપિ ॥
ઇતિ વિચિન્ત્ય સ દ્વારપાલો ઽતિકરુણાન્વિતઃ ।
પુરતસ્તં મહાસત્ત્વં પ્રણત્વા ચરતે તતઃ ॥
તત્ર તં સમુપાયાતં સુધાંશુસંપ્રભાસિતમ્ ।
સમીક્ષ્ય પ્રેતિકાઃ સર્વે ધાવન્તિ પુરતો દ્રુતમ્ ॥
તસ્ય તે પુર આગત્ય ક્ષુત્પિપાસાગ્નિતાપિતાઃ ।
પાનીયમભિયાચન્તસ્તિષ્ઠન્તિ પરિવૃત્ય વૈ ॥
તાન્ દૃષ્ટ્વા સ મહાસત્ત્વઃ સૂચીમુખાનગોદરાન્ ।
દગ્ધસ્થૂણાશ્રયાનસ્થિયન્ત્રવદતિમૂર્ચ્છિતાન્ ॥
સ્વકેશરોમસંચ્છન્નાઃ કૃશાંગાન્ વિકૃતાનનાન્ ।
ક્ષુપ્તિપાસાગ્નિસન્દગ્ધાન્ વિણ્મૂત્રશ્લેષ્મભોજિનઃ ॥
ઈદૃશાન્ પાપિનો દુષ્ટાન્ પ્રેતાન્ સર્વાન્ વિલોકયન્ ।
તેભ્યો ઽતિકરુણાર્તાત્મા દાદત્યબ્જાદ્ભવં જલમ્ ॥
તદમ્બુ તે નિપીયાપિ પ્રેતાસ્સર્વે ન તૃપ્તિતાઃ ।
ભૂયો ઽપિ પાતુમિચ્છન્ત ઉપતિષ્ઠિન્ત તત્પુરઃ ॥
તાનતૃપ્તાન્ સમાલોક્ય લોકેશો ઽતિદયાકુલઃ ।
દશભ્યઃ સ્વાંગુલીભ્યો ઽપિ નિશ્ચારયતિ નિમ્નગાઃ ॥
તચ્છ્રવન્તીઃ સમાલોક્ય સર્વે તે પ્રેતિકા મુદા ।
યથેચ્છા સંપિબન્તો ઽપિ નૈવ તૃપ્તિસમાગતાઃ ॥
ભૂયો ઽપિ પાતુમિચ્છન્તઃ સર્વે તે સમુપાશ્રિતાઃ ।
તમેવં સમુપાલોક્ય વિભ્રમન્તે તૃષાતુરાઃ ॥
ભ્રમતસ્તાન્ વિલોક્યાસૌ લોકેશો ઽતિદયાન્વિતઃ ।
દશપાદાંગુલીભ્યો ઽપિ નિશ્યારયતિ ચાપરાઃ ॥
તાશ્ચ મહાનદીર્દૃષ્ટ્વા પ્રેતાસ્સર્વે ઽપિ તે મુદા ।
સમુપેત્ય પિબન્તો ઽપિ નૈવ તૃપ્તિં સમાગતાઃ ॥
તાનતૃતાન્ વિલોક્યાસૌ લોકેશો ઽતિકૃપાન્વિતઃ ।
સર્વેભ્યો રોમકૂપેભ્યો નિશ્ચારયતિ ચાપગાઃ ॥
તાંશ્ચાપિ તે સમાલોક્ય સર્વાપ્રેતાઃ તૃઇષાર્દિતાઃ ।
સહસા સમુપાશ્રીત્ય પ્રપિબન્તે યથેપ્સિતમ્ ॥
યદા તેઅ પ્રેતિકાઃ સર્વે તદુદકં સુધાનિભમ્ ।
અષ્ટાંગગુણસંપન્નં પિબન્ત્યાસ્વાધ્યમોદિતાઃ ॥
તદા સર્વે ઽપિ તે પૂર્ણગાત્રા વિપુલકણ્ઠકાઃ ।
પરિપુષ્ટેન્દ્રિયાસ્તૃપ્તા ભવન્તિ સંપ્રમોદિતાઃ ॥