ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.145

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે હરિવંશવર્ણનં નામ ચતુશ્ચાત્વારિંશદુત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 145
બ્રહ્મોવાચ ।
ભારતં સંપ્રવક્ષ્યામિ ભારાવતરણં ભુવઃ ।
ચક્રે કૃષ્ણો યુધ્યમાનઃ પાણ્ડવાદિનિમિત્તતઃ

વિષ્ણુનાભ્યબ્જતો બ્રહ્મા બ્રહ્મપુત્રો ઽત્રિરત્રિતઃ ।
સોમસ્તતો બુધસ્તસ્માદિલાયાં ચ પુરૂરવાઃ

તસ્યાયુસ્તત્ર વંશે ઽભૂદ્યયાતિર્ભરતઃ કુરુઃ ।
શન્તનુસ્તસ્ય વંશે ઽભૂદ્ગઙ્ગાયાં શન્તનોઃ સુતઃ

ભીષ્મઃ સર્વગુણૈયુક્તો બ્રહ્મવૈવર્તપારગઃ

શન્તનોઃ સત્યવત્યાં ચ દ્વૌ પુત્રૌ સંબભૂવતુઃ ।
ચિત્રાઙ્ગદન્તુ ગન્ધર્વઃ પુત્રં ચિત્રાઙ્ગદો ઽવધીત્

અન્યો વિચિત્રવીર્યો ઽભૂત્કાશીરાજસુતાપતિઃ ।
વિચિત્રવીર્યે સ્વર્યાતે વ્યાસાત્તત્ક્ષેત્રતો ઽભવત્

ધૃતરાષ્ટો ઽમ્બિકાપુત્રઃ પાણ્ડુરામ્બાલિકાસુતઃ ।
ભુજિષ્યાયાન્તુ વિદુરો ગાન્ધાર્યાં ધૃતરાષ્ટ્રતઃ

દુર્યોધનપ્રધાનાસ્તુ શતસંખ્યા મહાબલાઃ ।
પાણ્ડોઃ કુન્ત્યાઞ્ચ માદ્યાં ચ પઞ્ચ પુત્રાઃ પ્રજજ્ઞિરે

યુધિષ્ઠિરો ભીમસેનો હ્યર્જુનો નકુલસ્તથા ।
સહદેવશ્ચ પઞ્ચૈતે મહાબલપરાક્રમાઃ

કુરુપાણ્ડવયોર્વૈરં દૈવયો ગાદ્બભૂવ હ ।
દુર્યોધનેનાધીરેણ પાણ્ડવાઃ સમુપદ્રુતાઃ

દગ્ધા જતુગૃહે વીરાસ્તે મુક્તાઃ સ્વધિયામલાઃ

તતસ્તદેકચક્રાયાં બ્રાહ્મણસ્ય નિવેશને ।
વિવિશુસ્તે મહાત્માનો નિહત્ય બકરાક્ષસમ્

તતઃ પાઞ્ચાલવિષયેદ્રૌપદ્યાસ્તે સ્વયંવરમ્ ।
વિજ્ઞાય વીર્યશુલ્કાન્તાં પાણ્ડવા ઉપયેમિરે

દ્રોણભીષ્માનુમત્યા તુ ધૃતરાષ્ટ્રઃ સમાનયત્ ।
અર્દ્વરાજ્યં તતઃ પ્રાપ્તા ઇન્દ્રપ્રસ્થે પુરોત્તમે

રાજસૂયન્તતશ્ચક્રુઃ સભાં કૃત્વા યતવ્રતાઃ ।
અર્જુનો દ્વારવત્યાન્તુ સુભદ્રાં પ્રાપ્તવાન્પ્રિયામ્ ।
વાસુદેવસ્ય ભગિનીમનુમત્યા મુરદ્વિષઃ

નન્દિઘોષં રથં દિવ્યમગ્નેર્ઘનુરનુત્તમમ્ ।
ગાણ્ડીવં નામ તદ્દિવ્યં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
અક્ષયાન્સાયકાંશ્ચૈવ તથાભેદ્યઞ્ચ દંશનમ્

સ તેન ધનુષા વીરઃ પાણ્ડવો જાતવેદસમ્ ।
કૃષ્ણદ્વિતીયો બીભત્સુરતર્પયત વીર્યવાન્

નૃપાન્દિગ્વિજયે જિત્વા રત્નાન્યાદાય વૈ દદૌ ।
યુધિષ્ઠિરાય મહતે ભ્રાત્રે નીતિવિદે મુદા

યુધિષ્ઠિરો ઽપિ ધર્માત્મા ભ્રાતૃભિઃ પરિવારિતઃ ।
જિતો દુર્યોધનેનૈવ માયાદ્યૂતેન પાપિના ।
કર્ણદુઃ શાસનમતે સ્થિતેન શકુનેર્મતે

અથ દ્વાદશ વર્ષાણિ વને તેપુર્મહત્તપઃ ।
સધૌમ્યા દ્રૌપદીષષ્ઠા મુનિવૃન્દાભિસંવૃતાઃ

યયુર્વિરાટનગરં ગુપ્તરૂપેણ સંશ્રિતાઃ ।
વર્ષમેકં મહાપ્રાજ્ઞા ગોગ્રહાત્તમપાલયન્

તતે યાતાઃ સ્વકં રાષ્ટ્રં પ્રાર્થયામાસુરાદૃતાઃ ।
પઞ્ચગ્રામાનર્ધરાજ્યાદ્વીરા દુર્યોધનં નૃપમ્

નાપ્તવન્તઃ કુરુક્ષેત્રે યુદ્ધઞ્ચક્રુર્બલાન્વિતાઃ ।
અક્ષૌહિણીભિર્દિવ્યાભિઃ સપ્તભિઃ પરિવારિતાઃ

એકાદશભિરુદ્યુક્તા યુક્તા દુર્યોધનાદયઃ ।
આસીદ્યુદ્ધં સંકુલં ચ દેવાસુરરણોપમમ્

ભીષ્મઃ સેનાપતિરભૂદાદૌ દૌર્યોધને બલે ।
પાણ્ડવાનાં શિખણ્ડી ચ તયોર્યુદ્ધં બભૂવ હ ।
શસ્ત્રાશસ્ત્રિ મહાઘોરં ધસરાત્રં શરાશરિ

શિખણ્ડ્યર્જુનબાણૈશ્ચ ભીષ્મઃ શરશતૈશ્ચિતઃ ।
ઉત્તરાયણમાવીક્ષ્ય ધ્યાત્વા દેવં ગદાધરમ્

ઉક્ત્વા ધર્માન્બહુવિધાંસ્તર્પયિત્વા પિતૄન્બહૂન્ ।
આનન્દે તુ પદે લીનો વિમલે મુક્તકિલ્બિષે

તતો દ્રોણો યયૌ યોદ્ધું ધૃષ્ટદ્યુમ્નેન બીર્યવાન્ ।
દિનાનિ પઞ્ચ તદ્યુદ્ધમાસીત્પરમદારુણમ્

યત્ર તે પૃથિવીપાલા હતાઃ પાર્થેન સંગરે ।
શોકસાગરમાસાદ્ય દ્રોણો ઽપિ સ્વર્ગમાપ્તવાન્

તતઃ કર્ણા યયૌ યોદ્ધુમર્જુનેન મિહાત્મના ।
દિનદ્વયં મહાયુદ્ધં કૃત્વા પાર્થાસ્ત્રસાગરે ।
નિમગ્નઃ સૂર્યલોકન્તુ તતઃ પ્રાપ સ વીર્યવાન્

તતઃ શલ્યો યયૌ યોદ્ધું ધર્મરાજેન ધીમતા ।
દિનાર્ધેન હતઃ શલ્યો બાણૈર્જ્વલનસન્નિભૈઃ

દુર્યોધનો ઽથ વેગેન ગદામાદાય વીર્યવાન્ ।
અભ્યધાવત વૈ ભીભં કાલાન્તકયમોપમઃ

અથ ભીમેન વીરેણ ગદયા વિનિપાતિતઃ ।
અશ્વત્થામા ગતો દ્રૌણિઃ સુપ્તસૈન્યં તતો નિશિ

જઘાન બાહુવીર્યેણ પિતુર્વધમનુસ્મરન્ ।
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં જઘાનાથ દ્રૌપદેયાંશ્ચ વીર્યવાન્

દ્રૌપદ્યાં રુદ્યમાનાયામશ્વત્થામ્નઃ શિરોમણિમ્ ।
ઐષિકાસ્ત્રેણ તં જિત્વા જગ્રાહાર્જુન ઉત્તમમ્

યુધિષ્ઠિરઃ સમાશ્વાસ્ય સ્ત્રીજનં શોકસંકુલમ્ ।
સ્નાત્વા સન્તર્પ્ય દેવાંશ્ચ પિતૄનથ પિતામહાન્

આશ્વાસિતો ઽથ ભીષ્મેણ રાજ્યઞ્ચૈવાકરોન્મહત્ ।
વિષ્ણુમીજે ઽશ્વમેધેન વિધિવદ્દક્ષિણાવતા

રાજ્યે પરીક્ષિતં સ્થાપ્ય યાદવાનાં વિનાશનમ્ ।
શ્રુત્વા તુ મૌસલે રાજા જપ્ત્વા નામસહસ્રકમ્

વિષ્ણોઃ સ્વર્ગં જગામાથ ભીમાદ્યૈર્ભ્રાતૃભિર્યુતઃ ।
વાસુદેવઃ પુનર્બુદ્ધ-સંમોહાય સુરદ્વિષામ્

કલ્કિર્વિષ્ણુશ્ચ ભવિતા શંભલગ્રામકે પુનઃ ।
અશ્વારૂઢો ઽખિલાંલ્લોકાંસ્તદા ભસ્મીકરિષ્યતિ

દેવાદીનાં રક્ષણાય હ્યધર્મહારણાય ચ ।
દુષ્ટાનાઞ્ચ વધાર્થાય હ્યવતારં કરોતિ ચ

યથા ધન્વન્તરિર્વંશે જાતઃ ક્ષીરોદમન્થને ।
દેવાદીનાં જીવનાય હ્યાયુર્વેદમુવાચ હ

વિશ્વામિત્રસુતાયૈવ શુશ્રુતાય મહાત્મને ।
ભારતાંશ્ચાવતારાંશ્ચ શ્રુત્વા સ્વર્ગં વ્રજેન્નરઃ