ગર્ગસંહિતા · શ્લોક 2.10-2

શ્રીકૃષ્ણ ગોચારણવર્ણનમ્ -
શ્રીનારદ ઉવાચ -
ગોપેચ્છયા રામકૃષ્ણૌ ગોપાલૌ તૌ બભૂવતુઃ ।
ગાશ્ચારયન્તૌ ગોપાલૈઃ વયસ્યૈશ્ચેરતુર્વને

અગ્રે પૃષ્ઠે તદા ગાવઃ ચરન્ત્યઃ પાર્શ્વયોર્દ્વયોઃ ।
શ્રીકૃષ્ણસ્ય બલસ્યાપિ પશ્યન્ત્યઃ સુંદરં મુખમ્

ઘંટામંજીરઝંકારં કુર્વન્ત્યસ્તા ઇતસ્તતઃ ।
કિંકિણીજાલસંયુક્તા હેમમાલાલસદ્‌ગલાઃ

મુક્તાગુચ્છૈર્બર્હિપિચ્છૈઃ લસત્પુચ્છાચ્છકેસરાઃ ।
સ્ફુરતાં નવરત્‍નાનાં માલાજાલૈર્વિરાજિતાઃ

શૃઙ્ગયોરન્તરે રાજન્ શિરોમણિમનોહરાઃ ।
હેમરશ્મિપ્રભાસ્ફૂર્જ્જત્ શૃઙ્ગપાર્શ્વપ્રવેષ્ટનાઃ

આરક્તતિલકાઃ કાશ્ચિત્પીતપુચ્છારુણાંઘ્રયઃ ।
કૈલાસગિરિસંકાશાઃ શીલરૂપમહાગુણાઃ

સવત્સા મન્દગામિન્ય ઊધોભારેણ મૈથિલ ।
કુંડોધ્ન્યઃ પાટલાઃ કાશ્ચિત્ લક્ષન્ત્યો ભવ્યમૂર્તયઃ

કાશ્ચિત્પીતા વિચિત્રાશ્ચ શ્યામાશ્ચ હરિતાસ્તથા ।
તામ્રા ધૂમ્રા ઘનશ્યામા ઘનશ્યામે ગતેક્ષણાઃ

લઘુશૃઙ્ગ્યો દીર્ઘશૃઙ્ગ્ય ઉચ્ચશૃઙ્ગ્યો વૃષૈઃ સહ ।
મૃગશૃઙ્ગ્યો વક્રશૃઙ્ગ્યઃ કપિલા મંગલાયનાઃ

શાદ્વલં કોમલં કાન્તં વીક્ષન્ત્યોઽપિ વને વને ।
કોટિશઃ કોટિશો ગાવશ્ચરન્ત્યઃ કૃષ્ણપાર્શ્વયોઃ

પુણ્યં શ્રીયમુનાતીરં તમાલૈઃ શ્યામલૈર્વનમ્ ।
નીપૈર્નિમ્બૈઃ કદમ્બૈશ્ચ પ્રવાલૈઃ પનસૈર્દ્રુમૈઃ

કદલીકોવિદારામ્રૈઃ જમ્બુબિલ્વૈર્મનોહરૈઃ ।
અશ્વત્થૈશ્ચ કપિત્થૈશ્ચ માધવીભિશ્ચ મંડિતમ્

બભૌ વૃન્દાવનં દિવ્યં વસન્તર્તુમનોહરમ્ ।
નન્દનં સર્વતોભદ્રં ક્ષિપચ્ચૈત્રરથં વનમ્

યત્ર ગોવર્ધનો નામ સુનિર્ઝરદરીયુતઃ ।
રત્‍નધાતુમયઃ શ્રીમાન્ મન્દારવનસંકુલઃ

શ્રીખંડબદરીરંભા દેવદારુવટૈર્વૃતઃ ।
પલાશપ્લક્ષાશોકૈશ્ચારિષ્ટાર્જુનકદમ્બકૈઃ

પારિજાતૈઃ પાટલૈશ્ચ ચંપકૈઃ પરિશોભિતઃ ।
કરંજજાલકુઞ્જાઢ્યઃ શ્યામૈરિન્દ્રયવૈર્વૃતઃ

કલકંઠૈઃ કોકિલૈશ્ચ પુંસ્કોકિલમયૂરભૃત્ ।
ગાશ્ચારયન્ તત્ર કૃષ્ણો વિચચાર વને વને

વૃન્દાવને મધુવને પાર્શ્વે તાલવનસ્ય ચ ।
કુમુદ્વને બાહુલે ચ દિવ્યકામવને પરે

બૃહત્સાનુગિરેઃ પાર્શ્વે ગિરેર્નન્દીશ્વરસ્ય ચ ।
સુંદરે કોકિલવને કોકિલધ્વનિસંકુલે

રમ્યે કુશવને સૌમ્યે લતાજાલસમન્વિતે ।
મહાપુણ્યે ભદ્રવને ભાંડીરોપવને નૃપ

લોહાર્ગલે ચ યમુનાતીરે તીરે વને વને ।
પીતવાસઃપરિકરો નટવેષો મનોહરઃ

વેત્રભૃદ્વાદયન્વંશીં ગોપીનાં પ્રીતિમાવહન્ ।
મયૂરપિચ્છભૃન્મૌલી સ્રગ્વી કૃષ્ણો બભૌ નૃપ

અગ્રે કૃત્વા ગવાં વૃન્દં સાયંકાલે હરિઃ સ્વયમ્ ।
રાગૈઃ સમીરયન્વંશીં શ્રીનન્દવ્રજમાવિશત્

વેણુવંશીધ્વનિં શ્રુત્વા શ્રીવંશીવટમાર્ગતઃ ।
ગોરજોભિર્નભો વ્યાપ્તં વીક્ષ્ય ગેહાદ્‌વિનિર્ગતાઃ

દૂરીકર્તું હ્યાધિબાધામાહર્તું સુખમુત્તમમ્ ।
વિસ્મર્તું ન સમર્થાસ્તં દ્રષ્ટું ગોપ્યઃ સમાયયુઃ

સંકોચવીથીષુ ન સંગૃહીતઃ
શનૈશ્ચલન્ ગોગણસંકુલાસુ ।
સિંહાવલોકો ગજબાલલીલૈ-
ર્વધૂજનૈઃ પંકજપત્રનેત્રઃ

સુમંડિતં મૈથિલગોરજોભિ-
ર્નીલં પરં કુન્તલમાદધાનઃ
હેમાઙ્ગદી મૌલિવિરાજમાન
આકર્ણવક્રીકૃતદૃષ્ટિબાણઃ

ગોધૂલિભિર્મંડિતકુન્દહારઃ
કર્ણોપરિ સ્ફૂર્જિતકર્ણિકારઃ ।
પીતાંબરો વેણુનિનાદકારઃ
પાતુ પ્રભુર્વો હૃતભૂરિભારઃ

ઇતિ શ્રીગર્ગસંહિતાયાં વૃન્દાવનખણ્ડે
શ્રીકૃષ્ણ ગોચારણવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ