ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 2.38

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે દ્વિતીયાંશે પ્રેતકલ્પે ધર્મકાણ્ડે સોદકુમ્ભશ્રાદ્ધનિરૂપણં નામ સપ્તત્રિંશો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 38
તાર્ક્ષ્ય ઉવાચ ।
દાનતીર્થાર્થિતં મોક્ષં સ્વર્ગઞ્ચ વદ મે પ્રભો ।
કેન મોક્ષમવાપ્નોતિ કેન સ્વર્ગે વસેચ્ચિરમ્

કેન ગચ્છતિ તેજસ્તુ સ્વર્લોકાત્ સત્યલોકતઃ ।
માનુષ્યં કેન લભતે નરકેશુ નિમજ્જતિ

એતન્મે વદનિશ્ચિત્ય ભક્તાનાં મોક્ષદાયક ।
બ્રૂહિ કસ્મિન્ મૃતે સ્વર્ગે પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે

શ્રીવિષ્ણુરુવાચ ।
માનુષ્યં ભારતે વર્ષે ત્રયોદશસુ જાતિષુ

તત્ પ્રાપ્ય મ્રિયતે ક્ષેત્રે પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે ।
અયોધ્યા મથુરા માયા કાશી કાઞ્ચી અવન્તિકા

પુરી દ્વારવતી જ્ઞેયા સપ્તૈતા મોક્ષદાયિકાઃ ।
સન્ન્યસ્તમિતિ યો બ્રુયાત્ પ્રાણૈઃ કણ્ઠગતૈરપિ

મૃતો વિષ્ણુપુરં યાતિ ન પુનર્જાયતે ક્ષિતૌ ।
સકૃદુચ્ચરિતં યેન હરિરિત્યક્ષરદ્વયમ્

બદ્ધઃ પરિકરસ્તેન મોક્ષાય ગમનં પ્રતિ ।
કૃષ્ણકૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ યો માં સ્મરતિ નિત્યશઃ

જલ ભિત્ત્વા યથા પદ્મં નરકાદુદ્ધરામ્યહમ્ ।
શાલગ્રામજિલા યત્ર યત્ર દ્વારવતી શિલા

ઉભયોઃ સઙ્ગમો યત્ર મુક્તિસ્તત્ર ન સંશયઃ ।
શાલગ્રામશિલા યત્ર પાપદોષક્ષયાવહા

તત્સન્નિધાનમરણાન્મુક્તિર્જન્તોઃ સુનિશ્ચતા ।
રોપણાત્ પાલનાત્ સેકાદ્ધ્યાનસ્પર્શનકીર્તનાત્ ।
તુલસી દહતે પાપં નૃણાં જન્માર્જિતં ખગ

જ્ઞાનહૃદે સત્યજલે રાગદ્વેષમલાપહે ।
યઃ સ્નાતો માનસે તીર્થે ન સ લિપ્યેત પાતકૈઃ

ન કાષ્ઠે વિદ્યતે દેવો ન શિલાયાં કદાચન ।
ભાવે હિ વિદ્યતે દેવસ્તસ્માદ્ભાવં સમાચરેત્

પ્રાતઃ પ્રાતઃ પ્રપશ્યન્તિ નર્મદાં મત્સ્યઘાતિનઃ ।
ન તે શિવપુરીં યાન્તિ ચિત્તવૃત્તિર્ગરીયસી

યાદૃક્ ચિત્તપ્રતીતિઃ સ્યાત્ તાદૃક્ કર્મફલં નૃણામ્ ।
પરલોકગતિસ્તાદૃક સૂચીસૂત્રવિચારવત્

બ્રાહ્મણાર્થે ગવાર્થે ચ સ્ત્રીણાં બલવધેષુ ચ ।
પ્રાણત્યાગપરો યસ્તુ સ વૈ મોક્ષમવાપ્નુયાત્

અનાશકે મૃતૌ યસ્તુ સ વૈ મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ।
અનાશકે મૃતો યસ્તુ સ મુક્તઃ સર્વબન્ધનૈઃ

દત્ત્વા દાનાનિ વિપ્રેભ્યસ્તતો મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ।
એતે વૈ મોક્ષમાર્ગાશ્ચ સ્વર્ગમાર્ગાસ્તથૈવ ચ

ગોગ્રહે દેશવિધ્વંસે મરણં રણતીર્થયોઃ ।
ઉત્તમાધમમધ્યસ્ય બાધ્યમાનસ્ય દેહિનઃ ।
આત્માનં તત્ર સન્ત્યજ્ય સ્વર્ગવાસં લભેચ્ચિરમ્

જીવિતં મરણઞ્ચૈવ દ્વયં શિક્ષેત પણ્ડિતઃ ।
જીવિતં દાનભોગાભ્યાં મરણં રણતીર્થયોઃ

હરિક્ષેત્રે કુરુક્ષેત્રે ભૃગુક્ષેત્રે તથૈવ ચ ।
પ્રભાસે શ્રીસ્થલે ચૈવ અર્બુદે ચ ત્રિપુષ્કરે

ભૂતેશ્વરે મૃતો યસ્તુ સ્વર્ગે વસતિ માનવઃ ।
બ્રહ્મણો દિવસં યાવત્ તતઃ પતતિ ભૂતલે

વર્ષવૃત્તિન્તુ યો દદ્યાદ્બ્રાહ્મણે દોષવર્જિતે ।
સર્વં કલં સ મુદ્ધૃત્ય સ્વર્ગલોકે મહીયતે

કન્યાં વિવાહયેદ્યસ્તુ બ્રાહ્મણં વેદપારગમ્ ।
ઇન્દ્રલોકે વસેત્ સો ઽપિ સ્વકુલૈઃ પરિવેષ્ટિતઃ

મહાદાનાનિ દત્વા ચ નરસ્તત્ફલમામુયાત્

વાપી કૂપતડાગાનામારામસુરસદ્મનામ્ ।
જીર્ણોદ્ધારં પ્રકુર્વાણઃ પૂર્વકર્તુઃ ફલં લભેત્ ।
જીર્ણોદ્ધારેણ વા તેષાં તત્ પુણ્યં દ્વિગુણં ભવેત્

શીતવા તાતપહરમપિ પર્ણકુટીરકમ્ ।
કૃત્વા વિપ્રાય વિદુષે પ્રદદાતિ કુટુમ્બિને

તિસ્રઃ કોટ્યોર્ધકોટી ચ નરઃ સ્વર્ગે મહીયતે

યા સ્ત્રી સવર્ણા સંશુબા મૃતં પતિમનુવ્રજેત્ ।
સા મૃતા સ્વર્ગમાપ્નોતિ વર્ષાણાં રોમસંખ્યતા

પુત્રપૌત્રાદિકં ત્યક્ત્વા સ્વપતિં યાનુગચ્છતિ ।
સ્વર્ગં લભેતાં તૌ ચોભૌ દિવ્યસ્ત્રીભિરલઙ્કૃતૌ

કૃત્વા પાપાન્યનેકાનિ ભર્તૃદ્રોહમતિઃ સદા ।
પ્રક્ષાલયતિ સર્વાણિ યા સ્વં પતિમનુવ્રજેત્

મહાપાપસમાચારો ભર્તા ચેદ્દુષ્કૃતી ભવેત્ ।
તસ્યાપ્યનુવ્રતા નારી નારાયેત્ સર્વકિલ્બિષમ્

ગ્રાસમાત્રં નિયમતો નિત્યદાનં કરોતિ યઃ ।
ચતુશ્ચામરસંયુક્તવિમાનેનાધિગચ્છતિ

યત્ કૃતં હિ મનુષ્યેણ પાપમામરણાન્તિકમ્ ।
તત્ સર્વં નાશમાયાતિ વર્ષવૃત્તિપ્રદાનતઃ

ભૂતં ભવ્યં બવિષ્યઞ્ચ પાપં જન્મત્રયાર્જિતમ્ ।
પક્ષાલયતિ તત્ સર્વં વિપ્રકન્યોપનાયનાત્

દશકૂપસમા વાપિ દશવાપીસમં સરઃ ।
સરો ભિર્દશભિસ્તુલ્યા યા પ્રપા નિર્જલે વને

યા વાપી નિર્જલે દેશે યદ્દાનં નિર્ધને દ્વિજે ।
પ્રાણિનાં યો દયાં ધત્તે સ ભવેન્નાકનાયકઃ

એવમાદિભિરન્યૈશ્ચ સુકૃતૈઃ સ્વર્ગભાગ્ભવેત્ ।
સ તત્ સર્વં ફલં પ્રાપ્ય પ્રતિષ્ઠાં પરમાં લભેત્

ફલ્ગુ કાર્યં પરિત્યજ્ય સતતં ધર્મવાન્ ભવેત્ ।
દાનં દમો દયા ચેતિ સારમેતત્ ત્રયં ભુવિ

દાનં સાધોર્દરિદ્રસ્ય શૂન્યલિઙ્ગસ્ય પૂજનમ્ ।
અનાથપ્રેતસંસ્કારઃ કોટિયજ્ઞફલપ્રદઃ