ગરુડ પુરાણ · અધ્યાય 1.142

ઇતિ શ્રીગારુડે મહાપુરાણે પૂર્વખણ્ડે પ્રથમાંશાખ્યે આચારકાણ્ડે ભવિષ્ય રાજવંશ દૃ નામૈકચત્વારિંશદુત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીગરુડમહાપુરાણમ્- 142
બ્રહ્મોવાચ ।
વિંશાદીન્પાલયામાસ હ્યવતીર્ણો હરિઃ પ્રભુઃ ।
દૈત્યધર્મસ્ય નાશાર્થં વેદધર્માદિગુપ્તયે

મત્સ્યાદિકસ્વરૂપેણ ત્વવતારં કરોત્યજઃ ।
મત્સ્યો ભૂત્વા હયગ્રીવં દૈત્યં હત્વાજિકણ્ટકમ્

વેદાનાનીય મન્વાદીન્પાલયામાસ કેશવઃ ।
મન્દરં ધારયામાસ કૂર્મો ભૂત્વા હિતાય ચ

ક્ષીરોદમથને વૈ દ્યો દેવો ધન્વન્તરિર્હ્યર્ભૂત્ ।
બિભ્રત્કમણ્ડલું પૂર્ણમમૃતેન સમુત્થિતઃ

આયુર્વેદમથાષ્ટાઙ્ગં સુશ્રુતાય સ ઉક્તવાન્ ।
અમૃતં પાયયામાસ સ્ત્રીરૂપી ચ સુરાન્હરિઃ

અવતીર્ણો વરાહો ઽથ હિરણ્યાક્ષં જઘાન હ ।
પૃથિવીં ધારયામાસ પાલયામાસ દેવતાઃ

નરસિંહો ઽવર્તોર્ણો ઽથ હિરણ્યકશિપુંરિપુમ્ ।
દૈત્યાન્નિહતવાન્વેદધર્માદીનભ્યપાલયત્

તતઃ પરશુરામો ઽભૂજ્જમદગ્નેર્જગત્પ્રભુઃ ।
ત્રિઃ સપ્તકૃત્વઃ પૃથિવીં ચક્રે નિઃ ક્ષત્ત્રિયાં હરિઃ

કાર્તવીર્યં જઘાનાજૌ કશ્યપાય મહીં દદૌ ।
યાગં કૃત્વા મહાબાહુર્મહેન્દ્રે પર્વતે સ્થિતઃ

તતો રામો ભવિષ્ણુશ્ચ ચતુર્ધા દુષ્ટર્મદનઃ ।
પુત્રો દશરથાજ્જજ્ઞે રામશ્ચ ભરતો ઽનુજઃ

લક્ષ્મણશ્ચાથ શત્રુઘ્નો રામભાર્યા ચ જાનકી ।
રામશ્ચ પિતૃસત્યાર્થં માતૃભ્યો હિતમાચરન્

શૃઙ્ગવેરં ચિત્રકૂટં દણ્ડકારણ્યમાગતઃ ।
નાસાં શૂર્પણખાયાશ્ચ ચ્છિત્ત્વાથ ખરદૂષણમ્

હત્વા સ રાક્ષસં સીતાપહારિરજનીચરમ્ ।
રાવણં ચાનુજં તસ્ય લઙ્કાપુર્યાં વિભીષણમ્

રક્ષોરાજ્યે ચ સંસ્થાપ્ય સુગ્રીવનુમન્મુખૈઃ ।
આરુહ્ય પુષ્પકં સાર્ધં સીતયા પતિભક્તયા

લક્ષ્મણેનાનુકૂલેન હ્યયોધ્યાં સ્વપુરીં ગતઃ ।
રાજ્યં ચકાર દેવાદીન્પાલયામાસ સ પ્રજાઃ

ધર્મસંરક્ષણં ચક્રે હ્યશ્વમેધાદિકાન્ક્રતૂન્ ।
સા મહીપતિના રેમે રામેણૈવ યથાસુખમ્

રાવણસ્ય ગૃહે સીતા સ્થિતા ભેજે ન રાવણમ્ ।
કર્મણા મનસા વાચા સા ગતા રાઘવં સદા

પતિવ્રતા તુ સા સીતા હ્યનસૂયા યથૈવ તુ ।
પતિવ્રતાયા માહાત્મ્યં શૃણુ ત્વં કથયામ્યહમ્

કૌશિકો બ્રાહ્મણઃ કુષ્ઠી પ્રતિષ્ઠાને ઽભવત્પુરા ।
તં તથા વ્યાધિતં ભાર્યા પતિં દેવમિવાર્ચયત્

નિર્ભર્ત્સિતાપિ ભર્તારં તમમન્યત દૈવતમ્ ।
ભર્ત્રોક્તા સાનયદ્વેશ્યાં શુલ્કમાદાય ચાધિકમ્

પથિ સૂલે તદા પ્રોતમચૌરં ચૌરશઙ્કયા ।
માણ્ડવ્યમતિદુઃ ખાર્તમન્ધકારે ઽથ સ દ્વિજઃ

પત્નીસ્કન્ધસમારૂઢશ્ચાલયામાસ કૌશિકઃ ।
પાદાવમર્શણત્ક્રુદ્ધો માણ્ડવ્યસ્તમુવાચ હ

સૂર્યોદયે મૃતિસ્તસ્ય યેનાહં ચાલિતઃ પદા ।
તચ્છ્રુત્વા પ્રાહ તદ્ભાર્યા સૂર્યો નોદયમેષ્યતિ

તતઃ સૂર્યોદયાભાવાદ ભવત્સતતં નિશા ।
બહૂન્યબ્દપ્રમાણાનિ તતો દેવા ભયં યયુઃ

બ્રહ્માણં શરણં જગ્મુસ્તામૂચે પદ્મસમ્ભવઃ ।
પ્રશામ્યતે તેજસૈવ તપસ્તેજસ્ત્વનેન વૈ

પતિવ્રતાયા માહાત્મ્યાન્નોદ્ગચ્છતિ દિવાકરઃ ।
તસ્ય ચાનુદયાદ્ધાનિર્મર્ત્યાનાં ભવતાં તથા

તસ્માત્પતિવ્રતામત્રેરનસૂયાં તપસ્વિનીમ્ ।
પ્રસાદયત વૈ પત્નીં ભાનોરુદયકામ્યયા

તૈઃ સા પ્રસાદિતા ગત્વા હ્યનસૂયા પતિવ્રતા ।
કૃત્વાદિત્યોદયં સા ચ તં ભર્તારમજીવયત્ ।
પતિવ્રતાનસૂયાયાઃ સીતાભૂદધિકા કિલ