ગીતગોવિન્દ · અધ્યાય 4
યમુના-તીર-વાનીર-નિકુઞ્જે મન્દમ્-આસ્થિતમ્ ।
પ્રાહ પ્રેમ-ભર-ઉદ્ભ્રાન્તમ્ માધવમ્ રાધિકા-સખી ॥
નિન્દતિ ચન્દનમ્ ઇન્દુકરણમ્ અનુ વિન્દતિ ખેદમ્ અધીરમ્ ।
વ્યાલ-નિલય-મિલનેન ગરલમ્ ઇવ કલયતિ મલય-સમીરમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
અવિરલ-નિપતિત-મદન-શરાત્ ઇવ ભવત્-અવનાય વિશાલમ્ ।
સ્વ-હૃદય-મર્મણિ વર્મ કરોતિ સજલ-નલિની-દલ-જાલમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
કુસુમ-વિશિખ-શર-તલ્પમ્ અનલ્પ-વિલાસ-કલા-કમનીયમ્ ।
વ્રતમ્ ઇવ તવ પરિરમ્ભ-સુખાય કરોતિ કુસુમ-શયનીયમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
વહતિ ચ ગલિત-વિલોચન-જલ-ભરમ્ આનન-કમલમ્ ઉદારમ્ ।
વિધુમ્ ઇવ વિકટ-વિધુન્તુદ-દન્ત-દલન-ગલિત-અમૃત-ધારમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
વિલિખતિ રહસિ કુરઙ્ગ-મદેન ભવન્તમ્ અસમશર-ભૂતમ્ ।
પ્રણમતિ મકરમ્ અધઃ વિનિધાય કરે ચ શરમ્ નવ-ચૂતમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
પ્રતિ-પદમ્ ઇદમ્ અપિ નિગદતિ માધવ તવ ચરણે પતિતા અહમ્ ।
ત્વયિ વિમુખે મયિ સપદિ સુધા-નિધિઃ અપિ તનુતે તનુ-દાહમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
ધ્યાન-લયેન પુરઃ પરિકલ્પ્ય ભવન્તમ્ અતીવ દુરાપમ્ ।
વિલપતિ હસતિ વિષીદતિ રોદિતિ ચઞ્ચતિ મુઞ્ચતિ તાપમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
શ્રીજયદેવ-ભણિતમ્ ઇદમ્ અધિકમ્ યદિ મનસા નટનીયમ્ ।
હરિ-વિરહ-આકુલ-બલ્લવ-યુવતિ-સખી-વચનમ્ પઠનીયમ્ ॥
સા વિરહે તવ દીના
માધવ મનસિજ-વિશિખ-ભયાત્ ઇવ ભાવનયા ત્વયિ લીના ॥
આવાસઃ વિપિનાયતે પ્રિય-સખી-માલા અપિ જાલાયતે
તાપઃ અપિ શ્વસિતેન દાવ-દહન-જ્વાલા-કલાપાયતે ।
સા અપિ ત્વત્-વિરહેણ હન્ત હરિણીરૂપાયતે હા કથમ્
કન્દર્પઃ અપિ યમાયતે વિરચયન્ શાર્દૂલ-વિક્રીડિતમ્ ॥
સ્તન-વિનિહિતમ્ અપિ હારમ્ ઉદારમ્ ।
સા મનુતે કૃશ-તનુઃ અતિભારમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
સરસ-મસૃણમ્ અપિ મલયજ-પઙ્કમ્ ।
પશ્યતિ વિષમ્ ઇવ વપુષિ સશઙ્કમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
શ્વસિત-પવનમ્ અનુપમ-પરિણાહમ્ ।
મદન-દહનમ્ ઇવ વહતિ સદાહમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
દિશિ દિશિ કિરતિ સજલ-કણ-જાલમ્ ।
નયન-નલિનમ્ ઇવ વિગલિત-નાલમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
નયન-વિષયમ્ અપિ કિસલય-તલ્પમ્ ।
કલયતિ વિહિત-હુતાશ-વિકલ્પમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
ત્યજતિ ન પાણિ-તલેન કપોલમ્ ।
બાલ-શશિનમ્ ઇવ સાયમ્ અલોલમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
હરિઃ ઇતિ હરિઃ ઇતિ જપતિ સકામમ્ ।
વિરહ-વિહિત-મરણા ઇવ નિકામમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
શ્રીજયદેવ-ભણિતમ્ ઇતિ ગીતમ્ ।
સુખયતુ કેશવ-પદમ્ ઉપનીતમ્ ॥
રાધિકા વિરહે તવ કેશવ ॥
સા રોમાઞ્ચતિ સીત્કરોતિ વિલપતિ ઉત્કમ્પતે તામ્યતિ
ધ્યાયતિ ઉદ્ભ્રમતિ પ્રમીલતિ પતતિ ઉદ્યાતિ મૂર્ચ્છતિ અપિ ।
એતાવતિ અતનુ-જ્વરે વર-તનુઃ જીવેત્ ન કિમ્ તે રસાત્
સ્વઃ-વૈદ્ય-પ્રતિમ પ્રસીદસિ યદિ ત્યક્તઃ અન્યથા ન અન્તકઃ ॥
સ્મર-આતુરામ્ દૈવત-વૈદ્ય-હૃદ્ય ત્વત્-અઙ્ગ-સઙ્ગ-અમૃત-માત્ર-સાધ્યામ્ ।
વિમુક્ત-બાધામ્ કુરુષે ન રાધામ્ ઉપેન્દ્ર વજ્રાત્ અપિ દારુણઃ અસિ ॥
કન્દર્પ-જ્વર-સંજ્વર-આતુર-તનોઃ આશ્ચર્યમ્ અસ્યાઃ ચિરમ્
ચેતઃ ચન્દન-ચન્દ્રમઃ-કમલિની-ચિન્તાસુ સંતામ્યતિ ।
કિંતુ ક્લાન્તિ-વશેન શીતલ-તનુમ્ ત્વામ્ એકમ્ એવ પ્રિયમ્
ધ્યાયન્તી રહસિ સ્થિતા કથમ્ અપિ ક્ષીણા ક્ષણમ્ પ્રાણિતિ ॥
ક્ષણમ્ અપિ વિરહઃ પુરા ન સેહે
નયન-નિમીલન-ખિન્નયા યયા તે ।
શ્વસિતિ કથમ્ અસૌ રસાલ-શાખામ્
ચિર-વિરહેણ વિલોક્ય પુષ્પિત-અગ્રામ્ ॥
મૂળ પાઠ: Gītagovinda · Edition: Barbara Stoler-Miller (New York 1977), with occasional amendments. · Data entry Jakub Cejka · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0