ગણેશપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.14

॥ અથ ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ ॥
રાજોવાચ ॥
તતઃ કિમકરોદ્ બ્રહ્મા વીક્ષ્યાંડાનિ સહસ્રશઃ ।
કથં ચ સૃષ્ટિમકરોદાજ્ઞાં પ્રાપ્ય ગજાનનાત્

ભૃગુરુવાચ ॥
અભવદ્ગર્વસંપન્નઃ સ્વાત્મન્યેવં વિચારયત્ ।
વેદ્મિશાસ્ત્રાણિવેદાંશ્ચ પુરાણાન્યાગમાનપિ

જ્ઞાનવિજ્ઞાનસંપન્નઃ શાપાનુગ્રહશક્તિમાન્ ।
બ્રહ્માણ્ડાનિ ચ દૃષ્ટાનિ સૃષ્ટીનાં રચનાસ્તથા

ઇદાનીં સૃષ્ટિકરણેઽશક્યં મે નૈવ કિઞ્ચન ।
ઇત્યેવં ગર્વસમ્પન્ને સૃષ્ટ્યર્થં કમલોદ્ભવે

વિઘ્ના નાનાવિધા ભૂપ પ્રાદુરાસન્સહસ્રશઃ ।
તં વેષ્ટયિત્વા બ્રહ્માણં સ્થિતાઃ પરમદારુણાઃ

યથામત્તાઃ પુષ્પરસૈઃ સરધા મધુજાલકમ્ ।
ત્રિનેત્રાઃ પઞ્ચહસ્તાશ્ચ કૂપાસ્યાઃ સપ્તપાણયઃ

ત્ર્યન્ધ્રયઃ પઞ્ચતુણ્ડાશ્ચ સપ્તતુણ્ડાઃ ષડઙ્ઘ્રયઃ ।
દશાસ્યાઃ પઞ્ચપાદાશ્ચ તાલદન્તા વૃકોદરાઃ

નાનારૂપા મહાસત્વાઃ સંખ્યાતું ન ચ તે ક્ષમાઃ ।
ચકમ્પે દ્રુહિણસ્તેષાં નાનારાવાન્નિશમ્યતાન્

કેચિત્તં મુષ્ટિભિર્જઘ્નુર્નેમુશ્ચનુનુવુઃ પરે ।
ચતુઃશિખાસુ સંગૃહ્ય દોલયામાસુરાદરાત્

ચત્વાર્યપિ મુખાન્યસ્ય જહસુસ્તં તથાપરે ।
નિનિન્દુશ્ચ પ્રશંસાં ચ ચક્રુઃ કેચિન્સિષેવિરે

મોચયામાસુરપરે બબન્ધુરપરે પુનઃ ।
મોચિતું પુનરપ્યન્યે વિચકર્ષુરિતસ્તતઃ

આલિલિંગુશ્ચ તં કેચિચ્ચુચુમ્બુઃ શિશુવત્પરે ।
અષ્ટશ્મશ્રુષુતં ધૃત્વા નનર્તે કોષ્ટહસ્તવાન્

એવં સ પરવાન્ બ્રહ્મા ચિન્તાશોક સમન્વિતઃ ।
અખર્વં સૃષ્ટિગર્વં તં તત્યાજ હૃદિસંગતમ્

જગામ મહતીં મૂર્છાં નિરાશઃ સ્વસ્યજીવને ।
મુહૂર્તમાત્રે તુ ગતે સસ્માર મનસા વિભુમ્ ॥
પ્રાર્થયામાસ કારુણ્યાદ્રુદન્નિવ ગજાનનમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
ન ચાયુષ્યં સ્વલ્પં વિવિધ જનને સક્ત મનસો,
ન મે તત્ત્વજ્ઞાનં ભવજલધિતારં સુવિમલમ્ ।
જનુર્ભૂમૌ લબ્ધ્વા તવ ભજનતો યામિ પરમાં,
કદા ભુક્તિં મુક્તિં નિરુપમ સુખાં વા ખિલગુરો ।૧૫॥
ત્વત્કટાક્ષામૃતેનાક્તો ભક્તઃ સીદતિ તે વિભો ।
ઇયં લજ્જાતવૈવાસ્તાં ન મે મૃત્યુશ્ચિરાયુષઃ

ભૃગુરુવાચ ॥
ઇત્યસૌ પ્રાર્થયન્નેવ શુશ્રાવ ગગનેરિતામ્ ।
ગિરં તપસ્વેતિ તતઃ પ્રાર્થયામાસ તાં પુનઃ

અન્તર્હિતાશ્ચ તે વિઘ્નાઃ શ્રુતાયાં નભસોગિરિ ।
નાનારૂપા મહાવીર્યા મુક્ત્વા તં કમલાસનમ્

સ મુક્તશ્ચિન્તયામાસ પદ્મયોનિર્મહાયશાઃ ।
વિનામન્ત્રં વિનાસ્થાનં કથં તપ્સ્યે તપો મહત્

ઇતિ વ્યાકુલ ચિત્તોસૌ બભ્રામ જલમધ્યતઃ ।
અનન્ય મનસા ધ્યાયન્ ગજાનનમનામયમ્

મુકુટેન વિરાજન્તં મુક્તારત્નયુજા શુભમ્ ।
રક્તચન્દન લિપ્તાઙ્ગં સિન્દૂરારુણમસ્તકમ્

મુક્તાદામલસત્કણ્ઠં સર્પયજ્ઞોપવીતિનમ્ ।
અનર્ઘ્ય રત્નઘટિત બાહુભૂષણભૂષિતમ્

સ્ફુરન્મરકતભ્રાજદંગુલીયક શોભિતમ્ ।
મહા હિ વેષ્ટિત બૃહન્નાભિશોભિમહોદરમ્

વિચિત્ર રત્નખચિત કટિસૂત્ર વિરાજિતમ્ ।
સુવર્ણસૂત્ર વિલસદ્રક્તવસ્ત્રસમારતમ્

ભાલચન્દ્રં લસદ્દન્તન્ત શોભારાજત્કરં પરમ્ ।
એવં ધ્યાયતિ તસ્મિંસ્તુ પુનરેવ નભો વચઃ

ઉદિયાય વટં પશ્ય વટં પશ્યેતિ સુન્દરમ્ ।
શ્રુત્વેતિ વચનં બ્રહ્મા પુનશ્ચિન્તામવાપ સઃ

॥ ઇતિ શ્રીગણેશપુરાણે ઉપાસનાખણ્ડે બ્રહ્મચિન્તાવર્ણનં નામ ચતુર્દશોઽધ્યાયઃ