ગર્ગસંહિતા · અધ્યાય 9.9

મહાપૂજાપ્રકારકથનમ્
શ્રીવ્યાસ ઉવાચ -
ઉપચારસ્ય મંત્રાણિ વેદોક્તાનિ શુભાનિ ચ ॥
તુભ્યં વક્ષ્યામિ રાજેંદ્ર શૃણુષ્વૈકાગ્રમાનસઃ

અથાવાહનમ્
ગોલોકધામાધિપતે રમાપતે
ગોવિંદ દામોદર દીનવત્સલ ॥
રાધાપતે માધવ સાત્વતાં પતે
સિંહાસનેઽસ્મિન્મમ સંમુખો ભવ

અથાસનમ્
શ્રીપદ્મરાગસ્ફુરદૂર્ધ્વપૃષ્ઠં
મહાર્હવૈદૂર્યખચિત્પદાબ્જમ્ ॥
વૈકુણ્ઠ વૈકુણ્ઠપતે ગૃહાણ
પીતં તડિદ્ધાટકકુમ્ભખણ્ડમ્

અથ પાદ્યમ્
પરં સ્થિતં નિર્મલરૌક્મપાત્રે
સમાહૃતં બિંદુસરોવરાદ્ધિ ॥
યોગેશ વેદેશ જગન્નિવાસ
ગૃહાણ પાદ્યં પ્રણમામિ પાદૌ

અથ અર્ઘ્યમ્
જલજચમ્પકપુષ્પસમન્વિતં
વિમલમર્ઘ્યમનર્ઘદરસ્થિતમ્ ॥
પ્રતિગૃહાણ રમારમણ પ્રભો
યદુપતે યદુનાથ યદૂત્તમ

અથ સ્નાનમ્
કાશ્મીરપાટીરવિમિશ્રિતેન
સુમલ્લિકોશીરવતા જલેન ॥
સ્નાનં કુરુ ત્વં યદુનાથ દેવ
ગોવિંદ ગોપાલક તીર્થપાદ

અથ મધુપર્કસ્નાનમ્
મધ્યાહ્નચંદ્રાર્કભવં મલાપહં
સિતાંગસંપર્કમનોહરં પરમ્ ॥
ગૃહાણ વિષ્ણો મધુપર્કમેનં
સંદૃશ્ય પીતાંબર સાત્વતાં પતે

અથ વસ્ત્રમ્
વિભો સર્વતઃ પ્રસ્ફુરત્પ્રોજ્જ્વલં ચ
સ્ફુરદ્‌રશ્મિરમ્યં પરં દુર્લભં ચ ॥
સ્વતો નિર્મિતં પદ્મકિંજલ્કવર્ણં
ગૃહણાંબરં દેવ પીતાંબરાખ્યમ્

અથ યજ્ઞોપવીતમ્
સુવર્ણાભમાપીતવર્ણં સુમંત્રૈઃ
પરં પ્રોક્ષિતં વેદવિન્નિર્મિતં ચ ॥
શુભં પંચકાર્યેષુ નૈમિત્તિકેષુ
પ્રભો યજ્ઞ યજ્ઞોપવીતં ગૃહાણ

અથ ભૂષણમ્
કનકરત્‍નમયં મયનિર્મિતં
મદનરુક્કદનં સદનં રુચામ્ ॥
ઉષસિ પૂષસુવર્ણવિભૂષણં
સકલલોકવિભૂષણ ગૃહ્યતામ્

અથ ગંધમ્
સંધ્યેંદુશોભં બહુમંગલં શ્રી-
કાશ્મીરપાટીરકપંકયુક્તમ્ ॥
સ્વમંડનં ગન્ધચયં ગૃહાણ
સમસ્તભૂમણ્ડલભારહારિન્

અથાક્ષતાન્
બ્રહ્માવર્તે બ્રહ્મણા પૂર્વમુપ્તાન્
બ્રાહ્મૈસ્તોયૈઃ સિંચિતાન્વિષ્ણુના ચ ॥
રુદ્રેણારાદ્‌રક્ષિતાન્ રાક્ષસેભ્યઃ
સાક્ષાદ્‍ભૂમન્નક્ષતાંસ્ત્વં ગૃહાણ

અથ પુષ્પાણિ
મન્દારસન્તાનકપારિજાત-
કલ્પદ્રુમશ્રીહરિચન્દનાનામ્ ॥
ગૃહાણ પુષ્પાણિ હરે તુલસ્યા
મિશ્રાણિ સાક્ષાન્નવમંજરીભિઃ

અથ ધૂપમ્
લવંગપાટીરજચૂર્ણમિશ્રં
મનુષ્યદેવાસુરસૌખ્યદં ચ ॥
સદ્યઃ સુગંધીકૃતહર્મ્યદેશં
દ્વારાવતીભૂપ ગૃહાણ ધૂપમ્

અથ દીપમ્
તમોહારિણં જ્ઞાનમૂર્તિં મનોજ્ઞં
લસદ્વર્તિકર્પૂરપૂરં ગવાજ્યમ્ ॥
જગન્નાથ દેવ પ્રભો વિશ્વદીપ
સ્ફુરજ્જ્યોતિષં દીપમુખ્યં ગૃહાણ

અથ નૈવેદ્યમ્
રસૈઃ શરૈર્ભેદવિધિવ્યવસ્થિતં
રસૈ રસાઢ્યં ચ યશોમતીકૃતમ્ ॥
ગૃહાણ નૈવેદ્યમિદં સુરોચકં
ગવ્યામૃતં સુન્દર નન્દનન્દન

અથ જલમ્
ગંગોત્તરીવેગબલાત્સમુદ્‍ધૃતં
સુવર્ણપાત્રેણ હિમાંશુશીતલમ્ ॥
સુનિર્મલાભં હ્યમૃતોપમં જલં
ગૃહાણ રાધાવર ભક્તવત્સલ

અથાચમનમ્
રાધાપતે શ્રીવિરજાપતે પ્રભો
શ્રિયઃ પતે સર્વપતે ચ ભૂપતે ॥
કંકોલજાતીફલપુષ્પવાસિતં
પરં ગૃહાણાચમનં દયાનિધે

અથ તાંબૂલમ્
જાતીફલૈલાસુલવંગનાગ-
વલ્લીદલૈઃ પૂગફલૈશ્ચ સંયુતમ્ ॥
મુક્તાસુધાખાદિરસારયુક્તં
ગૃહાણ તાંબૂલમિદં રમેશ

અથ દક્ષિણા
નાકપાલવસુપાલમૌલિભિ-
ર્વંદિતાંઘ્રિયુગલ પ્રભો હરે ॥
દક્ષિણાં પરિગૃહાણ માધવ
લોકદક્ષ વરદક્ષિણાય તે

અથ નીરાજનમ્
પ્રસ્ફુરત્પરમદીપ્તિમંગલં
ગોધૃતાક્તનવપંચવર્તિકમ્ ॥
આર્તિકં પરિગૃહાણ ચાર્તિહન્
પુણ્યકીર્તિવિશદીકૃતાવને

અથ નમસ્કારઃ
નમોઽસ્ત્વનંતાય સહસ્રમૂર્તયે
સહસ્રપાદાક્ષિશિરોરુબાહવે ॥
સહસ્રનામ્ને પુરુષાય શાશ્વતે
સહસ્રકોટીયુગધારિણે નમઃ

અથ પ્રદક્ષિણા
સમસ્તતીર્થયજ્ઞદાનપૂર્તકાદિજં ફલમ્ ॥
લભેત્પરસ્ય શાશ્વતં કરોતિ યઃ પ્રદક્ષિણામ્

અથ પ્રાર્થના
હરે મત્સમઃપાતકી નાસ્તિ ભૂમૌ
તથા ત્વત્સમો નાસ્તિ પાપાપહારી ॥
ઇતિ ત્વં ચ મત્વા જગન્નાથ દેવ
યથેચ્છા ભવેત્તે તથા માં કુરુ ત્વમ્

અથ સ્તુતિઃ
સંજ્ઞાનમાત્રં સદસત્પરં મહ-
ચ્છશ્વત્પ્રશાંતં વિભવં સમં મહત્ ॥
ત્વાં બ્રહ્મ વંદે હિ સુદુર્ગમં પરં
સદા સ્વધામ્ના પરિભૂતકૈતવમ્

એવં સંપૂજ્ય દેવેશમેભિર્મંત્રૈર્મહામતે ॥
પ્રણમ્ય વિષ્ણું સર્વાંગપૂજાં કુર્યાત્પ્રયત્‍નતઃ

ૐ નમો નારાયણાય પુરુષાય મહાત્મને ॥
વિશુદ્ધસત્વધીસ્થાય મહાહંસાય ધીમહી

ઇતિ મંત્રેણ પ્રાણાયામં કૃત્વા
ૐ વિષ્ણવે મધુસૂદનાય વામનાય ત્રિવિક્રમાય
શ્રીધરાય હૃષીકેશાય પદ્મનાભાય દામોદરાય
સંકર્ષણાય વાસુદેવાય પ્રદ્યુમ્નાય અનિરુદ્ધાય
અધોક્ષજાય પુરુષોત્તમાય શ્રીકૃષ્ણાય નમઃ ॥
ઇતિ પાદગુલ્ફજાનૂરુકટ્યુદરપૃષ્ઠભુજાકંધરકર્ણ-
નાસિકાધરનેત્રશિરઃસુ પૃથક્ પૃથક્ પૂજયામીતિ
સર્વાઙ્ગપૂજાં કુર્યાત્ ॥ તથા સખીસખશંખચક્રગદા-
પદ્માસિધનુર્બાણહલમુસલાદીન્ તથા કૌસ્તુભવનમાલા-
શ્રીવત્સપીતાંબરનીલાંબરવંશીવેત્રાદીન્ તથા
તાલાંકગરુડાંકરથદારુકસુમતિસારથિગરુડ-
કુમુદનંદસુનંદચંડમહાબલકુમુદાક્ષાદીન્ ॥
પ્રણવપૂર્વેણ ચતુર્થ્યન્તેન નમઃસંયુક્તેન નામ્ના
તથા વિષ્વક્સેનશિવવિધિદુર્ગાવિનાયકદિક્પાલ-
વરુણનવગ્રહમાતૃકાદીન્મંત્રૈઃ પૂજયેત્ ॥
ૐ નમો વાસુદેવાય નમઃ સંકર્ષણાય ચ ॥
પ્રદ્યુમ્નાયાનિરુદ્ધાય સાત્વતાં પતયે નમઃ

ઇતિ મંત્રેણ શતમાહુતીર્જુહુયાત્ ॥
દેવં પ્રદક્ષીણીકૃત્ય મહાભોગં નિધાય ચ ॥
પ્રણમેદ્દંડવદ્‍ભૂમૌ મંત્રમેતમુદીરયેત્

ધ્યેયં સદાપરિભવઘ્નમભીષ્ટદોઽહં
તીર્થાસ્પદં શિવવિરંચિનુતં શરણ્યમ્ ॥
ભૃત્યાર્તિહન્ પ્રણતપાલ ભવાબ્ધિપોતં
વંદે મહાપુરુષ તે ચરણારવિંદમ્

ઇતિ નત્વા હરિમ્ રાજન્પુનર્નીરાજનં હરેઃ ॥
કારયેદ્વિધિવદ્‌ભક્તો હરિભક્તજનૈઃ સહ

ઘટીવાદ્યરણદ્‍ઘણ્ટાકાંસ્યવીણાદિકીચકૈઃ ॥
કરતાલમૃદઙ્ગાદ્યૈઃ કીર્તનં કારયેદ્‍બુધઃ

નૃત્યન્તિ શ્રીહરેરગ્રે ભક્તા વૈ પ્રેમવિહ્વલાઃ ॥
જયધ્વનિસમાયુક્તાઃ સત્કથાગાનતત્પરાઃ

પુનઃ પ્રભું નમસ્કૃત્ય મંદિરે તપનોજ્જ્વલે ॥
શયનં કારયેત્સમ્યક્ શ્રીકૃષ્ણસ્ય મહાત્મનઃ

એવં કરોતિ શ્રીકૃષ્ણસેવાં યો લગ્નમાનસઃ ॥
પ્રણમંતિ ચ તં રાજન્દેવતાઃ સ્વર્ગસંભવાઃ

સોઽપિ રાજેન્દ્ર નાકેઽપિ પદં ધૃત્વા હરેર્જનઃ ॥
અંતે યાતિ પરં ધામ ગોલોકં યોગિદુર્લભમ્

ઇતિ શ્રીકૃષ્ણસેવાયા વિધાનં વર્ણિતં મયા ॥
ચતુઃપદાર્થદં નૄણાં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વિજ્ઞાનખંડે શ્રીવ્યાસોગ્રસેનસંવાદે
શ્રીકૃષ્ણસેવાવિધાનવર્ણનં નામ નવમોઽધ્યાયઃ